Disclaimer: deze transcriptie is geautomatiseerd omgezet vanuit audio en dus geen officieel verslag. Om de transcripties verder te verbeteren wordt constant gewerkt aan optimalisatie van de techniek en het intrainen van namen, afkortingen en termen. Suggesties hiervoor kunnen worden gemaild naar info@1848.nl.

Staat van de volkshuisvesting

[0:00:00] voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

[0:00:03] Vandaag is aan de orde het commissiedebat... staat van de volkshuisvesting.

[0:00:07] Ik heet iedereen van harte welkom.

[0:00:09] Uiteraard de Kamerleden, de minister en haar ondersteuning... en iedereen die meeluistert.

[0:00:14] We hebben een spreektijd vastgesteld voor zes minuten per fractie... en twee minuten in de tweede termijn.

[0:00:24] Ik wil met u praten over hoeveel interrupties we toestaan...

[0:00:29] Vier in tweeën?

[0:00:32] Is dat iets waar u mee uit de voeten kunt?

[0:00:35] Ik zie de heer De Hoop.

[0:00:38] Ja, voorzitter, als het af en toe in drieën kan.

[0:00:40] De verdeling van de interrupties zou ik zelf niet te streng over zijn, maar de aantal prima.

[0:00:49] Drie in drie of vier in drieën?

[0:00:54] Laten we uitgaan van vier.

[0:00:57] En drie is wel graag kort.

[0:00:58] Dan zie ik dat er twee mensen zijn aangeschoven die officieel geen lid zijn van deze commissie.

[0:01:03] Het gaat om mevrouw Keijzer en de heer Klaassen.

[0:01:06] Is er enig bezwaar tegen hun deelname?

[0:01:09] Nou, dat is niet het geval.

[0:01:10] Dan gaan we van start.

[0:01:11] Dan geef ik als eerste het woord aan de heer Nobel.

[0:01:14] Hij spreekt namens de VVD.

[0:01:16] Voorzitter, dank u wel.

[0:01:17] Voorzitter, iedere Nederlander verdient een eerlijke kans op een eigen huis.

[0:01:21] Een plek waar mensen echt hun leven kunnen beginnen en opbouwen.

[0:01:24] Daarom zou er wat de VVD betreft meer moeten worden ingezet op de bouw van betaalbare koopwoningen.

[0:01:30] Want het eigen woningbezit is de beste manier om spaargeld en onafhankelijkheid op te bouwen.

[0:01:35] Maar voorzitter, voor een deel van de Nederlanders is een koopwoning nog niet in zicht.

[0:01:39] Voor mensen die geen koopwoning kunnen kopen, moeten we voldoende huurwoningen hebben.

[0:01:43] En precies daar is waar het probleem zit.

[0:01:45] Want het middenhuursegment is volledig verdampt en veel werkende mensen verdienen te veel voor een sociale huurwoning en te weinig om een woning te kunnen kopen.

[0:01:55] Wat de VVD betreft moeten er sociale huurwoningen zijn voor wie echt niet zonder steun van de overheid kan, voorzien in hun woonbehoeften.

[0:02:02] En om die reden moeten we veel meer bouwen, regels schrappen en een beter fiscaal klimaat creëren.

[0:02:08] Wie een sociale huurwoning zoekt staat soms jarenlang op de wachtlijst.

[0:02:11] De verdeling van sociale huurwoningen is momenteel oneerlijk.

[0:02:14] En wat de VVD betreft verdelen we deze woningen eerlijk en worden ze alleen bewoond door mensen die het ook echt nodig hebben.

[0:02:21] Het is dan ook niet uit te leggen

[0:02:24] dat sommige mensen een aanzienlijk hoog inkomen hebben of bijvoorbeeld vermogen hebben.

[0:02:29] De VVD vindt dan ook dat corporaties geen uitzondering mogen maken op de inkomensafhankelijke huurverhoging.

[0:02:35] Is de minister dit met ons eens?

[0:02:37] Verder heeft de minister, voorzitter, een goede stap gezet met de vermogenstoets.

[0:02:40] Wie steunt de VVD?

[0:02:42] Maar waarom ligt die grens op ruim 2 ton?

[0:02:45] Voorzitter, het is toch niet uit te leggen dat iemand die ruim 2 ton op zijn bankrekening heeft staan... ook nog een gesubsidieerde huurwoning krijgt.

[0:02:52] Het bezethouden van sociale huurwoningen door mensen met zoveel vermogen zorgt ervoor dat een alleenstaande met kleine kinderen in de bijstand bijvoorbeeld jaren op een wachtlijst staat.

[0:03:01] Of nog erger, uit een kofferbak moet leven.

[0:03:04] De VVD is dan ook van mening dat deze vermogensgrens te hoog is.

[0:03:07] Is de minister dit met de VVD eens en is zij bereid om de grens te verlagen?

[0:03:13] Voorzitter, in Nederland zijn er meer dan 10.000 corporaties hier dus die naast een sociale huurwoning ook nog eens een eigen koopwoning bezitten.

[0:03:21] En dit is wat ons betreft niet uit te leggen aan de jongeren die jarenlang bij hun ouders op de zolderkamer wonen.

[0:03:27] Corporaties die willen dit graag toetsen, maar zij krijgen de benodigde gegevens niet van het kadaster.

[0:03:33] Volgens het kadaster zijn er namelijk juridische belemmeringen die dit onmogelijk maken.

[0:03:38] Kan de minister toezeggen dat ze deze belemmeringen gaat wegnemen?

[0:03:41] Voorstel dan de voorrang voor statushouders.

[0:03:44] Wat de VVD betreft moet deze zo snel mogelijk verdwijnen.

[0:03:47] De minister heeft een eerste grote stap gezet met het bestuurlijk akkoord aanvullende huisvesting.

[0:03:52] Ik wil de minister vragen hoe het ervoor staat met haar voorstel en wanneer de voorrang nou eindelijk eens wordt afgeschaft.

[0:03:59] En hoe gaat de minister gemeentes belonen die wel snel alternatieve huisvesting realiseren?

[0:04:04] Het is een interruptie voor u van de heer De Hoop namens Pro.

[0:04:07] De Hoop.

[0:04:09] Ja, voorzitter.

[0:04:10] Ik hoorde de heer Nobel over het bestuurlijk akkoord wat gesloten is.

[0:04:15] Kan de heer Nobel mij vertellen waarom hij het zo belangrijk vindt dat dat akkoord doorgang vindt?

[0:04:20] Nobel VVD.

[0:04:21] Ja, voorzitter.

[0:04:21] In het coalitieakkoord is afgesproken dat er alternatieve huisvesting komt.

[0:04:25] Dat staat ook in het bestuurlijk akkoord.

[0:04:27] Dat is de eerste stap om er uiteindelijk voor te zorgen dat uiteindelijk ook de voorrang voor statushouders op sociale huurwoningen kan verdwijnen.

[0:04:34] Dus daarom ben ik blij met die stap.

[0:04:37] De Hoop.

[0:04:39] Ja, voorzitter.

[0:04:39] Ik heb de bestuurlijke akkoorden ook gelezen.

[0:04:41] Maar als je dat goed leest, dan zie je ook dat in het akkoord staat... indien wetgeving in werking treedt die uitgangspunten of uitvoerbaarheid van het bestuursakkoord doorkruist... zoals het instellen van een verbod op voorrang voor statushouders... beschouwen de koepels het bestuursakkoord als opgezegd.

[0:04:57] Dus de ondertekenis van het akkoord, die geven zelf aan op het moment als er getornd wordt aan de voorrang van statushouders, dan achter wij ons niet meer genoodzaakt om de afspraken ook te volgen.

[0:05:09] Is de heer Nobel het dan met mij eens dat die tijdelijke huisvesting er niet komt op het moment dat je nu tornt aan die voorrang van statushouders?

[0:05:16] Nobel?

[0:05:16] Ja, voorzitter.

[0:05:17] Het mooie is dat als de wet voorschrijft dat die voorrang niet meer nodig is, dat het hele akkoord in die zin al verbodig is.

[0:05:21] Dus ik vond het wel een gekke zin.

[0:05:24] Maar ja, op het moment dat er een nieuwe wet is die voorschrijft dat de voorrang van statushouders er niet meer hoeft te zijn, dan kunnen ze wel zeggen we gaan het niet uitvoeren.

[0:05:30] Maar bij mijn weten is wet nog steeds wet en ik ga ervan uit dat het ook voor pro geldt.

[0:05:35] De Hoop, daarna Mooyman, daarna Keizer.

[0:05:38] De Hoop.

[0:05:39] Voorzitter, deels heeft de heer Nobel gelijk.

[0:05:42] Wet is wet en op het moment dat die voorrang afgeschaft wordt, dan is dat zo.

[0:05:45] Maar volgens mij is het doel van het bestuursakkoord ook dat er tijdelijke huisvesting komt.

[0:05:49] En is dat ook heel belangrijk in het coalitieakkoord.

[0:05:51] Maar als je de voorrang nou afschaft en er komt geen tijdelijke huisvesting, dan ziet de heer Nobel toch ook dat we een heel groot probleem hebben met mensen die recht hebben op hun woning, die woning niet kunnen vinden.

[0:06:01] asielzoekerscentra nog verder overlopen.

[0:06:04] Dus organiseren we dan niet een veel groter probleem?

[0:06:07] Nobel?

[0:06:07] Ja, voorzitter.

[0:06:08] Kijk, ik weet nog niet de contourenota van die minister.

[0:06:11] Dat is ook waarom ik vroeg... wanneer kan de minister meer duidelijkheid geven... over het afschaffen van die voorrang?

[0:06:16] En ik denk dat ze dat gaat doen in de contourenota.

[0:06:18] Dan kan ik vanuit de VVD ook wel een inschatting maken... hoe de wet eruit gaat zien.

[0:06:24] En ja, op het moment dat de minister aangeeft van...

[0:06:27] de realisatie van alternatieve huisvesting in jaar X... gaat de voorrang voor sociale huurwoningen eraf.

[0:06:36] Dan kan ik dat gaan beoordelen, maar ik weet dat gewoon nog niet.

[0:06:40] Ik ga naar Mooiman PV, daarna Keizer.

[0:06:43] Dank u wel, voorzitter.

[0:06:45] Ja, ook over dit punt.

[0:06:46] Want ook voor de PVV is het ontzettend belangrijk dat die voorrang voor statushouders zo snel mogelijk eraf gaat.

[0:06:53] En in eerdere debatten heeft de heer Nobel namens de VVD ook gezegd dat hij dit jaar nog een voorstel vanuit het kabinet verwacht.

[0:07:00] Tegelijkertijd lijkt me dat zeer onwaarschijnlijk.

[0:07:03] En de vraag is ook aan de heer Nobel of hij dat nog steeds verwacht dit jaar.

[0:07:07] Nobel?

[0:07:07] Ja, voorzitter.

[0:07:08] Dat heb ik gevraagd en dat verwacht ik inderdaad nog steeds.

[0:07:11] Ik ben wel met u eens.

[0:07:11] De kans dat dit jaar lukt wordt wel iets kleiner.

[0:07:14] Als het januari is, dan kan ik best over mijn hart strijken.

[0:07:16] Maar het moet wel gewoon heel snel komen.

[0:07:18] En ik ben dus ook heel benieuwd naar het antwoord van de minister, voorzitter.

[0:07:21] Mooi, want BVV?

[0:07:22] Dank u wel voorzitter.

[0:07:24] Het is in ieder geval mooi, maar tegelijkertijd vraag ik me ook af, het kan best wel duren voordat dit kabinet met dat voorstel komt.

[0:07:31] En vanuit de Kamer ligt er ook een voorstel, bijvoorbeeld van mevrouw Keijzer, die dat ook als minister natuurlijk heeft naar de Kamer heeft gestuurd en nu zelf met de initiatiefwet komt.

[0:07:41] Is dat dan iets dat de VVD zo zegt van nou dat zouden wij ook steunen?

[0:07:44] Nou voorzitter, ik ga er vanuit dat die voorstellen ongeveer tegelijkertijdig bij de Kamer liggen.

[0:07:49] Of in ieder geval de contouren nota.

[0:07:50] Zodat ik een inschatting vanuit de VVD kan maken hoe de minister denkt invulling te gaan geven aan de wet.

[0:07:57] Waarmee uiteindelijk ook de voorrang wordt afgeschaft.

[0:07:59] Maar ik zal natuurlijk beide goed beoordelen vanuit de VVD.

[0:08:02] En de VVD is altijd heel helder in geweest, die voorrang moet eraf.

[0:08:06] Dat was voldoende voor de heer.

[0:08:08] Morgen ga ik naar keizer.

[0:08:10] Nou ja, voorzitter.

[0:08:11] Er komt niet een wetsvoorstel van mijn persoon, de heer Klemming, van jaren 20 in de reclame van DNA naar de Kamer.

[0:08:18] Die ligt er.

[0:08:20] En door een procedurehandigheidje van D66 moest er weer een nader verslag komen.

[0:08:25] Anders had hij gewoon aangemeld kunnen worden voor plenaire behandeling.

[0:08:29] De VVD doet alsof ze voor het verbieden van het voorrang op sociale huweling voor staande ouders is.

[0:08:38] Maar dat is heel simpel.

[0:08:39] Sluit je aan bij ons, dan gaan we het gewoon regelen.

[0:08:43] Waarom doet de fractie van de VVD dat niet?

[0:08:45] En stuurt ze ook het eigen electoraat het bos in door te verwijzen naar een contourenota waar gewoon heel simpel in zal staan wat er in het wetsvoorstel staat, wat wij met z'n drieën in de Kamer hebben neergelegd.

[0:08:57] Nobbel VVD.

[0:08:58] Ja voorzitter, ik denk dat mevrouw Keijzer wat te snel op de conclusies vooruit loopt.

[0:09:02] Want we gaan haar beste voorstel wat er inderdaad ligt al bespreken.

[0:09:05] Wat de VVD betreft had dat ook gewoon gekund.

[0:09:08] Maar als er in de Kamer wordt gevraagd om een extra ronde, weet u ook, dan zegt de Kamer bijna nooit nee.

[0:09:13] Wat ons betreft had het niet gehoeven en konden we dit gewoon bespreken.

[0:09:16] En als we het gaan bespreken dan...

[0:09:17] Zult u ook horen hoe ik daarnaar kijk.

[0:09:19] Maar ik hoop wel dat er vanuit het kabinet op dat moment ook een contourenota ligt.

[0:09:23] Want anders is het wel ingewikkeld dat de minister zegt... ja, ik kom voor het einde van dit jaar.

[0:09:27] Vervolgens levert de minister niet.

[0:09:28] En moeten we toch op een gegeven moment een oordeel gaan vellen over wat er dan wel ligt.

[0:09:31] Dat zal ik ook doen.

[0:09:32] Maar ik hoop nogmaals namens de VVD... en daarom ben ik ook zo benieuwd naar het antwoord van de minister... dat zij wel met iets komt waaruit duidelijk blijkt hoe zij dit probleem wil gaan oplossen.

[0:09:41] En dus ook afscheid wil nemen van de voorrang die er nu is.

[0:09:45] Keizer?

[0:09:46] Ja voorzitter, het is echt niet zo heel erg ingewikkeld.

[0:09:49] En statushouden hebben geen recht op een sociale huurwoning.

[0:09:52] Ze hebben indirect recht op een dak boven hun hoofd.

[0:09:56] Waarom duwt de VVD dit zo voor zich voort?

[0:10:02] Doet net alsof ze het ook willen, maar sluit zich niet gewoon aan bij het initiatief dat er ligt.

[0:10:10] Want dan kunnen we dat gewoon regelen.

[0:10:12] Statushouders zijn niets anders dan Nederlanders.

[0:10:16] Die ook afhankelijk zijn van familie, vrienden, werkgevers voor een dak boven hun hoofd.

[0:10:23] Ik neem aan dat de VVD vindt dat het voor statushouders ook zo is.

[0:10:27] Dus is er geen andere optie dan zo snel als mogelijk dat wetsvoorstel behandelen en aannemen.

[0:10:34] Want met de 870 nieuwkomers van de afgelopen week blijft dit zo.

[0:10:40] En zet de VVD daarmee de Nederlander op achterstand.

[0:10:44] Noble VVD.

[0:10:45] Ja, voorzitter.

[0:10:46] Migratie heeft inderdaad een enorme invloed op ook de sociale woningvoorraad.

[0:10:50] Dat deel ik volledig met mevrouw Keijzer.

[0:10:53] We behandelen op dit moment niet die wet.

[0:10:54] En nogmaals, ik zal daar namens 2VD heel serieus naar gaan kijken.

[0:10:58] Als we het behandelen en daarna over gaan stemmen, dan zult u ook zien hoe wij gaan stemmen.

[0:11:02] Ik ga daar niet nu op vooruit lopen.

[0:11:04] Met als belangrijkste reden dat ik het gewoon ingewikkeld vind.

[0:11:06] Dat ik het voorstel, of in ieder geval de culturennoten van die minister nog niet heb gezien.

[0:11:10] Ik zou die twee het liefst tegelijkertijd in ieder geval top hebben kunnen nemen.

[0:11:14] Dan kan ik ook een oordeel vellen over het plan van de minister.

[0:11:17] Misschien gaat dat wel sneller.

[0:11:19] Weet zij uit te leggen hoe zij voor zich ziet... dat uiteindelijk die voorrang er ook af gaat gaan.

[0:11:24] Dat was ook de intentie met dat bestuursakkoord wat er ligt.

[0:11:30] Maar nogmaals, als het er niet ligt... dan ga ik het gewoon doen met wat er op dat moment ligt.

[0:11:33] En dat heb ik al gezien.

[0:11:34] En dat zal ik ook in het debat namens de VVD...

[0:11:36] op zijn merites beoordelen.

[0:11:38] Maar ik zou niet te snel de conclusie trekken... dat de VVD daar niet voor gaat stemmen.

[0:11:43] Mevrouw Keijzer, was dat voor u afdoende?

[0:11:45] Van Leijen en dan Klemmink.

[0:11:47] Van Leijen.

[0:11:48] Ja, voorzitter, dank je wel.

[0:11:50] Naar aanleiding van het interruptiedebatje met de heer De Hoop... heb ik toch nog even een vervolgvraag.

[0:11:54] Want ik hoorde heer Nobel eigenlijk zeggen...

[0:11:57] Op het moment dat er gewoon een verbod op voorrang van statushouders komt, ja, dat komt van Nanteschede, dan kunnen we dat net zo goed opzeggen.

[0:12:04] Terwijl we eigenlijk tegelijkertijd in het coalitieakkoord natuurlijk precies het tegenovergestelde hebben afgesproken.

[0:12:07] Eerst het alternatief en dan bijvoorbeeld de voorrang.

[0:12:10] Dus u heeft eigenlijk twee tegenstrijdige opmerkingen in uw antwoord geponeerd.

[0:12:14] En ik vraag me af welke van de twee is nou waar?

[0:12:16] Nobel VVD.

[0:12:17] Ja, voorzitter, nou zal het mooi worden.

[0:12:19] Ik heb niet het akkoord gesloten, dat heeft de minister gesloten.

[0:12:22] Dus heeft u nu kritiek op het feit dat de minister een slecht akkoord heeft gesloten?

[0:12:25] Of verwijt u mij nu dat op het moment dat er een wet is, dat gemeenten zich aan de wet moeten houden?

[0:12:29] Want dat is hoe ik het zie.

[0:12:31] Van Leijen D66.

[0:12:32] Voorzitter, u heeft een coalitieakkoord gesloten en daar staat toch wel degelijk in.

[0:12:35] Eerst het alternatief en het akkoord van de minister is een uitwerking van dat alternatief.

[0:12:39] Dus ik blijf nog even met mijn vraag zitten.

[0:12:41] Hoe ziet de heer Nober dit nu?

[0:12:43] Nobel.

[0:12:43] Ja, voorzitter, ik verwijs natuurlijk naar het bestuursakkoord, niet het coalitieakkoord.

[0:12:47] Daar vraagt u mij naar van ja, hoe ziet u dat dan?

[0:12:50] En ik geef aan namens de VVD, ja, op het moment dat er een nieuwe wet is, dan kan die voorrang eraf, dan is die wetten.

[0:12:55] Dus als iemand dan op papier opschrijft, ik hou me niet aan de wet, dan denk ik, nou, dat is interessant voor de minister.

[0:13:00] Ik denk dat de minister dan daar bovenop moet zitten als een gemeente zegt, ik hou me niet aan de wet.

[0:13:05] En dat bent u toch met mij eens, mag ik hopen.

[0:13:09] Is dat voor u afdoende, Van Leeuwen?

[0:13:12] Dan ga ik naar Klemmink.

[0:13:13] Ja, 21.

[0:13:14] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:13:16] Een van de problemen met de VVD is dat ze heel vaak dingen heel stoer roepen.

[0:13:20] Maar als het puntje bepaald komt, dan trekt de VVD de keutel in.

[0:13:25] Eerst vroeg de collega van de VVD excuses van de minister.

[0:13:28] Naar aanleiding van een schofferende opmerking over jongeren die op een zolderkamer moesten gaan wonen.

[0:13:34] Die excuses kwamen dan nooit.

[0:13:35] En de VVD vond het eigenlijk wel prima geweest.

[0:13:38] De VVD roept al een tijdje, er moet nog dit jaar een wetsvoorstel van de minister komen om die voorrangstatushouders af te schaffen.

[0:13:45] En nu zegt de collega van de VVD, nou ja, januari mag ook wel.

[0:13:48] Dan denk ik over twee weken mag februari waarschijnlijk ook wel weer.

[0:13:51] En dan is het december en dan mag het zomaar misschien ook wel in maart.

[0:13:54] Dus wat is het nu eigenlijk?

[0:13:55] Wil de VVD, en ik citeer maar letterlijk van nog twee minuten geleden, zo snel mogelijk de voorrang verdwijnen?

[0:14:02] Als dat het uitgangspunt is van de VVD om zo snel mogelijk de vorm van statushouders af te schaffen, dan is er maar één route en dat is het initiatiefwetsvoorstel.

[0:14:09] Want dat is veel sneller bij de Kamer dan het wetsvoorstel van de minister.

[0:14:14] Er zitten een aantal vragen in deze vraag.

[0:14:16] Laat ik met de laatste dan beginnen.

[0:14:17] Het is ook helemaal niet gezegd dat wij daar niet serieus naar gaan kijken en misschien ook al voor dat wetsvoorstel gaan stemmen.

[0:14:23] Maar goed, dat moeten we eerst hier met elkaar bespreken.

[0:14:25] Dat heb ik nu een aantal keer al aangegeven.

[0:14:28] Kijk, ik ben zelf ook bestuurder geweest en op het moment dat je vraagt ik wil dat dit jaar en de minister heeft goede uitleg waarom het toch niet dit jaar lukte en het wordt een maand later.

[0:14:36] Dan ga ik daar natuurlijk gewoon serieus naar kijken.

[0:14:38] Maar het kan niet zo zijn dat dit maar op zich laat wachten en gewoon helemaal niet komt.

[0:14:42] Ik ga er ook gewoon vanuit dat de minister toch nog dit jaar in ieder geval met die contouren nota komt.

[0:14:47] Dan kan ik vanuit de VVD het wetsvoorstel wat er al ligt naast die contouren nota leggen.

[0:14:53] Waar ik eigenlijk al uit op kan maken welke route de minister wil gaan lopen.

[0:14:58] En dan kan ik die twee wegen en ook vanuit de VVD bedenken hoe we gaan stemmen.

[0:15:02] En dat is denk ik hoe we het altijd doen als er wetsvoorstellen voor liggen.

[0:15:05] Zeker als er twee tegelijk zijn.

[0:15:07] En ja, dat gaat nu gebeuren.

[0:15:09] Die twee wetsvoorstellen liggen ongeveer tegelijkertijd bij onze Kamer.

[0:15:14] Klemmink 21.

[0:15:16] Ja, voorzitter, uiteraard.

[0:15:18] De VVD kan zeggen, het moet dit jaar, nou wordt het 1 januari.

[0:15:21] Kan ik me er ook nog wel iets van voorstellen dat de VVD zegt, dat is zo goed als dit jaar.

[0:15:27] Andere kant zit ik te denken, ja, de VVD roept al 25 jaar dat ze wat aan de migratie gaat doen.

[0:15:32] En dat is al 25 jaar niet gelukt.

[0:15:33] Dus de vraag is altijd dan wel even bij de VVD hoe lang zo'n tijdstijd mag zijn.

[0:15:37] Nou is het natuurlijk een voorstel van jaar 21 en een collega, lid Keijzer...

[0:15:42] En René Klaassen, wat op de inhoud al bekend is.

[0:15:46] Waar de fractie van de VVD in het verleden eigenlijk altijd voorstand van geweest.

[0:15:49] Exact hetzelfde wetsvoorstel.

[0:15:51] Zelfs nog met een extra jaar wat betreft de opschorting van het wetsvoorstel.

[0:15:56] Dus het maakt juist makkelijk voor partners in de keten om dat te organiseren.

[0:16:00] Dan ben ik wel benieuwd wat eigenlijk de appreciatie is op de inhoud.

[0:16:03] Want het weet de heer Noop van de VVD donders goed wat de inhoud van dit wetsvoorstel is.

[0:16:06] Hoe hij naar de inhoud van het wetsvoorstel kijkt.

[0:16:08] Ja voorzitter, ik ga natuurlijk niet helemaal vooruit lopen op het debat wat nog moet komen.

[0:16:13] Maar laat ik dan in ieder geval dit erover zeggen.

[0:16:14] Ik denk dat het verstandig is dat er ook extra tijd is genomen om het ook in de uitvoering mogelijk te maken.

[0:16:20] Maar nogmaals, ik ga niet nu al een wet bespreken die we gewoon nog met elkaar ordentelijk gaan behandelen.

[0:16:25] Ik heb die aanpassing gezien en laat ik zeggen dat ik daar namens de VVD blij mee ben.

[0:16:35] Het is allemaal wel een mooi verhaal, voorzitter.

[0:16:39] Ik deel wel een beetje de mening dat het allemaal mooie woorden zijn... ...maar uiteindelijk dat er niet geleverd wordt op twee dingen namelijk.

[0:16:47] Eén is, het was net het interruptiedebatje met Pro.

[0:16:50] Als het gaat over waar moeten die mensen dan terecht?

[0:16:52] Daar moet ook onderdak voor zijn.

[0:16:54] Daar had het antwoord wat mij betreft moeten zijn.

[0:16:56] We gaan ervoor zorgen dat die immigratie gewoon deel stopt... ...en dat die poorten dichtgaan, dat die ongebreidelde asielinstroom gaat stoppen...

[0:17:04] Dat had ik eigenlijk verwacht, heb ik niet gehoord.

[0:17:06] Dus misschien dat dat alsnog iets van gevonden kan worden.

[0:17:10] Maar ten tweede moeten de dingen snel.

[0:17:12] U gaat wachten, meneer Nober gaat wachten op de minister.

[0:17:16] Ondertussen stemt de VVD wel mee tijdens de procedurevergadering om nog een extra rondje voor elkaar te krijgen volgens mij.

[0:17:24] En ja, dat helpt dus ook niet om hier snel voor elkaar te krijgen.

[0:17:29] Nobel, die wil een persoonlijk feit maken waarbij ik heel even wil opmerken dat deel 1 van de vraag natuurlijk wel echt een vraag is die ook aan de orde kan komen bij debatten over asiel en migratie.

[0:17:40] Toch even een persoonlijk feit, wij hebben daar niet voor gestemd.

[0:17:42] Dus ik hoop dat de heer Klaassen dat weet en zo niet dan hebben we dat bij deze rechtgestemd wat ons betreft als die extra schriftelijke ronde niet nodig.

[0:17:49] Dan even naar het antwoord voorzitter.

[0:17:53] Ja, natuurlijk, migratie heeft een enorme impact op niet alleen de woningmarkt, maar ook op sociale zekerheid, op de zorg, op heel veel terreinen.

[0:18:02] Ik zal dat ook zeker niet ontkennen en daarom moeten we ook paal en perk aan migratie stellen.

[0:18:06] Dus daar vindt u de VVD aan uw zijde.

[0:18:09] Maar tegelijkertijd, en dat merk ik bij een aantal collega's aan de rechterzijde... ...ik weet niet of dit de manier is om uiteindelijk voor een wet die nog besproken moet worden... ...ervoor te zorgen dat iemand aan je kant komt te staan.

[0:18:22] Want volgens mij heb ik namens twee vredel duidelijk gezegd...

[0:18:24] Ik ga hier heel serieus naar kijken.

[0:18:26] Ik zou ook niet uitsluiten dat we die wet niet gaan steunen.

[0:18:29] Volgens mij ligt die route nog volledig open, maar het lijkt wel alsof je die deur voor de VVD dicht wil doen.

[0:18:34] Maar wat ons betreft gaat die voring er zo snel mogelijk af en iedere wet die daaraan kan bijdragen zal ik serieus gaan bekijken en beoordelen.

[0:18:42] En ik heb zojuist al een klein voorzetje gedaan.

[0:18:46] Klaassen?

[0:18:47] Bedoelt meneer Nobel nu te zeggen dat als we kritisch zijn op de gedragen, de uitingen en de standpunten van de VVD.

[0:18:56] En dat we daar de VVD op bevragen.

[0:19:00] Bedoelt meneer Nobel dan daarmee een soort dreigement van doe dat niet te vaak.

[0:19:05] Want dan gaan we tegenstemmen.

[0:19:06] Want dat is eigenlijk wat ik hoor.

[0:19:07] Ik hoop toch niet dat we op deze manier hier politiek gaan bedrijven.

[0:19:11] Nobel?

[0:19:11] Ja, voorzitter.

[0:19:12] Ik hoorde de heer Klaassen net zeggen... ...u gaat niet steunen.

[0:19:14] Dan denk ik, ja, waar maakt u dat nou uit op?

[0:19:16] Ik hou een heel ander betoog, volgens mij.

[0:19:18] En ik geef aan dat we dit serieus gaan bekijken... ...en dat elk wetsvoorstel wat een einde maakt... ...aan de voorrang voor statushouders... ...dat zullen we serieus gaan beoordelen.

[0:19:26] Met ook in het achterhoofd natuurlijk de afspraken die we hebben gemaakt.

[0:19:30] Maar deze wet ligt er, dus die kan ik al beoordelen.

[0:19:33] En nogmaals, ik hoop gewoon heel snel dat de wet... ...of in ieder geval de culturennota van de minister...

[0:19:37] Er ook komt, want dan kan ik die twee dingen naast elkaar leggen en dat ook gewoon serieus wegen.

[0:19:41] Want dat is wel hoe we hier met elkaar naar wetsvoorstellen kijken.

[0:19:45] Zeker als die gelijktijdig de Kamer bereiken.

[0:19:48] Is dat voor u afdoende?

[0:19:49] Dat is het geval.

[0:19:50] Dan zie ik dat er geen... Ah, nog een interrupt van De Hoop.

[0:19:55] Ja, voorzitter.

[0:19:56] Ik wil even terug naar wat voor de heer Nobel het doel is van het afschaffen van de voorrang van statushouders.

[0:20:02] Daar ben ik toch nieuwsgierig naar.

[0:20:04] Wat is het doel daarachter precies?

[0:20:07] Ja, voorzitter.

[0:20:08] Het is heel simpel.

[0:20:09] Migratie heeft een enorme invloed op de woningmarkt.

[0:20:12] Dus ook op het aantal mensen dat een sociale huurwoning krijgt toegewezen.

[0:20:16] Zeker als dat de eerste keer is dat je de woningmarkt betreedt.

[0:20:21] Er is een enorm tekort.

[0:20:22] En ik vind het vanuit de VVD eigenlijk gewoon niet uit te leggen dat sociale huurwoningen naar statushouders gaan met voorrang.

[0:20:30] Terwijl jongeren soms tot wel tien jaar bij hun ouders op een zolderkamer kunnen wonen.

[0:20:35] Halverwege het vintig zijn, hun leven niet kunnen starten, niet een gezin kunnen stichten en daardoor gewoon niet vooruit kunnen komen.

[0:20:42] Ik vind dat gewoon eigenlijk niet uit te leggen aan de Nederlander.

[0:20:44] En om die reden vindt de VVD dat de voorrang voor statushouders er zo snel mogelijk af moet.

[0:20:49] De Hoop.

[0:20:50] Ja, voorzitter.

[0:20:51] Wat is dan het verschil voor de VVD tussen een statushouder en andere urgente woningzoekenden?

[0:20:58] Nobel.

[0:20:59] Het verschil is dat een statushouder per definitie urgent is alleen omdat hij statushouder is, terwijl urgentieverlening kan plaatsvinden omdat bijvoorbeeld mensen gescheiden zijn of er andere zwaarwegende redenen zijn om iemand urgentie te verlenen.

[0:21:15] Maar alleen het feit dat je statushouder bent en daarom urgentie verlenen, ja, dat vind ik gek.

[0:21:22] Wat mij zo verrast is dat op het moment dat je dat woningtekort echt wilt aanpakken, dat je misschien wel eerder naar die andere urgente groepen zou moeten kijken dan naar statushouders.

[0:21:33] Want twee keer zoveel van die woningen worden in de toekomst aangewezen voor urgent woningzoekenden die geen statushouder zijn dan de groep die wel statushouder is.

[0:21:43] En uiteindelijk komt het bij mij toch terug op het punt dat ik denk dat het er toch ook wel wat mee te maken heeft dat statushouders toch ergens anders vandaan komen.

[0:21:51] En dat vind ik wel bezwaarlijk, want uiteindelijk gaat het er natuurlijk om dat iedereen die recht heeft in Nederland op een woning zich ook kan aarden.

[0:21:59] En de heer Nobel is zelf ook staatssecretaris van integratie geweest.

[0:22:02] Ja, integreren is toch het makkelijkst als je welkom bent.

[0:22:05] Als je kunt aarden in een gemeenschap.

[0:22:06] En is het dan niet juist belangrijk dat juist ook statushouders een fijne plek krijgen?

[0:22:10] Dat iedereen in Nederland die recht heeft op een woning, die ook krijgt.

[0:22:14] Zou u dan niet dat onderscheid zo stevig moeten maken tussen statushouders en andere urgente woningzoekenden?

[0:22:21] Nobel.

[0:22:21] Het gaat hier om het verdelen van schaarste.

[0:22:24] En dan vind ik het gewoon niet uit te leggen dat alleen vanwege het feit dat je statushouder bent, dat je daarom voorrang krijgt op een woning.

[0:22:30] En het kan best dat er een statushouder is die urgentie krijgt om bijvoorbeeld de reden dat het een alleengaande moeder is die anders met de kinderen op straat komt.

[0:22:40] Dat zeg ik niet, dat dat niet voor kan komen.

[0:22:44] Een voorrang verlenen alleen omdat iemand een statushouder is, dat vind ik gek.

[0:22:48] En ja, als we gaan kijken, maar misschien kom ik straks nog met een voorbeeld wat pro kan steunen.

[0:22:52] Ik denk namelijk dat als je kijkt wat is verstandig als mensen hier in Nederland aankomen, dat is niet alleen het dak boven je hoofd.

[0:22:58] Dat is ook de Nederlandse taal zo snel mogelijk leren.

[0:23:00] Dat is een baan vinden, zodat je hopelijk niet afhankelijk bent van die sociale huurwoning.

[0:23:05] En als je er al van afhankelijk bent, dat je zo snel mogelijk kan doorstromen.

[0:23:09] En ja, dat is toch wat ik vaak bij pro's zie.

[0:23:11] Die willen eigenlijk het liefst alle Nederlanders gevangen houden in een sociale huurwoning.

[0:23:15] Zodat mensen niet zichzelf vooruit kunnen stuwen, niet zelf iets op kunnen bouwen.

[0:23:19] Ja, daar gaat u de VVD niet aan uw zijde vinden.

[0:23:24] En daarmee zie ik dat er geen interrupties meer zijn en kunt u uw betoog vervolgen.

[0:23:28] Voorzitter, ik ga een bruggetje maken naar de integratie.

[0:23:32] Want een jaar geleden heeft de VVD er samen met het CDA voor gezorgd dat de taaleis in de participatiewet blijft.

[0:23:37] Maar taal is niet alleen belangrijk bij het vinden van een baan.

[0:23:40] Het is ook belangrijk om een praatje met je buren te kunnen maken en om mee te doen in de Nederlandse samenleving.

[0:23:45] Daarom hebben onze Vlaamse buren een taaleis ingevoerd voor wie een sociale huurwoning toegewezen krijgt.

[0:23:50] En er is een enorm tekort aan sociale huurwoningen, dus naast de criteria die er nu al zijn, is het goed om mensen te stimuleren om de Nederlandse taal te leren en ook aan het werk te gaan.

[0:24:00] De VVD stelt daarom voor om een taaleis naar Vlaams model ook in Nederland in te voeren.

[0:24:05] Is de minister bereid om samen met de minister van Werk hiernaar te kijken?

[0:24:09] En om werken meer te laten lonen ben ik ook benieuwd of de minister bereid is... ...te onderzoeken of bij urgentieverlening economische binding verplicht gesteld kan worden.

[0:24:18] Voorzitter, tot slot.

[0:24:20] Bouwen en kopen.

[0:24:21] Corporaties hebben afgesproken om vanaf 2029 elk jaar 30.000 sociale huurwoningen te bouwen.

[0:24:28] En tegelijk zeggen ze dat hun financiële positie onder druk staat.

[0:24:32] Voor de VVD ligt een deel van die oplossing bij de huurders zelf.

[0:24:35] Laat corporaties elk jaar 5% van hun grondgebonden woningen aanbieden aan huurders die deze willen kopen.

[0:24:41] Dan krijgt de huurder een eigen huis en de corporatie krijgt meer middelen voor nieuwbouw.

[0:24:46] Is de minister bereid om dit streven over te nemen?

[0:24:49] Want met dit voorstel maken we het makkelijker om uiteindelijk een sociale huurwoning te kunnen kopen.

[0:24:53] En dat hebben we in het coalitieakkoord ook met elkaar afgesproken.

[0:24:56] Voorzitter, tot slot.

[0:24:58] Sociale huurwoningen zouden er alleen moeten zijn voor mensen die het echt nodig hebben.

[0:25:02] Maar we moeten er vooral voor zorgen dat mensen zelf in staat worden gesteld om een eigen huis te kopen.

[0:25:07] Zodat mensen daar uiteindelijk ook zelf stappen in hun leven naar voren kunnen zetten.

[0:25:11] Daar gaat de VVD om.

[0:25:16] Dank u wel.

[0:25:19] Ja, laat ik eerst beginnen met die verkoopeis voor sociale huurwoningen van 5%.

[0:25:22] Want dat verbaast me toch wel een beetje.

[0:25:25] Woningcorporaties kunnen dit natuurlijk allang.

[0:25:27] Woningcorporaties kunnen woningen verkopen aan hun huurders.

[0:25:30] Daar zijn eigenlijk helemaal geen belemmeringen voor.

[0:25:32] Dus ik vraag me eigenlijk überhaupt af... welk probleem de heer Nobel hier probeert op te lossen.

[0:25:37] En wat ik me ook een beetje zit af te vragen... ik hoorde de heer Nobel eigenlijk debat in, debat uit zeggen... we moeten geen regels stapelen, we moeten stenen stapelen.

[0:25:44] En nu komt hij met een voorstel... om zeer nauwkeurig vast te leggen vanuit de landelijke politiek... hoeveel sociale huurwoningen worden verkocht.

[0:25:50] En we weten allemaal, als die woningen zijn verkocht... dan heb je misschien inkomsten, maar dan heb je ook een stuk minder woningen.

[0:25:55] En voordat die woningen er weer bij staan, ben je een stuk verder.

[0:25:57] Dus je gaat systematisch...

[0:25:59] Ga je de druk op sociale huur ophogen?

[0:26:02] Terwijl u ook zegt zich zorgen te maken dat mensen geen sociale huurwoningen krijgen.

[0:26:05] Dus hoe ruimt u dit in de hemelsnaam allemaal met elkaar?

[0:26:08] Nobel VVD.

[0:26:09] Ja, voorzitter.

[0:26:10] Ik deel niet de conclusie van de heer Van Leijen... dat het uiteindelijk voor minder sociale huurwoningen zorgt.

[0:26:15] Ja, misschien op de korte termijn.

[0:26:16] Maar op het moment dat je een woning verkoopt... zeker als je die ooit hebt aangeschaft of gebouwd voor een veel lager bedrag... dan zorgt het er juist voor dat er meer sociale huurwoningen uiteindelijk terugkomen.

[0:26:26] Zeker als je afspreekt met corporaties...

[0:26:28] Als ze een sociale huurwoning verkopen, die middelen ook gebruikt worden om nieuwe woningen te realiseren.

[0:26:33] Dat is misschien wel een beetje tegen het CRB van D66, want de VVD zegt dan niet stop dat geld in verduurzaming.

[0:26:39] Nee, dat moet echt gaan naar nieuwe sociale huurwoningen en niet naar verduurzamingsmaatregelen.

[0:26:44] Dus wat dat betreft denk ik dat dat een goed idee is.

[0:26:47] Waarom stel ik vanuit de VVD dan toch voor om hier met een regel te komen?

[0:26:51] Want daar heeft u wel een punt inderdaad.

[0:26:52] Wat de VVD betreft minder regels stapelen, meer stenen.

[0:26:56] We zien gewoon dat het vaak niet gebeurt.

[0:26:57] En waarom komt dat?

[0:26:58] Omdat met name in de grote steden in Nederland linkse stadsbestuurden zitten, die tegen corporatiebestuurden zeggen wij willen niet dat u sociale huurwoningen verkoopt.

[0:27:07] Koetkekoet willen we dat niet.

[0:27:09] Dat is wat ik zie gebeuren en daarom wil ik een vast percentage afspreken zodat het niet de vraag is of het gebeurt, maar mensen die een grondgebonden woning willen kopen daar ook daadwerkelijk de kans voor krijgen.

[0:27:20] Van Leijen D66.

[0:27:22] Dat laatste is natuurlijk klinkbare onzin.

[0:27:25] Want corporatiebestuurders hebben helemaal geen toestemming nodig van gemeentes om hun woningen te verkopen aan hun huurder.

[0:27:28] Dat mag gewoon, dat kan gewoon, dat is vandaag al mogelijk.

[0:27:31] En het tweede argument, dat je daar de extra woningen bij kan bouwen, is eigenlijk ook wel onzin.

[0:27:35] Want de bouwkosten zijn enorm gestegen.

[0:27:38] En we weten allemaal, voordat je een woning hebt gebouwd, helaas is dat op dit moment zo, ben je vijftien, misschien wel twaalf jaar verder.

[0:27:44] Dus mijn vraag aan de heer Nobel is, hoe ga je in die periode van vijftien, twaalf jaar, die vijf procent opvangen, wetende dat er nu al een schreeuwend tekort is aan sociale huurwoningen?

[0:27:55] Ervoor is er een aantal dingen.

[0:27:56] Iemand die op dit moment al in een sociale huurwoning zit, die gaat die woning kopen, dus diegene heeft nog steeds een dak boven zijn hoofd.

[0:28:00] Dus per saldo is er niets veranderd.

[0:28:02] Het is niet slecht geworden, het is niet beter geworden.

[0:28:06] Ik deel niet nogmaals de conclusie van de heer Van Leijen van D66 dat als je een woning verkoopt die je ooit voor 2 ton hebt gekocht, als je die nu voor 6 ton verkoopt...

[0:28:16] Dan blijft er 4 ton over voor een corporatie.

[0:28:18] Dat is natuurlijk een bedrag waarmee je meer woningen uiteindelijk kunt realiseren.

[0:28:22] Tuurlijk zijn de bouwkosten omhoog gegaan.

[0:28:25] Maar ik vind het geen houdbaar model om corporaties maar subsidie te blijven geven.

[0:28:29] Ze moeten uiteindelijk zelf voorzien in de bouw van woningen.

[0:28:34] Zo min mogelijk naar het rij kijken.

[0:28:38] En wat dat betreft denk ik dat we het moeten stimuleren.

[0:28:42] Die 5% mag voor mij ook hoger zijn, maar ik wil dat juist niet de lat te hoog leggen, zodat ook andere partijen hier nog op in kunnen stappen.

[0:28:49] Maar u weet ook dat stadsbestuurders uiteindelijk in prestatieafspraken vastleggen, verkoop zo min mogelijk sociale huurwoningen of geen.

[0:28:58] Dat gebeurt gewoon.

[0:28:59] Dus ja, als dat in de grote steden gebeurt, niet of zo min mogelijk, dan ga je nooit in een grote stad de kans krijgen om uiteindelijk als zittende huurder toch een corporatiewoning te kunnen kopen.

[0:29:10] En dat vind ik erg jammer.

[0:29:11] Dus dat wil ik stimuleren.

[0:29:12] Helder antwoorden mogen iets korter.

[0:29:15] Van Lij wilt u nog een laatste vraag stellen?

[0:29:18] Dat heeft u wel, maar zolang u...

[0:29:21] Het staat nu?

[0:29:24] Helder ga ik naar Genwis ChristenUnie.

[0:29:26] Ja, voorzitter.

[0:29:27] Ik dacht altijd dat het een verkiezingsleus was van D60, maar blijkbaar ook van VVD.

[0:29:31] Laat iedereen vrij als je maar denkt zoals wij.

[0:29:34] Want anders komen we je lastigvallen met regels.

[0:29:37] Nou, nu de collega Nobel gemeenten lastigvallen met dit soort, in mijn ogen, onzinnige regels.

[0:29:45] Wil hij in die regel wel inbouwen dat gemeenten daar alleen toe kunnen overgaan als ze voldoen aan de verplichting uit de wetregie, namelijk dat de voorraad uit tenminste 30% sociale huurwoningen bestaat?

[0:29:56] Ja, voorzitter.

[0:29:59] Ik zal eerst kijken hoe ik

[0:30:00] de motie ga formuleren.

[0:30:01] Maar ik weet dat de heer Grimwis ook altijd handig is in het vinden van meerderheden.

[0:30:05] Dus ik zal dit meenemen als dat uiteindelijk de heer Grimwis wellicht over de streep kan trekken om het toch mogelijk te maken voor huurders om een grondgebonden sociale huurwoning te kunnen kopen.

[0:30:16] Geen mis.

[0:30:18] Voorzitter, kijk, dat is al, hoe zal ik het zeggen, coöperatiever dan de toon net naar collega Van Leijen.

[0:30:24] Maar dat is een fitte in de coalitie en dat laat ik graag bij de coalitie.

[0:30:27] Dus in ieder geval mijn dank aan de heer Nobel.

[0:30:30] De tweede vraag is, kijk, er zit een vooronderstelling.

[0:30:32] Er zit niet alleen een ideologische uitgangspunt onder de vraag en het voorstel van de heer Nobel.

[0:30:38] En dat mag.

[0:30:39] Maar er zit ook een vooronderstelling onder, namelijk dat de stichtingskosten van een nieuw te bouwen sociale huurwoning lager zouden zijn dan de verkoopopbrengst van de sociale huurwoning.

[0:30:48] En hoe weet de heer Nobel dat zo zeker?

[0:30:50] Want de stichtingskosten nemen erg snel toe, terwijl de verkoopopbrengst, nou ja, de afgelopen jaren is die snel toegenomen, maar dat is geen zekerheid voor de toekomst.

[0:30:59] En wat je hebt, dat heb je.

[0:31:01] En wat je moet creëren, dat kost tijd en dat kost geld.

[0:31:04] Helder Nobel.

[0:31:05] Ik snap wat de heer Grimwis aangeeft, maar in de bestaande voorraad, zeker in steden, als het om grondgebonden woningen gaat, zijn dat vaak woningen die jaren geleden zijn gebouwd.

[0:31:17] Dus daar zal het in ieder geval voor opgaan.

[0:31:19] En misschien goed ook om het te verduidelijken, het gaat mij om grondgebonden woningen, want bij appartementen zie ik allerlei problemen opdoen.

[0:31:27] Kijk, het kan best zo zijn dat misschien dit naar de toekomst toe ingewikkeld wordt en dat je het percentage bij moet stellen.

[0:31:34] Nogmaals, ik zei net voor de grap, mag van mij ook tien zijn.

[0:31:36] Maar als je geen vast percentage vaststelt, dan zul je zien dat in grote steden bestuurders ervoor kiezen om te zeggen, ga maar geen sociale huurwoningen verkopen.

[0:31:46] En dat vind ik heel ingewikkeld, zeker ook omdat we met elkaar hebben afgesproken, we gaan het makkelijker maken.

[0:31:50] Ja, hoe gaan we het dan makkelijker maken als bestuurders in grote steden zeggen, verkoop maar geen sociale huurwoningen?

[0:31:58] Ik ga naar Vlag.

[0:32:02] Voorzitter, ik ben wel wat verbaasd van het voorstel.

[0:32:04] Ik wil eerst even checken of de heer Nobel nou bedoelt dat het 5% per jaar verkocht zou moeten worden.

[0:32:09] Dat hadden wij hier niet helemaal scherp, maar ik zal direct mijn andere punt er even bij doen.

[0:32:15] Dit heeft grote nadelen natuurlijk, weet ook de heer Nobel als oud-wethouder.

[0:32:18] Want als je ooit wijken wilt herstructureren waar om de havenklap huizen tussendoor verkocht zijn, krijg je dat zogenaamde gespikkelde bezit, waardoor je nooit meer een wijk kunt herstructureren.

[0:32:27] Dat is één.

[0:32:28] En ook bij corporaties denk ik dat ze met angst en beven naar een dergelijk voorstel kijken.

[0:32:33] Omdat ze hebben al heel veel moeite om alle huren betaald te krijgen.

[0:32:39] Daarvoor hebben ze nodig dat ze kapitaalkrachtige huurders hebben en huurders met wat problematiek.

[0:32:44] Dat houdt de boel in evenwicht.

[0:32:47] We kunnen wel raden wie uiteindelijk die woningen kopen.

[0:32:49] Dat zijn de mensen die dat het beste kunnen veroorloven.

[0:32:51] Dus die stromen steeds maar uit.

[0:32:53] En dan tot slot, het gaat om 2 miljoen.

[0:32:57] huurwoningen in Nederland, 5% ervan.

[0:32:59] Dat gaat echt om 100.000 woningen.

[0:33:01] Dus hoe realistisch is dit idee?

[0:33:04] Nobel.

[0:33:05] Ja, voorzitter.

[0:33:07] Nogmaals, ik wil best over het percentage uiteindelijk van gedachten wisselen.

[0:33:11] Moet het een ander percentage zijn?

[0:33:12] Het gaat mij erom dat het op dit moment, met name in grote steden, bij linkse bestuurders, überhaupt niet...

[0:33:20] vaak niet mogelijk is om een sociale huurwoning te kopen.

[0:33:23] Gewoon omdat ze daar afspraken maken... we gaan geen sociale huurwoningen verkopen.

[0:33:26] Dat vind ik onverstandig.

[0:33:27] Dan moet je, als je daar iets aan wil doen... zul je een percentage, denk ik, moeten kiezen van de bestaande voorraad.

[0:33:34] Nogmaals, het gaat ook nog eens over grondgebonden sociale huurwoningen.

[0:33:36] Dus dan van die 2 miljoen blijven er...

[0:33:38] Een heleboel minder over.

[0:33:40] Dus dan is het percentage denk ik in ieder geval een absoluut aantal.

[0:33:43] Dan wordt het dan een heel ander getal.

[0:33:44] En uiteindelijk ja als jij in de onderkant van de sociale huur zit.

[0:33:50] Dan kun je toch niet kopen.

[0:33:51] Dus het gaat ook inderdaad om de mensen die aan de bovenkant zitten.

[0:33:55] En waarom zou het voor die mensen onmogelijk maken om een woning te kopen.

[0:34:00] Als een corporatie vervolgens dat geld weer moet gebruiken.

[0:34:02] Want dat is mijn voorstel om meer woningen te realiseren.

[0:34:05] Dat lijkt mij win-win.

[0:34:06] Hooguit op de korte termijn, dat het misschien wat voor minder sociale huurwoningen kan zorgen.

[0:34:11] Maar op het geheel, met alle extra capaciteit die corporaties nu ook hebben gekregen met de ATAT en alles daaromheen, denk ik dat corporaties niet hoeven te klagen over de financiële slagkracht op dit moment.

[0:34:25] Kortere vragen, kortere antwoorden alsjeblieft.

[0:34:27] Vlag.

[0:34:27] Voorzitter, ik heb ook net als de heer Nobel best wel wat bezwaren tegen linkse stadbestuurders en hun plan hoor.

[0:34:34] Maar hierin moet ik toch wel gelijk geven.

[0:34:35] Want als dit plan werkelijkheid zou worden, dan blijven we tot in lengte van jaren heel Nederland vol pompen met sociale huurwoningen.

[0:34:44] Dan is het toch veel verstandiger als het doel is om mensen een betaalbare woning te laten kopen.

[0:34:49] Om weer eens te kijken naar de categorie sociale koop.

[0:34:51] Die ergens tussen 2000 en 2015...

[0:34:54] gebruikt is, dan richt je hem toch veel specifieker.

[0:34:58] Je moet vooral toch nu niet die woningen die gebouwd zijn in de sociale unie gaan onttrekken.

[0:35:02] Dan zet je de kraan open en blijf je ondertussen dweilen.

[0:35:06] Nobel.

[0:35:08] Ja, voorzitter.

[0:35:08] Ik denk dat we ook naar sociale koop moeten kijken.

[0:35:10] Volgens mij is het NN.

[0:35:11] Alleen ik zie op dit moment dat het aantal betaalbare koopwoningen wat wordt gerealiseerd, maar ook het aantal woningen in het midduursegment, dat dat fors achterblijft.

[0:35:20] En als je dan als zittend huurder toch zou kunnen kopen, maar nooit die mogelijkheid krijgt, dat is iets waar ik namens het VVD wat aan wil doen.

[0:35:27] Vandaar dat ik met dat voorstel kom van zorg dat corporaties met een vast percentage jaarlijks dat aanbieden aan zittende huurders.

[0:35:34] En dan zal het inderdaad niet voor iedere huurder gelden.

[0:35:36] Dus misschien kan het percentage omlaag, daar wil ik ook best over praten.

[0:35:39] Ik zou er ook best advies over in willen vragen bij de minister van, goh, hoe ziet hij dat?

[0:35:44] Maar er moet wel iets gebeuren.

[0:35:45] Want op dit moment is er voor heel veel zit natuurlijk gewoon niet mogelijk om te kopen.

[0:35:50] Ja, dat vind ik gek.

[0:35:52] Dat is afdoende.

[0:35:53] Dan is er nog een vraag van Van Leijen, D66.

[0:35:56] Ja, voorzitter, dank.

[0:35:58] En ja, weet je, wat de heer Nobel van Linkse Stadsbesturen vindt, dat moet hij zelf weten, dat gaat het natuurlijk mij eigenlijk niet zo heel veel aan.

[0:36:05] Maar het is wel belangrijk om een goede feitelijke discussie te voeren.

[0:36:08] En onder de agenda van precies dit debat hangt een brief over het versimpelen van de verkoop van sociale huurwoningen.

[0:36:16] En daar blijkt eigenlijk al uit dat er helemaal geen toestemming nodig is van stadsbesturen links, rechts of midden om die woningen te verkopen.

[0:36:22] Die corporaties hebben die ruimte.

[0:36:24] Dus ik vraag me echt af welk probleem is de heer Nobel hier precies aan het oplossen?

[0:36:28] Nobel.

[0:36:28] Ja, voorzitter.

[0:36:30] Ik kan het de heer Van Leijen ook niet kwalijk nemen, want hij is geen wethouder geweest.

[0:36:33] Dus hij heeft nooit met corporaties prestatieafspraken moeten maken.

[0:36:36] En dat bedoel ik niet verwijtend.

[0:36:37] Dat bedoel ik gewoon, hij heeft nooit van dichtbij meegemaakt welke invloed je als wethouder uit kan oefenen op zo'n prestatieafspraak met huurders.

[0:36:47] En daarin kun je gewoon opnemen, wij willen niet dat u sociale huurwoningen verkoopt, mits.

[0:36:52] Als wethouder zelf heb ik dat bijvoorbeeld bij kleine kernen waar we eigenlijk niet wilden dat sociale huurwoningen verdwenen en bij de grote kernen waar er meer aantallen waren, waren we daar ook altijd voorzichtig in.

[0:37:03] Alleen in sommige steden zie je überhaupt dat men zegt, nou verkoop maar gewoon helemaal niet of zo min mogelijk.

[0:37:10] Ja, dan krijg je dus de kans niet en daar zit het bezwaar.

[0:37:12] Dus ja, het kan.

[0:37:14] Alleen in de praktijk wordt het vaak onmogelijk gemaakt door prestatieafspraken die bestuurders dan weer zelf sluiten met die corporaties.

[0:37:21] En als jij een corporatie bent, ik noem maar wat, in Amsterdam en alleen actief bent in Amsterdam, dan betekent dat gewoon dat je per saldo niet zoveel ruimte hebt om te verkopen.

[0:37:31] Is dat afdoende, heer Van Leijen?

[0:37:35] Dan mevrouw Steen, CDA.

[0:37:38] Dank u wel, voorzitter.

[0:37:39] Ja, toch even kort, want ik hoorde net meneer Nobel zeggen, ja, de woningbouwcoöperaties hebben eigenlijk niet zo te klagen over de financiële slagkracht.

[0:37:48] En ja, ik denk dat we dat misverstand wel uit de wereld moeten helpen, want ze redden het wel, maar ze redden het net.

[0:37:54] En we hebben volgens mij vandaag gelezen...

[0:37:55] Dat ze nog steeds 44 euro per woning tekort komen en moeten toeleggen om die te kunnen bouwen.

[0:38:03] Dus ik denk dat het goed is en ik hoop dat meneer Nobel het met mij eens is en ik hoop daar een antwoord van hem op te krijgen.

[0:38:09] Dat we wel ook in de toekomst ervoor moeten blijven zorgen dat die corporaties hun verantwoordelijkheid moeten kunnen blijven nemen.

[0:38:16] En er zijn grote maatregelen voor nodig, zoals we nu net hebben gedaan met de ATAT.

[0:38:20] Maar ik denk dat we in de toekomst, en ik denk dat we daar niet al te lang moeten wachten, ook moeten kijken naar wat kleinere maatregelen om ervoor te zorgen dat ze dit moeten kunnen blijven doen.

[0:38:30] Dus ik ben wel benieuwd of meneer Nobel het daar wel mee eens is, dat we het even uit de wereld helpen, dat woningbouwcorporaties prima financiële slagkracht hebben, want ik denk dat dat niet helemaal klopt.

[0:38:42] Nobel?

[0:38:42] Ja, voorzitter.

[0:38:43] Corporaties kunnen zelf natuurlijk ook iets ondernemen.

[0:38:46] Die 44 euro die ze tekortkomen, die kunnen ze uiteindelijk ook meer aan huur vragen.

[0:38:51] En dan is het probleem ook opgelost.

[0:38:53] Ze kunnen ook sociale huurbewoningen verkopen.

[0:38:54] Dus er is gewoon ruimte voor corporaties om daar zelf ook maatregelen in te nemen.

[0:38:58] Het is een keuze om dat te doen.

[0:39:01] Maar wat dat betreft, als ik kijk naar wat er financieel allemaal gebeurd is voor corporaties... heb ik echt geen medelijden met corporaties, sterker nog...

[0:39:07] Marktpartijen die middenuurwoningen moeten realiseren, die krijgen een objectsubsidie die uiteindelijk gewoon opgaat.

[0:39:13] En corporaties die weten zich in diezelfde markt voor diezelfde woning door de overheid veel beter gesteund.

[0:39:19] Dus ja, wat dat betreft maakt het voor marktpartijen ingewikkeld om betaalbare woningen te realiseren.

[0:39:24] En kijken we dan naar corporaties die we waarschijnlijk eindeloos moeten subsidiëren om hetzelfde te realiseren.

[0:39:29] Ik laat het als VVD er dan liever aan de markt over.

[0:39:34] Helemaal goed, dan gaan we naar de tweede spreker en dat is de heer Klemmink.

[0:39:37] Hij spreekt namens Ja21.

[0:39:38] Aan u het woord.

[0:39:41] Dank u wel, voorzitter.

[0:39:42] Voorzitter, we moeten het hebben over migratie.

[0:39:46] En massamigratie is destructief voor onze cultuur, onze verzorgingsstaat, maar ook voor onze woningmarkt.

[0:39:52] En de uitkomsten van het rapport van het Economisch Instituut voor de Bouw zijn wat dat betreft ontluisterend, ontnuchterend en wat de einde betreft onacceptabel, voorzitter.

[0:40:01] We moeten wat betreft migratie de voordeur dicht doen en de achterdeur open.

[0:40:05] Dus immigratie beperken en wie niet mag zijn, moeten we terugsturen en de remigratie versterken.

[0:40:11] En de feiten, voorzitter, tussen 2015 en 2024 zijn 435.000 woningen naar migranten gegaan.

[0:40:19] 435.000.

[0:40:21] Dat waren dus honderdduizenden woningen die we ook aan Nederlanders hadden kunnen geven.

[0:40:25] En in diezelfde periode groeide de Nederlandse woningvoorraad met ongeveer 700.000 woningen.

[0:40:30] De woningvraag van deze groep, migranten, was dus gelijk aan ruim 60% van de uitbreiding van onze woningvoorraad in die tijd.

[0:40:36] 60% voorzitter.

[0:40:38] En wie bouwt deze mensen nu eigenlijk woningen?

[0:40:41] Voor de statushouders of voor Nederlanders?

[0:40:43] Voor Henk en Ingrid?

[0:40:45] Voor Joost en Annabelle?

[0:40:46] Of bouwen we voor Mohamed en Jacob, de meest voorkomende jongensnamen van Syriërs en Polen?

[0:40:52] Afgelopen week bedroeg de asielstroom alweer 870 personen.

[0:40:56] Daarvoor zijn straks weer ongeveer honderden sociale huurwoningen nodig.

[0:41:01] Maar nog altijd zijn de aanvullende instroomopperkende maatregelen, waarin het coalitie- en regeerakkoord nota bene naar wordt verwezen, nog altijd zijn die niet in zicht.

[0:41:11] En de minister wil ik dan vragen waarom niet.

[0:41:14] Welke rol pakt deze minister in de vraag naar aanvullende maatregelen op asiel?

[0:41:19] Hoe zorgt de minister ervoor dat ook de desastreuze gevolgen voor de woningmarkt onderdeel zijn voor deze afweging, wanneer deze aanvullende maatregelen wel of niet genomen worden?

[0:41:28] Erkent de minister dat het terugdringen van migratie een wezenlijk onderdeel moet zijn van haar aanpak van de woningnood in Nederland?

[0:41:34] En welke concrete afspraken maakt ze hierover met met name de minister van Asiel en Migratie?

[0:41:40] En zoals u weet, voorzitter, een groot deel van deze commissie wilde graag dat de minister van Asiel en Migratie bij dit debat aanwezig zou zijn.

[0:41:47] Het is helaas niet gebeurd, maar ik denk dat het wel verstandig was.

[0:41:50] Dus het wil zeggen dat dat niet gelukt is.

[0:41:53] Voorzitter, ook het wijzen naar arbeidsmigratie als grote instroomcategorie vertelt maar een deel van het verhaal.

[0:41:58] Want dat is namelijk niet HET probleem.

[0:42:00] Het gaat namelijk niet alleen om wie binnenkomt, de voordeur, maar ook wie er vertrekt, de achterdeur.

[0:42:06] Voor oud-migranten is na vijf jaar ongeveer 60% weer vertrokken.

[0:42:09] Dat geldt niet voor statushouders en asielzoekers, dat is slechts 5 tot 7%.

[0:42:14] En daardoor stapelt de woningvraag van asiel op en op.

[0:42:18] Het EIB, het Economisch Ziet voor de Bouw, verwacht bij voortzetting van de historische asielstroom tot 2034 een aanvullende vraag van ongeveer 150.000 woningen.

[0:42:28] En bij een migratiesalde van 50.000 personen per jaar bedraagt de aanvullende woningvraag vanuit migratie ongeveer 235.000 woningen.

[0:42:35] En gematigd is dat 340.000.

[0:42:37] En dat is een verschil van honderdduizenden woningen.

[0:42:39] Dus wie serieus zegt de woningnood in Nederland willen oplossen, kan zo'n verschil niet negeren.

[0:42:44] Waarom bouwers, gemeenten en verhuurders voortdurend aanspreken op hun verantwoordelijkheid, terwijl het kabinet haar eigen verantwoordelijkheid, die voordeel, niet wil dichtdoen?

[0:42:54] Voorzitter...

[0:42:55] Rob Jetten, toen hij nog lijsttrekker was van D66, had het ongeveer over 7%.

[0:43:01] En de heer Klaver had het over 7 tot 10%.

[0:43:04] En ik heb natuurlijk over de druk die asielzoekers, statushouders leggen op de sociale huurwoning in Nederland.

[0:43:10] En de uitspraken bij de verkiezingscampagne van oktober vorig jaar.

[0:43:13] Voorzitter, dat is nou een statie desinformatie.

[0:43:17] Een doorstroming krijgt een woning, maar laat doorgaans ook een woning achter.

[0:43:20] Een statushouder die vanuit de opvang de woning maakt betreedt, doet dat natuurlijk niet.

[0:43:24] En volgens het Economische Systeem voor de Bouw is ongeveer 1 derde van de jaarlijkse extra beschikbare aanbod in de sociale huursector nodig om de statushouders te huisvesten.

[0:43:33] Daarbij zijn ook woningen meegegeven die vrijkomen doordat iemand overlijdt of naar een verpleeghuis verhuist.

[0:43:38] 1 derde van het aanbod, voorzitter.

[0:43:40] Het COA geeft nog steeds een desinformatie op haar website, want er wordt verwezen naar het percentage van 8%.

[0:43:46] Is de minister bereid om dit te bespreken met de minister van Asiel en Migratie om deze desinformatie van de website van het KOWA te verwijderen?

[0:43:53] Voorzitter, er moet zo snel mogelijk een einde komen aan de discriminatie van Nederlanders op de eigen woningmarkt.

[0:43:59] Je zou maar jaren staan ingeschreven voor een sociale huurwoning en dan komt er eindelijk een woning in je dorp vrij.

[0:44:03] Word je links ingehaald door een statushouder.

[0:44:06] Jij heeft geen enkel vertrouwen dat de minister intrinsiek een einde wil maken aan de vorm van statushouders.

[0:44:12] Keer op keer missen we empathie, inleemsvermogen van deze minister.

[0:44:17] Als een robot zegt de minister dat ze een einde wil maken aan de voorrang, omdat het in het coalitieakkoord staat.

[0:44:23] De voorrang afschaffen als je het al zou willen, toch minister?

[0:44:27] Kan de minister bevestigen dat, los van inhoudelijke overwegingen, het innovatieve wetsvoorstel van jaren 20, meneer Klaassen en mevrouw Keijzer, sneller aangenomen kan worden door deze Kamer dan het wetsvoorstel wat we dan moeten afwachten van de minister?

[0:44:41] Kan de minister dat op zijn minst bevestigen?

[0:44:43] En kan de minister haar wetsproject nou eens toelichten?

[0:44:46] Klopt het dat de minister eerst met een contourenuitdak komt, dit jaar of misschien wel januari.

[0:44:51] En die voor consultatie wordt vrijgegeven.

[0:44:54] Dat daarna het echte wetsvoorstel komt, waar we opnieuw naar consultatie moeten gaan.

[0:44:58] Dat we dan pas de Raad van State krijgen en dan pas de parlementaire behandeling in dit huis.

[0:45:03] Ik wil graag een toelichting van de minister.

[0:45:05] En dan het bestuursakkoord dat de minister sloot met Edes, VNG en het IPO over het versneld realiseren en opschalen van aanvullende vormen van huisvesting.

[0:45:13] Het bestuursakkoord is gesloten om in anderhalf jaar de achterstanden en de toekomstgetaakzaamde rondes, zijn er drie, weg te werken.

[0:45:21] Voor de minister met als doel het afschaffen van de voorrang ga ik vanuit, minister.

[0:45:25] Maar wat lezen we daarna?

[0:45:26] Edes, VNG en IPO dreigen het bestuursakkoord weer op te zeggen als er een wetsvoorstel komt die de voorrang van het staatshuis afschaft.

[0:45:34] Wat heeft de minister nu eigenlijk afgesproken met dit akkoord?

[0:45:37] Want de doelstelling van het hele akkoord is juist de afschaffen van de voorrangregel, terwijl de betrokken partijen nu zeggen we trekken het bestuursakkoord in op het moment dat de minister dat overweegt.

[0:45:46] Wist de minister al bij het afsluiten van het akkoord dat het akkoord vervalt zodra een westerstel wordt ingediend om de voorrang af te schaffen?

[0:45:53] Voorzitter, het klinkt meer als een dreigement dan als een bestuursakkoord.

[0:45:57] Een dreigement voor ongekozen, niet-democratisch gelegmenteerde vierde bestuurslaag.

[0:46:02] De VNG, IPO en EDES zouden op moeten komen voor de Nederlanders die de dupe zijn van de massamigratie.

[0:46:07] Maar in plaats daarvan willen ze de discriminatie van Nederlanders met eigen wonenmarkt door laten gaan.

[0:46:13] De J20 ziet dat er drie dingen moeten gebeuren om een woontekort te lijkt te gaan.

[0:46:17] De massamigratie stoppen, schrappen wetten en verminderen de regeldruk en vertrouwen op markt eindelijk en verbeter het investeersklimaat.

[0:46:25] Maar op al deze drie punten doet de minister niks tot te weinig in onze ogen.

[0:46:29] Wat de minister wel doet is kiezen voor drang, dwang en belasten.

[0:46:32] Dank u wel.

[0:46:33] Dan is er een vraag voor u van het lid Klaassen namens de Groep Markshouden.

[0:46:36] Ja, ik herken een heleboel dingen die gezegd worden.

[0:46:42] Maar er was een opzomming van waarom het allemaal niet gaat lukken, waarom de minister met die wet gaat komen.

[0:46:47] Ik wil er één aan toevoegen en ik was benieuwd of...

[0:46:50] Jaar 21 daarmee eens is, dat als het kabinet valt, en dat gaat niet zo heel lang meer goed denk ik, want Buma kan doen en laten wat hij wil, dan heb je ook nog natuurlijk kans dat het controversieel verklaard wordt en zijn we helemaal in de aap gelogeerd.

[0:47:02] Zou dat nog niet meer de reden zijn om de initiatiefwet gewoon heel snel te gaan behandelen?

[0:47:08] Clemmink.

[0:47:10] Het simpele antwoord voor ze zou ja zijn.

[0:47:11] Kijk, het probleem is dat in de manier waarop deze minister spreekt over het afschaffen van de vormen statenhouders eigenlijk uitspreekt ik wil het niet.

[0:47:20] Maar ik doe het omdat ik gedwongen word vanwege het regeerakkoord.

[0:47:23] En daar gaat het natuurlijk al van begin mis.

[0:47:25] Je hebt een minister nodig die intrinsiek gelooft dat je de afschaf van de vormen statenhouders nodig is omdat je een einde wil maken aan de discriminatie van Nederland met de woningmarkt.

[0:47:34] Maar als het al bij de intrinsieke motivatie verkeerd gaat, voorzitter, bij de minister...

[0:47:37] Dan wordt het überhaupt moeilijk.

[0:47:38] Ja, als het kabinet valt en wie weet gebeurt het wel of niet, we gaan het meemaken.

[0:47:42] Maar dat betekent eigenlijk dat we voor de zoveelste keer niet in staat zijn als politiek om een einde te maken aan de vorm van staatshouders.

[0:47:49] Ik zou dat bezwaarlijk vinden.

[0:47:51] De snelste route, dat is ook een vraag die ik heb gesteld natuurlijk aan de minister.

[0:47:54] Dat was ook het debatje wat ik met de heer Nobel van de VVD had.

[0:47:57] De snelste route in mijn ogen is het initiatiefwetsvoorstel.

[0:47:59] Dus laten we dat zo snel mogelijk afronden, voorzitter.

[0:48:02] Is dat afdoende?

[0:48:03] Nee, de heer Klaassen.

[0:48:04] Nee, prima, want ik wil nog op een ander aspect ingaan, want ik hoorde dat in een eerder debat ook, dat die statushouders, ja, die moeten op z'n minst dan een dak boven het hoofd hebben.

[0:48:14] En er zijn natuurlijk een heleboel partijen die willen regelen en dat ook verkopen naar al die mensen die ervoor zorgen dat zoveel mogelijk asielzoekers

[0:48:25] hier statushouder kunnen worden, dat het hier natuurlijk ook een walhalla is.

[0:48:29] Dus als wij regelen, als we links zouden moeten volgen, regelen dat er altijd maar opvang is en dat er altijd maar een dak boven je hoofd is, dan zouden we dat goed geregeld hebben.

[0:48:38] Het zou toch heel goed werken volgens mij dat we het signaal afgeven dat dat gewoon ophoudt.

[0:48:42] En dat die aanzuigende werking, want ik vind echt dat aanzuigende werking heeft, dat dat stopt.

[0:48:47] Dus ja, ik was benieuwd hoe ja, 21 de overdag.

[0:48:51] Ja, voorzitter.

[0:48:53] Ik zei in mijn betoning van niks de voordeur moet dicht.

[0:48:57] Wat de jaar 21 betreft betekent dat je alle asielaanvragen buiten Europa organiseert en de achterdeur moet open.

[0:49:04] Dus wie niet hier hoort en geen recht heeft om te blijven moet vertrekken.

[0:49:07] Ik heb ook verwezen aan de Remigratiewet, wat we natuurlijk ook nog hebben in dit land.

[0:49:13] En het is inderdaad zo dat voor sommige partijen, en ik ben bang ook voor een deel van deze coalitie, en dat is niet aan de VVD denk ik dan eerlijk gezegd, maar wel bij de collega's van het CDA en de NSZ gaan uiteraard alles daar links ervan, is dat zij niet spreken over een opvangcrisis.

[0:49:26] Ze zeggen dat het een opvangcrisis is, maar er is een instroomcrisis.

[0:49:29] Dus de instroom moet zo snel mogelijk naar beneden.

[0:49:32] We zien in Europa dat er wel degelijk verschillen zijn nu... in de asielaanvragen tussen de verschillende lidstaten... die allemaal hetzelfde juridische kader hebben.

[0:49:39] Bijvoorbeeld naar België, waar de instroom aanzienlijk is gedaald.

[0:49:43] En dat heeft te maken met de afschrikkende werking inderdaad.

[0:49:46] Er is een aanzuigende werking om naar Nederland te komen.

[0:49:49] Iedereen weet die naar Nederland komt, mag ik en mijn familie nog eens over daar te komen...

[0:49:52] En dan krijgen we uiteindelijk een huis op kosten van de belastingbetaler.

[0:49:55] Dat is een aanzuigende werking inderdaad.

[0:49:57] Het afschaffen van de vormstaatshouders is intrinsiek nodig, omdat het discriminerend is naar de Nederlanders op de woningmarkt.

[0:50:03] Maar ik ga het zeker ook bijdragen aan het stoppen van de aanzuigende werking op Nederland.

[0:50:09] Er is nog een vraag van De Hoop, mevrouw.

[0:50:13] Voorzitter, kijk, het is natuurlijk politiek legitiem om te zeggen wij willen minder migranten in Nederland.

[0:50:19] Nog sterker, Pro vindt dat ook.

[0:50:20] Wij vinden ook dat je je moet houden aan het akkoord om ervoor te zorgen dat er 40.000 tot 60.000 migranten naar Nederland komen.

[0:50:27] Dus volstrekt legitiem.

[0:50:29] Wat ook legitiem is dat je mening hebt over de voorrang van statushouders.

[0:50:34] Maar ik hoor wel in de toon van jaar 21 nu ook weer bijvoorbeeld het woord remigratie terugkomen.

[0:50:41] En ik zou toch aan de heer Klemmink willen vragen of het nou verstandig is om die woorden in je mond te nemen, ook gezien wat de NCTV de afgelopen periode daar weer over geschreven heeft.

[0:50:51] Gezien wat er ook toe kan leiden, wat we gisteren op televisie hebben gezien, wat dat ook aanzet bij sommige mensen.

[0:50:57] Is het niet verstandig om gewoon en je legitieme verhaal te houden over migratie en hoe je daar naar kijkt, maar niet een woord als remigratie in je mond te nemen?

[0:51:07] Helder, maar ik wil nogmaals opwijzen aan de hele commissie dat ik wel graag vragen betrekking zie hebben op het onderwerp volkshuisvesting.

[0:51:15] De heer Klemmink.

[0:51:17] Ja, voorzitter.

[0:51:18] Ik weiger om door het roepeltje van Proop te springen en mee te doen aan taalcensuur.

[0:51:26] En ik wil erop wijzen, de wet op de remigratie bestaat in dit land.

[0:51:32] Die is gewoon nog steeds actief.

[0:51:34] Elke maand maakt de sociale verzekeraarsbank gewone geld over op basis van de remigratiewet.

[0:51:39] aan mensen die als migrant naar Nederland zijn gekomen, op vrijwillige basis, op eigen keuze, de besluit hebben genomen, ik aard niet in Nederland, ik wil graag terug.

[0:51:47] En ik wil de heer Hoop dan ook opwijzen, voorzitter, dat de wet om de remigratie ingevoerd is door zijn eigen partij.

[0:51:54] Partij van de Arbeid, de voorloop van Pro.

[0:51:56] Het was de kabinet Kok en de heer Melkert die de wet op de remigratie, de wet op de remigratie, zo heet die wet gewoon, dat is de titel, hebben ingevoerd.

[0:52:04] Het waren het CDA, D66, een heel andere kant van deze Kamer, die al die jaren die wet hebben ondersteund, hebben uitgevoerd.

[0:52:11] En dan vind ik het echt wel schandalig eigenlijk dat ik nu aan censuur moet gaan doen.

[0:52:15] Omdat de heer De Hoop het woord remigratie niet begrijpt.

[0:52:18] In ons verkiezingsprogramma hebben we heel duidelijk staan.

[0:52:20] We zijn voor de voortzetting van de wet remigratie.

[0:52:22] Een wet die de Partij van de Arbeid zelf heeft ingevoerd.

[0:52:26] De Hoop Pro.

[0:52:28] Ja, voorzitter, volgens mij heb ik heel rustig en genuanceerd uitgelegd dat de heer Klemink legitieme argumenten heeft om te zeggen wij willen minder migratie.

[0:52:37] Ik probeer alleen aan te geven dat de context rondom het begrip remigratie echt veranderd is de afgelopen jaren en dat het dan ieder is om dat te wegen.

[0:52:45] Dus de heer, ik dwing hem nergens toe.

[0:52:46] Ik geef dit alleen aan.

[0:52:48] En ik zou het mooi vinden dat wij in deze Kamer allemaal de verantwoordelijkheid ook voelen om erover na te denken wat mogelijk de consequenties in het gedrag van anderen daarover zijn.

[0:52:57] De heer Klemink maakt die keuze niet.

[0:52:59] Dat is ook aan hem, dat is helemaal prima.

[0:53:01] Ik vond het alleen belangrijk om dat punt te maken en ook te constateren dat wij volgens mij beide ook een product van migratie zijn.

[0:53:08] Klemink?

[0:53:11] Ja.

[0:53:11] Woorden doen het toe.

[0:53:12] Nou, dan zou het ook helpen, voorzitter.

[0:53:15] En dat geldt zeker voor zijn partijleider die dat in de campagnetijd ons heeft verweten.

[0:53:19] Dat wij re-migratie ons verkiezingsprogramma hebben.

[0:53:21] Terwijl de heer De Hoop en Pro Don dus goed weten, voorzitter.

[0:53:26] Dat wij refereren aan een wet die nog gewoon bestaat.

[0:53:29] Waar de sociale verzekerbank elke maand gewoon nog uitkeringen aan verstrekt.

[0:53:33] En die is ingevoerd door de Partij van de Arbeid zelf.

[0:53:36] Dus ik kom nou niet aan, zeg ik dan toch echt wel tegen de heer De Hoop.

[0:53:39] met ons remigratievoorstel in dezelfde hoek te duiken als sommige extreme partijen doen.

[0:53:44] En dat weet de heer De Hoop, dan zou dat maar moeten stoppen.

[0:53:48] En daarmee zijn we aan het einde gekomen van de inbreng van lid Klemmink namens J21.

[0:53:53] Dan ga ik naar het lid Mooiman, PVV.

[0:53:56] Dank u wel voorzitter.

[0:53:58] We hebben het vandaag over de staat van de volkshuisvesting en dat is hard nodig.

[0:54:03] De cijfers kennen we allemaal.

[0:54:05] Een tekort van bijna 400.000 woningen, een gemiddelde huizenprijs van inmiddels meer dan een half miljoen euro en wachtlijsten voor sociale huurwoningen van vaak al tien jaar of langer.

[0:54:17] En daarom moeten we ervoor zorgen dat we snel voldoende woningen gaan bouwen.

[0:54:21] En dat kan ook, voorzitter.

[0:54:22] Dat vraagt echter wel politieke wil, doorzettingsvermogen en het scheppen van de juiste randvoorwaarden.

[0:54:28] Te vaak hebben we gezien dat er ondanks een enorme behoefte om te bouwen, projecten niet van de grond komen door allerlei onnodige barrières, veelal door overheden zelf opgeworpen.

[0:54:38] Wat ons betreft is het dan ook belangrijk om verder te gaan met de uitwerking van Stoer, bijvoorbeeld waar het gaat om het tegengaan van bovenwettelijke eisen en regels, maar ook om voortbordurend op de woningbouwdoelstellingen de vertaalslag te maken naar andere landelijke, provinciale en lokale regelgeving.

[0:54:56] Ik kan inmiddels een flink aantal plekken noemen waar woningbouwprojecten in de problemen zijn gekomen door een gebrek aan samenwerking tussen met name provincies en gemeenten.

[0:55:05] De afgelopen jaren zijn daar mede door aandacht van de Kamer en het Rijk wel stappen gezet, maar ik wil de minister graag vragen om daar bovenop te zitten.

[0:55:13] Want dit kan de doorslag voor duizenden woningen betekenen.

[0:55:17] Een positief resultaat in dat opzicht zijn de recente ontwikkelingen in het dorp Koudenkerk in Alphen aan de Rijn.

[0:55:23] Nadat de Kamer over deze locatie een motie heeft aangenomen en de minister het gesprek is aangegaan met de provincie Zuid-Holland, kan deze locatie wel mogelijk worden gemaakt, waardoor er 240 woningen bijkomen in een dorp waar al decennia geen woningbouw heeft plaatsgevonden.

[0:55:37] En dit terwijl er wel vraag naar was en is.

[0:55:40] En weliswaar gaat het in deze situatie om slechts één dorp.

[0:55:43] Maar zo zijn er veel locaties in het land waar echt regie vanuit het Rijk nodig is om de woningbouw verder te krijgen.

[0:55:49] Voorzitter, ik wil het in het kader van het versnellen en ondersteunen van de woningbouwplannen en locaties ook hebben over de brief van de gemeente Lansingerland over Blijssel-West.

[0:55:59] Want op deze locatie is ruimte voor meer dan 5000 woningen en direct ernaast ligt een nieuw en modern station met tram, trein en bus, waardoor Blijssel-West momenteel het best bereikbare stukje grasland van heel Nederland is.

[0:56:11] En het gebied heeft niet te maken met stikstofgevoelige natuur en is vrijwel volledig in handen van lokale overheden.

[0:56:19] En om de locatie te realiseren heeft de Kamer zich in een eerder stadium in twee tal moties uitgesproken... ...om niet alleen woningbouw mogelijk te maken, maar ook om de locatie aan te wijzen als grootschalige woningbouwlocatie.

[0:56:30] En dat landelijke predicaat heeft het gebied nog niet gekregen.

[0:56:34] En ook recent bij de laatste vijf weer niet.

[0:56:36] En ik denk dat het alsnog aanwijzen van deze locatie toch echt cruciaal is om ervoor te zorgen dat die ontwikkeling ook echt doorgaat.

[0:56:43] En daarom wil ik de minister expliciet vragen om goed te kijken of deze locatie niet alsnog kan worden meegenomen...

[0:56:48] zodat alle energie en moeite die erin is gestoken niet verloren gaat en daarmee mogelijk ook weer 5000 woningen.

[0:56:55] Mijn oproep aan de minister is, maak van het best bereikbare stukje grasland van heel Nederland de best bereikbare woonwijk van heel Nederland.

[0:57:03] En voorzitter, ik wil het ook nog kort hebben over de woningbouwcorporaties.

[0:57:07] Het is zo net ook al even genoemd in een paar tussendebatjes.

[0:57:10] Door het schappen van de ATAT krijgen corporaties meer investeringsruimte en verbetert de financiële positie van de sector.

[0:57:17] Maar tegelijkertijd blijft dit een situatie waarbij de bredere opgave en ook het model van financiering tot discussie leidt.

[0:57:24] Ook wat er daadwerkelijk voor dat geld geleverd wordt.

[0:57:27] En ik wil toch aan de minister vragen hoe zij ervoor kan zorgen dat ook op langere termijn de opgaven van corporaties geborgd worden en de middelen die zij krijgen ook echt op goede manier worden ingezet.

[0:57:38] Voorzitter, ik wil naast woningbouw ook aandacht vragen voor de woningvraag waar het hier al veel over is gegaan.

[0:57:45] Want ondanks dat de bouw van woningen van groot belang is om de woningcrisis op te lassen, is er natuurlijk meer nodig dan bouwen alleen.

[0:57:51] We zullen niet alleen aan de aanbodzijde iets moeten doen, maar ook aan de vraagkant.

[0:57:55] Recent is een rapport van het Economisch Instituut voor de Bouw uitgekomen waaruit blijkt dat 60% van de woningvraag wordt veroorzaakt door migratie.

[0:58:03] En de komende 10 jaar zouden er 340.000 woningen nodig zijn om migratie op te vangen.

[0:58:08] En ook bevestigt het rapport iets dat we al langer zeggen, namelijk dat de percentage van woningen dat naar statushouders gaat veel hoger is dan veelal wordt beweerd.

[0:58:16] Van alle sociale huurwoningen die in 2023 aan starters werden toegewezen ging 20% naar statushouders.

[0:58:23] En de minister heeft inmiddels ook in een brief aan de Kamer het een en ander uiteengezet.

[0:58:29] Maar ik wil de minister ook zelf vragen wat zij met deze cijfers gaat doen.

[0:58:33] Wat vindt zij ervan en hoe staat het met het voorstel dat net ook even is besproken over het verbod op voring van statushouders?

[0:58:40] Want tegelijkertijd ligt er ook in de Kamer een alternatief dat denk ik ook een hele goede optie blijft.

[0:58:46] Voorzitter, ten aanzien van urgentie op de woningmarkt wil ik ook nog aandacht vragen voor een grote groep Nederlanders in schijnende situaties die veelal aan hun lot worden overgelaten.

[0:58:57] Recent heb ik samen met mijn collega Vicky Meijer vragen gesteld over een dochter die bij overlijden van haar moeder een sociale huurwoning dreigt te worden uitgezet.

[0:59:05] En zulke schijnende situaties komen steeds vaker voor.

[0:59:09] Maar juist deze mensen worden dan weer niet geholpen.

[0:59:13] En ik zou graag van de minister willen horen hoe zij naar zulke situaties kijkt en wat zij wil en kan doen om deze groep beter te kunnen helpen.

[0:59:21] Tot zover.

[0:59:28] Dank u wel, voorzitter.

[0:59:29] Voorzitter, we hebben korte tijd en volkshuisvesting gaat toch echt over heel veel.

[0:59:34] Dus ik duik gauw de inhoud in.

[0:59:36] Voorzitter, er ligt nu een contourenota voor het herziende daapvrijstellingsbesluit.

[0:59:41] De belangrijkste juridische keuzes moeten nog worden uitgewerkt, waaronder de begrenzing van middenhuur binnen de daap.

[0:59:47] Wanneer ontvangt de Kamer deze nadere juridische uitwerking?

[0:59:51] Het is belangrijk dat het ook voor andere investeerders interessant en kansrijk is om voor middenhuur te bouwen.

[0:59:57] Want we hebben allebei nodig.

[0:59:58] En welke afwegingen maakt de minister toegestane

[1:00:00] ...bij het bepalen van het toegestaande aandeel middenhuur voor corporaties.

[1:00:04] Voorzitter, als corporaties meer middenhuur financieren... ...dan kan dat ook investeringen in sociale huur verdringen.

[1:00:10] Mijn vraag aan de minister is hoe gaan we dat voorkomen bij de uitwekking van de wet?

[1:00:16] Ik heb hier wel behoefte aan wat meer inzicht en bij voorkeur in een paar scenario's.

[1:00:21] En aangezien het CDA en volgens mij ook de ChristenUnie... ...anderhalf jaar geleden al per motie hebben gevraagd om dit voor te bereiden...

[1:00:27] ga ik ervan uit dat daar al over is nagedacht.

[1:00:30] En het doel van die aangenomen motie, verder onder andere over de benutting van de staatslijnruimte, ging natuurlijk juist ook over de samenwerking met institutionele beleggers, particulieren en particuliere investeerders.

[1:00:42] Sterker nog, de motie vroeg om een concreet plan met doel publiek-private samenwerking.

[1:00:47] Minister, is er uit die gesprekken met de investeerder nu al een concreet plan gerold?

[1:00:53] Er is 500 miljoen voor objectiepsidie voor private middenhuurprojecten, verdeeld over 2029 tot en met 2033.

[1:01:00] En die gezamenlijke plannen moeten er natuurlijk veel eerder zijn, zodat we eerder kunnen bouwen.

[1:01:05] En waarom presenteert de minister die gezamenlijke plannen met de institutionele beleggers en particuliere investeerders voor de bouw van de middenhuur niet tegelijkertijd met de juridische uitwerking begin 2027?

[1:01:16] Want dan geef je de bouw van de middenhuur door die beleggers net zoveel prioriteit als de corporatiekant.

[1:01:22] En het geld ligt er al, dus zou de minister willen kijken naar de mogelijkheden om dat geld naar voren te halen.

[1:01:27] Voorzitter, het CDA is heel erg blij dat verdeeld over het land inmiddels de grootschalige woningbouwlocaties zijn aangewezen.

[1:01:34] En volgens het kabinet zijn deze geselecteerd op het niet hoeven investeren in de rijksinfra.

[1:01:39] En je hoeft geen planoloog te zijn om te snappen dat woningbouw, volkshuisvesting en infrastructuur hand in hand gaan.

[1:01:46] En bij de eerste vier grootschalige woningbouwlocaties hebben we nog per motie en doorvragen kunnen voorkomen dat door gebrek aan investeringen in infra 18.000 huizen geschrapt moesten worden.

[1:01:56] Maar minister, via u voorzitter, we gaan dat toch niet nog een keer zo ver laten komen toch?

[1:02:01] Want ik hoef het belrondje langs mijn oud-collega woonwethouders van de nieuwe locaties niet eens af te maken om te weten dat Deventer zijn ambitie niet kan waarmaken zonder een vierde perron.

[1:02:11] En Weert kan niet zonder de benodigde spoortunnel.

[1:02:14] En dit is de minister bekend, want dit is wat de gebieden zelf ook al hebben aangegeven.

[1:02:19] En ondertussen verwachten we ook nog resultaten van het onderzoek naar de spoorgoederenvervoer richting Noordoost-Europa.

[1:02:27] En als het daaruit komt dat het goederenvervoer over het spoor de komende jaren gaat toenemen, verdrinkt dat bijvoorbeeld reizigers per spoor bij de grootschalige woningbouwlocaties.

[1:02:36] Bijvoorbeeld in Apeldoorn en Deventer.

[1:02:38] En mijn vraag is, bij de afweging voor de nieuwe locaties, is daar ook rekening gehouden met deze onderzoeken?

[1:02:44] Is er interdepartementaal afstemming over de infra?

[1:02:47] En de bredere vraag, hoe voorkomen we dat volkshuisvestelijke ambities al bij voorbaat gaan sneuvelen door het gebrek aan investeringen in de daarvoor benodigde infrastructuur?

[1:02:57] Voorzitter, dan de versnelling van fabrieksmatig en betaalbaar bouwen en de digitale planketen.

[1:03:03] Want om te versnellen is het nodig om een voorspelbare en constante bouwstroom te hebben.

[1:03:08] En het is hard nodig om privaat kapitaal aan te trekken.

[1:03:11] Kan de minister toezeggen om bijvoorbeeld een brief naar de Kamer te sturen over wat nodig is om privaat kapitaal aan te trekken?

[1:03:18] Hoe onder andere het Europese Affordable Housing Plan en de Europese investeringsbank daaraan kunnen bijdragen?

[1:03:24] Kan de minister aangeven hoe de nationale verkenning naar één digitale planketel vordert en wanneer we concrete bouwsteden kunnen verwachten?

[1:03:32] En is de minister bereid om met gemeenten, opdrachtgevers en bouwers afspraken te maken over harmonisatie van lokale eisen aan industriële woonconcepten en meerjarige bundeling van de bouwvraag?

[1:03:43] En deze waar mogelijk te verbinden.

[1:03:45] aan de investeringen en subsidies die er al zijn, zodat de voorspelbaarheid kan ontstaan die nodig is om betaalbare woningbouw op te schalen.

[1:03:54] Voorzitter, tot slot studentenhuizen.

[1:03:56] Mooi dat er kennisbijeenkomsten worden georganiseerd naar aanleiding van mijn motie.

[1:04:00] En het bouwen in al die middelgrote steden nabij is.

[1:04:05] Maar de bedoeling is natuurlijk ook van deze motie dat die corporaties daadwerkelijk goed gaan worden in het studentenhuisvesting.

[1:04:12] En het ook daadwerkelijk gaan doen.

[1:04:14] Ik wil de minister aangeven hoe ze zich hiervoor verder gaat inspannen.

[1:04:18] We gaan object subsidies verlenen voor studentenhuizen, want zo bouwen we aan gemeenschapszin...

[1:04:22] en tegen eenzaamheid onder jongeren in studio's, kan de minister garanderen dat deze subsidies niet naar studio's gaan.

[1:04:30] Dat ze juist ten goede komen aan ontmoeting en gemeenschappelijke voorzieningen.

[1:04:34] Voorzitter, hier laat ik het bij.

[1:04:39] Dank u wel.

[1:04:43] Voorzitter, dank u wel.

[1:04:44] Ik heb met veel plezier naar het betogen van het CDA geluisterd.

[1:04:49] Omdat ik heel veel punten hoor waarvan ik denk, ja, daar moeten we inderdaad samen nog meer stappen zetten.

[1:04:55] Omdat bij de staat van de volkshuisvesting ik altijd bang ben dat het dan alleen om sociale woningbouw gaat.

[1:04:59] En dat heb ik het CDA nadrukkelijk niet horen doen.

[1:05:01] Ik heb ze ook gehoord over betaalbare koop, het middenuursegment.

[1:05:06] En mijn vraag, en dat is ook alvast een beetje een doorkijkje richting de begroting, zeg ik heel eerlijk bij, is of het CDA bereid is om samen met de VVD te gaan kijken, wat kunnen we allemaal nog meer doen?

[1:05:15] Ook omdat eerder vaker zeiden, ja, we gaan wachten tot de evaluatie van bijvoorbeeld de wet betaalbare huur.

[1:05:22] Maar de VVD heeft altijd gezegd, ja, we moeten nu eigenlijk al echt meer gaan doen, want we zien gewoon dat met name het middensegment in de betaalbare koop er echt meer nodig is.

[1:05:29] Dus ik vraag niet de concrete toezegging, maar de bereidheid om echt meer te gaan doen, ook bijvoorbeeld bij de begrotingsbehandeling die eraan komt.

[1:05:35] Mevrouw Steen, CDA.

[1:05:37] Ik zie heel goed dat we moeten verbeteren dat het interessant wordt om te investeren in middenhuur en middenkoop.

[1:05:45] Daar ben ik het helemaal mee eens.

[1:05:47] Een onderdeel daarvan zou kunnen zijn, is het optimaliseren van die wet betaalbare huur.

[1:05:54] En de VVD weet ook, het standpunt van het CDA, dat we daarvoor wel willen wachten totdat we ook de uitslag hebben van die evaluatie.

[1:06:01] En dat doe ik met een reden.

[1:06:02] We hebben namelijk een aantal laaghangend fruitmaatregelen al genomen.

[1:06:07] Dat hebben we natuurlijk al gedaan eerder dit jaar.

[1:06:09] Daarvan zeggen we dat beïnvloedt voorspelbaarheid van investeringen ook niet echt.

[1:06:13] Maar ik vind als we echt gaan sleutelen aan die wet, dan moeten we dat ook wel goed onderbouwd en gelegitimeerd doen.

[1:06:21] Want als we dat niet doen en we gaan dus elke keer weer kleine stapjes nemen met maatregel op maatregel op maatregel op maatregel...

[1:06:27] Daarmee ondergraven we ook voorspelbaarheid voor de markt.

[1:06:31] Dus ik denk dat het niet goed is voor de markt dat we misschien maatregelen nemen die helemaal niet doelmatig zijn.

[1:06:37] Dus ik vind dat we hier ook een zorgvuldig proces moeten lopen.

[1:06:41] Dus ja, ik ben zeer voor het kijken naar hoe we dit kunnen optimaliseren.

[1:06:46] Het zit wat mij betreft niet alleen maar in de wet betaalbare huur.

[1:06:49] Maar we moeten daarvoor wel de juiste volgorde aanhouden.

[1:06:53] Het is nu november.

[1:06:55] Is het november?

[1:06:56] Het is november.

[1:06:57] Het is november 2026.

[1:07:00] Dit jaar duurt nog twee maanden en dan krijgen we straks ook al heel gauw de evaluatie van de wet betaalbare huur.

[1:07:06] Dan denk ik dat we met die paar maanden een hele hoop extra zorgvuldigheid inbouwen.

[1:07:11] Ik doe nogmaals verzoek tot korte vragen, korte antwoorden.

[1:07:14] De heer Nobel.

[1:07:15] Ja, november, sinds maart geweest Sinterklaas in het land.

[1:07:18] Maar de cadeautjes vallen nu wel een beetje tegen vanuit het CDA, zeg ik voorstel.

[1:07:22] Want ik had gehoopt dat met de uitpondgolf die gaande is, dat het CDA toch bereid zou zijn om meer stappen te ondernemen, ook bij de wet betaalbare huur.

[1:07:30] Maar ik heb ook goed gehoord dat het CDA wel bereid is om dan buiten de wet betaalbare huur in ieder geval wel te kijken naar welke stappen kunnen we nog meer zetten.

[1:07:38] Daar ben ik dan in ieder geval blij mee.

[1:07:39] Maar ik zou ook kijken wat kan er nog bij de wet betaalbare uur.

[1:07:43] Steen Cedia?

[1:07:44] Ja, volgens mij is dat echt helemaal prima.

[1:07:46] En ik denk dat de heer Nobel dat goed gehoord heeft.

[1:07:49] En ik dank hem voor de datum reminder.

[1:07:54] Ja, dank voorzitter.

[1:07:56] Ik vond het nogal een verhaal van het CDA wat nogal vanuit instituties komt.

[1:08:02] Terwijl als je in de praktijk kijkt weten we met z'n allen dat er...

[1:08:06] Duizenden, tienduizenden etages boven garages, tuinhuisjes, leegstaande slaapkamers, noem het allemaal maar op zijn.

[1:08:18] Maar mensen verhuren ze niet omdat ze weten dat in het huurrecht het onmogelijk is dat wanneer je op een gegeven moment zegt van nou dit past niet meer in mijn privé situatie.

[1:08:28] ...ze niet meer van huurders afkomen.

[1:08:32] Is dat nou iets waarvan het CDA zegt... ...ja, daar hebben we met de beste bedoelingen het huurrecht veel te streng gemaakt.

[1:08:38] Voor particulieren moet dat gigantisch versoepeld worden.

[1:08:41] Steen, CDA.

[1:08:42] Ja, we hebben in Nederland een hele goede traditie van de huurdersbescherming.

[1:08:45] En dat is niet voor niks.

[1:08:48] Omdat dat recht op een dak boven je hoofd ook moet zijn voorspelbaarheid voor die huurder.

[1:08:53] Dus ik vind het belangrijk...

[1:08:54] Dat heeft het CDA ook altijd uitgestraald, zowel als het gaat over die wet betaalbare huur als ook de wet goed verhuurderschap.

[1:09:01] Dat we daar op een goede manier naar moeten kijken.

[1:09:03] Wat ik mooi vond aan de ronde tafel, bijvoorbeeld rondom de hospitaalverhuur, dat was een hele interessante bijeenkomst.

[1:09:11] ...is dat we heel concreet konden horen op welke plekken het voor verhuurders... ...bijvoorbeeld van die leegstaande logeerkamers... ...het interessant kan zijn om dat te verbeteren.

[1:09:22] En ik ben ook heel blij dat die wet op die manier naar de Kamer is gekomen... ...zodat we daar op een goede manier de balans kunnen vinden... ...tussen aan de ene kant dat rechten op een dak boven je hoofd... ...maar ook de andere kant de mogelijkheid en een goede wil en een verantwoordelijkheid... ...die mensen willen nemen om bijvoorbeeld een slaapkamer te huur aan te bieden...

[1:09:39] Om dat ook aantrekkelijk te maken.

[1:09:41] Dus ik hoor dat zeker.

[1:09:43] En ik vind het ook mooi dat we met elkaar in deze commissie een proces doorlopen.

[1:09:47] Door niet alleen maar hele grootse gebaren te willen maken met hele grote woorden.

[1:09:52] Maar stap voor stap op hele verschillende, hele diverse plekken in de wetgeving.

[1:09:57] Dat zodanig te optimaliseren zodat dat weer ook weer voor alle kanten interessant wordt om te doen.

[1:10:05] Keizer, veel woorden.

[1:10:06] Antwoord is dus nee, die versoepeling moet er niet komen omdat mensen een beschermde huur moeten hebben.

[1:10:13] Het punt is alleen dat mensen die nu bij hun ouders op de zolder wonen of bij vrienden op de bank slapen, die bescherming niet hebben.

[1:10:21] Het is maar wat het is.

[1:10:23] Vakantiewoningen dan, voorzitter.

[1:10:26] Ik heb vragen gesteld.

[1:10:27] We kennen allemaal Wim uit Eibergen inmiddels.

[1:10:29] En daar krijg je dezelfde mooie woorden, namelijk dat er een gesprek moet komen met de gemeente om te voorkomen dat permanente bewoners die uit hun vakantiehuisje moeten, niet op straat moeten worden gezet en dat er moet worden gezocht naar alternatieve huisvetting.

[1:10:45] In de praktijk worden mensen gewoon op straat gezet.

[1:10:48] Is dit dan iets waarvan het CDA zegt, ja ook hier hebben we met goede bedoelingen regels georganiseerd.

[1:10:55] Maar in de praktijk zetten gewoon, het gaat over 60.000 mensen in Nederland, dus die is niet niks.

[1:11:01] Zetten gemeentes gewoon mensen op straat zonder dat er een alternatief bedacht wordt.

[1:11:05] Is dit dan iets waarvan het CDA zegt, nou misschien moeten we de regels versoepelen.

[1:11:10] Steen.

[1:11:12] Ja, voorzitter, toch even op dat eerste.

[1:11:14] Kijk, dit is wel weer de illusie van het simpele antwoord.

[1:11:17] Het is niet zo dat er één simpel antwoord is op zo'n enorme complexe woonvraag.

[1:11:22] Zeker niet als het gaat over de rechten van de een tegenover de rechten van de ander.

[1:11:26] Daar moeten we denk ik ook echt wegblijven.

[1:11:28] Als het gaat over die recreatiewoningen, daar ben ik inderdaad ook wel geïnteresseerd.

[1:11:32] Hoe gaan we dit nou op een goede manier doen?

[1:11:34] We hebben ook...

[1:11:34] ...afspraken gemaakt dat we dat juist zouden willen versimpelen.

[1:11:40] Het antwoord terug was, ja, dat is toch niet zo simpel als dat we denken dat het is.

[1:11:45] Dus ik ben met mevrouw Keijzer eens dat dit wel een zaak is waar we goed naar moeten kijken.

[1:11:50] En ik ben eigenlijk ook wel benieuwd naar hoe we dit kunnen versimpelen.

[1:11:53] Dus ik vind het een prima vraag en natuurlijk ook een vraag die ik ook graag doorgeleid aan het kabinet.

[1:11:57] Het simpele antwoord was er, namelijk een instructieregel die met steun van het CDA is ingetrokken.

[1:12:04] Dan hadden we het kunnen oplossen.

[1:12:06] Dan iemand anders, Maarten de Gruijter, welbekend bij mevrouw Steen.

[1:12:11] Die had in september een column in Elsevier Magazine waarin hij met drie internationale voorbeelden kwam.

[1:12:17] Op basis waarvan het met deregulering leidde tot tien en tienduizenden extra woonplekken.

[1:12:24] Bijvoorbeeld om mogelijk te maken dat daar waar één woning staat, dat er twee komen.

[1:12:28] Om mogelijk te maken dat vakantieshuizen hier mogen worden bewoond.

[1:12:32] Voorzitter, wat hiervoor nodig is, is vergaande deregulering.

[1:12:38] We hebben met de beste bedoelingen dit land kapot geregeld.

[1:12:41] We hebben ons in de hoek geschilderd, u hoort het mij vaker zeggen.

[1:12:44] Wil de fractie van het CDA nou eens uit de heilige huisjes stappen, regels schrappen, echt ook verder gaan schrappen dan dat we met elkaar tot op heden gedaan hebben, om al die tienduizenden woonplekken vrij te maken?

[1:13:01] En ik zou het fijn vinden als CDA nu niet stapt in wat ze net ook deed.

[1:13:06] Ja, maar de regels zijn bedoeld om mensen te beschermen.

[1:13:08] De regels zijn zo beschermend dat mensen die kunnen verhuren of kunnen uitbreiden dat niet meer doen.

[1:13:18] Steen, CDA.

[1:13:20] Voorzitter, ik heb eigenlijk geen idee waar in mijn betoog mevrouw Keijzer op zou kunnen maken dat ik tegen het schrappen van regels ben.

[1:13:29] Sterker nog, het betoog van het CDA eigenlijk sinds in ieder geval dit jaar dat ik in de Kamer zit...

[1:13:36] is eigenlijk altijd geweest, we moeten versimpelen, versnellen, ja zeker regels schrappen.

[1:13:44] En dat moeten we en heel stoer doen, mevrouw Kuijsje, maar ook heel erg slim.

[1:13:51] Dus ja, helemaal eens, zeker moeten we versimpelen daar waar het kan.

[1:13:55] Maar we moeten dan wel die regels schrappen die daadwerkelijk zorgen voor vertraging en belemmering.

[1:14:00] En dat is de afweging die we hier met elkaar moeten maken.

[1:14:02] Dat is ook het gesprek.

[1:14:03] wat wij hier aan deze tafel met elkaar voeren, elk woondebat opnieuw.

[1:14:09] Mevrouw Keizer.

[1:14:10] Tot slot, nou dan een hele simpele schrap vraag.

[1:14:15] Wil de fractie van het CDA samen met mij ervoor zorgen dat iemand die een slaapkamer verhuurt... een opzegtermijn heeft, gewoon van een maand...

[1:14:24] Waarbij als ze dan, hij of zij zegt van het past mij niet meer om welke reden dan ook.

[1:14:29] Dat gewoon binnen een maand de huur opgezegd kan worden.

[1:14:33] En wil de fractie van het CDA samen met mij gemeentes gewoon dwingen.

[1:14:37] Om iemand die in een vakantiewoning zit.

[1:14:40] En dan conform de regels die we daarvoor met elkaar bedacht hebben.

[1:14:44] Dat die niet op straat gezet wordt door de gemeente.

[1:14:47] Totdat er een andere plek geregeld is.

[1:14:49] Dus gewoon twee hele concrete vragen.

[1:14:52] En dan kan nu het antwoord niet anders zijn.

[1:14:54] Dan ja mevrouw Keijzer, natuurlijk dat willen wij samen doen.

[1:14:57] Want wij delen hetzelfde doel en nu dus ook het middel.

[1:15:01] Mevrouw Steen.

[1:15:02] Dat zou zeggen dat elk doel met hetzelfde middel bereikt zou kunnen worden.

[1:15:06] Dat is volgens mij niet het geval.

[1:15:09] Dus ja, anekdotisch wil ik dit natuurlijk allemaal heel graag oplossen.

[1:15:13] Ik kijk ook heel erg uit naar het debat mevrouw Keijzer bij de wet rondom hospitaalverhuur.

[1:15:18] Want dan gaan we dit ongetwijfeld allemaal op ons bordje krijgen.

[1:15:23] Doel hetzelfde middel.

[1:15:25] Ik weet niet helemaal precies of wij hetzelfde middel voor ogen hebben, voorzitter.

[1:15:29] Dank u wel.

[1:15:30] Dat was mevrouw Steen namens de CDA.

[1:15:31] Dan ga ik naar de heer Van Leijen.

[1:15:32] Hij spreekt namens de fractie van D66.

[1:15:34] Ga nu het woord.

[1:15:35] Dank u, voorzitter.

[1:15:36] Een eigen plek betekent vrijheid.

[1:15:39] De vrijheid om zelfstandig te wonen, te studeren waar je wilt en je eigen leven op te bouwen.

[1:15:44] Maar voor veel jongeren is dat helemaal niet vanzelfsprekend.

[1:15:47] Studenten blijven noodgedwongen thuiswonen en starters zoeken jarenlang naar een betaalbare woning.

[1:15:52] En dat moet anders.

[1:15:53] Jongeren moeten de ruimte krijgen om hun eigen toekomst vorm te geven.

[1:15:57] En daarom blijven we bouwen.

[1:15:59] D66 is blij dat het kabinet met de aardvatvrijstelling zo'n 15 miljard extra investeringsruimte heeft vrijgemaakt.

[1:16:06] Ruimte om 10.000 sociale huurwoningen te bouwen en bestaande woningen te verduurzamen.

[1:16:11] En dat is een belangrijke stap.

[1:16:12] En we kunnen ook meer doen.

[1:16:14] Want naast nieuwe woningen bouwen liggen er ook volop kansen in de ruimte die we al hebben.

[1:16:19] Daarom wil ik vandaag aandacht besteden aan drie punten.

[1:16:22] Het beter benutten van de bestaande bouw, de afspraken over aanvullende huisvesting en studentenhuisvesting op campussen.

[1:16:30] Voorzitter, niet iedere woonplek hoeft te beginnen met een nieuw gebouw.

[1:16:34] Ook in de woningen die er al staan liggen volop kansen.

[1:16:37] Terwijl jongeren moeite hebben om een eigen plek te vinden.

[1:16:40] Er zijn genoeg jongeren die graag samen met vrienden een woning zouden willen delen.

[1:16:44] Dat maakt het wonen leuker en zorgt snel voor extra woonplekken.

[1:16:48] Ook parkeernormen kunnen daarbij een rol spelen.

[1:16:51] Zeker bij kleinere woningen voor studenten en starters is een hoge parkeernorm lang niet altijd nodig.

[1:16:56] Kan de minister gemeenten stimuleren om hier flexibeler mee om te gaan?

[1:17:01] Daarnaast moeten we aan de slag met wonen op erven voor jongeren die graag in hun eigen dorp willen blijven wonen, maar daar geen betaalbare woning kunnen vinden.

[1:17:09] We maken het al mogelijk om vergunningsvrij mantelzorgers te plaatsen.

[1:17:14] Is de minister bereid te onderzoeken hoe we wonen op erven ook voor starters makkelijker kunnen maken?

[1:17:21] En tot slot moeten we ervoor zorgen dat deze extra woonplekken ook meetellen in de woningbouwdoelstellingen.

[1:17:28] Want nu tellen deze voor gemeentes niet mee en missen daarmee ook een prikkel om deze extra woonruimte te realiseren.

[1:17:35] Laten we dan niet alleen voordeurden tellen, maar ook sleutels.

[1:17:38] Is de minister bereid om te kijken hoe we extra woonplekken kunnen laten meetellen in de woningbouwdoelstellingen?

[1:17:45] Voorzitter, onlangs heeft het kabinet met gemeentes, provincies en woningcorporaties afspraken gemaakt om sneller extra woonplekken te realiseren.

[1:17:53] En dat is een belangrijke stap.

[1:17:55] Met flexwoningen, het ombouwen van leegstaande gebouwen en het delen van woningen kunnen op relatief korte termijn extra woonplekken realiseren.

[1:18:04] De afspraken liggen er en de mogelijkheden zijn er.

[1:18:08] Nu is het zaak om ervoor te zorgen dat deze plannen ook daadwerkelijk van de grond komen.

[1:18:12] Daarbij speelt de minister een belangrijke rol, want in de praktijk kunnen locaties, vergunningen en financiering vaak nog drempels zijn.

[1:18:20] De termijn waarvoor flexwoningen mogelijk blijven, heeft daar vanzelfsprekend ook invloed op.

[1:18:25] Als een woning maar 15 jaar kan blijven staan, is het voor verhuurders moeilijk om de investering terug te verdienen.

[1:18:31] Had ik een interruptie?

[1:18:32] Dat heeft u, ja.

[1:18:36] Er is een interruptie van de heer Vlag en hij spreekt namens de SGP.

[1:18:40] De heer Van Leijen, kunt u even de microfoon uitzetten?

[1:18:45] Ja.

[1:18:45] Ja, voorzitter.

[1:18:46] We zijn ongeveer halverwege de bijdrage, denk ik, van de heer Van Leijen.

[1:18:49] En hoewel hij best een aantal dingen noemt die zinnig kunnen zijn, is toch vooral, heel onnibielig gezegd, gerommel in de bestaande voorraad.

[1:18:57] Wat is er eigenlijk nog over van de metafoor van de tien nieuwe steden van D66?

[1:19:02] Van Leijen, D66.

[1:19:04] Nou voorzitter, dat is natuurlijk nooit een metafoor geweest.

[1:19:06] Van die metafoor is er dan ook helemaal niks over.

[1:19:08] Dat gaan we nog steeds gewoon realiseren.

[1:19:11] Vlag, SGP.

[1:19:16] Meestal worden ambities afgezwakt.

[1:19:18] We kennen natuurlijk de belofte van lijsttrekker Jetten.

[1:19:22] Die tien nieuwe steden beloofde en de dag na de verkiezingen dat afzwakte naar een metafoor.

[1:19:26] Maar dat wordt hier nu weer geüpgrade naar een belofte.

[1:19:33] die in het afgelopen jaar is aangewezen, die de komende vijf jaar echt tot oplossingen gaat leiden.

[1:19:38] Van Leijen D66.

[1:19:40] Ja voorzitter, er zijn natuurlijk tien grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.

[1:19:44] Dus die gaan we de komende vijf jaar tot oplossingen leiden.

[1:19:47] En wel om een misverstand te voorkomen, dat zijn niet de tien nieuwe steden van D66.

[1:19:50] Die ambitie van die tien nieuwe steden die we hebben, die zit wat ons betreft daar nog bovenop.

[1:19:56] Vlag, SGP.

[1:19:57] Volgens mij zijn we in de categorie loze belofte terechtgekomen, voorzitter.

[1:20:03] Want er zijn al 31 locaties nu aangewerkt, waarvan de meeste overigens door het vorige kabinet al waren voorbereid.

[1:20:10] Ik ken zo'n locatie hier niet zo ver uit de buurt.

[1:20:12] Het vijfde dorp in gemeente Zuidplas, daar wordt al jaren aan gewerkt.

[1:20:16] En voordat er ook maar 100 mensen wonen, gaan er nog jaren overheen.

[1:20:20] Meent de heer Van Leijen nu serieus dat hij hier nog gewoon tien nieuwe steden belooft en dat die ook nog binnen de komende tien jaar tot oplossing gaan leiden?

[1:20:28] Van Leijen D66.

[1:20:30] Ja, voorzitter.

[1:20:31] We gaan zeker nog werk maken van die tien nieuwe steden en we zien ook gewoon dat dat kan.

[1:20:35] U noemt Kortelanden.

[1:20:36] Dat is inderdaad een voorbeeld geweest wat om een lange adem had gevraagd.

[1:20:40] Dat heeft natuurlijk ook te maken met allemaal wateruitdagingen die daar in de buurt zitten.

[1:20:43] Ik ben er toevallig afgelopen vrijdag nog geweest.

[1:20:45] Mooi dat de bestuurders daar zo vol hebben gehouden.

[1:20:47] Maar als je verder om je heen kijkt, kijk naar locaties als Rijnenburg, Merwede, Almere Pampus.

[1:20:52] Daar worden wijken neergezet waar dan straks 50.000, 60.000 mensen kunnen wonen.

[1:20:56] Dat zijn feiten in een nieuwe stad.

[1:20:57] En op het moment dat wij zeggen...

[1:20:59] Goh, dat kunnen we doortrekken.

[1:21:00] En we gaan echt die nieuwe steden bouwen?

[1:21:02] Dan kan het ineens niet.

[1:21:03] Ja, dat is bij ons gewoon niet acceptabel.

[1:21:07] Klaassen?

[1:21:08] Voorzitter, we weten allemaal dat D66 de boeren land uitjaagt voor grond.

[1:21:16] En ik was nog eens even benieuwd wat D66 dan met die grond precies van plan was.

[1:21:21] Is die grond nodig om al die steden te bouwen?

[1:21:26] Of waar gaat die grond naartoe als de boeren eenmaal verjaagd zijn?

[1:21:31] Ja, voorzitter, we verjagen uiteraard helemaal niemand.

[1:21:34] Maar we zien allemaal ook dat de komende jaren landbouw verandert... en grond komt niet uit de lucht vallen.

[1:21:38] Dus dat is zeker een optie dat je op landbouwgrond die vrijkomt... als die toch al vrijkomt, gaat bouwen.

[1:21:44] Klaassen?

[1:21:45] Dat is interessant, want maandag kwam de nota ruimte uit.

[1:21:48] Het is LVVN.

[1:21:49] Maar daarin wordt gezegd dat de boeren niet meer gecompenseerd worden voor het stijgend water op die landbouwgronden die vrijkomen.

[1:21:58] Dus dat betekent dan dat die gronden gebruikt gaan worden als een soort proeftuin om uiteindelijk IJstad te kunnen bouwen.

[1:22:04] Dus dat die weilanden gebruikt worden.

[1:22:06] Hoe kun je dat zo doen dat die woningen niet verzuipen en dat we dan IJstad kunnen gaan bouwen?

[1:22:10] Is dat de bedoeling van D66?

[1:22:13] Nee, voorzitter.

[1:22:13] Dat is vooral een beetje lariekoek.

[1:22:16] Klaassen?

[1:22:18] Ja, het kan lariekoek zijn, maar het is geen antwoord op mijn vraag.

[1:22:21] Van Leijen?

[1:22:23] Zeker wel.

[1:22:23] Het antwoord was nee, voorzitter.

[1:22:25] Ik heb een hele lijst aan interrompanten.

[1:22:28] Genwis Weersma, Steen.

[1:22:30] Genwis, laat hem lopen.

[1:22:31] Dan ga ik naar Weersma.

[1:22:33] Ja, voorzitter.

[1:22:34] Want ik werd natuurlijk wel enigszins getriggerd door wat de heer Van Leijen hier stelt.

[1:22:39] Dat er allemaal agrarische landbouwgrond vrijkomt door de landbouw die verandert.

[1:22:44] Nou, er zijn twee soorten landbouw die echt grondgebonden zijn.

[1:22:48] En dat is de akkerbouw en de melkveehouderij.

[1:22:51] Nou, de akkerbouw, daar is dit kabinet groot voorstander van, want die produceert natuurlijk...

[1:22:55] Ja, niet dierlijke eiwitten.

[1:22:58] En de melkveehouderij, daar moet dit kabinet... die vindt dat de melkveehouderij juist meer grond... in plaats van minder grond moet gaan verwerven.

[1:23:07] Dus welke agrarische gronden komen precies vrij volgens de heer Van Leijen?

[1:23:13] Van Leijen?

[1:23:16] Voorzitter, we zien allemaal dat de intensieve veehouderij de komende jaren er mogelijk wel anders uit gaat zien.

[1:23:22] Ik denk, kijk niet alleen naar landbouwgrond.

[1:23:24] Ik denk alleen dat dat eventueel ook grond op kan leveren.

[1:23:27] Weersma.

[1:23:29] Ja, ik zal even een kort lesje doen intensieve veehouderij.

[1:23:34] Want dat betekent dat die veehouderijsector niet aan grond gebonden is.

[1:23:40] Dus per definitie met die sector... en dan moet ik zeggen dat die sector overwegend heel veel luchtwassers, dichte stallen heeft.

[1:23:49] Dus als het gaat om het doel waar dit kabinet mee bezig is, namelijk minder depositie... dan is dit de sector die daar eigenlijk al heel goed op scoort.

[1:23:57] In de beeldvorming is dat anders.

[1:23:59] Maar daar komt relatief weinig grond vrij.

[1:24:04] Dus mijn vraag nogmaals, waar komen al die agrarische gronden vrij die de heer Van Leijen zojuist benoemd?

[1:24:09] Want ik zie dat niet.

[1:24:10] Ik zie sterker nog, ik zie dat dit kabinet er juist op stuurt dat de veehouderij, de melkveehouderij in het bijzonder, meer grond moet gaan verwerven.

[1:24:19] Dus waar komt dat vandaan?

[1:24:21] Van Leijen D66.

[1:24:22] Ja voorzitter, ik zei natuurlijk ook niks over de melkveehouderij.

[1:24:25] Dat heb ik mezelf niet horen zeggen.

[1:24:29] Weersma, KBB.

[1:24:32] Ja, nee, dit is natuurlijk echt wel een probleem... want hij stelt iets, maar vervolgens kan hij het niet onderbouwen.

[1:24:38] En we hebben hier afgelopen week toevallig ook een debat over gehad... over het grondbeleid van de overheid.

[1:24:43] Daar had ik met het CDA ook een debat over, omdat...

[1:24:47] in het grondbeleid op dit moment zelfs gesteld wordt... door het beleid wat daar gevoerd wordt door deze minister... en mogelijk meer onteigening plaats moet vinden.

[1:24:55] Dus dit kabinet met de partij van de heer Van Lijn... die zegt enerzijds tegen de boeren... u moet meer grond onder uw bedrijven zien te krijgen...

[1:25:04] Dat is best wel een groot probleem, want alle opgaves die dit kabinet ook wil laten landen, die vaak vragen om agrarische gronden.

[1:25:12] De opgaven stellen op tot drie keer Nederland, als ik me niet vergis.

[1:25:16] En aan de andere kant zegt het kabinet, goed, als u uw grond dan niet wil verkopen voor onder andere woningbouw, dan gaan we u misschien wel onteigenen.

[1:25:23] Dus kan de heer Van Leijen dan intrekken dat er de komende tijd heel veel agrarische gronden vrij gaan komen?

[1:25:31] Want ik denk dat ik er het een en ander van weet.

[1:25:35] Ik zie dat niet gebeuren namelijk.

[1:25:37] Van Leijen D66.

[1:25:39] Ja, voorzitter.

[1:25:39] Misschien had ik niet heel veel moeten zeggen, maar ik zie wel kansen dat de grond vrij komt.

[1:25:43] En ik kijk natuurlijk ook verder.

[1:25:44] Kijk naar een draai van de IJstad, waar de heer Grimmes ook mee bezig is.

[1:25:48] Daar heb je niet per se direct agrarische grond voor nodig.

[1:25:53] Dan ga ik naar mevrouw Steen, CDA, voor een instructie.

[1:25:56] Voorzitter, dank u wel.

[1:25:57] Wij kennen de korte termijn, de middellange termijn en de lange termijn.

[1:26:01] En volgens mij introduceert D66 hier vandaag de utopisch lange termijn.

[1:26:07] Want als wij weten dat het Rijk nu al gemeentes moet gaan helpen met ambtelijke capaciteit om vrij simpele vergunningen te verlenen...

[1:26:15] Als we weten dat we nu al onze bestaande infra nauwelijks kunnen onderhouden, laat staan, kunnen aanleggen.

[1:26:21] Als we weten dat het bouwen van een wijk doorgaans 12 jaar duurt.

[1:26:26] Wanneer staan die nieuwe steden er dan op plekken waar nu nog water is?

[1:26:30] Voorzitter, ik ben echt benieuwd.

[1:26:32] Van Leijen D66.

[1:26:34] Ja, voorzitter.

[1:26:34] Ik vond die onderverdeling eigenlijk wel mooier.

[1:26:36] De korte termijn, de middellange termijn en de langere termijn.

[1:26:39] En we snappen allemaal dat die tien nieuwe steden er niet vandaag of morgen staan.

[1:26:42] Maar we zien natuurlijk ook allemaal dat er ontzettend veel mensen zijn die echt een woning nodig hebben.

[1:26:48] Van wie het leven stilstaat.

[1:26:49] Dus ik leg me er niet bij neer, en D66 legt zich er niet bij neer, dat we niet plannen maken voor de toekomst en dat we daar ambitieus in durven te zijn.

[1:26:58] Steen?

[1:26:59] Ja, voorzitter.

[1:26:59] Maar hoe gaan we dit dan doen?

[1:27:01] Want dan moeten we vandaag beginnen.

[1:27:04] En al die mensen die hier aan moeten rekenen... aan moeten werken, aan moeten ontwerpen, aan moeten plannen... die hebben we nu hard nodig om morgen woningen neer te kunnen zetten.

[1:27:14] Dus waar gaan we de handen, de capaciteit en het geld vandaan halen... om nu te gaan denken en dromen over steden die in het water drijven?

[1:27:24] Van Leijer D66.

[1:27:25] Ja, maar voorzitter, ik vind dit echt te simpel.

[1:27:27] Mevrouw Steen doet dit schetsen alsof dit helemaal niet zou kunnen, alsof dit buiten ons vermogen is.

[1:27:31] En daar leg ik me gewoon niet bij neer.

[1:27:33] We doen dit al.

[1:27:34] Er worden al grote wijken ontwikkeld, zoals in Rijnenburg, zoals in Almere-Pampus, zoals in Merwedewijk, waar 50.000 tot 60.000 mensen kunnen wonen.

[1:27:42] Het formaat van een stad.

[1:27:43] En op het moment dat wij dan zeggen, we willen die lijn in de toekomst doortrekken en we willen tien nieuwe steden, dan kan het ineens allemaal niet.

[1:27:49] Dat vind ik echt onzin.

[1:27:50] Ja, voorzitter, maar dit zijn plekken waar al gemeenschap is, waar grond is, waar al stad is.

[1:27:55] Dat is waar we aan gemeenschappen bouwen.

[1:27:59] Dit is niet een plek in het water waar nog ontgronden moet worden, waar nog heel erg veel aan geëngineerd moet worden.

[1:28:05] En dit zijn allemaal mensen die dit moeten doen, die juist op die plekken moeten gaan werken waar op dit moment wijken nodig zijn.

[1:28:13] Dus het is niet zo dat ik zeg van, nou we moeten niet durven dromen.

[1:28:16] Ik durf heel graag te dromen samen met D66.

[1:28:19] Droom ik graag over een utopisch Nederland met prachtige steden.

[1:28:23] En glimmende steden mogen het ook zijn, voorzitter.

[1:28:25] Maar we moeten toch ook realistisch zijn dat als we morgen woningen willen hebben, dat we die mensen heel erg hard nodig hebben om die woningen morgen te realiseren...

[1:28:34] En dat we dan pas de volgende stap naar die droom kunnen maken.

[1:28:37] Van Leijen, D66.

[1:28:39] Voorzitter, we zullen het allemaal moeten doen.

[1:28:41] We zullen vandaag keihard werk moeten waken aan het vrijkrijgen van extra woonruimte, zoals ik net in mijn betoog heb gezegd.

[1:28:47] We zullen morgen aan de slag moeten met grootschalige woningbouwlocaties, zoals dit tien die erbij zijn gekomen.

[1:28:53] En nee, we moeten ons niet neerleggen dat het bij morgen ophoudt.

[1:28:55] We moeten ook aan overmorgen blijven werken.

[1:28:57] En daar blijft D66 zich voor inzetten.

[1:29:00] Nog een interruptie van de heer Nobel, VVD.

[1:29:03] Ja, voorzitter.

[1:29:04] Ik vroeg me af of de heer Van Leijen namens D66 de brief die de minister over IJstad heeft gestuurd, of hij de conclusies van die brief onderschrijft.

[1:29:13] Van Leijen?

[1:29:14] Ja, voorzitter.

[1:29:14] We hebben met veel interesse ook het hele rapport gelezen.

[1:29:17] Ik vond het ook wel een interessant rapport.

[1:29:19] Het kwam zelfs nog wat gekoper uit dan we zelf hadden ingeschat in ons eigen verkiezingsprogramma.

[1:29:24] Dus ja, dat hebben we gelezen.

[1:29:25] Nobel?

[1:29:27] Ja, maar dat vroeg ik niet.

[1:29:28] Ik vroeg of u de conclusies uit die brief onderschrijft.

[1:29:32] Van Leijen?

[1:29:33] Ja, voorzitter.

[1:29:34] U hoort mij zeggen dat wij het hele rapport hebben geschreven.

[1:29:37] Dat vinden wij het belangrijkste.

[1:29:39] Gelezen?

[1:29:39] Ik zeg het verkeerd.

[1:29:41] Dat vinden wij het belangrijkste.

[1:29:43] Wij zien dat het kan.

[1:29:44] Wij zien dat het nog goedkoper is dan dat het al was.

[1:29:47] En we zien daar potentie in.

[1:29:48] Zeker, zoals mijn collega de heer Van Asten ook met de heer Gimwis heeft gedaan, als je kijkt naar drijvende mogelijkheden, dan wordt het nog goedkoper.

[1:29:58] Het blijft lastig om gewoon

[1:30:00] Ja of nee, onderschrijft de heer Van Leijen de conclusies uit het rapport zoals de minister in de Kamerbrief heeft verzonden.

[1:30:01] Onderschrijf

[1:30:07] Dus niet of u het rapport heeft geschreven of gelezen, onderschrijft de conclusies die de minister aan de Kamer heeft aangeboden.

[1:30:09] Onderschrijf

[1:30:12] Van Leijen.

[1:30:13] Ja voorzitter, nogmaals, wij lezen in het rapport het kan.

[1:30:16] Dus dat onderschrijven we volledig.

[1:30:19] Nobel tot slot.

[1:30:20] Ja, voorzitter.

[1:30:20] Dan maak ik toch maar uit op dat de heer Van Leijen de conclusies onderschrijft.

[1:30:24] Want hij zegt het kan.

[1:30:24] Maar dat staat dus niet in het rapport.

[1:30:26] En dan komen er twee paradepaardjes van D66 om de hoek kijken.

[1:30:30] Aan de ene kant klimaat.

[1:30:31] Want er staat over de natuurwaarde dat het allemaal ontzettend ingewikkeld wordt om IJstad te realiseren.

[1:30:36] ...op basis van natuurwaarde.

[1:30:38] En een ander ding wat D66 volgens mij dicht aan het hart... ...of nauw aan het hart gaat, is Europa.

[1:30:46] En er staat dat vanuit Europese wet en regelgeving... ...de bouw van IJstad nagenoeg onmogelijk is.

[1:30:52] Dus ja, ik vraag me af waarom u...

[1:30:54] ...met zoveel bravoeren IJstad brengt.

[1:30:59] Daarmee doet u voorkomen alsof we op hele korte termijn IJstad gaan realiseren.

[1:31:03] Terwijl eigenlijk uit onafhankelijk onderzoek, als u het niet geschreven heeft... ...want dat moeten we dan nog maar even nagaan... ...er gewoon niet gaat komen.

[1:31:11] En daar plust u naast de 31 locaties die er al zijn... ...zojuist ook nog 10 extra locaties erbovenop.

[1:31:17] Laten we het ook realistisch houden en met elkaar zeggen... ...laten we 100.000 woningen per jaar bouwen.

[1:31:22] Is de heer Van Leijen dat met de VVD eens?

[1:31:24] Ja, voorzitter.

[1:31:26] Laten we zeker 100.000 woningen per jaar bouwen.

[1:31:29] Laten we dat absoluut doen.

[1:31:30] Maar laten we ook door blijven gaan met het perspectief voor de lange termijn.

[1:31:34] Door blijven gaan met een ijstad.

[1:31:35] Maak hem drijvend, dan wordt hij nog goedkoper.

[1:31:37] Het is een hele logische plek om een stad te bouwen.

[1:31:41] Er is daar zoveel economische activiteit.

[1:31:43] Er zijn er zoveel mensen die een woning nodig hebben.

[1:31:45] Het is een hele logische plek om een stad te blijven bouwen.

[1:31:47] En daar blijven wij voor strijden.

[1:31:50] Dank u wel.

[1:31:51] En dat was de heer Van Lijen.

[1:31:52] Hij sprak namens D66.

[1:31:54] Dan ga ik naar mijn vraag.

[1:31:56] Oh, excuses, excuses, excuses.

[1:31:59] U heeft helemaal gelijk.

[1:32:01] Gaat u gerust verder.

[1:32:05] Ik was gebleven bij mijn vragen aan de minister over de flexwoningen.

[1:32:09] En dat is welke mogelijkheden ziet zij om procedures voor flexwoningen te versnellen?

[1:32:14] Kan zij kijken hoe flexwoningen langer kunnen blijven staan, zodat projecten aantrekkelijker worden?

[1:32:19] En hoe kan deze minister gemeentes, provincies helpen om de juiste locaties te kiezen, zodat er snel meer woningen kunnen worden gebouwd?

[1:32:26] Dan is mijn volgende blokje studentenhuisvesting.

[1:32:29] En ik kijk met liefde terug op mijn eigen studietijd.

[1:32:33] Natuurlijk heb ik daar veel geleerd, maar een van de dingen die mij het meest is bijgebleven is de Biddy Boozer Bar.

[1:32:39] De Billy Boozer Bar.

[1:32:41] Juist dat soort plekken maken je studententijd bijzonder.

[1:32:44] Het gaat niet alleen om studeren, maar ook om nieuwe mensen ontmoeten en ervaringen opdoen.

[1:32:49] Maar voor veel studenten is dat nu niet vanzelfsprekend.

[1:32:52] Door het tekort aan kamers blijven studenten noodgedwongen thuis wonen.

[1:32:55] Voor sommige studenten bepaalt het zelfs voor welke studie ze kunnen kiezen.

[1:32:59] Juist op en rond campussen ligt kans om meer studentenwoningen te realiseren.

[1:33:04] Ik ben blij dat de minister hierover al met universiteiten in gesprek is en de komende maanden tot afspraken wil komen.

[1:33:10] Maar ook hbo- en mbo-studenten willen wonen en ook die instellingen kunnen daaraan bijdragen.

[1:33:16] Is de minister bereid om ook bij deze instellingen actief te betrekken?

[1:33:21] En hoe houdt zij bij deze plannen rekening met de ontwikkelingen van studentenaantallen?

[1:33:27] Tot slot, voorzitter.

[1:33:29] Als we meer studenten op campussen laten wonen, moeten we ook zorgen dat het leuke plekken worden.

[1:33:34] Met winkels, sportvelden, gezamenlijke ruimtes en natuurlijk een gezellig barretje.

[1:33:40] Want ik geef iedere student een eigen Billy Boezer.

[1:33:43] Hoe kan de minister ervoor zorgen dat bij de bouw van studentenwoningen ook ruimte komt voor dit soort plekken?

[1:33:48] Want studenten verdienen niet alleen een dak boven hun hoofd, maar ook een studententijd waar ze net zoals ik met veel plezier op terugkijken.

[1:33:55] Voorzitter, een eigen plek mag voor jongeren geen verre droom zijn.

[1:33:58] We hebben kansen voor het beter benutten van bestaande woningen.

[1:34:01] Er zijn mogelijkheden om sneller en op meer manieren te bouwen...

[1:34:04] En we kunnen meer studenten op campuses een huis bieden.

[1:34:07] Laten we die kansen dan ook beter benutten.

[1:34:09] Dank u wel.

[1:34:11] Dank u wel.

[1:34:11] En excuses dat ik net te vroeg u had afgekat.

[1:34:14] Want dan hadden we de Billy Boezer gemist.

[1:34:16] Maar er zijn nog meerdere interrupties voor u.

[1:34:18] Allereerst de heer Klemik en daarna de heer Vlag.

[1:34:21] Klemik, ja 21.

[1:34:24] Dank u wel, voorzitter.

[1:34:25] Ik wil zeggen dat de collega van D66 geen woord in zijn betoog over migratie gebruikt, terwijl we net dat vernietigde rapport hebben gezien over het aandeel van migratie op de woningstekorten in Nederland.

[1:34:39] Nu heeft de minister een bestuursakkoord gesloten met Edes, IPO en VNG om alternatieve huisvesting te regelen, onder andere voor statushouders.

[1:34:50] Met het hele idee dat op het moment dat de achterstanden worden weggewerkt, inclusief de drie komende taakstellingen, want dat staat in het bestuursakkoord, dan is er ruimte om die voorrang af te schaffen.

[1:35:01] Nou sluit de minister dat bestuursakkoord met deze drie partijen.

[1:35:06] De inkt is nog niet droog.

[1:35:07] Of we krijgen te horen van deze drie partijen.

[1:35:09] Ja minister, deze bestuursakkoord vervalt op het moment dat u de volgende staatshouder wil afschaffen.

[1:35:16] Hoe beoordeelt de collega van D66 de betrouwbaarheid van deze drie partners als je zo'n bestuursakkoord sluit met de minister?

[1:35:23] En hoe beoordeelt de collega van D66 de autoriteit die deze minister blijkbaar heeft na deze drie partijen?

[1:35:29] Van Leijen D66.

[1:35:30] Ja, voorzitter.

[1:35:31] Laat ik eens beginnen met zeggen dat ik het liefst zou willen dat niemand voorrang krijgt.

[1:35:35] En als we gewoon voldoende woningen bouwen, is dat eigenlijk de enige manier om dat te realiseren.

[1:35:39] Verder ben ik groot fan van de afspraak uit het coalitieakkoord.

[1:35:43] Eerst zorgen dat er een alternatief is.

[1:35:46] Dan het verbod op statushouders.

[1:35:48] Ik interpreteer de zin uit het bestuursconferant zodanig.

[1:35:53] Er moet eerst een alternatief zijn.

[1:35:57] Klemmerkje 21.

[1:35:59] Ja, voorzitter.

[1:36:00] De collega blijft natuurlijk bij dat er geen instroomcrisis is, maar een opvangcrisis.

[1:36:06] Dat is het natuurlijk niet.

[1:36:07] Maar bijblijven, behalve bijblijven.

[1:36:09] Nou, die tien nieuwe steden, waarschijnlijk dan na die 31 locaties van deze minister.

[1:36:12] Ik heb wel een beetje sympathie voor deze minister, want ze dacht dat ze het eindelijk gemaakt had.

[1:36:17] Maar blijkbaar wil D66 nog eens een keer tien nieuwe steden erbij hebben.

[1:36:19] Dat zijn dan waarschijnlijk zes migrantensteden, want dat is dan maar nodig.

[1:36:22] Dus de enige antwoord van D60 op de asielinstroom is... wij blijven bouwen, wij blijven bouwen, wij blijven bouwen.

[1:36:27] Nu staat in dat bestuursakkoord wat gesloten is... dat binnen anderhalf jaar...

[1:36:34] achterstanden, als het gaat om de statushouders... weggewerkt gaan worden.

[1:36:37] Inclusief de drie opvolgende... taakstellingsmomenten.

[1:36:41] In anderhalf jaar.

[1:36:42] Nu zegt mij het wetsvoorstel van jaar 21... samen met dit keizer... en de heer Klaassen... dat gemeenten... twee jaar krijgen...

[1:36:52] voordat de wet ingaat en de vorm wordt afgehaald.

[1:36:55] Dat betekent dat ons initiatiefwetstel samenvalt met deze anderhalf jaar van het bestuursakkoord.

[1:37:02] Dat betekent dat D66 dan ook het initiatiefwetstel kan ondersteunen, want hij past perfect in het bestuursakkoord wat de minister heeft gesloten.

[1:37:13] Ja, voorzitter.

[1:37:14] Misschien eerst een paar woorden over migratie.

[1:37:17] Want we zien natuurlijk allemaal dat migratie drukt op de woningmarkt.

[1:37:19] Ook D66.

[1:37:20] Dit kabinet wil ook grip op migratie.

[1:37:23] We hebben het strengste asielpakket ooit aangenomen.

[1:37:26] Meneer Sterveldbrief is bezig met het indammen van onze onwenselijke arbeidsmigratie.

[1:37:31] We gaan niet het wetsvoorstel van mevrouw Keijzer, de heer Klemming en de heer Klaassen steunen.

[1:37:38] In feite komt dat erop neer dat je een einde maakt aan de voorrang voor statushouders voordat het alternatiever is.

[1:37:46] En dan ga je één ding doen, en dat kunnen we u allemaal garanderen.

[1:37:49] U gaat meer AZC's openen.

[1:37:51] U gaat meer asielboten openen.

[1:37:53] We gaan meer noodvang moeten inhuren.

[1:37:54] Ik geef dat geld liever uit dan wonen.

[1:37:57] Een moment, wat is er aan de hand?

[1:38:01] Waar kan die niet uit?

[1:38:06] Helder.

[1:38:07] De heer Klemmink.

[1:38:17] Ja, voorzitter.

[1:38:18] Dat Europees Migratiepact is natuurlijk de grootste politieke...

[1:38:24] Leugen van deze eeuw, want de instroom is nog steeds 870 per week, afgelopen week.

[1:38:31] Dus je gaat helemaal niet naar beneden.

[1:38:33] Nu maakt de heer Van Nijen van D66 wel een cruciale fout.

[1:38:36] Hij zegt, ik ga geen wetsvoorstel steunen van jaar 21, de heer Klaas en mevrouw Keizer, voordat die achterstand is weggewerkt.

[1:38:43] Nou zegt dat wetsvoorstel van ons precies, u krijgt, als de wetsvoorstel wordt aangenomen, is er twee jaar de tijd...

[1:38:50] Om nog een groot voorrang te geven aan staatshouders.

[1:38:52] Dat hebben we verlengd van één jaar in het originele wetsvoorstel van mevrouw Keijzer.

[1:38:56] Voor dat twee jaar.

[1:38:57] Inclusief zelfstandige woningheden.

[1:38:59] Dat betekent op het moment dat de heer Van Lij het wetsvoorstel van januari 2020 en de collega's zou steunen.

[1:39:05] Dat de gemeente nog steeds gewoon twee jaar lang de tijd, meer dan die anderhalf jaar die ze zegt nodig te hebben.

[1:39:11] De tijd te hebben om die achterstanden weg te werken.

[1:39:13] Dus dat klopt feitelijk niet.

[1:39:14] Dus als de heer Van Lij zegt ja ik wil alleen een wetsvoorstel steunen op het moment dat het antief is gerealiseerd.

[1:39:18] Ja dan kan hij dus ons wetsvoorstel steunen.

[1:39:21] Van Leijen D66.

[1:39:23] Ik hoorde eigenlijk geen vraag, maar waar het mij om gaat, is het volgende.

[1:39:30] Eerst moet dat alternatief er zijn.

[1:39:31] Dat vind ik het belangrijkste.

[1:39:32] Op het moment dat we dat niet doen, dan komt het in feite neer op extra AZC's openen.

[1:39:37] Dat ga ik niet steunen.

[1:39:39] En ik wil eerst zien dat dat alternatief er is.

[1:39:41] Dat dat werkt.

[1:39:42] Daar wil ik een garantie op hebben.

[1:39:43] En dan pas gaan we kijken naar een verbod op statenschouders.

[1:39:46] Clemmink.

[1:39:48] Voorzitter, betekent dit dat de collega van D66 zegt... eerst die anderhalf jaar uit het bestuursakkoord voor die actieve huisvesting.

[1:39:57] Pas als dat geregeld is en de teller staat op nul, de achterstand... dan wil ik pas een wetsvoorstel gaan behandelen in de Kamer om het af te schaffen.

[1:40:05] Of kan het ook tegelijkertijd?

[1:40:06] Want dan kom je namelijk in de variant van jaar 21 uit.

[1:40:09] Van Leijen.

[1:40:10] Voorzitter, wat ik wil voorkomen... is dat we met de oplossing meer problemen veroorzaken dan we oplossen.

[1:40:16] En dat zie ik echt in het wetsvoorstel...

[1:40:18] wat de heer Klemmink verdedigt.

[1:40:20] Ik zie daar geen garantie, ik zie een harde deadline, maar ik zie geen garantie dat dat alternatiever dan is.

[1:40:26] Dat is een conferant, in een conferant kan je niet wonen.

[1:40:29] Dat moeten we eerst gaan uitvoeren.

[1:40:30] Dus ik wil eerst zeker weten dat dat alternatiever is.

[1:40:34] Klemmink.

[1:40:35] Ja, maar dit, met alle respect voor de collega van D66, maar dit wordt ingewikkeld.

[1:40:40] Want op het moment dat zijn eigen mis notabene een bestuursakkoord sluit met de partijen die daarvoor nodig zijn om de achterstanden weg te werken.

[1:40:49] En de partijen zeggen dat kan in anderhalf jaar niet alleen voor de achterstanden, maar ook voor de komende drie taakstellingen.

[1:40:56] Dan zegt de heer Van Leijen, daar heb ik geen vertrouwen in, want dat is papier.

[1:40:59] Nou, dan heb ik ook geen vertrouwen in de tien nieuwe steden van de heer Van Leijen, want dat is ook allemaal papier en dromen.

[1:41:04] Het is heel simpel.

[1:41:06] Deze minister, uw minister, heeft een afspraak gemaakt om in anderhalf jaar tijd de achterstand weg te werken, inclusief de komende drie taakstellingen.

[1:41:13] Dan staat de teller om nul.

[1:41:14] Dat is de afspraak die in het bestuursakkoord staat.

[1:41:16] Dat betekent dat op dat moment de statushouders de voorrang daar gewoon van af kan.

[1:41:21] En dan is de simpele vraag nog steeds.

[1:41:23] Wil de heer Van Leijen parallel werken?

[1:41:25] Dus het wetsvoorstel afschaffen, inclusief de opzegtermijn van twee jaar uit ons wetsvoorstel.

[1:41:29] Wat prima past in deze anderhalf jaar.

[1:41:31] Of zegt de heer Van Leijen nu, ik wil eerst die anderhalf jaar afwachten.

[1:41:34] Dan wil ik zelf gaan kijken en tellen.

[1:41:36] En dan moet de teller op nul staan.

[1:41:38] En dan pas ga ik beginnen aan de behandeling van een wetsvoorstel voor het afschaffen van statushouders.

[1:41:44] Voorzitter, ik zie twee hele positieve dingen in wat de minister nu doet.

[1:41:50] Het eerste is dat confinant.

[1:41:53] Dat maakt werk van het alternatief, maar dat zorgt tegelijkertijd ook voor dat de koeken ook voor anderen groter worden.

[1:41:59] Want het confinant zorgt ook dat er woningen voor starters bij kunnen komen.

[1:42:02] Dat staat in het confinant, dus ik vind dat een hele positieve ontwikkeling.

[1:42:06] Tegelijkertijd...

[1:42:07] Hoor ik dat de minister einde van het jaar, begin volgend jaar... met een contourennota komt voor het afschaffen van het verbod van statushouders.

[1:42:15] Dat ga ik afwachten.

[1:42:17] Dan ga ik naar de heer Vlag, SGP.

[1:42:19] Ja, voorzitter.

[1:42:20] Ik kom nog even terug bij het punt wat ik net ook maakte richting de heer Van Leijen.

[1:42:23] Ruim een jaar geleden waren we getuigen van de enorme opmars van D66... vanuit laag uit de peilingen naar de grootste partijen in Nederland.

[1:42:30] Dat had te maken met grote beloften, waaronder één was tien nieuwe steden.

[1:42:35] En we zijn hier toch in dit debat...

[1:42:37] Er getuigen van geweest dat die ballon van die belofte van 10 nieuwe steden lekgeprikt is.

[1:42:42] Allereerst door de brief van de minister die zegt IJstad kan helemaal niet.

[1:42:46] En net door de interruptie van de voormalig minister Wiesma die zegt landbouwgrond gaat er in ieder geval niet bij komen.

[1:42:51] Dan moeten we toch met elkaar vaststellen dat die belofte van 10 nieuwe steden hier vandaag opnieuw herhaald door de heer Van Leijen gewoon gebakken lucht is.

[1:42:58] Van Leijen D66.

[1:43:00] Ja, voorzitter.

[1:43:01] Nee.

[1:43:02] Want ijsschat kan wat ons betreft wel.

[1:43:04] En op het moment dat je ziet dat het heel veel geld kost om daar land op te spuiten, dan doe je het drijvend.

[1:43:09] Er zijn mogelijkheden voor.

[1:43:10] Daar werkt mijn collega van Asten met de heer Ginwis aan een wetsvoorstel voor.

[1:43:14] En we zien genoeg mogelijkheden om op andere plekken steden te realiseren.

[1:43:17] Vlag.

[1:43:18] Ja, voorzitter.

[1:43:19] Het begint wel een patroon te worden.

[1:43:20] Ik bedoel, ook de heer Nobel heeft gewoon goede argumenten genoemd.

[1:43:24] waarom IJssel dat niet kon, dat heeft te maken met natuur, met Europese regels.

[1:43:29] Ja, volgens mij moeten we dan, ik vind het vervelend om te zeggen, gewoon constateren dat we hier getuigen zijn van tjaka-politiek.

[1:43:36] Dat als je maar vaak genoeg zegt het kan wel, dan gaan we erin geloven en dan gebeurt het vanzelf.

[1:43:40] Maar je zit toch niet in de politiek om alleen maar onhaalbare ambities steeds te herhalen, gewoon soundbites te laten klinken.

[1:43:47] We moeten toch wel een beetje met haalbare politiek bezig zijn, anders zijn we mensen toch een rat voor de ogen aan het draaien.

[1:43:51] Van Leijen, D66.

[1:43:53] Meneer de voorzitter, dat gaan we ook doen.

[1:43:54] Ik zal vooral tegen de heer Vlag zeggen, laat u verrassen door ons optimisme.

[1:43:59] Zeker richting de begrotingsbehandeling.

[1:44:01] We zien echt goede kansen voor nieuwe steden.

[1:44:03] Uw laatste vraag?

[1:44:06] Ik zou erom kunnen lachen als het niet zo ernstig was, voorzitter.

[1:44:08] Er zitten heel veel mensen thuis te wachten op een woning.

[1:44:11] Wonen op zolder tot bijna hun dertigste.

[1:44:14] En dan zegt de vertegenwoordiger van de grootste regeringspartij... Laat u verrassen door ons optimisme, terwijl door alle collega's is aangetoond... dat de ambities die hij etaleert alleen maar gebakken lucht zijn.

[1:44:25] Ik vind het echt stuitend en ik hoop dat de heer Van Lee hier nog eens goed over wil nadenken.

[1:44:30] Met één ding ben ik het eens met de heer Vlag.

[1:44:33] Er zitten inderdaad heel veel mensen nu te kijken die geen woning kunnen vinden.

[1:44:36] En daar blijven we ons elke dag voor inzetten.

[1:44:38] Ik heb mijn hele betoog heel duidelijk gemaakt wat ik zie dat we vandaag, nu, kunnen doen om meer woningen te realiseren.

[1:44:46] Dat kunnen we gelijk doen, dat moeten we gelijk doen.

[1:44:48] We gaan die 31 woningbouwlocaties ook realiseren, dat doen we morgen.

[1:44:52] En we hebben inderdaad ook ambities voor overmorgen.

[1:44:56] Klaassen?

[1:44:58] Voorzitter, ik kreeg net door de heer Van Leijen te horen dat ik Larie Koek verkondigde.

[1:45:03] Maar ik kan toch niet ontkennen dat dit ook Larie Koek is.

[1:45:06] Ik had in mei een plenair debat met de collega van Asten.

[1:45:11] Die had het over de ijsstad.

[1:45:13] En er zijn x-en halve dingen waar je moet voldoening überhaupt daar te mogen bouwen.

[1:45:19] Dat is Europese regelgeving en daar heeft de minister al van gezegd, dat gaat niet.

[1:45:23] En je hebt te maken met allerlei andere wet- en regelgeving.

[1:45:27] Bijvoorbeeld, je moet eerst alle andere ruimte benut hebben... ...zodat je überhaupt daar ook maar iets zou mogen.

[1:45:33] Dus dat gaat nooit van zijn levensdagen gebeuren.

[1:45:35] Dus de minister heeft daar gelijk in.

[1:45:37] En ik vraag me echt werkelijk af...

[1:45:39] hoe het dan kan dat hier een volkstegenwoordiger zit die tegen iedereen in Nederland zegt ik ben zo optimistisch dat dit gaat lukken, terwijl alle vlaggen staan op rood.

[1:45:48] Alle zijnen staan op rood.

[1:45:49] Dus help mij even, wat gaat meneer van Leijen doen richting de Europese Commissie en wat gaat meneer van Leijen doen om eerst te zorgen dat alle nog niet beschikbare of alle beschikbare grondverbaren eerst gebouwd moeten worden dan met die tien steden van meneer van Leijen en D66 gebouwd zijn?

[1:46:09] Het is eigenlijk heel simpel.

[1:46:11] Een paar jaar geleden, bijna 50 jaar geleden, zeiden ook heel veel mensen dat het niet kon.

[1:46:15] Niet mogelijk, gaan we niet doen.

[1:46:16] Waar was het toen over?

[1:46:17] Almere.

[1:46:18] Over één week, 30 november, anderhalf week, vieren we de verjaardag van 50 jaar Almere.

[1:46:23] Dat kon ook.

[1:46:24] Wij zeggen, we hebben plannen voor vandaag.

[1:46:27] Die heb ik heel duidelijk gemaakt.

[1:46:29] Plannen om direct woningen te realiseren.

[1:46:31] We zeggen, we hebben een opgave voor morgen.

[1:46:33] Dat zijn 31 grootschalige woningbouwlocaties.

[1:46:36] En ja, we zien voor overmorgen, en die steden staan er niet vandaag of morgen, dat is de ambitie voor overmorgen, ook nog steeds kansen voor nieuwe steden.

[1:46:44] 50 jaar geleden.

[1:46:47] Wat lastig is, dat komt toen, omdat dan, moet ik even goed gaan rekenen, 18, 17 jaar later de Europese Unie werd bedacht.

[1:46:57] En daar heb je dus nu mee te maken.

[1:46:58] 50 jaar geleden hadden we die niet.

[1:47:01] En 33 jaar geleden is de Europese Unie gekomen.

[1:47:04] U bent daar een vervent voorstander van.

[1:47:06] Zeker, wordt gezegd.

[1:47:07] Maar die zegt dus, het gaat niet.

[1:47:10] Dus hoe kunt u nu als verdediger van die verschrikkelijke Europese Unie

[1:47:14] zeker de Europese Commissie, dat dan vol blijven houden.

[1:47:17] Van Leijen D66.

[1:47:19] Voorzitter, dat heb ik al aangegeven.

[1:47:21] We zien kansen voor een drijvende ijstad en we zien ook kansen voor andere steden.

[1:47:27] Ja, dat roept dus een heleboel nieuwe vragen op.

[1:47:33] Grim is volgens mij als eerste.

[1:47:36] Ja, voorzitter, ik werd er een paar keer in gesjanghaaid in de antwoorden van de heer Van Leijen.

[1:47:43] En terecht ook.

[1:47:43] GELACH

[1:47:44] Maar bij mij kwam toch de gedachte naar boven, veel beloven, weinig geven doet een gek en geen vreugde leven.

[1:47:50] En dat is toch wel een beetje het gevoel wat mij bekruipt.

[1:47:53] Natuurlijk, ik vind de driedeling van oplossingen voor vandaag, woningbouwlocaties voor morgen en nadenken, voorbereiden op overmorgen, dat spreekt me van harte aan.

[1:48:03] Tegelijkertijd moeten we ook realistisch blijven.

[1:48:07] En we zien gewoon dat bijvoorbeeld helaas Vogel & Habitat-richtlijn ons ernstig in de wielen rijdt.

[1:48:13] Overigens niet alleen voor woningbouw, maar ook als we een derde maatschappij willen aanleggen.

[1:48:16] Wat we ook maar willen doen.

[1:48:17] Als we iets groots willen verrichten in het land.

[1:48:20] Als we de geest van Lely weer vaardig over ons willen laten worden.

[1:48:23] Dan zullen we toch iets moeten doen met die Vogel & Habitat-richtlijn.

[1:48:26] Want die maakt eigenlijk alles al mogelijk.

[1:48:28] Ziet de heer Van Leijen dat ook?

[1:48:30] En wat is zijn plan de campagne daar dan tegen?

[1:48:32] Van Leijen, D66.

[1:48:33] Volgens mij zit de Habitat-richtlijn specifiek in de Housing Simplification Act van de Europese Commissie.

[1:48:39] Dus daar wordt op dit moment al naar gekeken.

[1:48:42] Geen miskustunie.

[1:48:43] Voorzitter, dat er naar gekeken wordt, dat stelt mij niet gerust.

[1:48:47] Tot nu toe biedt het nog weinig oplossingen voor Nederland.

[1:48:50] Maar oké, laten we deze handschoen met elkaar oppakken en niet rusten voordat er weer dingen mogelijk zijn.

[1:48:56] Zodat de geest van Lely echt weer vaardig over ons kan worden en we niet alleen nog hoeven te turen naar standbeelden van toen kon het wel en nu kan het niet meer.

[1:49:06] Tegelijkertijd moeten we ook herkennen dat sommige alternatieven misschien op korte termijn aantrekkelijker zijn dan het opspuiten van een heel nieuw eiland.

[1:49:16] Zoals bijvoorbeeld hogere dichtheden van woningen bij Pampus.

[1:49:20] Is de heer Van Leijen dat met mij eens, dat soms het toevoegen van hogere dichtheden in te ontwikkelen locaties misschien wel aantrekkelijker is dan het ontwikkelen van nieuwe locaties?

[1:49:31] En dat ten tweede, als we het over deze locatie hebben, dat de IJmeerverbinding hoe dan ook randvoorwaardelijk is.

[1:49:36] Dat is trouwens ook mijn kritiek gelijk naar de heer Nobel op dit rapport.

[1:49:40] Want dat is als het ware niet meegerekend.

[1:49:42] Als je dat meerekent, dan krijg je hele andere uitkomsten.

[1:49:44] Maar dat dan terzijde.

[1:49:46] Eén moment voordat u antwoordt.

[1:49:47] Ik zie ook mensen heel schriftig naar de klok gaan kijken.

[1:49:50] Uw commissie heeft in de proceduurvergadering gevraagd om een lange spreektijd.

[1:49:54] En u heeft zojuist ook verzocht om vrij veel interrupties.

[1:49:58] Ik hou u wel voor, dat gaan we allemaal toestaan, want dat is in meerderheid besloten.

[1:50:02] Maar ik hou u wel voor dat we wel erg krap in de tijd komen.

[1:50:05] Dus nogmaals het verzoek om die interrupties, zowel de vragen als de antwoorden, kort en bondig te houden.

[1:50:13] Van Leijen D66.

[1:50:14] Ja, voorzitter.

[1:50:15] Ik werd wel erg enthousiast eigenlijk van de vraag van de heer Ginwis.

[1:50:18] Want dat is inderdaad precies wat ik zeg.

[1:50:20] Heel veel kansen voor verdichting op de korte termijn.

[1:50:22] Die moet je pakken.

[1:50:24] Grootzalige woningbouwlocaties voor de lange termijn.

[1:50:26] En die ambitie voor de termijn daarna ook blijven vasthouden.

[1:50:29] En zeker me toe eens dat die IMEA-verbinding cruciaal is.

[1:50:32] Ik heb daar kort geleden nog een motie over ingediend.

[1:50:35] Om te kijken, dat heeft het gasmede ondertekend, die hebben we gezamenlijk ingediend.

[1:50:38] Om te kijken hoe je die onder andere met alternatieve financiering rond kan krijgen.

[1:50:42] En de laatste die zich nu heeft gemeld, Weersma BBB.

[1:50:46] Ja, dank voorzitter.

[1:50:48] Ik moet hier toch ook nog even kort op reageren.

[1:50:50] Ik ben het ook helemaal eens met de heer Grimwis.

[1:50:53] Kijken alleen is niet genoeg.

[1:50:56] En ik weet uit ervaring, voorzitter, dat het ook helpt als er vanuit lidstaten heel veel extra motivatie aan de Europese Commissie gegeven wordt om dingen ook te herzien of te herkijken.

[1:51:07] Dus kan ik hieruit concluderen dat D66 voorstander is van het minder stringent maken van de vogel- en habitatrichtlijn, zodat we in de lidstaten weer wat meer ruimte krijgen voor al die, ja, dat optimisme van onder andere D66.

[1:51:24] Van Leijen?

[1:51:25] Ja, voorzitter, die hele housing simplification package, en dat gaat meer om de vogel- en habitatrichtlijn, die is volgens mij geagendeerd door de Nederlandse overheid, en daar sta ik achter.

[1:51:38] Biersma, BBB.

[1:51:40] Oké, dus dan hoop ik daar de komende tijd, voorzitter... ook vanuit D66 echt ook inzet op te zien.

[1:51:48] Want ik moet heel eerlijk bekennen dat in de commissie waar dat behandeld wordt... ik dit niet herken.

[1:51:54] Maar dan even het volgende punt.

[1:51:56] Want BBB is ook echt voor meer mogelijk maken, minder regels... en gewoon doen wat kan en zorgen dat dat kan gebeuren.

[1:52:06] Maar als we het hebben, en de heer Van Leijen komt met het voorbeeld van Almere...

[1:52:10] En tien nieuwe steden allemaal op het water gaan bouwen, dat wordt hem niet.

[1:52:14] Zo realistisch kan hij zelf ook zijn, voorzitter.

[1:52:18] Maar Almere, dat betrof uitsluitend rijksgrond.

[1:52:21] Kan de heer Van Leijen, want als je op dit moment zoiets zou willen ontwikkelen... dan heb je te maken met tientallen grondeigenaren, onteigeningsprocedures.

[1:52:29] Dat gaat gewoon niet gebeuren.

[1:52:31] Dat is knollen voor citroenen verkopen.

[1:52:33] Dus kan de heer Van Leijen erkennen dat de plannen zoals hij die voorlegt... dat je dat niet kunt vergelijken met de toenmalige situatie... waarin Almere ontwikkeld is?

[1:52:44] Van Leijen.

[1:52:45] Je zit natuurlijk altijd in een nieuwe situatie.

[1:52:47] Maar dat betekent niet dat een nieuwe stad per definitie niet kan.

[1:52:50] We zien dat dat kan.

[1:52:51] We zien dat dat nu al gebeurt.

[1:52:53] We zien dat wijken zoals Rijnurg worden aangelegd.

[1:52:55] We zien dat wijken zoals Merwede aangelegd worden.

[1:52:58] Met 50.000, 60.000 woningen.

[1:53:00] Dat kan gewoon.

[1:53:00] Dus ja, we kunnen ook in deze huidige context...

[1:53:02] Kijken naar nieuwe steden.

[1:53:08] We zien waar het kan.

[1:53:09] Ik had eigenlijk de vraag willen stellen waar het kan.

[1:53:11] Maar goed, ik kan ook nog even aangeven dat in Friesland heb je ook steden met duizend inwoners.

[1:53:16] Dus wat dat betreft, dan is de vraag natuurlijk waar moet zo'n stad dan aan voldoen?

[1:53:22] En daar laat ik het dan bij.

[1:53:25] Ik vind het mooi hoe de heer De Hoop oplevert wanneer het woord Friesland genoemd wordt.

[1:53:30] Van Leijen.

[1:53:32] Voorzitter, ik hoorde volgens mij geen vraag meer.

[1:53:36] Waar een stad aan moeten we doen?

[1:53:37] Oké.

[1:53:38] Ik dacht dat het geen vraag was.

[1:53:40] Voorzitter, laat ik het zo zeggen.

[1:53:43] Voor de begrotingsbehandeling van Vro over anderhalve week komen wij nog met een voorstel voor een nieuwe stad.

[1:53:48] En dan gaat u het zien.

[1:53:51] Een cliffhanger.

[1:53:52] Ik ga naar mevrouw Keijzer.

[1:53:54] Ja, dank voorzitter.

[1:53:55] Zes minuten.

[1:53:56] Dus ik zet even mijn ding aan.

[1:53:58] Stoppadje aan.

[1:53:59] Ja, voorzitter, dank.

[1:54:02] Het is niet netjes om te zeggen, maar omdat het ooit door een van de grondleggers van Volkshuisvesting gezegd is, veroorloof ik het mezelf altijd.

[1:54:10] En dat zijn de woorden in Gelul kan je niet wonen.

[1:54:13] Het is niet zo netjes, maar het vat volgens mij wel samen wat er heel vaak gebeurt.

[1:54:21] De woningnood is intens, echt intens.

[1:54:26] En wij lopen in dit land volledig vast in allerlei wet en regelgeving die met de beste bedoelingen ooit bedacht is.

[1:54:36] Dus je kunt tot morgenochtend een positief verhaal houden, zeggen het kan wel en we gaan tien nieuwe steden bouwen.

[1:54:42] Het loopt gewoon vast in het moeras dat wij met z'n allen gecreëerd hebben.

[1:54:47] Het loopt vast in Europese wet en regelgeving.

[1:54:51] Ook, voorzitter.

[1:54:53] Want heel veel van de regels die wij hier in Nederland hebben... kennen hun origine in het zogenaamde Europese acquis.

[1:55:00] Dat is een heel mooi duur woord.

[1:55:02] Maar het wil zeggen, nou ja, conglomeraat ook zo'n mooi woord.

[1:55:05] De hele verzameling verdragen regels, richtlijnen en verordeningen.

[1:55:12] En ik wil mevrouw Wiersma bijvallen als zij zegt dat het heel erg nodig is dat vanuit Nederland hierop getamboureerd wordt.

[1:55:22] En daar heb je juist partijen zoals D66 bij nodig, die vanuit hun origine...

[1:55:28] ...in bewonderende aanbidding neerstortten... ...op het moment dat het gaat over internationale samenwerking.

[1:55:37] Terwijl wat je juist nodig hebt, is dat buitengewoon kritisch bevragen... ...en heel concreet aangeven wat daarvoor nodig is.

[1:55:44] Mijn eerste vraag aan de minister dan is dan ook... ...wat heeft zij daarin gedaan?

[1:55:49] Het feit dat de Europese wetgeving opgenomen is...

[1:55:53] in dat stuk van de Europese Commissaris om te herbezien, daar heb je helemaal niets aan als er niet vanuit Nederland heel concreet verteld wordt wat moet er veranderen en waar.

[1:56:06] Dus daar graag een concreet antwoord op.

[1:56:08] Dan voorzitter, alle regels die wij in Nederland hebben.

[1:56:13] Als wij niet in staat zijn om echt rigoureus regels te beslechten, gaat het niet gebeuren.

[1:56:21] En ik wil dan ook graag aan de minister horen of zij bekend is met de column van vastgoedondernemer Maarten de Gruijter in Elsevier Magazine van september dit jaar.

[1:56:31] Daar had hij drie internationale voorbeelden.

[1:56:34] Nieuw-Zeeland, Austin, Texas en Californië.

[1:56:38] Waarin heel concreet regels geschrapt zijn.

[1:56:41] Dat zijn een flink aantal heilige huisjes, voorzitters.

[1:56:44] Dat is bijvoorbeeld toestaan dat er op een perceel een woning bijkomt.

[1:56:49] We hebben dat al geregeld voor mantelzorgwoningen, maar mijn vraag is heel concreet.

[1:56:53] Wil de minister dat gewoon toestaan?

[1:56:57] Niet alleen voor mantelzorgers, niet alleen voor kinderen...

[1:57:00] maar ook gewoon voor andere mensen.

[1:57:02] Wil de minister vervolgens toestaan... dat omdat dat op particuliere grond is van een individuele eigenaar... dat die eigenaar ook met een opzegtermijn van een maand... iemand kan verzoeken het gebied te verlaten?

[1:57:17] Voorzitter, dit klinkt altijd heel akelig.

[1:57:19] Want dan zeggen mensen ja, maar waar moeten die mensen dan heen?

[1:57:22] Voorzitter, als we regels gaan schrappen... komt er opeens ongelooflijk veel...

[1:57:26] vierkante meter vrij, want je weet dat als het niet klikt, als jouw leven verandert, dat je van een huurder af kan.

[1:57:34] Dus dat is een totaal andere manier van denken en kijken naar de Nederlandse situatie.

[1:57:42] Dus voorzitter, hetzelfde geldt voor woningdelen en dan het splitsen van woningen.

[1:57:49] Hoe ver is de minister met het slechte van alle juridische barrières, zowel in het privaatrecht

[1:57:56] als in het ruimtelijk ordeningsrecht, als in het fiscale recht, om dit gewoon mogelijk te maken.

[1:58:04] En dan zal je rigoureus over al die overtegeningen heen moeten stappen, anders gaat het niet gebeuren.

[1:58:11] Tot slot, voorzitter.

[1:58:13] Ik was echt diep teleurgesteld... echt diep, diep teleurgesteld in de antwoorden van deze minister... op mijn schriftelijke vragen... naar aanleiding van de situatie van Wim, 80 jaar oud, in Eibergen.

[1:58:26] En ik noem elke keer zijn naam... omdat hij zelf ook in de openbaarheid is gekomen.

[1:58:31] Maar hier staan nog 60.000 mensen achter.

[1:58:36] En als de minister dan tegen mij zegt... dat zij met gemeentes en provincies heeft afgesproken...

[1:58:41] Dat in beginsel geldt dat gemeenten ervoor zorgen dat permanente bewoners van rekenjaard nooit zomaar op straat komen te staan.

[1:58:50] En dat ze altijd moeten zorgen over alternatie van huisvoering kan ik bijna gillen, voorzitter.

[1:58:55] Want het gebeurt niet.

[1:58:58] Zou de minister heel concreet kunnen zijn in waarom de instructieregel die dit probleem op zou lossen,

[1:59:05] niet uitvoerbaar zijn.

[1:59:07] Dan kunnen we het daar vervolgens in de openbaarheid over hebben.

[1:59:10] En tot slot, voorzitter.

[1:59:11] Wat heeft zij gedaan richting Eibergen om ervoor te zorgen dat Wim niet op straat komt?

[1:59:16] En helemaal als laatste.

[1:59:18] Voorzitter, antwoord op vraag 12.

[1:59:21] Hoeveel asielzoekers onthemen en geëvacueerden en statushouders wonen er inmiddels in hotels, vakantieparken en andere plekken?

[1:59:30] Tegen mij zeggen dat ze dat niet weten omdat dat niet bijgehouden wordt.

[1:59:32] Daar komt ze gewoon niet mee weg, voorzitter.

[1:59:34] Want dat weten we gewoon, want het COA betaalt namelijk geld aan deze eigenaren van deze gebouwen.

[1:59:41] En ik wil het weten, voorzitter, omdat ik hier zo boos over kan worden.

[1:59:44] Voor asielzoekers, statushouders, geëvacueerde ontheemde Oekraïners, daarvoor kan het allemaal wel.

[1:59:52] Maar onze Nederlandse woningzoekenden die gewoon dakloos worden, daarvoor kan het niet.

[1:59:57] En ik vind het onacceptabel.

[1:59:58] Dank u wel.

[2:00:00] Dank u wel.

[2:00:01] Dan is er een interruptie van De Hoop namens Pro.

[2:00:05] Ja, voorzitter.

[2:00:06] In toon een hele afgewogen bijdrage van mevrouw Keijzer.

[2:00:10] Tegelijkertijd is het toch wel een retorisch kunstje over je eigen graf regeren.

[2:00:16] En dat vind ik wel een beetje ingewikkeld als voormalig minister.

[2:00:20] deze bijdrage.

[2:00:21] Mevrouw Keijzer heeft natuurlijk zelf aan de knoppen gezeten, ook de afgelopen jaren.

[2:00:25] Ook een aantal wetsvoorstellen ingediend die dikke onvoldoendes kregen.

[2:00:29] Ik denk dat mevrouw Keijzer de enige bewindspersoon was die meer onvoldoendes kreeg dan mevrouw Faber.

[2:00:34] En tegelijkertijd kiest ze er ook voor om een wetsvoorstel in te dienen op datzelfde punt.

[2:00:39] En daar eigenlijk ook geen aanpassingen op aan te brengen.

[2:00:42] Dus ik zou mevrouw Keijzer gewoon willen vragen waarom zij die keuze toch maakt.

[2:00:45] Keizer.

[2:00:46] Ja, voorzitter.

[2:00:47] Alles wat ik in mijn leven heb gedaan, doe ik vanuit een hele diepgevonden intrinsieke motivatie.

[2:00:54] En dat verandert niet als ik opeens een andere functie heb.

[2:00:57] Ik vind het echt ongekend dat wij in dit land niet in staat zijn om al die regels te schrappen.

[2:01:06] Ik vind dat echt.

[2:01:07] Elke keer als je voorstelt om iets anders te doen, is er een reden waarom het niet kan.

[2:01:13] Terwijl, als je gewoon dat naast je neerlegt, dan kan het opeens wel, voorzitter.

[2:01:19] En juist een kabinet die dat als logo zo'n beetje heet zou moeten aantrekken.

[2:01:24] De tweede reden, voorzitter, dit raakt mij persoonlijk.

[2:01:27] Dit raakt mij gewoon persoonlijk.

[2:01:29] Als ik kijk naar de hoeveelheid jongeren die bij hun ouders wonen, die van bank van vriend naar bank van vriendin surfen, dan breekt gewoon mijn hart.

[2:01:42] Als ik Wim huilend op tv zie vertellen dat hij nu op straat staat, dan denk ik echt, wat zijn wij hier aan het doen met elkaar?

[2:01:49] En voorzitter, ik heb, en dat heb ik echt netjes geprobeerd...

[2:01:53] Ik heb nadat ik minister af was een tijdje me niet bewogen op deze dossiers.

[2:01:57] Maar dat is inmiddels tien maanden geleden.

[2:01:59] De witte bruidsdagen van deze minister zijn ver voorbij.

[2:02:03] En ik vind dat in mijn positie als volksvertegenwoordiger, met kennis van zaken in dit dossier, dat ik het verplicht ben aan de Nederlanders die op zoek zijn naar hun eigen plekje onder de zon.

[2:02:15] De Hoop?

[2:02:17] Ja, voorzitter.

[2:02:18] Dat is natuurlijk geheel aan mevrouw Keijzer zelf om die afweging te maken.

[2:02:22] Maar ik krijg toch een beetje het beeld van een middelbare scholier die proefwerkexamen maakt en die daar onvoldoendes op haalt.

[2:02:30] En die dan de docent of alle klasgenoten de schuld geeft dat het niet lukt.

[2:02:34] Bijvoorbeeld de Raad van State op het moment dat daar een stevig tegenadvies komt.

[2:02:37] Mevrouw Keijzer heeft ook veel gezegd in haar bijdrage over regulering.

[2:02:42] Maar als er nou iets is wat zij bijvoorbeeld voor corporaties niet heeft gedaan, is daarop regulering.

[2:02:46] Door ze meer ademruimte te geven op de ATAT, op de VPB.

[2:02:50] Het is dit kabinet dat dat wel doet.

[2:02:52] Daar heeft mevrouw Keijzer die stappen niet gezet.

[2:02:54] Dus waarom kiest zij niet voor bijvoorbeeld in haar bijdrage om ook te kijken naar wat kun je nou extra doen voor woningbouwcorporaties?

[2:03:01] Het is eigenlijk het triest dat de eerste woorden van de fractie van Pro waren zoals ze zijn.

[2:03:12] Want daarmee zet je een collega neer die vanuit een diepgevoelde inspiratie dit debat voert.

[2:03:20] Als je kijkt naar adviezen van de Raad van State, de afgelopen vorige week is er ook nog een wetsvoorstel aangenomen met een vernietigend advies van de Raad van State.

[2:03:29] Dat is inmiddels een beetje usance geworden.

[2:03:32] En het is een advies, voorzitter.

[2:03:34] Die moet je wegen.

[2:03:35] Maar niet meer dan dat.

[2:03:39] De vraag gaat over woningcorporaties.

[2:03:42] Voorzitter, de heer De Hoop weet net als ik dat je altijd opereert binnen de financiële kaders zoals die zijn.

[2:03:49] En daar was op dat moment geen financiële ruimte voor.

[2:03:52] Daarnaast, en dat is tot slot voorzitter, ben ik anders dan de fractie van Pro en Politica die juist gelooft in kracht van gemeenschappen.

[2:04:02] Mensen die het gewoon zelf doen, daar moet je de ruimte voor geven.

[2:04:06] En als je dat bijvoorbeeld doet, voorzitter, door de mantelzorgwoningen beschikbaar te maken, gewoon voor in zijn algemeenheid woningzoekenden, met echt een flinke vinger in de pap van de particuliere eigenaar van de achtertuin waar hij staat, dan komen er honderdduizend plekken vrij.

[2:04:22] En daar kan geen corporatie tegen opbouwen.

[2:04:26] De hoop.

[2:04:27] Ja, voorzitter.

[2:04:28] Kijk, mevrouw Keijzer mag wat van mijn toon vinden.

[2:04:31] Ik vind het alleen ingewikkeld als mevrouw Keijzer hier het voorbeeld van daklozen aanhaalt.

[2:04:35] Als wij in de vorige Kamer debatten hadden met het kabinet waar mevrouw Keijzer zat over dakloosheid en mevrouw Keijzer als minister van Volksheidsvesting weigerde bij zo'n debat te komen.

[2:04:46] Dus dat maakt dat ik dat wel enigszins ingewikkeld vind, voorzitter.

[2:04:51] Dan terug naar die sociale huurwoningen.

[2:04:54] Voorzitter, allereerst volgens mij gemeenschapszin zit in de stroming van de christendemocratie en de sociaaldemocratie.

[2:04:59] Dus dat weet mevrouw Keijzer ook als geen ander.

[2:05:03] Uiteindelijk is het hier vandaag ook aan ons om oplossingen te bieden.

[2:05:06] En mevrouw Keijzer ziet die oplossingen meer in regulering, vrije sector.

[2:05:10] Ik zie die oplossingen meer in sociale woningbouw.

[2:05:13] Maar ik mis dan toch in de bijdrage van mevrouw Keijzer, zeker als ook voormalig minister...

[2:05:18] Wat zij vindt van de stappen die dit kabinet ziet zetten op het gebied van woningbouwcorporaties.

[2:05:23] Wat zij denkt dat daar extra voor nodig is.

[2:05:25] Want je kunt wel zeggen, ik vind het oneerlijk dat Nederlanders niet aan een sociale huurwoning komen door migratie of statushouders.

[2:05:32] Maar uiteindelijk moet je die koek ook vergroten.

[2:05:34] Moet je ervoor zorgen dat er meer sociale huurwoningen bijkomen.

[2:05:37] En daar heb ik nog niet één oplossing van mevrouw Keijzer voor gehoord in dit debat.

[2:05:40] Mevrouw Keijsen.

[2:05:42] Ja, voorzitter.

[2:05:42] Elk Kamerlid kiest zijn eigen inbreng.

[2:05:46] Ik heb net nog... Vandaag trouwens las ik eerder de realisatiecijfers van sociale huurwoningen.

[2:05:51] En dat waren er netto uit mijn hoofd 13.000.

[2:05:56] Vorig jaar.

[2:05:57] Dus, voorzitter, als je daarop moet gaan bouwen voor de komende jaren... voor het vinden van een eigen woning... dan kan je heel lang wachten.

[2:06:08] En het is al heel lang wachten...

[2:06:11] In het deel van Nederland waar ik woon is de wachttijd 12 jaar.

[2:06:15] 12 jaar.

[2:06:17] Dan ben je, als je zo slim en handig en doelgericht was en je ingeschreven had op je 18e, 30.

[2:06:22] Er komen 340.000 woningen beschikbaar de komende 10 jaar voor mensen die vluchteling zijn.

[2:06:33] Of althans door de procedure heen komen en een verblijfsvergunning op die titel krijgen.

[2:06:38] Voorzitter, het moet doorgaan.

[2:06:41] Het is goed dat het gebeurt.

[2:06:42] Dus daar gaat het allemaal helemaal niet om.

[2:06:44] Maar dit gaat alleen de oplossing niet zijn.

[2:06:47] En dat is dus het verschil tussen een politica als ik en de heer De Hoop.

[2:06:53] En de sociaaldemocratie, voorzitter, die is ten einde gekomen.

[2:06:57] Die bestaat niet meer.

[2:07:00] Dat ten eerste.

[2:07:01] En ten tweede, de fractie van Pro verwacht al het heil van de overheid en de instituties daaraan gelieerd.

[2:07:11] En mijn stellige overtuiging is, en de cijfers onderbouwt dat, dat dat de oplossing niet zal geven.

[2:07:16] En daarom heb ik vandaag gekozen voor een inbreng die ziet op gemeenschappen van mensen die samen de schouders eronder zetten.

[2:07:25] En dan is er een... Oh, het spijt me.

[2:07:29] Er is nog een vraag van mevrouw Steen, CDA.

[2:07:32] Ja, voorzitter.

[2:07:32] Ik heb even getwijfeld of ik dit zou doen, maar ik ga het toch doen.

[2:07:37] Mevrouw Keijzer spreekt vandaag weer over het schrappen van regels en spreekt daar de minister op aan.

[2:07:44] Zelf is ze natuurlijk zelf bijna twee jaar minister van Volkshuisvesting en Raamste Koording geweest.

[2:07:48] Ze heeft het programma Stoer geïntroduceerd.

[2:07:51] Mijn vraag aan mevrouw Keijzer is eigenlijk...

[2:07:53] Heel concreet, welke regels heeft zij zelf geschrapt als minister?

[2:07:57] Wat was daar het concrete effect van?

[2:07:59] En welke regels ziet zij nu graag geschrapt door deze minister die ze zelf niet heeft kunnen realiseren?

[2:08:05] Keizer.

[2:08:05] Ja, voorzitter.

[2:08:07] Maar dit wordt dus ingewikkeld.

[2:08:09] Ik wilde gaan antwoorden, maar dat wordt ingewikkeld.

[2:08:12] Want je moet, hoezeer ik hier ook gewoon zit als Kamerlid, moet ik me nu niet gaan gedragen als...

[2:08:19] De minister die stoer heeft ingevoerd.

[2:08:22] Dus dat ga ik ook gewoon niet doen.

[2:08:24] Dat is echt aan deze minister.

[2:08:26] En er zitten een heleboel regels in die geschrapt zijn.

[2:08:29] Dus dat is echt fantastisch.

[2:08:30] Ik ben blij dat ze het overneemt en verder brengt.

[2:08:33] Vervolgens zit ik hier als Kamerlid om te kijken wat kan je nog meer hierin betekenen.

[2:08:39] En dat leidt tot de voorstellen die ik net gedaan heb, voorzitter.

[2:08:43] En ik heb aan mevrouw Steen net gevraagd, nou ondersteun je dat?

[2:08:47] Twee concrete voorbeelden aan haar voorgelegd.

[2:08:51] En daar was het antwoord toen niet op ja.

[2:08:53] Dus ja, dat is dan ook een constatering.

[2:08:55] Maar wat ik in ieder geval de komende tijd als Kamerlid blijf doen, is dit soort voorstellen volhouden om ervoor te zorgen dat er meer plekken komen voor mensen om te wonen.

[2:09:04] Steen, CDA.

[2:09:05] Ja, voorzitter.

[2:09:06] Dan zeg ik toch maar even terug naar mevrouw Keijzer.

[2:09:08] Ja, dat zijn ook heel veel woorden.

[2:09:10] Maar ik ben dus wel echt benieuwd welke regels deze minister wij nou hier met elkaar zouden moeten schrappen.

[2:09:14] Welke voorstellen dat dan zijn.

[2:09:16] Die zichzelf toen ook eigenlijk graag geschrapt had willen zien.

[2:09:20] Maar die niet zijn gelukt.

[2:09:23] Keijzer.

[2:09:23] Kijk, op het moment dat je, dat weet mevrouw Steen nu, trouwens dat wist ze al, want ze is hier voor wethouder geweest, als geen ander...

[2:09:29] Op het moment dat je in een coalitie zit, opereer je binnen de grenzen die de coalitie jou aangeeft.

[2:09:34] Dat wil niet zeggen dat je als partijpoliticus niet vergaande voorstellen doet.

[2:09:39] Dat heeft ook bijvoorbeeld de heer Bontebal gedaan bij de schoolezing.

[2:09:43] Nou, dat doe ik hier nu ook.

[2:09:45] Dus heel concreet.

[2:09:46] Wat ik zou willen voorstellen...

[2:09:48] Is bijvoorbeeld zorgen dat de opzegtermijn van huurcontracten voor particulieren in hun eigen eigendom gewoon aan een maand gaat.

[2:09:56] Zodat mensen opeens die vrijstaande logeerkamer willen verhuren, die woning boven de garage willen verhuren, dat tuinhuisje willen verhuren.

[2:10:05] Dat is een van de concrete voorstellen die ik hier nu neerleg.

[2:10:10] En ik wil met alle liefde in de wereld een motie ervan bakken samen met mevrouw Steen om een camera uitspraak hierop te krijgen.

[2:10:16] Ik denk dat heel veel mensen heel erg blij zijn als dat gebeurt.

[2:10:31] Voorzitter, ik wilde de meest positieve en de meest hoopvolle bijdrage gaan leveren vandaag.

[2:10:37] Maar ja, dat gaat niet meer.

[2:10:39] Want meneer Van Leij is me voor geweest.

[2:10:41] Dus dan probeer het voor het second best.

[2:10:44] Maar naar Nederland even tekort.

[2:10:47] We hebben het gehoord van 400.000 woningen.

[2:10:49] En het doel van 100.000 nieuwe woningen per jaar wordt structureel niet gehaald.

[2:10:53] En de sociale huurwoningen die er wel bij komen, die gaan eigenlijk direct naar statushouders.

[2:10:58] En de staat van de volkswijsvesting waar dit debat over gaat...

[2:11:01] is eigenlijk dus een ramp.

[2:11:03] En daarom hebben wij samen met de collega's, de heer Klemmink en Keizer, al vind ik Klaas Klemmink-Keizer beter litereren, maar goed, het is wat het is, een initiatiefwet ingediend om het discrimineren van Nederlandse woningzoekenden te verbieden.

[2:11:15] Het valt mij op hoe stil het is bij de collega's die anders zo hard roepen dat discriminatie kwalijk is.

[2:11:19] Nu het gaat om hun eigen medelanders, hoor je ze niet.

[2:11:22] Sinds 2018 zijn er meer sociale huurwoningen aan statushouders toegewezen dan er in diezelfde periode zijn bijgebouwd.

[2:11:28] Er zijn, hoor ik net, ik had 10.000, maar het zijn er ongeveer 13.000 dus, sociale huurwoningen bijgekomen en de Nederlandse woningzoekende is geen stap opgeschoten.

[2:11:37] Dat komt doordat kabinetten keer op keer de statushouder voor de Nederlander lieten gaan.

[2:11:42] De minister zelf zegt dat zij de voorhang voor statushouders wil afschaffen.

[2:11:45] Daar staat gewoon een coalitieakkoord, wordt gezegd.

[2:11:48] Waarom steunt zij dan onze initiatiefwet niet?

[2:11:50] Die ligt al in de Kamer, als het goed is.

[2:11:53] Waarom wil zij per se een eigen wetsvoorstel maken met alle vertragingen van dien?

[2:11:57] We hebben gezien...

[2:11:57] De politieke trucjes van D66 bij de procedurevergadering.

[2:12:01] Wat schiet de Nederlandse woningzoekende daarmee op?

[2:12:03] Op is die vertraging dus misschien juist de bedoeling.

[2:12:07] Voorzitter, dan de woningbouw.

[2:12:09] Er wordt al jaren te weinig gebouwd om uit de crisis te komen.

[2:12:11] En de oorzaak is simpel, jarenlang wanbeleid vanuit het ministerie van VRO.

[2:12:16] Want andere plekken, het werd net zojuist ook genoemd, ik voel me een beetje bestolen.

[2:12:21] Austin in Texas of Auckland in Nieuw-Zeeland laten zien dat je woningtekorten wel snel kan oplossen.

[2:12:26] Terwijl Nederland met katastrofaal beleid problemen vooral erger maakt, wordt daar wel gebouwd.

[2:12:32] Ik wil die aanpak naast die van de onverlegge voorzitter.

[2:12:35] Eerst Nederland.

[2:12:36] Sinds 10 januari 2022 hebben we weer een minister voor VRO.

[2:12:40] Voor volkshuisvesting.

[2:12:40] Wat krijgen we?

[2:12:41] Huurprijsregelatie, strengere bouwijzen die bouwen duurder maakten en bovenal een gigantische berg bureaucratie.

[2:12:47] Onder mom van regie werd de ene na de andere papiermachine opgetuigd.

[2:12:51] Woondeals, volkshuisvestingprogramma's, woningbouwprogrammering, noem allemaal maar op.

[2:12:56] In het gevolg hoger kosten voor bouwers, nog meer werk voor de toch al overbelaste gemeentelijke ambtenaren en lager opbrengsten door prijsregelering.

[2:13:04] Oftewel

[2:13:04] We hebben trage gemeenten, minder rendement, minder investeerders en uiteindelijk minder woningen.

[2:13:10] Regelgeving was slecht over nagedacht, populistisch en werkte vaak averechts.

[2:13:14] De wet betaalbare huur, die voor iemand leuk klinkt, maar eigenlijk woningbouw onbetaalbaar maakt.

[2:13:19] Die ellendige bureaucratie onder het mond van regie, die vooral praattafels financierde en heel weinig heeft opgeleverd.

[2:13:25] Voorzitter, een blik op de huizenprijzen zegt genoeg.

[2:13:29] Woningen waren nog nooit zo onbetaalbaar.

[2:13:31] De Nederlandse aanpak is dus een ramp.

[2:13:33] Hoe anders ging het in Nieuw-Zeeland?

[2:13:35] Daar begreep zelfs een linkse regering iets wat onze politici maar niet lijken te snappen.

[2:13:40] Het probleem niet die populistische karaktertuur van huisjesmelkers.

[2:13:44] Zoiets wacht je eerder van een eendimensionaal denkende kleuter dan van een serieuze beleidsmaker.

[2:13:48] Nee, voorzitter.

[2:13:49] Het probleem is dat er simpelweg te weinig woningen zijn.

[2:13:52] Zelfs dus die linkse regering in Nieuw-Zeeland heeft blijkbaar meer verstand van economie dan de beleidsmakers van het VRO.

[2:13:59] Nieuw-Zeeland heeft dan ook geen stomzinnige huisprijsregelering of betaalbaarheidseisen.

[2:14:03] Voorzitter, weet u wat ze wel hebben?

[2:14:05] betaalbare, voldoende woningen.

[2:14:07] Want waar het geklouwen van de ministerie van VRO de afgelopen jaren niets heeft opgelost, heeft Nieuw-Zeeland het probleem daadwerkelijk opgelost.

[2:14:14] En zij hebben dat gedaan door het echte probleem aan te pakken, gemeenten die de woningbouw tegenhouden.

[2:14:20] Voor gemeenten is woningbouwpolitiek namelijk helemaal niet aantrekkelijk.

[2:14:24] En de wethouders hier aan tafel zouden dat moeten kunnen bevestigen.

[2:14:28] Boze omwonenden stemmen bij de volgende verkiezingen namelijk.

[2:14:31] Maar die toekomstige bewoners, die wonen er nog niet.

[2:14:33] En die hebben dus nog geen stem.

[2:14:35] Neem bijvoorbeeld Houten.

[2:14:36] 2021 willen de gemeenten...

[2:14:38] 2.600 woninggebouwen in bestaand gebied.

[2:14:41] Maar een gebouw hoger dan de kerktoren?

[2:14:43] O mijn lieve hemel, dat kon natuurlijk niet.

[2:14:45] Het dorpse karakter, voorzitter.

[2:14:47] En de leverheid een nieuwste tover wordt om de woningbouw tegen te gaan.

[2:14:51] En toen kwam er een referendum.

[2:14:53] Twee derde stemden tegen.

[2:14:54] En bij de eerst van de verkiezingen werden de tegenstanders beloond.

[2:14:57] Want de boodschap was duidelijk.

[2:14:59] Durf niet te bouwen.

[2:15:00] En nu bijna zes jaar later klagen diezelfde houtenaar opnieuw...

[2:15:03] De prijs van de woning is 63% gestegen en onze kinderen kunnen het huis niet uit of ze zijn gedwongen het dorp te verlaten.

[2:15:11] Hoe zou dat nou komen, voorzitter?

[2:15:13] In Nieuw-Zeeland begreep de politiek dit wel.

[2:15:18] Met landelijke regels werden gemeenten verplicht om in steden en rond OV-stations hoger te bouwen dan hun eigen bestemmingsplannen toelieten.

[2:15:25] De verwachte opbrengst was maar liefst 100.000 woningen extra in acht jaar, bijna net zoveel als toen geraamde landelijk woningtekort van 121.000 woningen.

[2:15:33] Er kwamen geen praattafels, er kwamen geen betaalverseisen bij.

[2:15:37] Er mocht gewoon gebouwd worden.

[2:15:39] En voorzitter, wat me nog het meest verbaast is dat we van zulke voorbeelden niet willen leren.

[2:15:44] Deze commissie, ik zit daar niet in, maar die gaat in januari werkbezoek naar München en Straatsburg, zoals het ook wel genoemd wordt.

[2:15:51] Maar waarom eigenlijk?

[2:15:53] München moet elk jaar meer dan 8.000 woningen bouwen om het tekort op te lossen, maar bouwde er vorig jaar nog geen 4.500.

[2:15:59] Straatsburg heeft er jaarlijks 3.000 nodig, maar bouwde er amper 1.000.

[2:16:03] Twee steden die verder van hun doel afzitten dan Nederland zelf.

[2:16:07] Gaan we nu echt naar die steden om te leren hoe het nog slechter kan?

[2:16:11] Als deze commissie wil zien hoe het wel moet, ga dan naar Auckland.

[2:16:14] Ik wil daar best wel mee.

[2:16:16] waar woningbouw de stijging van de huren bewezen heeft afgeremd.

[2:16:21] Of naar Austin, ook daarvoor wil ik me best aanbieden, waar zoveel is bijgebouwd dat de huren met 10% zijn gedaald.

[2:16:27] Maar München?

[2:16:28] Straatsburg?

[2:16:29] Voorzitter, als we blijven leren van steden die nog harder falen dan wijzelf, lossen we de woningcrisis natuurlijk nooit op.

[2:16:35] Ik ga afronden, voorzitter.

[2:16:37] Een klein beetje, meneer Klemink.

[2:16:38] Ja, maar u bent wel door de spreek... Echt waar?

[2:16:41] En dat, voorzitter, moet afgelopen zijn.

[2:16:42] Ik kan het ook nog hebben over de VNG en over het woningbeleid... en over IPO, al die instituten die het allemaal zo moeilijk maken.

[2:16:50] Maar, voorzitter, die woningcrisis wordt daarmee opgelost.

[2:16:53] Dus ik ga het daar niet over halen.

[2:16:55] Helder.

[2:16:56] Heer Klemink.

[2:16:57] Dan heeft de heer Klaas geluk.

[2:16:59] Want ik wilde een vraag stellen over het bestuursakkoord... waar de VNG onder andere onder staat.

[2:17:04] Net zoals het IPO en EDES...

[2:17:08] Ik geef opnieuw het woord aan de heer Klemmink.

[2:17:19] Ja, dank u wel voorzitter.

[2:17:20] En ik noem het woordje VNG, IPO en EDES.

[2:17:23] En de heer Klaassen schrok zich een hoedje.

[2:17:26] En dat snap ik natuurlijk.

[2:17:28] Nu is er een bestuursakkoord door de minister gesloten met deze drie partijen.

[2:17:33] En de inkt is nog niet droog.

[2:17:34] En deze drie partijen zeggen, ja maar wacht eens even.

[2:17:37] Dit bestuursakkoord geldt alleen maar...

[2:17:39] zolang er geen wet komt om de vorm van statushouders af te schaffen.

[2:17:43] Hoe beoordeelt de heer Klaassen de betrouwbaarheid van deze drie partijen en hoe beoordeelt de heer Klaassen de autoriteit die deze minister blijkbaar heeft?

[2:17:51] Klaassen.

[2:17:54] Voorzitter, ik ben ook, ik zal eerlijk bekennen, ik ben woordvoerder op VWS en daar heb ik echt heel veel verstand van vind ik zelf.

[2:18:01] En ik ben woordvoerder op OCW en als onderwijswetenschapper meen ik ook wel iets verstand te hebben van OCW.

[2:18:10] Maar ik ben een leek hè, in deze commissie ben ik een leek en ik zie soms wat hier gebeurt.

[2:18:16] Ik had me bijna vergrabbeld bij een vorige commissiedebat, dat is een beetje goed gekomen.

[2:18:20] Maar ik zie ook wat hier gebeurt, allerlei met procenten en verkaveling en dit en dat en allemaal regeltjes.

[2:18:26] En we verzanden volgens mij allemaal in die discussie.

[2:18:29] En ik vind dat hier dus een voorbeeld van meneer Klemmink.

[2:18:31] Er wordt een akkoord gesloten, werd eerst door meneer Verleijen maar papier genoemd.

[2:18:38] En daarna werd het heel hard verdedigd waarom het zo goed was.

[2:18:41] Ik snap dat niet.

[2:18:43] Ik begrijp niet dat wat eerst als papier wordt genoemd... ineens heel hard wordt verdedigd waarom het zo'n goed idee is.

[2:18:50] Ik denk dat het geen goed idee is.

[2:18:53] Want het voorstel wat wij hebben, en u heeft dat net met verven verdedigd... ik had het niet zo goed kunnen doen, bouwt dat gewoon in.

[2:19:00] Dus het is eigenlijk heel raar dat er partijen zijn die zeggen... ja, dan ga ik het niet steunen.

[2:19:05] Ik vind het een gouden vondst.

[2:19:07] Een beetje gestolen, daar ben ik eerlijk in.

[2:19:10] Maar ja, soms moet dat zo.

[2:19:13] Denk.

[2:19:14] Ja, voorzitter.

[2:19:15] Dan wil ik met de heer Klaassen nog even naar de eis die vanuit de wet GRI komt om 30% sociale huurwoningen te bouwen.

[2:19:25] Nou, kan je zeggen, en mijn partij doet dat, dat is eigenlijk een soort van dwangspreidingswet, maar dan op sociale huurwoningen.

[2:19:35] Er zijn namelijk heel veel lokale gemeenschappen die door de EOE een bepaalde sociaal-economische dimensie hebben, opbouwwerpen.

[2:19:43] waarbij 30% sociale huurwoningen maar niet past.

[2:19:45] Ik kan allerlei plekken noemen in mijn eigen Brabant... waarin 30% sociale huurwoningen bijna een verdubbeling is.

[2:19:51] Die demografische opbouw van die gemeenten en die gemeenschappen... in de loop der jaren is zo dat dat helemaal geen niet vraagt... om 30% sociale huurwoningen.

[2:19:59] Is het, de heer Klaas, met jaar 2021 eens... dat de eisen die wij nu opleggen aan gemeenten... om 30% sociale huurwoningen te bouwen... ongeacht wat de sociaal-economische...

[2:20:10] identiteit van die gemeenschappen is, eigenlijk gewoon weer opnieuw dwang, zoals we dat ook kennen van de spreidingswet.

[2:20:16] Ik had net al een korte inleiding gegeven op mijn beperkte competenties.

[2:20:22] Maar wat ik...

[2:20:24] Het zouden meer mensen soms moeten doen.

[2:20:25] Maar wat ik daarvan weet, is dat bijvoorbeeld steden als Amsterdam of Rotterdam, de linkse gemeenteraden, het liefst nog hoger percentage zouden willen hebben.

[2:20:38] Met als gevolg daarvan dat mensen die...

[2:20:42] corporaties of ondernemers dat zouden moeten bouwen, niet kunnen bouwen, omdat het gewoon helemaal niet rendabel is.

[2:20:50] Dus hoe hoger het percentage, is mijn idee, is dat er überhaupt niet gebouwd gaat worden.

[2:20:58] Dus ik weet niet of 30% dan een goede grens zou zijn.

[2:21:03] Ik denk dat het goed is om naar te kijken.

[2:21:04] Wat ik wel weet, hoe hoger het percentage, het effect zal zijn dat ze minder wordt gebouwd.

[2:21:12] Helder.

[2:21:13] En daarmee zijn we aan het einde gekomen van de inbreng van de heer Klaassen.

[2:21:19] Ik ga naar het lid De Hoop en hij spreekt namens Pro.

[2:21:23] Voorzitter, mensen in Nederland zoeken niet alleen een woning, maar ook een betaalbare woning.

[2:21:28] En onze woningbouwcorporaties spelen daarin een cruciale rol.

[2:21:32] Ze zorgen voor die betaalbare woningen.

[2:21:33] Ze huisvesten ook kwetsbare groepen die het hardst een woning nodig hebben.

[2:21:37] Ik vind het dus ook goed dat vorige week het Centrum Linkse Meerderheid in de Kamer verantwoordelijkheid heeft genomen voor het belastingplan.

[2:21:43] Daarmee worden woningbouwcorporaties vanaf 2028 vrijgesteld aan de aantalbelasting.

[2:21:48] Een goede stap die dit kabinet zet.

[2:21:50] Een lastenverlichting van 425 miljoen per jaar.

[2:21:54] Hiermee zouden zo'n 60.000 extra betaalbare woningen gebouwd kunnen worden.

[2:21:59] Ik ben ook benieuwd of de minister afspraken gemaakt heeft over wat de corporaties met het extra geld gaan doen.

[2:22:05] Op het gebied van die aantal woningen, maar ook het verduurzamen en bijvoorbeeld het einde maken aan schimmel in woningen.

[2:22:12] En die aantaktvrijstelling is dus een belangrijke stap, maar er is ook meer nodig en dat weten we alle.

[2:22:17] De woningbouwcorporaties lopen alsnog tegen hun financiële grenzen aan.

[2:22:21] En daar gaat een onafhankelijke adviescommissie hierover aan de slag.

[2:22:24] Hoe loopt dit proces, vraag ik de minister.

[2:22:26] komt die commissie ook met opties om woningbouwcoöperaties structureel

[2:22:30] te financieren.

[2:22:31] Wat Pro betreft is er meer lastenverlichting nodig, goedkopere leningen en object-subsidies voor gebouwde sociale huurwoningen, iets wat de minister nu alleen nog bijvoorbeeld van middenhuur doet.

[2:22:42] En kunnen woningbouwcorporaties zelf ook aan de slag met die middenhuur, zoals ik ook vanuit CDA en D66 hoorde?

[2:22:48] De Europese staatsheunregels zijn inmiddels verruimd.

[2:22:51] Dat is gewoon duidelijk.

[2:22:52] En wachten tot 2028 lijkt Pro onnodig en zorgt voor vertraging.

[2:22:57] Ga nu aan de slag, minister.

[2:22:59] Investeren in corporaties is keihard nodig, want landelijk neemt het aantal sociale huurwoningen in de afgelopen jaren af.

[2:23:05] Ondertussen neemt het aantal aandachtsgroepen toe en nemen de wachttijden ook toe.

[2:23:11] Door de schaarse betaalbare huurwoningen geeft ook migratie hier extra druk op.

[2:23:15] En natuurlijk is het wrang voor startende jongeren die ook een sociale huurwoning zoeken, dat die ene vrijkomende sociale huurwoning naar iemand met urgentie gaat.

[2:23:24] En dat leidt er ook toe dat groepen uit elkaar gespeeld worden.

[2:23:28] En dat zie je vandaag ook hier in dit debat.

[2:23:30] En tegelijkertijd wil ik ook benadrukken en onderstrepen dat de pijn in mensen die hierdoor ervaren wel een plek verdient, een erkenning verdient.

[2:23:38] En dat mensen er ook over gehoord moeten worden.

[2:23:41] Toch vindt Pro dat de echte oplossing vooral is zorgen voor meer sociale huurwoningen voor iedereen die in Nederland recht heeft op die woning.

[2:23:49] Zodat we niet te weinig woningen onder te veel mensen aan het verdelen zijn.

[2:23:54] Zodat groepen niet tegen elkaar worden opgezet.

[2:23:56] Er staan bijvoorbeeld ook 60.000 woningen in Nederland langdurig leeg.

[2:24:01] 25.000 zonder energieverbruik, daar gebeurt gewoon niks.

[2:24:06] Dat zijn veel meer huizen dan dat er huizen naar statushouders gaan.

[2:24:10] En gelukkig is er dan ook een leegstandsheffing gekomen.

[2:24:13] Ik vraag de minister of gemeenten hier al voortvarend mee aan de slag zijn.

[2:24:17] En of er vaart gemaakt kan worden met ook de behandeling van de nieuwe leegstandswet waar het kabinet zelf mee bezig is.

[2:24:22] Kunnen gemeenten die echt aan de slag willen al een leegstandsverordering invoeren per 1 januari vooruitlopend op die wet?

[2:24:29] Dat zou een hele belangrijke stap zijn wat mijn fractie betreft.

[2:24:32] Als u aan het einde bent van het stukje over leegstand, is er een vraag van de heer Nobel, VVD.

[2:24:38] Voorzitter, want ik denk dat er geen ontwikkelaar is die denkt... ...ik ga voor de lol mijn panden laten staan.

[2:24:44] Want dan zit er geen huur erin, dus heb je geen opbrengsten.

[2:24:46] En op het moment dat je het pand ook niet sloopt om te kunnen verbouwen... ...en woningen te kunnen verkopen, maak je ook geen rendement.

[2:24:52] Maar...

[2:24:53] Dit is dus altijd het verhaal van Pro dat er een soort van opzet is bij ontwikkelaars om panden leeg te laten staan.

[2:25:00] Terwijl we eigenlijk weten dat die ontwikkelaars 9 van de 10 keer worden gefrustreerd door ellenlange procedures bij gemeenten.

[2:25:06] Door omwonenden die bezwaren maken, door de rugstreep pad die toevallig in dat gebouw verstopt zit, door een vleermuis of door een vlinder.

[2:25:13] Laten we nou niet doen alsof marktpartijen niet willen bouwen, maar laten we gewoon met elkaar constateren dat het vooral de eindeloze brei aan regels is die ervoor zorgt dat er niet voldoende woningen worden gerealiseerd.

[2:25:23] Is de heer De Hoop er bij mij in?

[2:25:25] De Hoop?

[2:25:28] Kijk, ik ben het deels eens met de heer Nobel dat er natuurlijk ook heel veel regels zijn waar bouwers tegenaan lopen die gewoon aan de slag willen.

[2:25:34] Dat is zo.

[2:25:35] Er staat heel veel woningbouw stil in Nederland.

[2:25:37] Ook regels die door het kabinet bijvoorbeeld ook opgelost zouden moeten en kunnen worden als het gaat om stikstof bijvoorbeeld.

[2:25:42] Dus er zijn ook regels waar het kabinet onvoldoende stappen in zet.

[2:25:46] Ik denk dat de heer Nobel dat ook met mij eens is.

[2:25:48] Tegelijkertijd is het volgens mij ook waar dat er woningen leegstaan waar niet wat gebeurt.

[2:25:53] Wat ook gewoon huizen zijn waar mensen niet in wonen.

[2:25:56] Als er 25.000 woningen zijn waar er niet eens energieverbruik is, dan denk ik waarom is dat?

[2:26:02] Er zijn heel veel gemeenten die zelf ook gesignaleerd hebben dat er leegstaande woningen zijn waar echt mensen in kunnen wonen.

[2:26:09] Op het moment dat gemeenten daarmee aan de slag willen.

[2:26:12] Dan verwacht ik eigenlijk ook dat de VVD zegt, bij die woningen moeten we gemeenten ook de mogelijkheid geven om daarop in te grijpen.

[2:26:19] Want de heer Nobel en ik denken verschillend over volkshuisvesting, marktwerking, hoe je met verhuurders omgaat.

[2:26:25] Maar ik denk dat we het over één ding eens zijn met elkaar.

[2:26:28] Op het moment dat de woning onnodig leeg staat, en dat kan de gemeente constateren, dat we hen toch gewoon de middelen moeten geven om daar het goede mee te doen.

[2:26:37] Nobel.

[2:26:39] Ja, volgens mij is stikstof nu net een verkeerd voorbeeld.

[2:26:42] Want daar worden heel veel stappen gezet door dit kabinet om de woningbouw weer uit het slop te trekken.

[2:26:47] En dat heeft u mede gesteund.

[2:26:50] Dus ik denk dank daarvoor.

[2:26:52] Want het was nodig om daar ook stappen op te zetten.

[2:26:55] Maar toch even terug naar die leegstandsverordening.

[2:26:57] Dat wordt nu gepresenteerd als de oplossing.

[2:27:00] Terwijl de oplossing is juist ervoor zorgen dat die ontwikkelaar ruimte krijgt.

[2:27:04] Dat er minder regels zijn, dat die procedures sneller gaan.

[2:27:07] Dat de vergunningverlening van het slot komt.

[2:27:09] Dat we zo'n habitatrichtlijn goed tegen het licht houden.

[2:27:12] Zodat er niet weer een kikker of een vleermuis...

[2:27:15] We kunnen een hele lijst met dieren noemen.

[2:27:18] U begint eigenlijk met, laten we nog meer regels opleggen.

[2:27:22] Laten we het nog onaantrekkelijker maken voor ontwikkelaars om vastgoed te kopen.

[2:27:27] Want ja, het zit gewoon heel vaak enorm tegen, waardoor zo'n bouwproject enorm lang duurt.

[2:27:32] En als daar nog meer regels op komen, wie wil in deze tijd dan nog een pand kopen om het vervolgens om te zetten naar woningen?

[2:27:39] De hoop.

[2:27:40] Voorzitter, ik vind het jammer dat, want ik zat echt te zoeken naar kunnen we het hier nou opeens worden.

[2:27:45] Als we nou met elkaar constateren dat er gemeenten zijn die weten er staan een aantal leegstaande panden waar iemand in kan wonen, dat gebeurt niet en er is geen goede reden voor.

[2:27:53] Het lijkt mij dan toch dat de VVD en Prode het daar met elkaar overeens zouden moeten kunnen worden.

[2:27:58] Stikstof, blij met de stappen die het kabinet daar zet.

[2:28:02] Er zijn ook heel veel bezwaarprocedures die we moeten schrappen... waar het kabinet mee bezig is, steun ik ook.

[2:28:08] Maar ik probeer vanuit verschillende lijnen aan te geven... waar Pro denkt dat de oplossingen liggen.

[2:28:12] En een deel ligt bij leegstand.

[2:28:14] Ga je daar alles mee oplossen?

[2:28:15] Natuurlijk niet.

[2:28:16] Maar ik probeer deze vergelijking ook te maken omdat de heer Nobels zelf in de bijdrage ook schetst wat de problematiek rondom migratie en statushouders is.

[2:28:25] En ik leg hier neer dat er twee keer zoveel woningen langdurig, langer dan een jaar leeg staan dan dat de statushouders een woning toegewezen krijgen.

[2:28:33] En ik vind het ook belangrijk om dat naast elkaar neer te leggen om ook de ordengrootte van de problemen te schetsen.

[2:28:39] Dit is niet de oplossing voor de gigantische woningnood in Nederland in zijn totaliteit.

[2:28:44] Maar het schrappen van die voorrang van status houden ze ook zeker niet.

[2:28:47] En ik denk dat het voor ons allemaal van belang is dat we langs verschillende lijnen oplossingen zoeken.

[2:28:52] Dit is één lijn die Pro ziet, maar het is niet de oplossing van het hele woningtekort.

[2:28:57] Nobel, tot slot.

[2:28:59] Ja, voorzitter.

[2:29:00] In dit betoog hoort dan natuurlijk migratie ook terug te komen.

[2:29:04] Want dat is natuurlijk, dat heeft u in uw betoog zojuist gedaan, maar u doet net alsof de leegstandsverordening ervoor gaat zorgen dat iedere statushouder een woning gaat vinden.

[2:29:13] Nee, de migratie moet drastisch omlaag.

[2:29:16] En ik ben blij dat u inderdaad migratie aanhaalde, maar niet specifiek asielmigratie, want dat drukt nog zwaarder op de sociale huurwoningen.

[2:29:24] Ik deel dan, laat ik positief eindigen, dat we de procedures moeten versnellen.

[2:29:31] Maar laten we dan niet met een heel zwaar middel komen aan de voorkant.

[2:29:35] Maar laten we proberen om de gemeenten die zeggen, ja die procedure, er moet nog wat op.

[2:29:40] Bijvoorbeeld duurzaamheidsmaatregelen of we maken het nagenoeg onmogelijk om een woningbouwproject rond te rekenen.

[2:29:45] Te veel sociale huurwoningen.

[2:29:47] Laten we daar dan naar kijken en niet zeggen, ja we gaan nog meer regels stapelen.

[2:29:51] Dat maakt het niet aantrekkelijk voor gemeenten om woningen te realiseren.

[2:29:55] De hoop.

[2:29:56] Ik merk in de interrupties van de heer Nobel dat hij de verschillen

[2:30:00] tussen onze partijen in elke interruptie groter aan het maken is, en dat mag.

[2:30:04] Ik probeer te zoeken naar waar zijn we het nou over eens.

[2:30:06] Als je bijvoorbeeld kijkt naar migratie, wat het EIB daarover schrijft.

[2:30:08] EUB

[2:30:10] Ik interpreteer sommige dingen anders dan de heer Nobel, en dat is misschien ook logisch.

[2:30:14] Maar tegelijkertijd schrijven zij ook dat op het moment als je de aanbevelingen van de staatscommissie demografie, als je die volgt, dat je dan de woningvraag uit de migratie bijna halveert.

[2:30:25] En dat het ook zeker zijn impact gaat hebben op asielmigratie, op de voorrang van statushouders.

[2:30:31] Dus als we met elkaar nou die maatregelen treffen en tegelijkertijd er gewoon voor zorgen dat iedereen in Nederland die recht op een woning heeft, die ook kan krijgen.

[2:30:38] Ik denk dat dat de richting is die we opvoeden met elkaar.

[2:30:41] Vervolgt u betogen?

[2:30:42] Voorzitter, een andere oplossing staat in het adviesrapport dat vandaag op de agenda staat.

[2:30:48] En in het rapport staat eigenlijk als je een beetje van het geld waar wat nu naar noodopvang gaat inzet voor fabriekswoningen kun je 20.000 woningen bouwen.

[2:30:56] Een kwart daarvan is al genoeg voor de huisvesting van alle statushouders die nu in opvang zitten.

[2:31:01] Dan heb je ook nog duizenden woningen voor andere woningzoekenden.

[2:31:04] Wat doet het kabinet met deze aanbevelingen en de richting die hier geschetst wordt?

[2:31:09] En kunnen wij een kabinetsreactie ook vragen en verwachten een nog volle begrotingsbehandeling?

[2:31:14] Ik zou graag die toezegging krijgen van de minister.

[2:31:16] En in plaats van het te hebben over dit soort oplossingen, zie ik ook dat het vooral over de voorrang gaat en het verdwijnen van de voorrang.

[2:31:25] Maar daarbij gooi je toch ook rechten door het raam.

[2:31:28] En ik vind dat we dat niet moeten doen.

[2:31:30] Het recht op wonen is een fundamenteel recht, maar ook het recht op gelijke behandeling.

[2:31:34] En dat moeten we heel zwaar wegen.

[2:31:36] En ook in de praktijk zul je de hele asielketen verder vast laten lopen op het moment dat je de voorrang van statushouders intrekt voordat je fatsoenlijke huisvesting hebt.

[2:31:46] Het liefst vast wat ons betreft, maar ook tijdelijk.

[2:31:49] Dat moet je op orde hebben, want anders vergroot je de asielproblemen in Nederland alleen maar.

[2:31:54] Voorzitter, dan over dat bestuursakkoord.

[2:31:58] De gemeente en de corporaties zeggen heel duidelijk als er aan die voorrang ook wordt gedoord, dan halen wij onze handtekening weg.

[2:32:05] Beseft de minister dat als zij toegeeft aan de wensen van verschillende partijen in de Kamer,

[2:32:10] dat ze daarmee ook het bestuursakkoord mogelijk opblaast en de alternatieven die gezocht moeten worden.

[2:32:15] In hoeverre neemt zij dat ook mee in het traject waar ze zelf mee bezig is?

[2:32:18] Tot slot, voorzitter, terwijl ik iedereen in dit debat hoor over één groep die urgentie of voorrang heeft, hebben we het echt veel en veel te weinig over een andere groep mensen die urgente woning nodig heeft.

[2:32:28] Dakloze mensen.

[2:32:29] Dakloosheid is de grootste uitwas van de woningcrisis.

[2:32:33] Elk mens in ons land verdient een dak boven zijn hoofd.

[2:32:35] Wat vindt de minister van Volkshuisvestingen dan van dat de doelstelling nul daklozen in 2030 wordt losgelaten door dit kabinet?

[2:32:43] Ik vind het onbegrijpelijk.

[2:32:45] Ik vind het ook bizar na de grote beloften die de voorgaande kabinetten hebben gedaan.

[2:32:49] Dus ik hoop dat de minister zichzelf nog wel voor dat doel inzit.

[2:32:53] Hoe geeft de minister nu uitvoering aan de wens van de Kamer om urgentie op sociale huurwoningen te bieden aan dakloze ouders met kinderen...

[2:33:00] en voor slachtoffers van huiselijk geweld.

[2:33:02] Van de sociale huur zal er zo'n 16 tot 18 procent naar urgentengroepen gaan.

[2:33:06] Schat de uitvoeringstoets, maar in de regeling onder de wet regie... is een terugvalpercentage van 15 procent opgenomen.

[2:33:13] Is de minister het met mij eens dat dit niet met de realiteit past... en dat een terugvalpercentage van 20 procent logischer zou zijn?

[2:33:20] Tot slot, voorzitter, laten we vooral zoeken naar een oplossing... en niet alleen maar schuldige aanwijzen voor de woningcrisis.

[2:33:25] Dank u wel.

[2:33:26] Dank u wel.

[2:33:27] Dat was de heer De Hoop namens Prouder.

[2:33:29] Er is een vraag van mevrouw Steen, CDA.

[2:33:33] De heer De Hoop hoorde ik net in zijn betoog over fabrieksmatige industriele bouw.

[2:33:40] Om met name snel tot woningbouw te komen en ook betaalbare woningbouw.

[2:33:47] Is de heer De Hoop het met mij eens dat daarvoor nodig is, een hele hoop ook privaat kapitaal, maar ook een...

[2:33:52] naar voorspelbare en constante bouwstroom.

[2:33:55] En ook dat we daardoor ook geharmoniseerde regels nodig hebben... die niet verder gaan dan nodig is.

[2:34:03] Want op die manier kunnen immers de mensen... die die fabrieksmaatwoningen moeten bouwen... ook daadwerkelijk snel woningen opleveren.

[2:34:13] Ja, voorzitter, daar zijn flinke investeringen nodig.

[2:34:16] Ik denk dat daar ook vanuit het Rijk geld bij moet, maar ik ben met mevrouw Steen eens, daar heb je privaat geld voor nodig en ook geld vanuit pensioenfondsen.

[2:34:23] Dus ik vind het heel belangrijk dat we langs al die lijnen kijken hoe kun je dat nou op gang brengen, omdat dit een hele snelle manier is van het toevoegen van woningen die er ook nog niet zijn.

[2:34:32] Dus ik denk dat we daar naar moeten kijken.

[2:34:34] Het punt over de geharmoniseerde regels, ik ben het daar met mevrouw Steen eens.

[2:34:38] Ik vind het alleen wel belangrijk als wij hier...

[2:34:40] vanuit het Rijk regels maken, dat die ook zo afdoende zijn, dat regionale overheden ook niet de noodzaak voelen om weer afwijkend regels te maken.

[2:34:49] Dus soms heeft het er ook mee te maken hoe wij zelf weer wetgeving vanuit de Kamer aannemen, waar in de praktijk problemen mee zijn, waar gemeenten dan op proberen te sturen.

[2:34:58] Dus ik ben het met mevrouw Steen eens, het liefst wil je gewoon goede geharmoniseerde regels, zodat men aan de slag kan, dat het kapitaal aan het werk kan gaan en uiteindelijk help je daar de woningzoeker het meest mee.

[2:35:09] Steen, CDA.

[2:35:10] En dus ook, en dat was het derde deel van mijn vraag, dat die regels ook niet verder zouden moeten gaan dan nodig is.

[2:35:17] Want elke extra eis die we stellen aan zo'n woning is weer een extra investering in zo'n heel bouwconcept.

[2:35:28] Dus is de heer De Hoop het ook met mij eens dat we er dan ook voor moeten zorgen dat die regels ook daadwerkelijk zo min mogelijk regels zijn?

[2:35:37] De hoop.

[2:35:38] Ik weet niet of het zo min mogelijk regels zijn.

[2:35:42] Volgens mij moet je uniform beleid hebben over het hele land waar een ieder zich aan kan, wil en moet houden.

[2:35:50] En als je goede regels met elkaar maakt dan doet men dat ook.

[2:35:53] Maar ik heb ook voorbeelden gezien, bijvoorbeeld nestkastjes, waar nu elke keer in elke verschillende gemeente afgeweken wordt.

[2:36:00] Terwijl als je daar gewoon een logische één uniforme regel voor maakt, heb je dat hele gedoe niet.

[2:36:04] Heeft de Kamer meermaals uitspraak over gedaan?

[2:36:06] Ja, dan denk ik, ja, dan heb ik liever een goede regel.

[2:36:09] Want dan weten we tenminste waar we aan toe zijn, is veel effectiever willen bouwers ook.

[2:36:12] Dus volgens mij zijn het CDA en Proot hier met elkaar over eens.

[2:36:17] De heer Klemmink, Ja21.

[2:36:20] Ja, voorzitter, over dakloosheid.

[2:36:22] Ik denk dat dakloosheid misschien wel een van de naaste dingen is die je kan overkomen.

[2:36:25] Ik kan me herinneren, een jaar geleden, dat ik in Waalwijk een jong stel buiten op een matrasje zag liggen, ochtends vroeg in de kou, met, ik vermoed, een inboedel in tassen naast.

[2:36:35] Dat is een beeld dat mij nooit weg is gegaan.

[2:36:36] Dat is ontzettend naar, omdat we moeten meemaken.

[2:36:40] Nu is het wel zo, in alle eerlijkheid, en dat zal mijn collega De Hoop ook weten, dat onder de groep daklozen, arbeidsmigranten,

[2:36:48] Een grote groep zijn, in de grote steden zelfs de meerderheid.

[2:36:51] Ik weet het getal in Rotterdam dat het in 60% zit.

[2:36:54] Ik geloof in Amsterdam zal het denk ik niet heel veel anders zijn.

[2:36:57] En hoe naar dat ook is, we zijn natuurlijk niet de internationale opvang voor Europa in Nederland.

[2:37:03] Is de heer De Hoop me wel met jaar 2021 eens dat als een arbeidsmigrant geen zicht heeft op werk, dat het best is dat deze teruggaat naar een land van herkomst?

[2:37:11] De Hoop Pro.

[2:37:14] Kijk voorzitter, als we op één vorm van migratie harder moeten reguleren en stevig moeten zijn, is het wel arbeidsmigratie.

[2:37:20] En ik ben blij ook dat de heer Klemmink dit punt maakt, want ik zal het dan niet richting hem zeggen, maar ik mis dat soms wel in het rechterdeel van de Kamer dat er heel stevig op asielmigratie geacteerd wordt.

[2:37:31] dat men dat wil doen, daarop wil acteren.

[2:37:34] Maar als het gaat over arbeidsmigratie... dat daar dan toch de ogen dichtgeknepen worden... omdat er toch ook veel geld verdiend wordt.

[2:37:41] En ik vind het belangrijk dat we op al die lijnen van migratie... de juiste stappen zetten om te reguleren.

[2:37:46] Dus ook arbeidsmigratie.

[2:37:47] Dat betekent dat mensen die hier komen...

[2:37:49] Dat die een fatsoenlijk contract moeten krijgen met huisvesting, op een manier dat dat goed geregeld is ook.

[2:37:57] En dat je niet 25% van je salaris weer moet inleveren om überhaupt die huisvesting te krijgen.

[2:38:00] Dus laten we dat rapport Roemer goed uitvoeren.

[2:38:03] Op het moment dat een arbeidsmigrant hier niet meer aan het werk is, dat die ook geen recht heeft op de status in Nederland...

[2:38:09] dan lijkt het mij logisch dat hij teruggaat naar het land waar hij vandaan komt.

[2:38:13] Ik bedoel, uiteindelijk moeten we zorgen dat mensen die recht hebben op een woning, dat die ook een huis krijgen.

[2:38:18] Maar op het moment dat dat leidt tot overlast, dan moet je op korte termijn zorgen dat mensen niet in de kou slapen, maar daar ook voor zorgen dat mensen weer teruggaan naar de plek waar ze vandaan komen.

[2:38:28] Clemmick.

[2:38:29] Ja, voorzitter.

[2:38:30] En als het gaat om het beperken van de arbeidsmigratie, dan denk ik dat er niet heel veel licht zit over zo.

[2:38:34] Dus mijn partij en die van de heer De Hoop en mijn collega Keulemans heeft dat ook aangegeven in het recente debat daarover.

[2:38:43] Kijk, waar het daardoor om gaat is dat mijn principe wel is dat op het moment dat een arbeidsmigrant werkloos wordt...

[2:38:49] En niet meer zelf in zijn huisvesting kan voorzien.

[2:38:53] Dat wij niet meer de morele plicht hebben als land om deze dakloze arbeidsmigrant een woning te geven.

[2:39:00] Wat we wel de plicht hebben en ook een belang bij hebben, is dat deze arbeidsmigrant onder begeleiding en wellicht met wat hulp...

[2:39:06] teruggekeerd naar het land van herkomst.

[2:39:08] En een motie die ik daar eerder over heb ingediend, samen met de heer Nobele overigens, die haalde we meerderheid, maar helaas niet met de steun van Pro.

[2:39:16] Ik hoop eigenlijk, als ik hem opnieuw zou indienen, dat de heer De Hoop met mij wil gaan werken aan terugkeer van dakloze arbeidsmigranten naar het land van herkomst.

[2:39:24] Dat is het beste voor de betrokkenen zelf, maar ook het beste voor Nederland.

[2:39:28] De Hoop Pro.

[2:39:30] Voorzitter, het is misschien een beetje een simpel antwoord.

[2:39:32] En het is niet flauw bedoeld, maar ik ken de betreffende motie.

[2:39:34] Ken ik nu even niet.

[2:39:36] Kijk, rondom dakloosheid vind ik...

[2:39:38] Ik maak me nu ook zorgen bijvoorbeeld om de wintermaanden.

[2:39:41] Het gaat zometeen weer kouder worden.

[2:39:43] We weten dat er heel veel arbeidsmigranten zijn die gewoon op straat slapen.

[2:39:47] Ik vind echt dat niemand in Nederland op straat mag slapen.

[2:39:50] Ook als diegene arbeidsmigrant is en ook als diegene nog geen status heeft.

[2:39:54] Dan vind ik dat je in de avond een dak boven je hoofd moet krijgen...

[2:39:56] Slaapzalen daarvoor moeten hebben, je gaat er ook nog mee.

[2:39:59] Criminaliteit tegen, overlast.

[2:40:02] Ik vind dat je daarvoor moet zorgen, elke avond voor ieder die zich in Nederland bevindt.

[2:40:06] Als je het hebt over vast wonen, op het moment dat je een status hebt, dan hebben wij de plicht met elkaar om het recht op wonen uit te voeren en ook een plek te geven.

[2:40:14] Op het moment dat die status daar niet is, ja dan heb je niet recht op een woning in Nederland.

[2:40:18] Laten we dan zorgen dat mensen op een fijne manier dan weer teruggaan naar het land van herkomst, ook in Europa.

[2:40:22] En als ze hier weer aan het werk gaan, dan gaan we gewoon wel goed voor ze zorgen.

[2:40:25] En volgens mij is dat hoe we dat moeten doen in Nederland.

[2:40:27] De laatste interruptie van de heer Klemmekje, 21.

[2:40:30] Oh, excuse.

[2:40:31] Die ziet ervan af.

[2:40:33] Dan ga ik naar mevrouw Wiersma voor haar inbreng in eerste termijn.

[2:40:36] Mevrouw Wiersma, VBB.

[2:40:38] Ja, dank voorzitter.

[2:40:39] En eigenlijk is dit gewoon een heel verdrietig debat...

[2:40:44] Want er zijn zoveel mensen en jongeren in Nederland die op dit moment gewoon niet hun potentie kunnen benutten, die niet tot bloei kunnen komen.

[2:40:53] Simpelweg omdat ze geen plek hebben, geen thuis kunnen vinden.

[2:40:57] En ik haal zelf vanuit mijn voedselachtergrond heel graag de piramide van Maslow aan.

[2:41:04] Ik vind dat een hele mooie, want het laat zien wat een mens nodig heeft om echt tot ontwikkeling te komen en ook eigenlijk de maatschappij zoals we die kenden, of kennen hoop ik, met naaste liefde in stand kunnen houden.

[2:41:19] Want daar zijn gewoon allerlei randvoorwaarden voor nodig.

[2:41:23] En dat is naast voedsel ook een dak boven je hoofd.

[2:41:26] Ik zou wel durven zeggen een thuis.

[2:41:28] Deze minister heeft vorige week vijf nieuwe grote woningbouwlocaties gepresenteerd.

[2:41:35] Daar moeten zo'n 25.000 woningen versneld gebouwd worden.

[2:41:39] Veel van die plannen zijn alleen niet nieuw.

[2:41:42] In Assen wordt Kloosterveen verder uitgebreid en in Zuidplas wordt al jaren gewerkt aan het nieuwe dorp Kortelanden.

[2:41:50] En begrijp me goed, we zijn blij met iedere woning die wordt gebouwd.

[2:41:54] En we zijn ook blij dat daarbij ook plaatsen buiten de Randstad... nu serieus in beeld zijn.

[2:41:59] Maar een nieuw Haags etiket op een bestaand bouwplan is geen versnelling.

[2:42:03] Dus ik wil de minister graag vragen of zij kan aangeven... waar de versnelling daadwerkelijk nu in zit per locatie.

[2:42:12] En als de minister sneller wil bouwen, liggen er instrumenten... bijvoorbeeld bij de wet Versterking Regie Volkshuisvesting...

[2:42:18] Daar heeft BBB geprobeerd de procedures korter te maken.

[2:42:21] Bijvoorbeeld om ook kleine projecten vanaf één woning... onder de versnellingsregels te laten vallen.

[2:42:27] Juist voor deze dorpen is dat ook erg belangrijk.

[2:42:30] Want soms zijn acht woningen een straatje erbij.

[2:42:32] Of bijvoorbeeld een boerderij die gesplitst wordt.

[2:42:35] Precies wat er lokaal nodig is om die woonbehoefte te vervullen.

[2:42:40] En het amendement daarvoor is ook aangenomen.

[2:42:43] En we kwamen ook met voorstellen voor verkorte gerechtelijke uitspraken...

[2:42:46] Als beroepsgronden niet slagen en ook voor het kunnen overslaan van een onnodige tweede zitting als het beroep plaatsvindt.

[2:42:53] Ook werd het eenvoudiger om rechtstreeks naar de bestuursrechten te gaan.

[2:42:56] En dat klinkt wat technisch, maar het doel is simpel.

[2:42:59] Minder wachten en meer bouwen.

[2:43:01] En eerder.

[2:43:02] En kan de minister aangeven welke stappen er inmiddels opgezet zijn, ook om die versnelling te realiseren?

[2:43:09] En voorzitter, dan iets waar BBB nogal verontwaardigd over is.

[2:43:14] Want we hadden eerder geregeld dat gemeenten elkaar niet eindeloos... voor de rechten kunnen slepen over woningbouwprojecten.

[2:43:20] De Kamer heeft vervolgens ook nog via motie ons gesteund... met 142 van de 150 stemmen... of het oude procedeerverbod voor overheden kan terugkomen...

[2:43:30] De minister zegt dat ze geen aanleiding ziet om dit direct terug te brengen en laat eerst weer onderzoek doen.

[2:43:36] Maar negeert daarbij eigenlijk wel een dubbele oproep van deze Kamer om dit wel te doen.

[2:43:42] En wat is dan een Kameruitspraak met 142 stemmen nog waard voor deze minister?

[2:43:48] Want ze zegt dat ze woningbouw wil versnellen, dus wij verwachten ook actie.

[2:43:52] Dus ik wil de minister vragen wanneer het onderzoek klaar is.

[2:43:55] En kan de minister toezeggen dat deze nadrukkelijke wens van de Kamer ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd?

[2:44:00] We zien nog steeds situaties zoals Oldeberkoop, waar de bouw van starterswoningen door juridische procedures wordt tegengehouden.

[2:44:08] Kan de minister aangeven of de aangenomen versnellingsmaatregelen voldoende zijn om dit soort langdurige procedures te voorkomen?

[2:44:15] En zo niet, welke aanvullende mogelijkheden ziet de minister om te voorkomen dat broodnodige woningbouw door eindeloos bezwaar en beroepsprocedure jarenlang wordt vertraagd?

[2:44:25] En dat brengt mij misschien wel bij het pijnlijkste punt van dit debat, onze starters.

[2:44:31] De minister heeft met gemeenten en overheden en corporaties afspraken gemaakt over extra woonruimte.

[2:44:36] Denk aan flexwoningen, woningdelen en het ombouwen van leegstaande gebouwen.

[2:44:40] En dat is mooi.

[2:44:42] Praktische oplossingen zijn hard nodig, maar vervolgens zien we iets opvallends.

[2:44:46] Voor statushouders staan de concrete afspraken op papier.

[2:44:49] Achterstanden moeten worden weggewerkt en voor 20% van de te huisveste statushouders moeten aanvullende woonvormen worden ingezet.

[2:44:57] De VNG zegt dat dit geen nieuwe wettelijke taakstelling is en dat gemeenten ruimte houden voor lokaal maatwerk.

[2:45:04] Ondertussen zegt deze minister over starters dat veel van hen gelukkig nog bij de ouders kunnen blijven wonen.

[2:45:10] Voorzitter, dat is geen woonbeleid.

[2:45:13] Huren is vaak te duur, een koopwoning ligt ook buiten bereik en er zijn simpelweg te weinig woningen.

[2:45:19] Voor ons is het onbegrijpelijk dat de minister voor de huisvesting van statushouders wel concrete percentages en termijnen afspreekt.

[2:45:27] Maar waarom kan dat wel voor statushouders, maar niet voor Nederlandse starters en jongeren?

[2:45:32] Waar is hun percentage en een harde doelstelling?

[2:45:36] Waar is hun termijn en wanneer zijn zij aan de beurt?

[2:45:39] Ik wil ook graag weten hoe hard die 20% eigenlijk is.

[2:45:42] Want is het een verplichting of een bestuurlijke afspraak?

[2:45:45] En wat gebeurt er dan als die 20% niet gehaald wordt?

[2:45:49] Mag een gemeente ervan afwijken... wanneer lokaal honderden jongeren op een woning wachten?

[2:45:53] Of staan zij door deze doelstelling weer verder achteraan in de rij?

[2:45:58] Voorzitter, dan het betere gebruik van de huizen die er al staan.

[2:46:01] We roepen mensen op woningen te delen... maar tegelijkertijd wordt iemand met een uitkering financieel gestraft... als hij een familielid in huis neemt.

[2:46:09] Door de kostendelersnorm kan de uitkering namelijk dalen... wanneer volwassenen samen onder één dak wonen.

[2:46:15] En er is een uitgebreid onderzoek op uitgevoerd... en die bevestigt dat dit een grote belemmering is.

[2:46:20] En zeker binnen families ziet BBB kansen.

[2:46:23] Denk aan een volwassen zoon of dochter... die na een scheiding tijdelijk weer bij de ouders intrekt.

[2:46:29] Een broer of zus die geen woning kan vinden...

[2:46:31] Familie die voor elkaar willen zorgen.

[2:46:32] Ook wij geloven in de kracht van gemeenschappen en gezinnen.

[2:46:36] Het onderzoek heeft een gerichte uitzondering bekeken... voor ouders, kinderen, broers, zussen en andere eerste- en tweedegraadsfamilieleden.

[2:46:44] Zo'n uitzondering is relatief eenvoudig uit te voeren... want familieverband is objectief vast te stellen.

[2:46:50] Dat vindt BBB een logischere richting dan meteen...

[2:46:54] Ja, dan wil ik graag de vraag nog even stellen.

[2:46:58] Is de minister bereid om dit te gaan bekijken?

[2:47:00] Natuurlijk met andere kabinetsleden die hierbij betrokken zijn.

[2:47:04] Al dan niet tijdelijk.

[2:47:06] Want laten we dit vooral stimuleren en niet ontmoedigen.

[2:47:09] Dank u wel.

[2:47:10] En dat was mevrouw Wiersma.

[2:47:11] Zij sprak namens de BBB.

[2:47:13] Dan ga ik naar de heer Vlag.

[2:47:14] Hij spreekt namens de SGP.

[2:47:17] Ja, voorzitter, dank u wel.

[2:47:19] Over twee weken gaan we met elkaar discussiëren over de woonbegroting.

[2:47:23] En het is goed dat we nu twee weken voor die begroting dit commissiedebat hebben.

[2:47:28] Om eens uit te zoomen en eens echt de staat van de volkshuisvesting te bezien.

[2:47:33] Want die woningnood komt ergens vandaan.

[2:47:35] Het feit dat jongeren en starters geen woning meer kunnen huren, laat staan kopen, komt ook door politieke keuzes.

[2:47:41] Dat zoveel ouderen wel willen maar niet kunnen doorstromen is geen natuurverschijnsel.

[2:47:46] Kortom, volgens mij is het goed om ook eens dieper in te gaan op de oorzaken van het woningtekort.

[2:47:51] Ik ga mijn bijdrage daar dan vandaag ook grotendeels aan wijden.

[2:47:54] Want voorzitter, de SGP deelt uiteraard ambities van velen om de woningbouw te versnellen.

[2:47:59] Maar de vraagkant van de woningnood blijft echter vaak buiten beschouwing.

[2:48:03] Terwijl een effectieve verbetering van de woningmarkt een aanpak op beide fronten vereist.

[2:48:09] Als het dan om die vraagkant gaat, zien we vooral dat demografische ontwikkelingen een enorme rol spelen.

[2:48:15] Denk aan gezinsverdunning.

[2:48:18] Maar het is ook overduidelijk dat migratie in de ruimste zin van het woord effect heeft op de woningmarkt.

[2:48:23] Uiteraard wordt het bredere asieldebat in een andere commissie gevoerd.

[2:48:27] Maar asiel en volkshuisvesting hebben wel alles met elkaar te maken.

[2:48:31] Demografische ontwikkelingen hebben...

[2:48:33] Onmiskenbaar invloed op onze volkshuisvesting.

[2:48:35] En als we voorbij gaan aan die werkelijkheid, houden we onszelf voor de gek.

[2:48:40] Jaarlijks komen er veel studiemigranten, arbeidsmigranten en asielmigranten naar Nederland.

[2:48:45] Deels is dat ook nodig om onze economie draaiend te houden.

[2:48:49] Maar het kenmerk van zowel studie- als arbeidsmigranten is dat ze na een aantal jaar weer teruggaan.

[2:48:54] En daarmee zijn de langdurige effecten voor de woningmarkt beperkt.

[2:48:57] De gevolgen van asielmigratie op de woningmarkt zijn wel groot.

[2:49:01] Ik ben groot voorstander van het voeren van debatten op basis van feiten en daarom ben ik ook blij dat er steeds meer helderheid komt over de relatie tussen migratie en wonen.

[2:49:10] Gisteren kwam de minister nog met een brief waarin de cijfers helder genoemd worden.

[2:49:14] Dank daarvoor.

[2:49:16] Het Economisch Instituut voor de Bouw heeft hier recent een rapport over gepubliceerd en de belangrijkste conclusie uit dat rapport is dat migratie goed is voor ongeveer 60% van de netto woningvraag.

[2:49:26] In de brief die de minister gisteren stuurde wordt een percentage van 44 genoemd, maar daarin wordt ook de vervanging van gesloopte woningen meegenomen.

[2:49:33] Hoe dan ook speelt asielmigratie een enorme rol in de woningbouwopgave.

[2:49:37] Welke gevolgen verbindt de minister eigenlijk aan deze conclusie?

[2:49:41] De bouw van 100.000 woningen per jaar wordt meer en meer als een soort heilige graal gezien.

[2:49:46] En als je die wens overneemt, bouwen we dus jaarlijks zo'n 60.000 woningen voor mensen die hier naartoe gekomen zijn of gaan komen.

[2:49:54] Daar zijn vele miljarden aan overheidsgeld mee gemoeid.

[2:49:57] Is dat wenselijk, vraag ik de minister?

[2:49:59] En kan zij reageren op het rapport van het EIB?

[2:50:03] Eind oktober presenteerde het CBS ook nieuwe cijfers waaruit bleek dat er in 2024 ongeveer 13.000 vrijgekomen sociale huurwoningen naar statushouders gingen.

[2:50:11] Hoewel de bouw van sociale huurwoningen de laatste tijd gelukkig stijgt, lag de netto toename van het aantal sociale huurwoningen in 2024 ook rond de 13.000 woningen of zelfs lager.

[2:50:23] Mijn vraag aan de minister, kan hieruit niet de conclusie worden getrokken dat we in ieder geval in 2024 vooral nieuwe sociale huurwoningen hebben gebouwd voor statushouders?

[2:50:34] Voorzitter, een onderwerp dat hier nou mee samenhangt is de voorrang voor vergunninghouders.

[2:50:38] Er lag een wet uit het vorige kabinet om deze voorrang te schrappen, maar die is door dit kabinet ingetrokken.

[2:50:43] Deelt de minister nog steeds de ambitie om deze voorrang te schrappen?

[2:50:47] Tegelijk, of misschien wel vooraf, moet er meer ingezet worden op alternatieve huisvesting.

[2:50:51] Daarvoor is recent een bestuurlijk akkoord gesloten.

[2:50:54] Wanneer staan de seinen op groen voor een nieuw wetsvoorstel volgens de minister?

[2:50:58] En in hoeverre moet er voldoende alternatieve huisvesting beschikbaar zijn?

[2:51:02] Ik las in de brief van 16 oktober dat de contouren van het wetsvoorstel na het herfstreces in consultatie gaan.

[2:51:09] Klopt het dat dat nog niet is gebeurd en wanneer gebeurt het dan wel?

[2:51:13] Voorzitter, het ontbreken van een goed debat over de woningvraag maakt de SGP ook kritisch op de doelstelling voor het woningaanbod.

[2:51:19] 100.000 woningen per jaar, dat is het ultieme doel.

[2:51:22] Ik zet daar serieuze vraagtekens bij.

[2:51:25] Dat gaat bijvoorbeeld dus uit van een enorme asielinstroom.

[2:51:28] De minister neemt dit ook over gezien haar aandacht voor grootschalige woningbouwlocaties.

[2:51:32] Recent zijn er weer vijf locaties aangewezen.

[2:51:35] Daarmee komt het aantal op 31.

[2:51:37] De focus op grote locaties lost op korte termijn echter het probleem niet op.

[2:51:42] Waarom zet de minister niet met eenzelfde ambitie in op straatjes of wijkjes erbij?

[2:51:47] De motie die ik hiervoor samen met collega Grimwitz indien om de grens voor een wijkje erbij te verhogen naar 200 woningen kan dit nog makkelijker maken.

[2:51:56] Voorzitter, tot slot.

[2:51:56] De Europese Commissie heeft in september de verordening betaalbaar wonen gepubliceerd.

[2:52:01] Het kabinet is in zijn reactie vrij positief over de vraag of dat een punt is waar de EU zich mee mag bemoeien.

[2:52:07] Is de woningmarkt nou niet juist een aangelegenheid waar lidstaten zelf over moeten gaan?

[2:52:12] Het kabinet is wel vrij kritisch over de inhoud.

[2:52:14] Het kan inderdaad lokale beleidsvrijheid stevig aantasten.

[2:52:17] Hoe vertaalt de minister deze kritische houding in concrete actie in Europa?

[2:52:22] Tot zover.

[2:52:33] Ja, voorzitter, ik wil even terug naar de vraag die ik ook aan de heer Klaas stelde over die 30% sociale huurwoningen die we verplichten.

[2:52:41] Dat mag nu ook boven projectniveau, maar uiteindelijk moeten gemeenschappen altijd aan die 30% zitten.

[2:52:47] Terwijl heel veel gemeenschappen in Nederland door een historische demografische opbouw helemaal niet die sociaal-economische opbouw ook helemaal niet aan die 30% hoeven te komen, omdat er eigenlijk helemaal niet de vraag naar is.

[2:52:58] Gaan we niet gemeenten dwingen om hun eigen demografische, sociale en economische opbouw in die tijd te verliezen, omdat ze dwingen om die 30% te gaan halen?

[2:53:10] Vlag, SGP.

[2:53:11] Ja, voorzitter, uit het hart gegrepen.

[2:53:12] Want het is een hele rare uitsmeeroperatie om dat 30% overal verplicht te stellen.

[2:53:17] Om reden dat inderdaad de verdeling zoals die is historisch tot stand is gekomen.

[2:53:21] Daar is ook het hele sociale weefsel eigenlijk van een gemeente gebaseerd.

[2:53:26] Er zijn gemeenten die het ontzettend goed doen met 40% en gemeenten die 20% hebben.

[2:53:30] Door dat te doen, alsof je dat in heel Nederland gelijk kan trekken, ga je uit van een soort maakbaarheidsdenken die gewoon niet past bij de lokale gemeenschappen.

[2:53:38] Dus van harte eens.

[2:53:39] Helder, dank u wel.

[2:53:40] Dat was het einde van het betogen van de heer Vlag namens SGP.

[2:53:45] Uiteraard geef ik zo het heer Gemmis namens de ChristenUnie het woord en daarna zal ik zelf ook nog een inbreng willen leveren.

[2:53:50] Maar voordat ik dat doe zou ik heel even de stand van zaken met u willen opmaken.

[2:53:55] De minister heeft aangegeven dat na de twee bijdrages die nog moeten komen... zijn schorsing vraagt van 25 minuten.

[2:54:02] Dat lijkt me alleszins redelijk.

[2:54:04] Maar we lopen gigantisch uit.

[2:54:06] Dat hadden we eigenlijk van tevoren kunnen zien... aangezien u een spreektijd van zes minuten heeft.

[2:54:11] Maar het is ook een gigantische agenda.

[2:54:13] Er zijn een aantal mogelijkheden die ik u voorleg.

[2:54:17] En dan wil ik eventjes kijken wat u wenst.

[2:54:19] Want dan kunnen we daar ook rekening mee houden.

[2:54:22] De minister heeft aangegeven dat we 45 minuten...

[2:54:27] Max een uur zouden kunnen uitlopen.

[2:54:31] Omdat we natuurlijk ook naar de zaalbeheer moeten kijken... vraag ik u of u daarvan gebruik wenst te maken of niet.

[2:54:43] Ik zie dat daar wens voor is, maar dan moeten we natuurlijk wel even controleren of dat allemaal mogelijk is.

[2:54:51] Als dat mogelijk is, om dat ordentelijk te laten verlopen, ga ik wel echt het aantal interrupties beperken.

[2:55:00] Want anders dan lopen we nog verder uit.

[2:55:04] Maar wij gaan even controleren of dit allemaal kan en dan ga ik het woord geven aan de heer Grimmis.

[2:55:09] En hij gaat spreken namens de ChristenUnie.

[2:55:12] Voorzitter, dank u wel.

[2:55:14] Afgelopen juni vierden we een jubileum, want 125 jaar eerder, in 1901, werd de woningwet aangenomen.

[2:55:22] De Rijksoverheid nam hiermee voor het eerst zelf verantwoordelijkheid voor goed en betaalbaar wonen.

[2:55:28] En in de decennia hierna werd volkshuisvesting de grote gelijkmaker in Nederland.

[2:55:33] Maar voorzitter, waar zijn we nu aan beland?

[2:55:36] De ooit zo geprezen Nederlandse volkshuisvesting?

[2:55:39] is verworden tot een medogeloze stoelendans.

[2:55:41] En ook een ongelijkmaker van je welste.

[2:55:43] Starters die geen kans krijgen om hun leven op te bouwen.

[2:55:46] Gezinnen betalen zich blauw voor een veel te krap appartement.

[2:55:49] En ouderen die eenzaam zitten te verpieteren in een grote gezinswoning.

[2:55:54] En aan het eind van die stoelendans blijven er dan nog mensen over... die geen dak boven het hoofd hebben...

[2:55:58] Het allerschijnendste onderdeel van de hele ongelijkheidscrisis waar we in zitten.

[2:56:04] Het aantal dak- en thuislozen is gegroeid naar minimaal 100.000.

[2:56:07] Een ongekend aantal dat alleen maar zal blijven groeien als we niet ingrijpen.

[2:56:11] En dat betekent zowel ingrijpen in de bouw en toewijzing van woningen als in het grip krijgen op migratie.

[2:56:17] Dat heeft de heer Vlachter al het een en ander over gezegd.

[2:56:20] Goed volkshuisvestingsbeleid vraagt om bouwen aan betaalbare woningen.

[2:56:24] Maar niet alleen dat, het vraagt ook om bouwen aan gemeenschappen.

[2:56:27] Want een goed leven is een leven in verbondenheid.

[2:56:31] Voorzitter, ik loop een paar thema's af.

[2:56:33] Allereerst over betaalbare koop, want dat inderdaad wordt nog wel eens vergeten.

[2:56:37] We hebben samen met collega Nobel en ook zijn voorganger De Groot initiatief genomen tot het, ook met steun van het CDA destijds, initiatief genomen tot het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen.

[2:56:50] Daar hebben we met amendementen dat gevuld tot 100 miljoen en dat moest een revolverend motortje worden voor starters die dan een starterswoning konden kopen.

[2:57:01] Zeg maar de premia woningen van de jaren 20 en 30.

[2:57:05] Is het doel van de minister, is mijn vraag, dat we toewerken naar een revolverend fonds waarmee duizend starterswoningen per jaar mede mogelijk worden gemaakt.

[2:57:15] En zo ja, waarom is er dan voor 2027 geen geld in de begroting opgenomen?

[2:57:20] En wat zou daar dan van nodig zijn?

[2:57:21] Ik ben heel benieuwd.

[2:57:23] Wat mij betreft kom ik hier met de heer Nobel op terug tijdens de begroting.

[2:57:26] Maar deze vraag aan de voorkant kan geen klaart.

[2:57:30] Voorzitter, dan kom ik op het punt woningcorporaties.

[2:57:33] Want ja, we moeten het ook hebben over de bouw van betaalbare en sociale huurwoningen.

[2:57:38] Het vrijstellen van ATAT voor woningcorporaties vanaf 2028 is een stap in de goede richting.

[2:57:43] Ik ben ook blij dat we dat met collega Beckerman hebben kunnen vastleggen in het amendement.

[2:57:49] En dat mijn collega's dat hebben gesteund.

[2:57:52] Om investeringsbesluiten te maken hebben woningcorporaties namelijk nu die zekerheid nodig.

[2:57:56] En goed dat de minister aan het werk is om aan het DAAP vrijstellingsbesluit voor middenhuur om dat om te zetten in nationale wetgeving.

[2:58:03] Die vrijstelling kwam er op 1 januari 26.

[2:58:07] En de minister is nu hard bezig om dat om te zetten naar nationale wetgeving.

[2:58:12] Ik had gehoopt dat we dat op 1 januari 27 konden laten ingaan.

[2:58:16] Maar nu geeft de minister aan, ik wist al een poosje dat dat niet haalbaar was, maar nu geeft de minister aan dat het pas per juli 28 zal zijn.

[2:58:24] Kan dat echt niet sneller?

[2:58:26] Dat is in ieder geval mijn oproep als de minister begin volgend jaar de wetgeving in concentratie brengt.

[2:58:32] En wij met elkaar afspreken dat we dat snel behandelen.

[2:58:34] Dan moet het toch op 1 januari 28 haalbaar zijn.

[2:58:37] Wil de minister in ieder geval aan haar kant alles eraan doen dat 1 januari 28 inderdaad gehaald kan worden.

[2:58:43] En dat de verantwoordelijkheid daarvoor bij ons als Kamer zo snel mogelijk begin volgend jaar komt te liggen.

[2:58:50] Ik ben blij dat ook een amendement over de kostenaftrek is aangenomen voor onroerende zaken in de beruchte novelle box 3, in het nieuwe wet werkelijk rendement.

[2:59:01] Als die langer op zich laat wachten dan 28, en daar ziet het nu naar uit, dan is eigenlijk de bedoeling van dat amendement om in de tegenbewijsregeling die langer dan van kracht blijft een kostenaftrek te introduceren.

[2:59:13] En dat is qua ingangsdatum overgelaten via een koninklijk besluit aan het kabinet.

[2:59:19] En mijn oproep aan deze minister is om vanuit haar...

[2:59:24] Belang, wat het algemeen belang is en dient.

[2:59:28] Namelijk om zoveel mogelijk huizen in de verhuur beschikbaar te houden.

[2:59:32] Met het pleiten bij de collega's van Financiën om dat in ieder geval per 1-1-28 te implementeren.

[2:59:39] Voorzitter, dan kom ik bij passend toewijzen.

[2:59:41] Als we praten over volkshuisvesting moeten we ook bouwen aan gemengde wijken.

[2:59:44] En ervoor zorgen dat leefbaarheid in wijken wordt verhoogd.

[2:59:46] Bij het vorige commissiedebat staat van de volkshuisvesting heb ik samen met collega Steen...

[2:59:50] Naar aanleiding van het debat een motie ingediend over passend toewijzen om dit beter te organiseren.

[2:59:55] Hoe staat het met de uitwerking van deze motie?

[2:59:58] Voorzitter, de wet versterking

[3:00:00] regie volkshuisvesting.

[3:00:01] Die is per 1 juli in werking getreden.

[3:00:04] En mijn vraag is, hoe staat het nou met de gesprekken in de regio's over de verdeling van de betaalbaarheidsmix van de sociale huur ook over de gemeente?

[3:00:13] De regio's hebben een half jaar gekregen van de minister.

[3:00:16] Daar is nu nog ruim een maand van over.

[3:00:18] Ik vreesde een Poolse landdag.

[3:00:20] Is het een heel soepel overleg en hebben we binnen een maand allemaal hele duidelijke verdelingen?

[3:00:26] Of is het een Poolse landdag geworden?

[3:00:29] En wat gaat de minister dan doen als er straks op 1 januari, als de geur van de oliebollen is weggetrokken en het nieuwe jaar is ingegaan en nog geen afspraken zijn gemaakt?

[3:00:37] Gaat de minister dan op haar strepen staan waarvan ze er toch genoeg heeft en grijpt ze in?

[3:00:42] zodat die afspraken niet op losse schroeven komen te staan.

[3:00:46] Want dat vrees ik wel een beetje door de manier waarop wij hier de wetregie hebben ingeregeld.

[3:00:51] Voorzitter, deze wet moest ook een bijdrage leveren aan het huisvesten van aandachtsgroepen.

[3:00:56] Dat gaat nog moeizaam.

[3:00:57] Neem bijvoorbeeld het tekort aan studentenwoningen, want die lijken door uitponding van studentenwoningen harder te verdwijnen dan dat er nieuwe studentenwoningen bijkomen.

[3:01:05] Het afgelopen jaar zijn er 9.200 woonruimte voor studenten verloren gegaan, terwijl er maar 5.000 zijn bijgekomen.

[3:01:11] Dat is dweilen met de kraan open.

[3:01:13] Wat kan, wil en gaat de minister doen om deze crim tegen te gaan?

[3:01:16] En welke maatregelen wil zij nemen?

[3:01:18] En wat zal het effect zijn van die maatregelen?

[3:01:21] U bent ook door de spreektijd heen.

[3:01:23] Een punt nog even over de huurregister.

[3:01:25] Ik ben nog benieuwd hoe het staat met het voorstel voor het huurregister.

[3:01:27] De minister zou daar in het najaar mee komen.

[3:01:29] Ligt er een voorstel op de plank?

[3:01:31] En wanneer wil ze dat indienen bij deze Kamer?

[3:01:33] En dan laat ik het punt over vloerisolatie maar even gaan, want de tijd is op.

[3:01:36] Ja, de tijd is zeker om.

[3:01:37] Er zijn nog wel vragen van de heer Vlag namens de SGP.

[3:01:40] En ik dacht ook mevrouw Steen namens CDA.

[3:01:42] Allereerst de heer Vlag, SGP.

[3:01:46] Ja, voorzitter.

[3:01:47] Mijn vraag gaat over iets anders.

[3:01:49] Dat gaat over het uitponden van studentenwoningen.

[3:01:55] Korte vraag is eigenlijk...

[3:01:58] Hoe kijkt de heer Grimwest naar zijn eigen rol in de besluitvorming die hij daar toe heeft geleid?

[3:02:02] Want u moet toch constateren dat daar ook sprake is van boter op het hoofd.

[3:02:06] Dat dit al eigenlijk voorzien was bij de invoering van de wet betaalbare huur.

[3:02:11] Ja voorzitter, dit is al een veel langer gaande trend.

[3:02:14] Je ziet dat al veel langer, ook voor de wet betaalbare huur, onzelfstandige kamers aan het verdwijnen waren.

[3:02:21] Dat ook oude studentenflatsen werden gesloopt tot mijn leedwezen.

[3:02:25] Want wat gaat er nou, er gaat niks boven een leuk studentenhuis met een iets te vieze gemeenschappelijke keuken.

[3:02:31] Dat heb ik al vaker gezegd.

[3:02:33] En dat verliezen we al veel langer en dat heeft niet zozeer alleen met de wet betaalbare huur van doen.

[3:02:38] Dat heeft ook met de perverse prikkel in het huurtoeslagensysteem van doen, namelijk dat zelfstandige woonruimtes, dat daar huurtoeslag voor beschikbaar is en voor onzelfstandige woonruimtes niet.

[3:02:51] En daarvoor maken we ook een huurregister.

[3:02:53] Ook daarom om onderscheid te kunnen gaan maken tussen verschillende verhuurde eenheden.

[3:02:59] En misschien wel ooit huurtoeslag voor onzelfstandige huurwoningen, studentencomplexen in te voeren.

[3:03:05] Zodat daar een soort gelijkheid optreedt.

[3:03:07] En ja, daar kwam de wet betaalbare huur, dat wil ik best aan meneer Vlag toegeven, overheen met gevolgen voor de uitbonding.

[3:03:14] Maar eigenlijk is hier sprake van een al veel langer lopend proces, waarvan ik hoop dat we dat enigszins kunnen keren.

[3:03:20] Want we hebben in coronatijd gezien hoe erg het is als je in je eenzaamheid eigenlijk daar zit, in je mooie studio, terwijl je ook in een gemeenschappelijk studentenhuis had kunnen zitten.

[3:03:32] Vlag, SGP.

[3:03:33] Ja, voorzitter, ik ontken ook niet dat daar meer oorzaken voor zijn.

[3:03:35] Zeker.

[3:03:36] Box 3 is een ander belangrijk knelpunt.

[3:03:38] Daarin hebben we als SGP en ChristenUnie samen opgetrokken om dat in ieder geval te repareren.

[3:03:45] Maar eigenlijk maakt het antwoord van de heer Grimmers het misschien nog wel ietsje erger.

[3:03:48] Als dit al een langer proces is, dan is het toch extra bijzonder dat alle waarschuwingen die ik zelf ook heb geuit en ook van de collega van de VVD destijds bij de behandeling van de wet betaalbare huur

[3:04:00] in de wind geslagen zijn en dat het nu eigenlijk toch een beetje voelt alsof de heer Grimmes een soort natuurverschijnsel voorlegt aan de minister.

[3:04:06] Dit is toch rechtstreeks gevolg van gekozen beleid om de wet betaalbare huur op deze manier in te richten.

[3:04:11] Ik verzoek de heer Grimmes om kort te beantwoorden.

[3:04:14] Nou ja, voorzitter, we gaan de evaluatie van de minister zien van de wet betaalbaar huur.

[3:04:18] En dan hoop ik ook een uitsplitsing te krijgen.

[3:04:20] Wat komt nou door, laat me zeggen, meer een trendmatige culturele verandering?

[3:04:25] Wat is terug te leiden tot namelijk van individualisme en steeds meer studio's in plaats van gemeenschappelijke woonvormen?

[3:04:33] Wat is terug te voeren op de ongelijkheid in het toeslagensystematiek?

[3:04:38] En wat is terug te voeren op de wet betaalbare huur?

[3:04:40] Wat is terug te voeren op dat het hospitaalverhuur een tijdje moeilijker is geworden?

[3:04:44] En wat we nu gelukkig weer makkelijker gaan maken.

[3:04:46] En dat is hard nodig.

[3:04:49] Dus ja, ik denk dat we niet moeten vooruit springen naar allerlei conclusies.

[3:04:53] En ik vind nog steeds, als ik het over de grote discussie heb over de wet betaalbare huur...

[3:05:01] Denk ik nog steeds dat als het gaat om het rendement van de verhuurder, de grootste klap in Nederland meer komt door box 3 dan door de wet betaalbare huur.

[3:05:11] Eigenlijk in de grote steden heeft de wet betaalbare huur impact en dat zijn niet alleen maar studentensteden.

[3:05:18] heeft vooral box 3 impact en daar zitten veel studentensteden onder.

[3:05:21] Dus de werkelijkheid is geschakeerder en gekleurder dan de heer Vlag aan mij voorlegt.

[3:05:27] Dank u wel.

[3:05:28] We gaan nog oefenen op het kort.

[3:05:29] De heer Vlag, SGP.

[3:05:30] Ja, kort afrondend, voorzitter.

[3:05:32] Ik herken zeker dat box 3 een belangrijk drijver is en dat blijven we ook samen optrekken.

[3:05:36] Vanuit onze gezamenlijke traditie is het ook goed om terug te keren van een heilloze weg.

[3:05:40] Ik hoop dat de heer Grimmis ook bereid is om, als hij die evaluatie heeft gezien, die stappen terug te zetten als het gaat om het repareren van de wet betaalbare huur.

[3:05:48] Nogmaals graag kort...

[3:05:49] Voorzitter, dank u opnieuw voor de aanmoediging.

[3:05:52] Voorzitter, in de traditie waar de heer Vlag en ik in staan hebben we oog voor gebrokenheid.

[3:05:56] En zijn we nooit te beroerd om na te denken en over te gaan tot bekering.

[3:06:00] Al is dat niet alleen maar in eigen kracht mogelijk.

[3:06:02] Dat weet de heer Vlag ook.

[3:06:04] Dus dank voor zijn hulp.

[3:06:06] Over de wet betaalbare huur.

[3:06:09] Het doel is uiteindelijk dat mensen met een heel gewoon inkomen betaalbaar kunnen wonen.

[3:06:15] Zowel in een koopwoning als in een huurwoning.

[3:06:18] Daar was wat voor nodig.

[3:06:20] Of de wet betaalbare huren daar het juiste middel voor was door alleen maar de woningwaarderingstelsel eigenlijk uit te trekken, door te trekken naar een nieuwe soort middenhuurgrens.

[3:06:31] Daar heb ik altijd de discussie graag over gevoerd.

[3:06:34] Daar heeft een van de voorgangers van deze minister een bepaalde keuze gemaakt.

[3:06:38] Wat mij betreft is daarover te discussiëren of we dat vloeiender kunnen maken.

[3:06:42] Maar mijn doel blijft dat mensen met gewone inkomens respectabel kunnen wonen.

[3:06:49] Dan is er een vraag van mevrouw Steen en daarna mevrouw Wiersma.

[3:06:55] Aan u het woord, graag gekort.

[3:06:56] Ik ben blij dat de regering is begonnen over het huurregister... want ik kwam daar zelf niet meer aan toe in mijn inbreng.

[3:07:01] Maar dan hebben we het nu de kans om het nog even over te hebben.

[3:07:04] Want ik denk dat het met name vast zal zitten op de administratieve lasten... als het gaat over dat huurregister.

[3:07:10] Met name het bijhouden van prijzen en die WWS-punten en service calls, et cetera.

[3:07:14] Ik voorzie daar namelijk best wel een enorme administratieve last...

[3:07:17] En wil meneer Ginwez samen met mij aan de minister vragen of zij ook wil kijken naar een hele lichte variant van het huurregister?

[3:07:26] Dit is een vraag die kort beantwoord kan.

[3:07:28] Ja, voorzitter, bij deze plaats ik die vraag door.

[3:07:31] En vroeg ik toe, is het huurregister als hij in een soort light variant aan ons wordt opgediend nog wel eventueel geschikt om in de toekomst het onderscheid in de huurtoeslag op te kunnen lossen voor studenten?

[3:07:44] Want dat is ook wel een van de doelen die achter het huurregisterschel gaan.

[3:07:49] Tot zover, voorzitter.

[3:07:50] Dank u wel.

[3:07:51] Dan kijk ik naar mevrouw Wiersma, BBB, voor een interruptie.

[3:07:55] Ja, en ik wil dat gewoon heel graag even tegen de heer Grimwis aanhouden.

[3:08:01] En dat gaat ook over woningbouw, maar ook over andere commissies.

[3:08:04] Maar ik twijfel er niet aan, voorzitter, dat de heer Grimwis daar wel een visie op heeft.

[3:08:09] Want wat mij persoonlijk... Op dit moment is het bijvoorbeeld zo in de agrarische gebieden.

[3:08:19] Op het moment dat je daar met woningbouw komt... en dan zit je natuurlijk met geurnormen en dergelijke.

[3:08:24] En soms heb je op een bedrijf twee bedrijfswoningen... waarvan er eentje omgezet wordt naar een burgerwoning.

[3:08:32] Maar die voldoet dan niet aan de standaard geurnormen.

[3:08:36] Dus daar gelden andere...

[3:08:38] Ik zou het een goed idee vinden, omdat ik denk dat het ook voor veel boeren best wel aantrekkelijk kan zijn om een paar woningen op het terrein te realiseren.

[3:08:51] Dan moet er in de ruimtelijke ordening natuurlijk ook even een deal opgegeven worden.

[3:08:54] Maar dat is een ander verhaal.

[3:08:56] Maar dan zou je er wel voor moeten zorgen... dat je daar woningen neer kunt zetten... die dus ook aan aangepaste normeringen voldoen.

[3:09:04] Als het gaat om geur, geluid enzovoort.

[3:09:07] Ik denk dat daar best wel animo voor is.

[3:09:09] Ik zou er persoonlijk...

[3:09:10] echt geen moeite meer hebben om in zo'n woning te wonen.

[3:09:13] Ik heb natuurlijk ook op een boerderij gewoond, maar ik ben benieuwd hoe de heer Grimweers daarnaar kijkt.

[3:09:17] Grimweers, Christelien.

[3:09:18] Voorzitter, nou, ik ben het helemaal eens met de denklijn van collega Wiersma.

[3:09:23] Ik weet dat zij eerder heeft gepleit voor een zogenaamde kukelijk huurwet.

[3:09:26] Ja.

[3:09:26] waarin dit dan geregeld zou moeten worden.

[3:09:29] Of er een hele nieuwe wet voor nodig is, weet ik niet.

[3:09:31] Maar in ieder geval, dat moet geregeld worden.

[3:09:32] Want ik vind het echt eigenlijk niet normaal dat als jij bewust ergens in de buurt gaat wonen, dat je dan niet accepteert wat bij die buurt hoort.

[3:09:44] En de meeste mensen vinden het ook geen enkel probleem.

[3:09:46] Het is vaak maar een enkele

[3:09:48] Zirkous die er een punt van maakt.

[3:09:51] Als er in de buurt van een haven bijvoorbeeld woningen worden gebouwd, weet je dat je in de buurt van een haven gaat wonen.

[3:09:57] Als je in de buurt van een boerderij woningen bouwt, weet je dat dat erbij hoort.

[3:10:02] Overigens, ik vind dat een boerderij helemaal niet stinkt, maar dat zijn we denk ik ook eens.

[3:10:06] Maar het punt is inderdaad dat rood voor rood regelingen bij bijvoorbeeld stallen echt een uitkomst bieden, maar ook gewoon dat het erg vaak meer ruimte biedt voor meer woningen.

[3:10:15] Dus ik zou zeggen, benut die mogelijkheden, versterk de gemeenschap in het platteland.

[3:10:19] Die staan onder druk door alle ontwikkelingen, ook in de agrarische sector en alles waar we mee te maken hebben, waar we nu niet over hoeven uitweiden, maar wat mevrouw Wiegersma helemaal weet.

[3:10:26] Dus ik zou zeggen, laten we deze ruimte benutten en laten we niet vanuit een soort van uniforme regelgeving over geur en andere hinder...

[3:10:36] Dat onmogelijk maken.

[3:10:37] Dus eens.

[3:10:39] Eens had ook een mooi antwoord geweest.

[3:10:43] En daar zie ik dat het laatste interruptie was van mevrouw Wiersma.

[3:10:48] Of wilde u?

[3:10:49] Nee, u.

[3:10:50] Helder.

[3:10:50] Dan geef ik het voorzitterschap over aan de heer Nobel.

[3:10:54] Ja, dat geeft mij de gelegenheid om mevrouw Beckerman namens de Socialistische Partij het woord te geven.

[3:10:58] Ja, dank u wel voorzitter.

[3:11:00] Het kabinet heeft weer een huurdersbelasting aangekondigd.

[3:11:04] Mensen met een hoge inkomen moeten een extra huurverhoging betalen.

[3:11:07] En dat terwijl de minister zelf aangeeft... doorstromen is voor veel huishoudens niet reëel.

[3:11:13] Letterlijk citaat.

[3:11:14] Dus mensen kunnen geen kant op...

[3:11:16] Maar moeten van het kabinet nog maar weer meer gaan betalen.

[3:11:20] 600 euro tot 1200 euro per jaar erbij.

[3:11:24] Terwijl heel veel van deze huurders al 1000 euro per maand betalen.

[3:11:29] Sommigen zelfs al 1400 euro.

[3:11:31] Let op voor een woning die dat dus niet waard is.

[3:11:35] En er zit ook nog iets anders vuils aan vast.

[3:11:38] Want met dit voorstel van het kabinet gaan ook huurders met lage inkomens meer huur betalen.

[3:11:45] Echt waar.

[3:11:46] Alle sociale huurders dreigen meer huur te moeten gaan betalen door de aanpak van, wat het kabinet dan noemt, scheefhuurders.

[3:11:53] Hoe kan dat?

[3:11:54] Omdat het kabinet voor het eerst de aanpak van scheefhuur buiten de zogenaamde huursombenadering plaatst.

[3:12:03] En wat nou als je zo'n

[3:12:06] hoge inkomen hebt, maar dat inkomen na een aantal jaar daalt.

[3:12:10] Bijvoorbeeld omdat je met pensioen gaat of je gaat scheiden of je kinderen gaan uit huis.

[3:12:14] Dan blijf je vaak veel meer betalen.

[3:12:18] En dan is er ook nog het plan van het kabinet om de huren voor middenhuurwoningen te verhogen.

[3:12:22] Het kabinet doet dit om verhuurders te helpen en uitbonden tegen te gaan.

[3:12:27] Maar de doorrekening van SEO laat zien dat dit helemaal niet werkt.

[3:12:32] Wel weer hogere huren, niet meer woningen dus.

[3:12:36] Als huurders geen reële optie hebben om te verhuizen, is dit toch gewoon uitpersen om het uit te persen?

[3:12:44] Erkent het kabinet dat deze manier ook tot hogere huren voor armere huurders leidt?

[3:12:50] En waarom is er geen eerlijke regeling voorzien wanneer mensen inkomen verliezen?

[3:12:55] Is de minister bereid om deze plannen voor huurverhoging te stoppen nu blijkt dat ze niet gaan werken?

[3:13:01] Afschaffen van de winstbelasting helpt echt voor de bouw van meer sociale huurwoningen.

[3:13:07] En dan de wet goed verhuurderschap die op de agenda staat.

[3:13:10] Die is bedoeld om huurders te beschermen, maar die blijkt in praktijk onvoldoende te werken.

[3:13:16] Na drie jaar zijn er pas 16 boetes uitgedeeld en nergens is een pand in beheer genomen.

[3:13:23] Maar Follow the Money laat zien wat dat betekent.

[3:13:25] Dat is hun beruchte verhuurder en die laat nieuwe huurders contant 250 euro contractkosten betalen.

[3:13:35] Gewoon verboden.

[3:13:36] Mogelijk is dat gebeurd bij 5.700 huurders, ondanks een uitspraak van de Hoge Raad, ondanks een dwangsom van 150.000 euro.

[3:13:46] En advocaten zeggen in dat artikel dat dit gewoon een soort verdienmodel is, omdat maar een fractie van de huurders het geld terugvraagt.

[3:13:54] Dit is een schijnend voorbeeld, maar helaas ook geen uitzondering.

[3:13:58] Een ander voorbeeld, minder heftig, is een zwartboek wat wij hebben gemaakt met verhalen van huurders van Holland to Stay.

[3:14:07] En dat willen we graag tijdens de begrotingsbehandeling indienen.

[3:14:10] Mijn vraag aan de minister nu zijn, gemeenten kunnen dit niet alleen aanpakken.

[3:14:16] Die wetgoed verhuurderschap werkt onvoldoende als we alleen maar dit aan gemeenten overlaten.

[3:14:21] Komt er een landelijke vergunningsplicht?

[3:14:23] En wil de minister verhuurders die in meer gemeenten werken ook zelf gaan aanpakken?

[3:14:27] maakt de minister het niet terugbetalen van de borg en het ontbreek van een onderhoudsplan tot een overtreding.

[3:14:34] En wil de minister het huurregister bindend maken en snel invoeren.

[3:14:39] En dan schimmel, voorzitter.

[3:14:41] Wetgeving beschermt huurders op papier.

[3:14:44] Maar in praktijk gaat het mis.

[3:14:46] Zo zien we ook met schimmel- en vochtproblemen.

[3:14:48] Meer dan een miljoen mensen leven in schimmelwoningen.

[3:14:53] En de Kamer vroeg met mijn aangenomen motie om een landelijk actieplan.

[3:14:57] Maar ja, wat heeft de minister ervan gemaakt?

[3:14:59] Als we kijken naar het stuk wat nu op de agenda staat.

[3:15:02] Een oproep aan gemeenten, een belofte van Edes, 2 miljoen per jaar voor onderzoek bij 0,1% van de huurders.

[3:15:10] En de stok achter de deur is een gesprek met de verhuurder.

[3:15:13] Ja, voorzitter, dat is allemaal vrijblijvend.

[3:15:16] Allemaal vrijblijvend.

[3:15:17] Foei en door.

[3:15:18] Vragen.

[3:15:19] Wat gaat de minister zelf doen om deze problematiek harder aan te pakken?

[3:15:23] Wanneer gaat ze daadwerkelijk doen waar de Kamer om heeft gevraagd met deze motie?

[3:15:27] En in Engeland gaat volgende week inmiddels al de tweede fase van AWAPS-law in.

[3:15:32] En die wet zorgt ervoor dat er harde termijnen zijn voor verhuurders wanneer ze dit soort problemen moeten aanpakken.

[3:15:40] Wanneer gaat de minister deze nodige stappen ook zetten?

[3:15:43] Dan studentenkamers.

[3:15:44] Dat is nog zo'n misstand.

[3:15:47] Zes op de tien kamers die op Kamernet worden aangeboden blijken te duur te zijn.

[3:15:52] Gemiddeld 239 euro.

[3:15:56] Op papier worden studenten beschermd door de wet.

[3:15:58] In praktijk wordt er nauwelijks op gehandhaafd.

[3:16:01] En dus betalen studenten...

[3:16:03] jaar na jaar veel te veel dan wettelijk is toegestaan.

[3:16:07] En wat doet het kabinet?

[3:16:08] Die maakt meer tijdelijke huurcontracten mogelijk.

[3:16:12] Maar ja, als je een tijdelijk huurcontract hebt... dan is het nog moeilijker om te klagen of in verzet te komen als je een hoge huur hebt.

[3:16:20] Vraag aan het kabinet.

[3:16:22] Hoe gaat het kabinet zorgen dat er meer en beter gehandhaafd wordt op de wet betaalbare huur?

[3:16:28] Na dit jaar, lezen we in de stukken, is er minder geld beschikbaar voor handhaving.

[3:16:32] Is dat wel zo logisch?

[3:16:34] Want het komt nog niet op gang.

[3:16:36] Wil de minister alsnog zorgen voor adequaat geld voor die handhaving?

[3:16:41] En hoe staat het met het onderzoek uit mijn motie naar dakloosheid onder jongeren met aflopende flexcontracten?

[3:16:48] Voorzitter, er staan hele stapel brieven op de agenda van dit debat en er ontstaat echt een duidelijk patroon.

[3:16:54] Huurders betalen meer en krijgen minder bescherming, terwijl verhuurders en beleggers worden ontzien.

[3:16:59] En nog één kwalijk voorbeeld wilde ik daar als laatste zin uithalen.

[3:17:03] Het kabinet wil de verkoop van sociale huurwoningen aan beleggers weer makkelijk maken, terwijl we al zo'n schreeuwend tekort aan sociale huurwoningen hebben.

[3:17:11] Is dat werkelijk zo logisch nu we zo'n groot tekort hebben?

[3:17:16] Of wil de minister dit voorstel terugdraaien?

[3:17:19] Dank u wel.

[3:17:24] Dank u wel.

[3:17:25] Ik heb net met de minister afgesproken dat we 25 minuten gaan schorsen.

[3:17:30] Dan wil ik eerst nog even de Kamer 1 voorstel doen.

[3:17:33] We komen dus terug.

[3:17:34] We kunnen verlengen tot acht uur.

[3:17:36] Ik stel u twee dingen voor.

[3:17:38] Ik vraag de minister om vooral in te gaan op de politieke vragen als eerste, zodat we daar nog debat over kunnen voeren.

[3:17:45] Als we dan uit de tijd lopen, kunnen we altijd vragen om de rest schriftelijk te beantwoorden.

[3:17:51] Ook richting de begrotingsbehandelingen over twee weken.

[3:17:54] Maar ik vraag uw Kamer ook om straks genoeg te nemen met minder interrupties, omdat we anders echt uit de tijd lopen.

[3:18:00] Dus ik ga in eerste instantie dan twee interrupties in drieën toestaan.

[3:18:07] Uiteraard, meneer minister?

[3:18:09] Ik ga er wel vanuit dat ik over mijn eigen volgorde ga van antwoorden, voorzitter.

[3:18:15] Uiteraard.

[3:18:16] En dan kijk ik naar de Kamer of zij akkoord zijn met het voorstel, meneer Klemming.

[3:18:20] Ja, akkoord als er ook nog een veegronde is.

[3:18:23] Om te zorgen dat we inderdaad wel antwoorden krijgen om de vragen die gesteld zijn al dan niet achteraf.

[3:18:28] Helder.

[3:18:28] Dan schors ik de vergadering tot tien voor zeven.

[3:18:37] Ik schors de vergadering tot tien voor zeven.

[3:49:50] Ik heropen de vergadering van de vaste commissie voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

[3:49:57] Aan de orde is vandaag het commissiedebat staat van de volkshuisvesting.

[3:50:02] We zijn aangekomen bij de beantwoording in eerste termijn door de minister.

[3:50:08] En voordat ik haar het woord geef, herhaal ik even de afspraken die we zojuist hebben gemaakt.

[3:50:15] We staan in deze termijn twee interrupties toe, of twee rondjes interrupties...

[3:50:20] van drie vragen, zodat we enigszins op tijd kunnen afronden.

[3:50:25] En we hebben afgesproken dat we tot acht uur uiterlijk door kunnen gaan, waardoor er vermoedelijk geen ruimte is voor een tweede termijn, maar wel voor een korte heropening voor het eventueel aanvragen van een twee minuten debat, mocht er behoefte aan zijn.

[3:50:43] En dan geef ik het woord aan de minister.

[3:50:46] Ja, en gezien de tijd zal ik de chapeautekst laten zitten.

[3:50:51] Maar dan ga ik gelijk door naar de mapjes.

[3:50:53] Dus ik zal vast zeggen wat de verschillende onderwerpen zijn.

[3:50:56] Ik begin met woningbouw en grootschalig.

[3:50:59] Dan naar de aandachtsgroepen, dus de statushouders en de studenten.

[3:51:02] Dan een huurbeleid.

[3:51:04] En dan naar de corporaties.

[3:51:06] En dan heb ik nog een mapje overgegaan.

[3:51:09] En dan dive ik maar gelijk in op woningbouw grootschalig.

[3:51:14] En begin ik met de vraag van de heer Grinwis over wat de voortgang is over de afspraak over twee derde betaalbaar bouwen.

[3:51:20] En wat ik ga doen als de afspraken er niet tijdig zijn.

[3:51:23] Ik hou natuurlijk goed vinger aan de polsen.

[3:51:25] In januari verloopt voor de gemeente de deadline om er met elkaar uit te komen.

[3:51:30] Ik voer ook gesprekken met de gemeentes in de bestuurlijke overleggen... ...met de VNG, met IPO.

[3:51:37] IPO is zich er ook van bewust dat als de gemeentes er niet uitkomen... ...dat zij aanzet zijn na 1 januari om dan daarop in te grijpen.

[3:51:45] En dat ingrijpen kan zijn of iedereen hetzelfde percentage... ...of zij nemen een besluit op de verdeling daarover.

[3:51:52] Mochten zij daar niet uitkomen, dan komen ze bij mij aan tafel...

[3:51:56] Tot op heden laten ze mij weten dat dat allemaal niet nodig is.

[3:52:00] En ik informeer uw Kamer daarover bij mijn brief over de woondeals en die komt voor de kerst.

[3:52:06] Dan de vraag van mevrouw Keijzer en de heer Van Leijen over of ik bereid ben te onderzoeken hoe we wonen op erven ook voor starters makkelijker kunnen maken.

[3:52:15] En met de invoering van de regeling wordt vergunningsvrij plaatsen van mantelzorgwoningen al verbreed naar familiewoningen.

[3:52:20] Daarmee krijgen volwassen kinderen de mogelijkheid om hier als starter op de woningmarkt gebruik van te maken.

[3:52:25] Verbreding van het begrip mantelzorg of familie naar starters zonder eerste graad familieband in algemene zin is geen doelstelling van deze regeling.

[3:52:34] Verdere verbreding naar alle huurders, eventueel met een opzegtermijn, heeft zowel voor het huurrecht als voor het omgevingsrecht forse consequenties.

[3:52:41] Dan wordt het feitelijk een reguliere woning die ook aan al die vereisten moet voldoen en het is niet logisch meer...

[3:52:48] dat het dan vergunningsvrij is.

[3:52:49] Ik zet natuurlijk wel vol in op het verruimen van de mogelijkheden voor wonen op erven... wat ook bijdraagt aan de mogelijkheden voor starters.

[3:52:56] En met de gids Wonen op erven voor een vitaal buitengebied... help ik de gemeenten en de provincies om dit concreet naar realisatie te brengen...

[3:53:03] En daarnaast is in de nota Ruimte de ambitie opgebracht om mede-overheden te stimuleren tot het ontwikkelen van een visie op wonen in het buitengebied.

[3:53:13] En daarbij gaat het om het buitengebied leefbaar en aantrekkelijk te houden, ook voor starters.

[3:53:18] En als u daar heeft kunt pauzeren, dan is er een interruptie voor u van het lid Keizer.

[3:53:24] Vrouw Keizer.

[3:53:24] Ja, voorzitter, dit wist ik al.

[3:53:27] Ik wist hoe het geregeld is in de mantelzorgfamiliewoningen op het erf.

[3:53:34] Mijn vraag vroeger was niet, legg eens uit hoe het zit.

[3:53:36] Mijn vraag was, hoe ga je dit verbreden?

[3:53:42] impliciet is dan de vervolgvraag.

[3:53:44] En als je dan oploopt tegen bezwaren van ruimtelijke of APV-verordening, technische aspecten, hoe beslecht je die?

[3:53:56] Dat was mijn vraag.

[3:53:57] Wil de minister dat in overweging nemen?

[3:54:00] De minister.

[3:54:02] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:54:03] Wat ik aangeef is dat ik hier nu volop ga inzetten...

[3:54:06] En dat ga ik eerst doen.

[3:54:10] Als zou blijken op een later moment dat ik daar nog naar zou moeten kijken, dan zal ik dat doen, maar niet op dit moment.

[3:54:16] Dus dan is het antwoord nee.

[3:54:18] Ik ga daar nu niet naar kijken.

[3:54:21] Mevrouw Keeser?

[3:54:22] Even technisch, voorzitting.

[3:54:24] Vier interrupties, hè?

[3:54:25] Nee, twee van twee.

[3:54:28] Twee van drie.

[3:54:29] Nou ja, dan moet ik hier natuurlijk op doorgaan, wat jammer is.

[3:54:31] Want dan moet ik constateren dat deze minister dus...

[3:54:34] Weinig creativiteit heeft om verder te kijken wat er mogelijk is.

[3:54:40] En dat is een zeer trieste constatering als je doet alsof je echt daadwerkelijk iets wil doen aan de woningnood.

[3:54:47] Ik doe een concreet voorstel met concrete oplossingsrichtingen.

[3:54:51] Als dan gewoon zegt nee dat valt niet in het huidige systeem.

[3:54:54] Nou voorzitter dan gaat dit niet op korte termijn goed komen in Nederland.

[3:54:59] De minister.

[3:55:00] Ik hoorde geen vraag.

[3:55:04] Vervoegt u de beantwoording?

[3:55:06] Ja.

[3:55:08] De vraag van mevrouw Keijzer over wat gaat de bouwer merken van de versnelling beroep in de wet regie.

[3:55:14] Met de wet versterking regie komt de aanzienlijke versnelling van de beroepsfase... Oh, sorry.

[3:55:18] Ik begin deze even overnieuw.

[3:55:20] De vraag van mevrouw Wiersma.

[3:55:22] Versnellen van de beroepsprocedures met de wet versterking regie komt een aanzienlijke versnelling van de beroepsfase.

[3:55:27] Door de BBB-amendementen die u noemde bevat de wekt juist extra bevoegdheden voor de rechter om te versnellen...

[3:55:33] Zoals het achterwege laten van een tweede zitting in bepaalde gevallen.

[3:55:37] Het besluit gaat 1 januari aanstaande in.

[3:55:39] Voorziet in een versnelde behandeling van beroep voor woningbouw.

[3:55:42] Met altijd beroep in één instantie.

[3:55:45] Dus het is het amendement vanuit de BBB die we hierin hebben geborgd.

[3:55:49] En dat moet inderdaad leiden tot die versnelling.

[3:55:53] Dan de vraag van de heer Van Leijen over de parkeernormen.

[3:55:56] Ik ben zeker bereid hier welwillend naar te kijken.

[3:55:59] Wat we zien is dat gemeenten...

[3:56:01] werken met richtlijnen voor parkeernormen, maar ze zijn er niet altijd mee bekend en ook niet dat ze kunnen afwijken van deze richtlijnen.

[3:56:08] En dat moet inderdaad anders.

[3:56:10] Er is reeds verschillende handreikingen ontwikkeld en ik zet in via het koploperprogramma gebiedsgericht beter benutten in op woningdelen en hoe daarin en daarbinnen om te gaan met parkeren.

[3:56:21] In dit programma staan praktische handvatten voor gemeenten en zo kunnen zij makkelijker en verantwoord woningdelen toestaan met andere parkeernormen.

[3:56:29] Een vraag van de heer Vlag over een straatje erbij, wijkje erbij.

[3:56:33] Alle type woningbouwlocaties zijn nodig om deze opgave te realiseren.

[3:56:37] En met de nood aan ruimte maak ik het mogelijk om in heel Nederland een wijkje of straatje erbij binnen of aansluitend op een bestaande kern te realiseren.

[3:56:45] Ook de nationaal grootschalige woningbouwlocaties zijn broodnodig.

[3:56:48] Op deze locaties benutten we de mogelijkheden en capaciteit van het Rijk om op deze locaties versneld grote aantallen woningen te realiseren.

[3:56:56] Het is dus en-en.

[3:56:58] De vraag van mevrouw Keijzer.

[3:57:02] Wat doet u om duidelijkheid te bieden aan permanente bewoners van recreatiewoningen?

[3:57:06] Mensen mogen natuurlijk nooit op straat komen te staan en schrijnende gevallen moeten worden beschermd.

[3:57:12] En dat heb ik in mijn brief ook geschreven.

[3:57:14] Het gaat erom dat als mensen op een recreatiepark wonen en het kan niet gelegaliseerd worden, dan mogen zij niet zomaar op straat komen te staan.

[3:57:22] Daarvan heb ik gezegd, ik kom voor het einde van het jaar, dus dat is bijna, kom ik met een uitwerking die ik samen met VNG en Edes heb uitgelopen.

[3:57:30] Hoe gaan we dat dan doen en hoe gaan we ervoor zorgen dat dat dus niet gebeurt?

[3:57:34] Want u, via de voorzitter, mevrouw Keijzer, wil niet dat mensen op straat komen te staan.

[3:57:38] Ik wil dat ook niet, maar we moeten dat wel op een goede manier met elkaar organiseren.

[3:57:44] De vraag van mevrouw Keijzer, wat ik gedaan heb richting de gemeente Berkeland.

[3:57:49] Voor mij staat voorop, zoals in de brief van 3 juli gemeld... dat mensen niet zomaar dakloos mogen worden en dat schrijnende gevallen moeten worden beschermd.

[3:57:58] Ik werk dat nu uit samen met de provincies en de gemeenten.

[3:58:00] En zojuist zei ik tegen u, die krijgt u voor de kerst.

[3:58:04] Ik heb in mijn beantwoording aan uw Kamer aangegeven dat ik contact heb gehad met de gemeente Berkeland...

[3:58:11] En los van dat ik niet inga hier op individuele casussen, heeft de gemeente mij verzekerd dat menselijke maat nadrukkelijk onderdeel is.

[3:58:19] Het heeft uitgemaakt van de afweging.

[3:58:25] Er is een interruptie van mevrouw Keijzer.

[3:58:27] Mevrouw Keijzer.

[3:58:28] Ja, voorzitter.

[3:58:30] Ik ben sprakeloos.

[3:58:33] Er worden wat nietszeggende woorden voorgelezen.

[3:58:37] De menselijke maat is in acht genomen.

[3:58:40] En Wim...

[3:58:42] staat op straat.

[3:58:44] Is dit nou werkelijk alles wat deze minister doet om die 60.000 mensen, want daar hebben we het ongeveer over, dat is een schatting, nou het kunnen er wat minder zijn, het kunnen er ook wat meer zijn, maar laten we daarvan uitgaan, 60.000 mensen, is dit wat ze te verwachten hebben van deze minister?

[3:59:03] Werkelijk?

[3:59:04] En dat is een vraag, voorzitter.

[3:59:06] De minister.

[3:59:07] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:59:09] Deze problematiek is natuurlijk niet van gisteren of eergisteren of van de afgelopen acht maanden.

[3:59:14] Dit is een problematiek die ontstaan is door enerzijds een woningtekort en anderzijds dat er onvoldoende regelgeving is voor deze mensen om daar op goede manier uit te komen.

[3:59:25] Dus wat we zien is, natuurlijk ben ik begaan met deze mensen.

[3:59:28] Ik ben de afgelopen maanden op verschillende parken geweest en ik heb met een heleboel mensen gesproken.

[3:59:33] En natuurlijk vragen deze mensen, wij hebben belang bij een oplossing die langer duurt dan de tien jaar.

[3:59:40] Want waar staan we anders over tien jaar?

[3:59:42] Dus ze hebben mij gevraagd, wilt u hier naar kijken en zorgen voor een oplossing die duurzaam is en toekomstbestendig is?

[3:59:50] En via de voorzitter, mevrouw Keijzer heeft het over dat ze te weinig empathie in andere woorden van mij ziet.

[3:59:56] Ik ben op zoek naar echte oplossingen.

[3:59:58] Daar zijn deze mensen ook allemaal naar op zoek.

[4:00:00] En daar is Wim ook naar op zoek, dat weet ik zeker.

[4:00:02] Net als al die anderen.

[4:00:04] En om ervoor te zorgen dat schrijnende gevallen... nooit zonder een dak boven hun hoofd kunnen komen te zitten... hebben we afgesproken met de VNG, dat zijn we nu nader aan het uitwerken... dat mensen in een schrijnende situatie... nooit zonder dak boven hun hoofd kunnen komen te staan.

[4:00:19] Dus dat betekent dat de gemeente, in het geval dat het een schrijnende situatie is... verantwoordelijk is voor het vinden van huisvesting...

[4:00:27] Zo'n inwoner.

[4:00:28] En als dat er nu niet is, dan betekent het dat zo iemand dus tot die tijd in dat park kan blijven wonen.

[4:00:35] In het geval dat het geen schrijnende situatie is en dat iemand dus zelf redzaam is financieel en mogelijkheden heeft of ook nog een tweede huis heeft.

[4:00:47] In dat geval gaan we ervan uit dat mensen dan zelf die oplossing kunnen vinden.

[4:00:51] En ook daar wordt een redelijke termijn dan aan verbonden.

[4:00:55] Dus dit zorgt voor een duurzame oplossing voor mensen, zodat ze niet over tien jaar of over acht jaar of over vijf jaar of hoe lang zo'n regeling ook zou duren op straat komen te staan.

[4:01:08] Mevrouw Keeser.

[4:01:09] Voorzitter, als je tachtig bent dan ben je er misschien niet meer over tien jaar.

[4:01:14] Dus dan ben je heel blij met de oplossing nu.

[4:01:19] In de praktijk betekent al die woorden namelijk gewoon dat mensen op straat worden gezet.

[4:01:26] Want dan wordt er gewoon gezegd, ja je hebt geld of ja je kunt ergens huren.

[4:01:30] Maar vervolgens kan je nergens huren, want daar zijn weer allerlei regels voor.

[4:01:34] Voorzitter, echt, ik wil van deze minister echt weten wat zij nou doet...

[4:01:40] anders dan een ambtenaar laten bellen naar de gemeente Eibergen... met de vraag wil je de menselijke maat toepassen.

[4:01:47] Wat zij doet om te voorkomen dat iemand zoals Wim... maar ook die andere 60.000 mensen...

[4:01:54] niet op straat gezet worden.

[4:01:55] Gewoon heel concreet.

[4:01:58] Dit is mijn laatste interruptie, voorzitter.

[4:01:59] En als het antwoord mij tegenvalt... waar ik helaas van uitga... want ik denk dat ik hetzelfde riedeltje krijg... dan breng ik volgende week die motie van mij... die nog boven de markt hangt, in stemming.

[4:02:10] En dan zullen we zien...

[4:02:12] Hoe zeer iedereen, die constant mooie woorden gebruikt, ook daadwerkelijk iets wil doen in het voorkomen dat die 60.000 mensen, die geen andere kant op kunnen dan het vakantiepark waar ze in zitten, dakloos worden.

[4:02:25] En ik ga het meemaken.

[4:02:27] Dank voorzitter.

[4:02:28] Even voor de goede orde.

[4:02:29] U mag hierna nog één vraag stellen in dit rondje, mocht u dat willen, de minister.

[4:02:40] De minister, excuus.

[4:02:43] Ik kan zelf de antwoord nog een keer geven.

[4:02:45] Het belangrijkste is dat deze mensen nooit zonder een dak boven hun hoofd belanden.

[4:02:50] Dat ben ik nu aan het organiseren.

[4:02:52] Dat doe ik samen met de gemeentes om ervoor te zorgen dat zij heel nadrukkelijk ook de verantwoordelijkheid voelen dat op een moment dat het gaat over schrijnende gevallen het of wordt gelegaliseerd of deze mensen worden een woning aangeboden in de directe omgeving.

[4:03:08] van dit vakantiepark.

[4:03:09] Dus dit zorgt er juist voor dat mensen niet op straat belanden.

[4:03:16] Dan moet ik die bewaren, denk ik, voor een volgende vraag, voorzitter.

[4:03:20] Want dan wacht ik er een volgend onderwerp op, want dit is vrij zinloos.

[4:03:23] Ja, ik wil nog één keer, voor iedereen wat er waren, ook wat mensen laten binnen.

[4:03:27] Omdat we heel erg zijn uitgelopen, wil ik twee interrupties toestaan in drie keer.

[4:03:32] Dus twee keer drie.

[4:03:34] Maar nu vraag ik de minister de beantwoording te vervolgen.

[4:03:38] Dank u wel.

[4:03:39] De vraag van de heer Van Leijen.

[4:03:41] Welke mogelijkheden ik zie om procedures voor flexwoningen te versnellen?

[4:03:47] Het mooie natuurlijk van flexwoningen is dat ze uit de fabriek komen en dat we met het actieplan ook echt inzetten op dat we 50% daarvan versnellen.

[4:03:54] willen normeren op industriële bouwstromen.

[4:03:58] Ze moeten natuurlijk voldoen aan de bouweisen... en je ziet dat dat ook steeds vaker het geval is.

[4:04:03] En dus zie je ook dat die 15 jaar, dat wat je bouwt... dat dat eigenlijk veel langer kan staan dan 15 jaar.

[4:04:10] Dat zag ik vorige week ook in Hilversum, toen ik op het Circusplein was.

[4:04:18] En daar zie je dat de kwaliteit van de bouw die daar staat, veel langer dan 15 jaar kan staan.

[4:04:25] Maar de vergunning die is afgegeven, die verloopt over 15 jaar.

[4:04:28] En daar vragen ze ook, kunt u hier heel nadrukkelijk naar kijken, om te kijken als we dan tegen die tijd zouden willen dat het langer kan staan, dat dat dan ook kan.

[4:04:37] Even kijken.

[4:04:41] Dan de vraag van mevrouw Steen, de lokale eisen industrieel bouwen.

[4:04:47] Of ik bereid ben afspraken te maken over harmonisatie?

[4:04:50] Ja, dat zijn we via het innovatie- en opschalingsprogramma... woningbouw en samenwerkingsagenda toekomstbestendige gebiedsontwikkeling al aan het doen.

[4:04:58] En zo ontwikkelen we stedenbouwkundige plantkaart... waarmee al vroeg in het proces getoetst kan worden...

[4:05:04] of die industriële concepten inpasbaar zijn.

[4:05:09] De vraag van mevrouw Steen over de digitale planketen.

[4:05:13] De Nationale Verkenning naar de Digitale Planketen... is onderdeel van de routekaart Digitalisering Fysieke Leefomgeving... en die komt voor de zomer van 27 naar uw kamer.

[4:05:23] Vandaag is de Stedenbouwkundige Plankaart opgeleverd... die een basis legt voor deze keten...

[4:05:28] In Q1-27 zijn samen met INW de maatschappelijke kosten en baten onderzocht.

[4:05:34] En dan is er ook een eerste gezamenlijk toekomstbeeld en inzicht in de knelpunten, de belemmeringen en de kansen.

[4:05:41] Ik ben bereid met banken, beleggers en andere financiers te verkennen hoe deze planketen het vestigingsklimaat kan verbeteren.

[4:05:48] De vraag van mevrouw Steen over infra- en grootschalig.

[4:05:52] Iets over hoe dat proces tot stand is gekomen.

[4:05:55] De vijf en de volgende vijf grootschalige woningbouwlocaties zijn geen nieuwe locaties.

[4:06:01] Het zijn bestaande locaties en op sommige van die locaties is het nog een grasveld.

[4:06:05] En op andere locaties wordt er al gebouwd.

[4:06:07] Wat deze gemeenten gevraagd hebben aan het Rijk is... wilt u instappen te helpen versnellen?

[4:06:12] Dus wilt u er een grootschalige woningbouwlocatie van maken?

[4:06:15] Want als u dat doet, dan krijgen zij natuurlijk toegang tot kennis.

[4:06:18] Ze krijgen toegang tot menskrachten en ze krijgen toegang tot financiële stromen.

[4:06:22] En ze krijgen één ingangspunt binnen het kabinet... zodat ze gebruik kunnen maken van al die departementen... voor de problematiek waar ze tegenaan lopen.

[4:06:31] Dus het lijstje van bellers...

[4:06:32] van locaties die vroeger mag ik een grootschalige woningbouwlocatie worden... was vele malen groter dan de uiteindelijke keuze die is gevallen.

[4:06:41] Dus ik denk dat het belangrijk is dat dat het proces is geweest.

[4:06:45] Vervolgens hebben we een kader gebruikt waarbij wij hebben gezegd... en dus ook tegen deze locaties hebben gezegd... u heeft dus geen aanvullende eisen op mobiliteit.

[4:06:56] Dat gaan we ook op zwart op wit in een convenant met hen afspreken.

[4:07:00] Er is geen aanvullende...

[4:07:01] ...financiële eisen vanuit het Rijk op mobiliteit.

[4:07:05] Netcongestie en stikstof, dat kan wel een onderdeel zijn... ...van de problematiek die opgelost moet worden.

[4:07:12] En daarom hebben we de laatste vijf locaties ook vijf jaar extra gekregen... ...omdat we verwachten dat we dat in die vijf jaar kunnen tackelen.

[4:07:20] Dus als er in uw Kamer toch berichten zouden zijn van één deze tien... ...dat ze hopen op mobiliteitsgelden... ...ja, dan gaan ze toch echt hun handtekening zetten onder dat dat niet gaat gebeuren.

[4:07:30] Dan de vraag van mevrouw Wiersma over de versnelling nieuw grootschalig.

[4:07:37] Waar zit die versnelling dan in?

[4:07:39] Daar heb ik net iets over gezegd.

[4:07:40] Dus kennis, mensen en geld.

[4:07:44] En één aanspreekpunt binnen het kabinet op al die verschillende thema's.

[4:07:48] Dan de vraag van de heer Mooijman.

[4:07:49] Als u één seconde kunt pauzeren, want ik zag dat er nog een vraag was van mevrouw Steens CDA.

[4:07:54] Ik was zelf iets te laat.

[4:07:55] Mevrouw Steenseri.

[4:07:57] Ja, nog even over de grootschalig.

[4:07:59] Kijk, ik weet ook hoe dat is gegaan met in ieder geval die eerste.

[4:08:04] Goed, dat is nu opgelost, dus dat is goed.

[4:08:06] Maar dat was natuurlijk ook wel even een verschil van gevoel van... hebben we nou wel of niet recht op geld?

[4:08:12] Maar dat was een ander potje.

[4:08:13] Met deze afweging is het natuurlijk zo dat er ook nog wel andere autonome ontwikkelingen zijn.

[4:08:19] Vandaar ook mijn vraag over dat goederenvervoer.

[4:08:21] Omdat als wij weten dat er op andere departementen onderzoeken worden gedaan, plannen worden gemaakt die wel effect hebben op bereikbaarheid.

[4:08:33] En dan kan het nu wel zo zijn dat die bereikbaarheid misschien wel oké is.

[4:08:38] Maar dat we weten dat misschien over een jaar of over anderhalf jaar of over vijf jaar, als er bijvoorbeeld veel meer goederen treinen op dat spoor zitten en veel minder passagierstreinen op het spoor zitten...

[4:08:48] dat daardoor nu al de huidige bereikbaarheid onder druk komt te staan, laat staan als we daar duizenden woningen bij gaan bouwen.

[4:08:55] Dus mijn vraag was eigenlijk, is daar dan ook rekening mee gehouden en hoe stemt u dan interdepartementaal ook af?

[4:09:02] Want u kunt wel zeggen, ja, we vragen dan de gemeente een handtekening te zetten en dan is dat zo dat er geen investeringen nodig zijn.

[4:09:09] Maar het kan best zijn dat er andere plannen zijn waardoor wij ook als Rijk de verantwoordelijkheid hebben om

[4:09:14] gemeente daarop te wijzen of om zelf daar die afweging te maken.

[4:09:18] Dus daar zag mijn vraag eigenlijk om.

[4:09:19] De minister.

[4:09:21] Ja, dank u wel.

[4:09:22] Dit gesprek heb ik van tevoren met INW gevoerd.

[4:09:27] Het kan natuurlijk zijn dat er in de toekomst iets gebeurt waarop.

[4:09:31] Zij hebben naar hun hele afwegingskader en de uitkomsten daarvan gekeken en zij voorzien dat nu niet.

[4:09:37] Dus op basis van de kennis van nu geeft het ministerie aan dat dat niet het geval gaat zijn.

[4:09:43] Daarvan zeggen de gemeentes aan hun kant dat klopt, wij hebben die behoefte niet.

[4:09:48] Maar het is een goed punt, dus ik zal deze zeker meenemen en nog een keer agenderen op mijn reguliere overleg hierover.

[4:09:56] Volgt u de beantwoording?

[4:09:59] Ja, de vraag van de heer Mooiman over Blijzo West.

[4:10:03] Deze locatie is natuurlijk ook gewogen, want die kwam ook naar voren.

[4:10:09] Hij is wel aangemerkt als een regionale grootschalige locatie en ook als een doorbraaklocatie.

[4:10:16] Maar hij voldoet niet aan de criteria, omdat er een grote INW-opgave ligt.

[4:10:21] En daarnaast is de netcongestie

[4:10:23] Een groot probleem op deze locatie.

[4:10:26] Dan de vraag van de heer Van Leijens, laatste uit dit blok.

[4:10:29] Extra woonplekken meetellen in woningbouwdoelstellingen.

[4:10:34] Ik wil dat zelf graag ook, omdat ik graag wil weten waar ik naar kijk en naar welke aantallen ik kijk.

[4:10:39] Het CBS telt de gerealiseerde zelfstandige woningen, maar daar gaat nu ook gekeken worden of we iets kunnen doen met de niet-zelfstandige woningen.

[4:10:51] Over die eenheden voor studenten informeer ik u jaarlijks en naar het aantal woningdelers doet het CBS momenteel onderzoek.

[4:10:57] Voor de zomer zijn hiervan de resultaten beschikbaar en die zal ik dan uiteraard ook met uw Kamer delen.

[4:11:06] Ik zie geen vragen in dit blok nog.

[4:11:09] Naar blok 2, de aandachtsgroepen.

[4:11:20] Ja, de aandachtsgroepen.

[4:11:21] En dan begin ik maar met... Nou, dat zijn een heleboel vragen van verschillende van uw Kamer.

[4:11:27] Maar in ieder geval de heer Nobel, de heer Klemmink, de heer Klaassen, mevrouw Weersma en de heer Vlagg.

[4:11:36] Mijn opdracht is vrij overzichtelijk.

[4:11:39] Het vinden van een oplossing niet per se, maar de opdracht zelf wel.

[4:11:44] Iedereen die in Nederland mag wonen, die heeft recht op een dak boven zijn of haar hoofd.

[4:11:50] En daar begint mijn opgave.

[4:11:53] En vanuit die opgave hebben we dus nodig dat er een aantal dingen gebeuren.

[4:11:57] Enerzijds zorgen dat er meer woningen zijn, dus de voorraad vergroten.

[4:12:01] Anderzijds grip op migratie.

[4:12:03] Dat is de opdracht van de minister van ANM.

[4:12:06] En daarbij heb ik nog de opdracht om te zorgen voor voldoende aanvullende huisvesting.

[4:12:12] Zodat die druk, die ik natuurlijk ook zie, die op die woningmarkt drukt, zodat we dat kunnen verlichten.

[4:12:18] En dat doen we met de bestuurlijke overeenkomst die er ligt.

[4:12:23] die we samen met VNG, Edes en IPO hebben opgesteld.

[4:12:27] En dan kan de voorrang voor statushouders er dan af... op het moment dat er voldoende alternatieve huisvesting is.

[4:12:38] En op de vraag of ik dat dan ook wil en vind, ja natuurlijk vind ik dat.

[4:12:42] Want op het moment dat we dat met elkaar hebben, zijn er ook gewoon genoeg woningen voor mensen om een dak boven hun hoofd te krijgen.

[4:12:49] En hebben we niet gezorgd voor extra AZC's, hebben we niet gezorgd voor extra dakloosheid, hebben we niet gezorgd voor extra hotels of schepen die gehuurd moeten worden.

[4:12:58] Maar hebben we dat geld, wat we anders daarin stoppen, in duurzame oplossingen gestopt.

[4:13:03] Ik heb beloofd voor het einde van het jaar met de contouren te komen voor een nieuw uitvoerbaar en effectief wetsvoorstel.

[4:13:11] En op wat daarin staat, daar loop ik nu nog niet op vooruit.

[4:13:16] Dan de vraag van de heer Nobel of ik gemeenten ga belonen die aanvullende huisvesting realiseren.

[4:13:24] Ja, dat doen we door degene die zich nu op basis van dat akkoord wat we hebben, die als eerste nu hun hand opsteken met wij willen hier graag ondersteuning bij.

[4:13:33] Dat we zorgen dat we daar gelijk staan met een team om hen ook te helpen dit te realiseren.

[4:13:38] En waar zit die beloning dan uiteindelijk in?

[4:13:40] Dat zit juist in dat wat Edus, VNG en IPO als rand voorwaardelijk hebben gesteld in de overeenkomst die we hebben.

[4:13:51] Is dat het ook open wordt gesteld voor andere urgente groepen.

[4:13:56] Dus dat niet alleen statushouders daar kunnen worden gehuisvest.

[4:14:00] Maar ook dat allerlei andere doelgroepen, mensen die in de knel zitten...

[4:14:03] jonge mensen die bij hun ouders wonen, mensen die uit een scheiding komen, dat die daar allemaal hun intrek kunnen nemen.

[4:14:11] Dus ze krijgen toegang tot een pool van experts.

[4:14:14] We doen een locatiescan samen met de thuisgevers en we bouwen een structuur voor ze waar ze gebruik van kunnen maken.

[4:14:20] Die natuurlijk efficiënt is.

[4:14:23] De vraag van de heer Klemmink over desinformatie op de site van het COA.

[4:14:28] En of ik bereid ben dat te verwijderen.

[4:14:33] Het COA beroept zich op één van de cijfers.

[4:14:35] Zoals ik in mijn brief heb beschreven, heb je de CBS-cijfers en de EIB-cijfers.

[4:14:41] Zij beroepen zich gewoon op één van deze cijfers.

[4:14:44] Dus ik zie op dit moment geen reden om met de minister van ANM hierover in gesprek te gaan.

[4:14:49] Dan de vraag van de heer Nobel en de heer Klemmink over... Kan de minister bevestigen dat het andere wetstraject sneller gaat?

[4:14:56] En kan de minister het proces van het wetsvoorstel toelichten?

[4:15:00] Uw kamer gaat over uw eigen agenda.

[4:15:03] En wanneer u wenst over het initiatiefvoorstel van mevrouw Keijzer en anderen te behandelen, dan gaat u daar ongetwijfeld toe over.

[4:15:11] Ten aanzien van mijn eigen wetsproces, ik breng binnenkort de contouren van mijn wetsvoorstel in consultatie.

[4:15:18] En schets daarin de hoofdlijnen van hoe dat eruit zou kunnen zien.

[4:15:23] Ik zorg ervoor dat ik in een vroegtijdig stadium de partijen die dit moeten uitvoeren, dat die hierbij betrokken zijn.

[4:15:30] Hun reacties neem ik mee.

[4:15:31] De vraag van de heer Klemmink en de heer De Hoop.

[4:15:40] Of ik wist dat de koepels zich eruit zouden trekken als ik een wet zou instellen?

[4:15:46] Ja, ik ben bewust van deze positie.

[4:15:49] Daar zijn ze vanaf dag 1 helder over geweest.

[4:15:52] En daarvan hebben ze gezegd dat als er een wetsvoorstel dat een verbod op voorrang regelt zonder rekening te houden met de uitvoerbaarheid en andere bezwaren die door de Raad van State zijn neergelegd.

[4:16:03] En andere partijen dat ze hun handtekening weghalen uit dat akkoord.

[4:16:09] Op dit moment is dat akkoord er.

[4:16:11] Op dit moment wordt daar al aan gewerkt.

[4:16:16] En een wetstraject duurt altijd lang.

[4:16:18] Dus elke dag...

[4:16:19] Dat ik in samenhang met deze mensen op zoek kan naar oplossingen en dat ik kan bijdragen aan het zorgen voor aanvullende huisvesting, niet alleen voor de statushouders, maar voor al die andere mensen wiens leven op de pauze stand staat, lijkt me dat een goed idee.

[4:16:34] Dan de vraag van mevrouw Keijzer over de kosten van hotels voor asielzoekers, Oekraïense ontheemden en statushouders.

[4:16:41] Het COA is verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers en statushouders totdat de huisvesting beschikbaar is.

[4:16:47] Ze zetten daarvoor enkele locaties in als vakantieparken, recreatiewoningen, hotel.

[4:16:52] De Oekraïense ontheemden worden door de gemeente opgevangen met ondersteuning vanuit de minister van de ANM.

[4:17:00] En hoeveel statushouders of Oekraïense ontheemden er precies in hotels, vakantieparken of recreatiewoningen worden opgevangen is een vraag aan mijn collega Bewindspersoon.

[4:17:10] Wat betreft huisvesting en dus wonen op vakantieparken en recreatiewoningen wordt het niet cijfermatig bijgehouden.

[4:17:19] En als u daar even kunt pauzeren, dan is er een vraag van de heer Klemmink namens jaar 21.

[4:17:24] Ja, dank u wel voorzitter.

[4:17:28] Allereerst over de cijfers van het COA.

[4:17:31] Ten aanzien van wat dan eigenlijk de druk van statushouders op sociale woningen.

[4:17:35] Het is een cijfer, maar er zijn dus ook andere cijfers.

[4:17:39] Dat heet als je aan enige redelijke expert vraagt, die zijn dan behopend in dit land gelukkig.

[4:17:43] Die zeggen ook dat het cijfer van 7 of 8 procent is misleidend.

[4:17:46] Dat is gewoon niet het reële cijfer.

[4:17:48] ...wat gebruikt moet worden.

[4:17:50] En het is mij te makkelijk als de minister zegt... ...ja, het COA gebruikt een cijfer.

[4:17:54] Er zijn ook andere cijfers.

[4:17:56] Dan zou ik er op zijn minst willen weten... ...welke keuze van de COA dan daarachter zit.

[4:18:00] Is dat een politieke keuze om het zo te framen of niet?

[4:18:03] Het lijkt mij te weinig met dit antwoord, voorzitter.

[4:18:05] Dan wat betreft de afspraak met de VNG, IPO en EDES.

[4:18:11] Ja, dat is dan vrij ingewikkeld.

[4:18:13] Want...

[4:18:15] Zij trekken de steun in op het moment dat hier in deze Kamer, of dat de initiatiefnemers er nu zijn of de minister, met een wetsbelstel komt om de voorrang van staathouders af te schaffen.

[4:18:26] En tegelijkertijd hoor ik van een aantal coalitiepartners, althans van D66 heb ik dat net gehoord, die zeggen ja we gaan pas afschaffen op het moment dat de achterstanden zijn weggehaald.

[4:18:37] Ja, dan wordt het een beetje ingewikkeld, want het kan allebei niet tegelijkbaar zijn.

[4:18:41] Dus ik wil de minister dan toch vragen, wat gaat de minister dan doen?

[4:18:45] Want gaat de minister dan wachten tot het bestuursakkoord in die anderhalf jaar is opgelost en dan pas met wetgeving komt?

[4:18:54] Want anders heeft hij geen steun meer van die koepels.

[4:18:56] Want op het moment dat of ik, mijn collega's, of u met een wetsvoorstel komt en de achterstanden zijn al niet weggewerkt, dan vervalt dus eigenlijk elke mogelijkheid om de achterstanden weg te werken.

[4:19:07] Dank u wel.

[4:19:08] Ik zal eerst de eerste vraag doen.

[4:19:10] Ik ga niet over het COA en ook niet over hun informatievoorziening.

[4:19:14] Dus ik stel voor dat u dit bespreekt met de minister van ANM.

[4:19:18] Als het gaat over het wetsvoorstel.

[4:19:21] Ik werk aan een uitvoerbaar wetsvoorstel.

[4:19:23] En daarvan heb ik toegezegd dat die voor het einde van het jaar, die contouren daarvan, dat ik die met de Kamer zou delen.

[4:19:29] Ik realiseer me heel goed wat de consequenties hiervan zijn.

[4:19:32] Daarom is het ook zo'n ongelooflijk ingewikkeld traject.

[4:19:35] Wel ben ik heel blij dat er een bestuurlijk akkoord ligt waar we nu elke dag mee werken.

[4:19:41] Waar nu geld en mensen en kennis beschikbaar is om ervoor te zorgen dat er aanvullende huisvesting komt.

[4:19:51] Over dat COVID-cijfer, dat is te makkelijk.

[4:19:54] Dan gaat de minister maar praten met haar collega van asiel en migratie over dat cijfer.

[4:20:00] Over dat bestuursakkoord, dat is echt ingewikkeld.

[4:20:04] Want er ligt hier gewoon in de Kamer, en die gaat binnenkort naar Plenair, gaan we dat vragen, mevrouw Keizerik en de heer Klaassen, om dat te gaan behandelen.

[4:20:13] Dat betekent, of de minister komt met haar eigen wetsvoorstel, dat betekent gewoon dat de steun van deze drie partijen, deze drie koepelorganisaties wordt ingetrokken.

[4:20:21] Laat deze minister chanteren, want dat is eigenlijk wat het veilig is.

[4:20:24] De minister laat zich chanteren door drie ongekozen koepels zonder enige democratische legitimatie.

[4:20:30] Maar zij zet eigenlijk de dolk in de rug van deze minister om te zeggen, op het moment dat u ook maar met een voorstel komt om de...

[4:20:37] Voor een bestaande houders af te schaffen trekken wij de steun van dit bestuurskort in.

[4:20:41] En dat is precies wat de minister zegt nodig te hebben om überhaupt tot deze afschaffing over te gaan.

[4:20:46] Ja, ik kan dat echt niet accepteren, voorzitter.

[4:20:49] En het is mij nog steeds niet helder geworden op de vraag die ik heb gesteld van hoe ziet nou eigenlijk het wetgevingsproject van deze minister eruit.

[4:20:54] De minister zegt, kom binnenkort, dit jaar nog, januari.

[4:20:58] ...met een contourenota, dat is dan voor consultatie.

[4:21:02] Dan komt er denk ik daarna nog een keer een wetsvoorstel... ...die dan nog een keer in consultatie gaat.

[4:21:07] Dan pas de Raad van State.

[4:21:09] Dan pas de behandeling in onze commissie.

[4:21:11] En dan pas plenair.

[4:21:12] Dat betekent als ik gewoon even doorreken... ...dat het wetsvoorstel wat ik zelf me ingediend heb met andere collega's... ...veel eerder in procedure gaat.

[4:21:19] En dat de minister met haar wetsvoorstel zeker drie kwart jaar achterloopt.

[4:21:22] Ik constateer dat goed.

[4:21:24] De minister?

[4:21:27] Ja, voorzitter.

[4:21:30] Of de heer Klemming vindt dat ik met de minister van de ANM moet spreken of niet... ...dat laat ik graag aan hem, wat hij daar allemaal van vindt.

[4:21:39] Als het gaat over het proces van dit wedstraject...

[4:21:42] Eerst maar de koepels.

[4:21:44] De koepels hebben gezegd wij trekken onze handtekening in als er niet serieus wordt gekeken naar de feedback van de Raad van State op uitvoerbaarheid.

[4:21:53] Wij zitten niet te wachten op een wet die wij moeten uitvoeren en die vervolgens niet uitvoerbaar is.

[4:22:00] Wij zitten te wachten op een wet die uitvoerbaar is, waar wij uiteindelijk invulling aan moeten geven.

[4:22:07] En als jullie ons dwingen iets te doen wat wij niet kunnen uitvoeren... omdat we anders zorgen voor grotere dakloosheid... AZC's die extra geopend moeten worden... extra hotelovernachtingen, cruise schepen die hiervoor gereserveerd moeten worden.

[4:22:24] Wij werken daar niet aan mee.

[4:22:25] Dat is fijn dat ze daar zo transparant over zijn.

[4:22:29] En dat ze dus ook gewoon zeggen... en ik heb die transparantie naar u door willen vertalen...

[4:22:33] In dit akkoord wat ik met ze heb staat dat we 20% van de taakstelling in die anderhalf jaar realiseren.

[4:22:41] Daar ga ik met ze hard aan de slag.

[4:22:44] En ondertussen heb ik u toegezegd dat ik kom met een uitvoerbaar wetsvoorstel.

[4:22:49] Dat ga ik dus ook doen.

[4:22:51] Dat was ook de reden waarom ik het eerdere wetsvoorstel heb ingetrokken, omdat er een dictum D lag vanuit de Raad van State.

[4:22:57] En de uitvoerders die dit moeten doen, het is namelijk heel makkelijk om hier te spreken over wat een ander allemaal moet doen, maar degene die dit moeten doen, ik heb hen nodig aan boord om ervoor te zorgen dat ze dit gaan realiseren.

[4:23:09] Dat doen zij met het bestuurlijk akkoord wat er nu ligt.

[4:23:13] Daarvan zeggen zij, hier willen wij op instappen, hier willen wij ons hart voor maken, hier willen wij tempo op gaan maken, zodat we over die anderhalf jaar die 20% kunnen realiseren.

[4:23:26] Daarmee nemen zij eigenaarschap voor het oplossen van een probleem wat er is.

[4:23:32] En daarbij zeggen ze, het is voor ons randvoorwaardelijk... dat in die aanvullende huisvesting ook gelegenheid is... voor de jonge mensen die bij hun ouders te lang in huis moeten blijven wonen... omdat ze simpelweg geen andere plek kunnen vinden.

[4:23:46] Of voor studenten, of voor daklozen, of voor mensen die uit hun scheiding komen.

[4:23:52] Dat is de inzet.

[4:23:53] Dat is een inzet waar ik elke dag met hen aan werk.

[4:23:57] En dat is een duurzame oplossing die uiteindelijk leidt tot de situatie...

[4:24:01] dat er voldoende huisvesting is.

[4:24:03] En de statushouders die in de aanvullende huisvesting zitten, die zitten op die plek in afwachting op diezelfde wachtlijst.

[4:24:11] Dus we doen echt iets om de problematiek die we allemaal zien, om die opgelost te krijgen op een manier die uitvoerbaar is.

[4:24:19] Clemmie.

[4:24:21] Ja, voorzitter.

[4:24:21] Met alle aspecten over het opmerken van de minister dat ik dan maar met de minister van de ANM moet gaan spreken, vind ik toch een beetje min 18.

[4:24:27] Naar een kamer.

[4:24:28] Ik vraag de minister nogmaals om dit op te nemen met de minister van de ANM.

[4:24:31] En dat is mijn rol gewoon als Kamerlid.

[4:24:33] En het is aan de minister dan maar om dat uit te voeren, vind ik.

[4:24:35] Voorzitter, dan over het bestuursakkoord met deze drie koepelorganisaties.

[4:24:40] Ik lees in het brief van de minister, klip en klaar...

[4:24:45] dat zij in anderhalf jaar tijd, met alle ondersteuning... en alle mogelijkheden die de minister doet met ondersteunen... waar ik blij mee ben trouwens... in anderhalf jaar tijd wordt de wettelijke huisvestingstakenstelling... voor het staatshuis primair opgevuld en weggenomen.

[4:24:58] Inclusief de drie takenstellingen voor 2027-1, 2027-2 en 2028-1.

[4:25:05] Met andere woorden, in het bestuursakkoord staat... dat zij in staat zijn met de ondersteuning die de minister biedt... nogmaals, heel goed minister... dat zij in staat zijn om in anderhalf jaar tijd...

[4:25:15] de taakstellingen en de huiswerksproblematiek als schade om statushouders te kunnen oplossen.

[4:25:19] Dat betekent dus dat als dat opgelost is in anderhalve tijd, zoals die hier staat, wel degelijk kunnen overgaan tot het afschaffen van de vorm van statushouders.

[4:25:27] En dat betekent dat het initiatiefvoorstel wat ik en mijn collega's hebben gemaakt precies in datzelfde tijdsvergeen past.

[4:25:32] Het voorstel van de minister past niet in dit tijdsvergeen, want het voorstel van de minister duurt drie kwart jaar langer.

[4:25:37] Dank u wel, de minister.

[4:25:40] Ja, er ontbreekt alleen één woord in uw betoog, want ik begrijp uw betoog.

[4:25:46] Er ontbreekt alleen een woord die wel in de brief staat via de voorzitter en dat is 20%.

[4:25:51] Er staat in dat de achterstanden plus 20% van de taakstelling van de komende drie periodes, dat die hiermee worden opgelost.

[4:25:58] Dus bij elkaar opgeteld is het niet de 100% of de 80%, of welk percentage u dan ook mee zou willen werken, die leidt tot voldoende alternatieve huisvesting aanwezig om ervoor te zorgen dat iedereen die in Nederland mag wonen door de rechter, en dat ook dus recht heeft om hier te mogen blijven wonen, dat die recht heeft op een dak boven het hoofd.

[4:26:22] Dat probeer ik hiermee te regelen.

[4:26:24] En binnen die anderhalf jaar gaat het daar dus over.

[4:26:30] U heeft de drie gehad, heer Klemmink.

[4:26:32] Ja, of u...

[4:26:34] We hebben nog maar heel kort.

[4:26:35] Dus ik had iedereen beloofd twee interrupties.

[4:26:38] Die mogen in drieën.

[4:26:39] Dus u kunt uw tweede inzetten, maar ja, dan is het dat ook wel.

[4:26:46] Klemmink.

[4:26:47] Nee, dus België zijn duidelijk.

[4:26:49] Dat is wel stoort, voorzitter.

[4:26:52] Maar dan heeft de minister dus geen akkoord.

[4:26:56] Want wat de Kamer heeft gevraagd is dat de minister een akkoord maakt met de drie koepels voor de uitvoerbaarheid, waardoor wij over kunnen gaan.

[4:27:03] Naar de afschaffing van de statushouders.

[4:27:04] Wat de minister nu zegt is eigenlijk, ik heb eigenlijk geen akkoord gesloten.

[4:27:07] Want het verdoet niet aan de volledige opgave.

[4:27:09] Dat is één.

[4:27:10] En het tweede is eigenlijk dat de minister helemaal geen akkoord heeft.

[4:27:12] Want de handen worden afgetrokken op het moment dat überhaupt maar een wetsvoorstel hier in behandeling wordt gelomen en aangenomen wordt.

[4:27:18] Om de afschaffing van statushouders te laten afschaffen.

[4:27:21] Voorzitter, de enige conclusie is dat deze minister echt een zwakke ruggegraat heeft.

[4:27:25] Als het gaat om dit vraagstuk.

[4:27:27] er geen enkele uitzicht is op een situatie waarin we tot afschaffen van staatshuizen kunnen gaan.

[4:27:33] En dat betekent eigenlijk feitelijk dat de minister ook niet houdt aan het klitsjakkoord.

[4:27:41] Nou voorzitter, ik denk dat de heer Klemmink een aantal dingen door elkaar heen haalt.

[4:27:45] De Kamer heeft mij helemaal niet gevraagd om een bestuurlijk akkoord te sluiten.

[4:27:49] Ik werk gewoon langs de lijnen van het coalitieakkoord en daarin staat heel helder verwoord dat de voorrang van de positie van statushouders eraf kan op het moment dat er voldoende alternatieve huisvesting is.

[4:28:00] Dus ik doe gewoon wat er in het coalitieakkoord staat en u heeft mij daar niet tot iets anders opgeroepen.

[4:28:07] Heer Klemmink.

[4:28:08] Het is wel degelijk gevraagd aan de minister om te zorgen dat de voorrang eraf kan op het moment dat de uitvoering dat ook aan kan.

[4:28:16] De minister presenteert dit als een akkoord om tot afschaffing van de voorrang van statushouders over te gaan.

[4:28:23] De conclusie is eigenlijk heel simpel.

[4:28:25] Er is geen akkoord dat uiteindelijk gaat leiden tot de afschaffing van de voorrang van statushouders.

[4:28:30] Ik ben heel benieuwd wat dat betekent voor de coalitie en de stabiliteit van deze coalitie.

[4:28:34] De minister.

[4:28:36] Ja, voorzitter.

[4:28:37] We zijn het blijkbaar niet met elkaar eens en dat is niet erg.

[4:28:41] Dus ik zal ook nog een keer herhalen wat mijn standpunt is.

[4:28:44] In het coalitieakkoord, en ik ben ook daar in volle overtuiging van overtuigd, dat de voorrang van de statushouders eraf moet kunnen.

[4:28:53] Om dat te doen heb je wel een oplossing nodig om te voorkomen dat je de dakloosheid vergroot, dat je extra AZC's moet openen, dat je hotels, dat je cruise schepen, dat je dat allemaal moet doen.

[4:29:02] Om dat te voorkomen heb je alternatieve huisvesting nodig.

[4:29:06] Daarop moet je dan nu inzetten.

[4:29:08] Dat heb ik gedaan met wat er nu ligt.

[4:29:10] Daar zijn afspraken gemaakt en daar wordt nu al aan gewerkt.

[4:29:14] Er is nog geen wet, nog vanuit de Kamer, nog vanuit mij die al in werking is.

[4:29:20] Dus elke dag dat ik bezig ben met alternatieve huisvesting, zorg ik ook voor de mensen die op dit moment geen huisvesting hebben.

[4:29:28] Omdat het veel breder is dan alleen de statushouders.

[4:29:31] De laatste vraag van de heer Klemming.

[4:29:33] Ja, dank u wel voorzitter.

[4:29:35] Het betekent dus dat met dit bestuursakkoord, zover het een akkoord is, we over anderhalf jaar een situatie hebben waarbij de drie koepels, zover ze überhaupt eigenlijk draagvlak hebben in dit land, de drie koepels zeggen u kunt niet overgaan tot het afschaffen van de volgende statushouders.

[4:29:52] Dus dat betekent dat er nog een aanvullend akkoord moet gaan komen of een aanvullende afspraak moet gaan komen om de restant dan weg te werken.

[4:29:58] Begrijp ik dat dan goed van de minister?

[4:30:00] En

[4:30:00] Hoe gaat de minister dat dan doen?

[4:30:01] De minister.

[4:30:05] In dit bestuurlijke akkoord wordt ingezet op die 20%.

[4:30:10] Dus er is nog een resterende opgave.

[4:30:12] Dat moet worden opgelost.

[4:30:14] Dat is onderdeel van het wetsvoorstel.

[4:30:19] Mevrouw Keijs, we hadden afgesproken iedereen twee interrupties.

[4:30:23] Ja, maar ik had er twee in twee gehad en dan had ik er nog eentje over, toch?

[4:30:27] Nou, we hebben afgesproken twee interrupties.

[4:30:29] Ja, maar we halen het echt niet qua tijd.

[4:30:30] Dan moet ik het punt van orde maken.

[4:30:31] Ik moet ook weg naar een volgende vergadering.

[4:30:34] En ik zou het wel fijn vinden om te horen wat de Nederlandse jeugd moet doen om dezelfde behandeling te krijgen als de statushouders.

[4:30:44] De minister.

[4:30:54] De minister gaat over uw eigen antwoorden, dus u kunt de vraag beantwoorden.

[4:31:00] Ik kan hem wel even overnemen, want ik had natuurlijk in mijn bijdrage over die 20% ook gevraagd hoe gaan we dat dan voor de starters doen, voor de jongeren, voor de studenten.

[4:31:09] Want ik kan wel zeggen, een bootopvang of in een hotel, ik denk dat er heel veel jongeren zijn die zouden heel blij zijn als dit kabinet dat soort opvangvoorzieningen of woonvoorzieningen voor ze gaat regelen.

[4:31:23] Dus in de lijn, in het verlengde van wat mevrouw Keijzer vraagt, voorzitter, kan de minister nu misschien alvast antwoorden op de vragen die ik daarover gesteld heb.

[4:31:33] Komen er voor jongeren, starters, studenten ook dat soort harde doelstellingen en normeringen om hen van de zolderkamers af te helpen?

[4:31:43] Helder, de minister.

[4:31:46] Ja, voorzitter.

[4:31:48] De hele inzet van de alternatieve huisvesting is zorgen voor een duurzame oplossing.

[4:31:52] En die is dus heel nadrukkelijk niet alleen voor statushouders, maar ook voor al die andere woningzoekenden waar dit debat ook over gaat.

[4:32:00] Dit debat gaat over veel meer dan alleen, of het zou in ieder geval moeten gaan over veel meer dan alleen statushouders.

[4:32:05] Dus het gaat juist over om ervoor te zorgen dat al die mensen die in de klem zitten, dat die een plek krijgen op die woningmarkt.

[4:32:12] En ik zie dat de hoeveelheid statushouders, dat dat knelt en dat we daar dus iets op moeten doen.

[4:32:18] Ik vind alleen niet de oplossing, ik vind sowieso niet de oplossing dat we hotels moeten gebruiken voor opvang of cruise schepen moeten gebruiken voor opvang.

[4:32:26] We moeten duurzame oplossingen met elkaar realiseren.

[4:32:29] Dus ik geef datzelfde geld veel liever uit aan veel meer aanvullende huisvesting.

[4:32:34] Zoveel als we er maar uit kunnen persen op de locaties waar dit allemaal kan en wenselijk is.

[4:32:40] Zodat al die mensen gewoon een fatsoenlijke woonruimte hebben.

[4:32:42] Want dat leeft echt veel beter dan in een hotel of op een cruise schip.

[4:32:46] Mevrouw Wiersma, BBB.

[4:32:48] Ja, voorzitter, ik ben het helemaal met de minister eens.

[4:32:50] En ik heb ook in een kabinet gezeten en de rekeningen voorbij zien komen... wat die alternatieve opvang ook moet kosten.

[4:32:58] Maar dat is natuurlijk niet het punt.

[4:32:59] Want het punt is, gaan we dezelfde energie van dit kabinet... kunnen we dat verwachten om ook harde doelstellingen... voor die jongeren die niet zelfstandig kunnen gaan wonen... dat daar ook 20% in lopen in anderhalf jaar wordt afgesproken...

[4:33:16] Dus hoe zit die verhouding tussen die verschillende aandachtsgroepen die de minister noemt?

[4:33:21] En wat kunnen die jongeren en de starters daarin verwachten?

[4:33:25] Zit daar ook een concreet percentage wat deze minister in de komende tijd aan welke woonvorm dan ook wil gaan helpen?

[4:33:34] De minister.

[4:33:36] Wat ik het mooie vind, voorzitter, van het bestuurlijk akkoord wat er nu ligt, is dat het dus juist voor die bredere doelgroep is, maar dat het wel gefinancierd wordt vanuit het Rijk.

[4:33:47] Dus wij stappen financieel in voor die aanvullende huisvesting.

[4:33:50] Dus wij zorgen er op die manier financieel voor dat het niet alleen naar de staatshouders gaat, maar ook voor al die andere groepen.

[4:33:56] Het is aan gemeenten zelf om op basis van hun urgentie binnen hun gemeente om daar invulling aan te geven.

[4:34:03] Dus wat we niet gedaan hebben is iedereen een eigen percentage geven en dat dan vastleggen.

[4:34:08] Maar de gemeentes hebben heel nadrukkelijk gevraagd.

[4:34:10] Wij weten in onze gemeente hoeveel van welke groepen er in de knel zitten.

[4:34:16] Dus geef ons gewoon zelf de ruimte om dat te kunnen invullen.

[4:34:21] Of is dat voor u?

[4:34:22] Nee, mevrouw Wiersma, WWW.

[4:34:23] Ja, nee, ik maak dan toch...

[4:34:25] Als we er maar twee en drie hebben, dan moet ik hem er even volmaken.

[4:34:31] Ja, nee, anders doe ik straks een keizertje.

[4:34:33] Dat is weer beter dan een brometje, moet ik zeggen, gezien de afgelopen week.

[4:34:37] Maar goed, ik zou graag willen zien wat de inzet is op deze doelgroepen.

[4:34:45] En ik hoop dat het kabinet, want vanuit het kabinet zien we wel op specifiek die statushouders een enorme ambitie om ervoor te zorgen dat die een thuis krijgen.

[4:34:54] Ik zou graag willen zien dat dit kabinet diezelfde energie, ambitie en motivatie in deze jongeren en starters steekt.

[4:35:04] Ja, de minister.

[4:35:06] Wat ik kan doen is, we komen met een rapportage in Q2 volgend jaar.

[4:35:11] Daarin kan je dan zien specifiek wat de verdeling is van die aanvullende huisvesting.

[4:35:18] En daar kan ik het laten zien wat we ermee gedaan hebben.

[4:35:21] En tot die tijd zal ik daar veel aandacht voor vragen bij de gemeentes.

[4:35:24] Om daar zich zeer bewust van te zijn als ze dat niet al waren.

[4:35:29] Minister, is dat een nieuwe toezegging die hier gedaan wordt?

[4:35:32] Want dan registreren we hem.

[4:35:34] Ik zie dat het mag.

[4:35:36] U had denk ik een datum genoemd?

[4:35:38] Ja, Q227.

[4:35:39] Tweede kwartaal.

[4:35:42] Helder.

[4:35:42] Vervolgt u de beantwoording?

[4:35:44] Ah nee, er is nog een interruptie van de heer De Hoop.

[4:35:46] Pro.

[4:35:48] Voorzitter, ik ben wel benieuwd wat de minister er eigenlijk van vindt dat het debat sinds drie uur vrijwel alleen over de voorrang van statushouders gaat.

[4:35:56] De minister.

[4:35:59] Ik zie het als mijn opgave om ervoor te zorgen dat iedereen die in Nederland mag wonen, dat hij een dak boven zijn of haar hoofd krijgt.

[4:36:06] En de complexiteit van waar wij met elkaar verschillende debatten over voeren, rijkt veel verder dan alleen statushouders.

[4:36:14] Tegelijkertijd zie ik ook dat dit een onderwerp is wat in bijna elk debat terugkomt en dat het maatschappelijk knelt.

[4:36:22] Dus ik zie echt wel dat ik hierop iets te doen heb.

[4:36:24] En dat probeer ik te doen op de manier die ik net heb uitgelegd.

[4:36:28] Ik hoop tegelijkertijd dat we ook praten over al die andere oplossingen die nodig zijn om dat woonvraagstuk op te lossen.

[4:36:35] Dus ik ben heel blij dat ik ook nog meer mapjes heb vandaag om te doorlopen.

[4:36:41] Daar zou ik ook graag naar toe willen voorzitten.

[4:36:43] Dus ik ga hier gewoon twee interrupties van maken in plaats van drie.

[4:36:46] Maar ik zou toch de minister ook de vraag willen stellen... of als er iets in een coalitieakkoord staat... waarvan eigenlijk blijkt dat het niet uitvoerbaar is... of de minister ook bereid is om die conclusie te trekken.

[4:36:57] Want mijn gevoel is dat we nu in het bestuursakkoord zien... dat er gelukkig een inzet is van corporaties, van het maatschappelijk middenveld... om te kijken hoe kunnen we die tijdelijke huisvesting organiseren... maar dat er best wel tijd overheen gaat en dat zij ook zeggen...

[4:37:10] Als je die voorrang van statushouders eerder invoert.

[4:37:13] Is het voor ons niet uitvoerbaar.

[4:37:15] En misschien nog wel belangrijker.

[4:37:16] Gaat het zo hard in tegen de gelijke behandeling.

[4:37:19] Waar de minister zelf ook aan refereerde.

[4:37:21] In het advies van de Raad van State.

[4:37:23] Dat ik eigenlijk denk dat het niet uitvoerbaar is.

[4:37:24] Niet op korte termijn.

[4:37:25] En eigenlijk niet binnen de periode van dit kabinet.

[4:37:29] En ik zou de minister de vraag willen stellen.

[4:37:31] Op het moment dat zij zelf tot die conclusie komt.

[4:37:32] Dat zij die ook hard op wil trekken.

[4:37:34] Want hier gaat heel veel energie naartoe.

[4:37:35] We kunnen vooral het beste die energie steek in huizen bouwen.

[4:37:38] betaalbare woningen bouwen zodat iedereen aan die woning komt, zoals de minister zelf ook aangeeft te willen.

[4:37:47] Ik laat het coalitieakkoord natuurlijk hierin niet los, ook omdat ik erin geloof.

[4:37:57] Het is vrij helder dat dit maatschappelijk echt knelt en dat we hier dus iets op te doen hebben.

[4:38:03] Ik geloof in wat er in het coalitieakkoord staat, dat de voorrang eraf kan op het moment dat er voldoende alternatieve huisvesting is.

[4:38:09] Zo staat het er, daar geloof ik zelf ook in.

[4:38:12] Daarom zet ik alles op alles om ervoor te zorgen dat die alternatieve huisvesting er is, zodat we zo snel mogelijk mensen een dak boven hun hoofd kunnen geven.

[4:38:19] Heel fijn dat het breder is dan alleen maar voor één doelgroep en daar zal ik me voor blijven inzetten.

[4:38:27] Vervolgt u de beantwoording?

[4:38:33] De vraag van de heer De Hoop... over de adviesrapportage van de kwartiermakers... over de 20.000 fabriekswoningen.

[4:38:43] Met de doelgroep Flexibele Regeling... die op 1 juli 26 is opengegaan... kunnen de middelen van ANM...

[4:38:50] begroting worden ingezet voor het realiseren van huisvesting voor statushouders, bijvoorbeeld voor de realisatie van die fabriekswoningen.

[4:38:57] De aanbevelingen uit de rapportage bieden een aantal waardevolle aanknopingspunten voor de uitvoering van het bestuursakkoord.

[4:39:02] Tegelijkertijd staan er ook een aantal aanbevelingen in die in strijd zijn met de wet regie of die niet helemaal aansluiten bij de afspraken die ik heb gemaakt in het bestuursakkoord.

[4:39:14] Dus ik benut de rapportage zo optimaal mogelijk om de uitvoeringen te vergroten en te versnellen.

[4:39:22] En werk daarnaast aan een wetsvoorstel voor de positie van statushouders op de woningmarkt.

[4:39:26] Bij een voortgangsbrief over het bestuurlijk akkoord zal ik ook hier naderop ingaan hoe ik met de adviezen van de kwartiermakers ben omgegaan.

[4:39:35] Vraag van mevrouw Wiersma.

[4:39:39] Even kijken.

[4:39:40] Waarom kan het wel voor de statushouders, maar niet voor... Die heb ik net beantwoord.

[4:39:46] Die heb ik ook net beantwoord.

[4:39:47] Dan de vraag van de heer Vlag over miljarden in de bouw voor migratie.

[4:39:52] Ja, ik zie ook veel liever duurzame oplossingen en dat we investeren in huisvestingsoplossingen in plaats van opvang.

[4:40:00] Omdat het geld op die manier veel beter en duurzamer wordt besteed.

[4:40:04] Dan de vraag van de heer Vlag over het EIB-rapport.

[4:40:09] Daar heb ik natuurlijk al het een en ander over gezegd, maar de bouwopgave is geen toewijzingsvraagstuk.

[4:40:21] Voor mij als woonminister geldt het aantal mensen in Nederland als een gegeven en daar begint mijn opdracht.

[4:40:26] We bouwen huizen voor iedereen die in Nederland mag blijven.

[4:40:30] Ik bouw voor doorstromers, starters, ouderen, studenten en ook voor statushouders.

[4:40:34] En hoeveel statushouders er te huisvesten zijn is gebaseerd op het aantal afgegeven verblijfsvergunningen.

[4:40:43] Even kijken.

[4:40:47] Volgens mij zijn we er al.

[4:40:48] Oh nee, hier nog.

[4:40:50] Een vraag van mevrouw Steen en van de heer Grinwis over studentenhuisvesting.

[4:40:57] Hoe ik ervoor ga zorgen dat het weer aantrekkelijk wordt om voor studenten te bouwen.

[4:41:01] Op dit moment ben ik de woondeals aan het actualiseren.

[4:41:04] En zowel dat ik daar extra aandacht vraag voor ouderen, vraag ik daar ook extra aandacht voor jongeren in de zin van studenten.

[4:41:11] En maak ik ook afspraken over zelfstandige als onzelfstandige studenten huisvesting.

[4:41:18] Hospitaal verhuur wordt makkelijker als we met elkaar door dat proces heen zijn.

[4:41:22] En ik stimuleer de bouw van onzelfstandige woningen voor studenten vanaf 27 via de regeling huisvesting aandachtsgroepen.

[4:41:30] Dat betekent dat de middelen niet worden uitgekeerd voor zelfstandige woningen zoals studio's.

[4:41:35] Ik geef ook gehoor aan de oproep om corporaties te stimuleren, studentenhuisvesting te realiseren.

[4:41:41] En dat moeten ze opnemen in de volkshuisvestingsprogramma's en in de woondeals.

[4:41:46] En mevrouw Steen heeft mij opgeroepen via een motie om ook informatiebijeenkomsten voor gemeentes te organiseren.

[4:41:53] En dat gaan we natuurlijk ook gewoon doen.

[4:41:55] Dan de vraag van de heer De Hoop over de urgentie van dakloze gezinnen.

[4:42:00] En dan gezinnen met kinderen.

[4:42:03] Als we iets in Nederland helemaal niet zouden moeten willen, zijn het kinderen op straat.

[4:42:08] Dus elke dakloze is erg, maar daklozen met kinderen is beyond schrijnend als je het mij vraagt.

[4:42:15] Ik vind het dan ook goed dat het amendement is aangenomen dat ervoor zorgt dat dakloze gezinnen met minderjarige kinderen in aanmerking komen voor urgentie.

[4:42:23] In lijn met het amendement krijgen gezinnen met minderjarige kinderen die onder 1 de leefsituaties uit de ethos light vallen urgentie.

[4:42:31] En ik werk dit uit in de regeling versterking volkshuisvesting en ik zet erop in dat die 1 januari 27 kan ingaan.

[4:42:40] Dan de vraag van de heer De Hoop.

[4:42:43] Wat vind ik van de doelstelling van nul dakloos in 2030 wordt losgelaten?

[4:42:48] Dit was ook onderdeel van het debat dakloosheid vorige week, waarbij ik was uitgenodigd aan te sluiten bij...

[4:42:58] VWS, inderdaad.

[4:42:59] Dank u wel.

[4:43:00] En het is eigenlijk heel treurig dat we die ambitie moeten loslaten.

[4:43:04] Maar we zien dat de aantallen daklozen toenemen in plaats van afnemen.

[4:43:09] En wat ik enorm waardeer aan de minister van VWS en mijzelf...

[4:43:13] Niet dat ik dat van mijzelf waardeer, maar wat ik van haar waardeer en waar ik haar in ondersteun... ...en dat dus ook steun, is dat als je ziet dat je iets niet gaat halen... ...dan moet je daar het eerlijke gesprek met elkaar over voeren.

[4:43:25] Dat is niet hetzelfde als de ambitie zelf loslaten.

[4:43:29] Dat is alleen zeggen, we gaan dat in 2030 niet realiseren... ...maar we gaan wel alles op alles zetten om dit toch voor elkaar te krijgen.

[4:43:36] En ik denk dat met de implementatie van de wet Versterking Regie Volkshuisvesting...

[4:43:40] Dat we daar regie op kunnen gaan voeren.

[4:43:43] Omdat we dan ook weten naar welke data kijken we precies.

[4:43:47] En hoe kunnen we hierop sturen.

[4:43:50] En met het actieplan versnelling woningbouw zet ik natuurlijk in op meer woningen.

[4:43:55] Ook voor de specifieke aandachtsgroepen.

[4:43:58] Dan de vraag van de heer...

[4:44:00] Ik zie dat er een vraag is van de heer De Hoop.

[4:44:03] Maar had u nog een vraag over dakloosheid?

[4:44:06] Nee, dan ga ik het woord geven aan De Hoop.

[4:44:08] Ja, dank voorzitter.

[4:44:10] Kijk, wat ik het ingewikkelde hieraan vind is dat eigenlijk een paar jaar geleden het kabinet, de voorgangers van deze minister, met ontzettend veel bombarie aankondigde we gaan aan nul daklozen in 2030.

[4:44:24] En dat bijna iedereen, zowel in de Kamer of in het maatschappelijk middenveld zei dit is niet haalbaar.

[4:44:29] Beloof zoiets nou niet voor zulke kwetsbare mensen als je dat niet waar kunt maken.

[4:44:33] En ik vind het vervelend, politiek vervelend, maar vooral voor de mensen waar het om gaat, dat we nu met elkaar de conclusie trekken dat dat inderdaad zo is.

[4:44:41] En de vraag is, wat doe je dan in de tussentijd?

[4:44:44] En de minister schetst, we gaan de komende tijd alles op alles zetten om daklozen te helpen.

[4:44:49] Dat zit in een deel van het amendement van de heer Grinwis.

[4:44:51] Maar wat doet de minister op korte termijn ook om de capaciteit bijvoorbeeld bij gemeenten te vergroten voor slaapzalen, voor opvang voor deze wintermaanden bijvoorbeeld al?

[4:45:00] Zet het kabinet daar nog extra stappen?

[4:45:03] Wat voor mogelijkheden ziet de minister om daar de komende maanden wat te doen?

[4:45:09] Ja, voorzitter.

[4:45:11] Ik denk een heel terecht appel wat de heer De Hoop doet.

[4:45:15] Met wat doe je nog meer behalve wat je al doet via een wet.

[4:45:19] En in papieren mensen urgentie geven, dat haalt mensen nog niet direct van straat.

[4:45:23] Dus ik begrijp het appel wat u doet.

[4:45:26] Wij zetten daarop in.

[4:45:29] We ondersteunen gemeentes daarbij hoe ze daarmee om kunnen gaan.

[4:45:32] We zijn ook in gesprek met gemeentes die ons vragen om een bepaalde pilot te doen...

[4:45:35] En we gebruiken de aanvullende huisvesting.

[4:45:38] En dat heb ik dus vorige week ook gezien in Hilversum.

[4:45:41] Waar ook daklozen een plek krijgen in die aanvullende huisvesting.

[4:45:45] Maar wat ik wilde zeggen was, ik hoor uw appel en die neem ik even mee om te kijken wat wij nog aanvullend zouden kunnen doen.

[4:45:53] Dus ik maak er geen toezegging van dat ik iets ga doen.

[4:45:55] Maar ik ga wel kijken wat wij kunnen doen.

[4:45:57] Dus ik zie het als een aanmoediging om mijn eigen woorden wat meer content te geven.

[4:46:03] De heer De Hoop.

[4:46:05] Voorzitter, dat waardeer ik.

[4:46:06] Als ik die aanmoediging dan wat inkleuring mag geven, om ook mee te geven aan de minister.

[4:46:11] Kijk, ik denk niet dat wij dit jaar de structurele oplossing met elkaar al vinden dat we op dakloosheid nu ook uitkomen.

[4:46:17] Volgens mij trekken we die conclusie allemaal met elkaar.

[4:46:19] Maar je kunt natuurlijk wel kijken wat voor voorzieningen je nou voor elkaar kunt krijgen.

[4:46:23] Bijvoorbeeld in de koude wintermaanden op dit moment.

[4:46:25] Ik vind dakloosheid per definitie schrijnend.

[4:46:28] Maar als we weten dat vanaf kerst het mogelijk weer ontzettend veel gaat vriezen tot aan februari.

[4:46:33] Dan denk ik zijn daar niet mogelijk helen.

[4:46:36] waar we gemeenten kunnen helpen.

[4:46:37] Je hebt in Rotterdam hele goede voorbeelden, waar mensen zeggen niemand mag in de kou op straat slapen.

[4:46:42] Je hebt goede voorzieningen voor vrouwen met jonge kinderen.

[4:46:46] Ik zou met de minister graag door willen spreken, dat gesprek kunnen we bij de begroting vast verder voeren, hoe we nu op korte termijn incidenteel voor deze groepen bijvoorbeeld toch extra zaken kunnen faciliteren.

[4:46:56] En ik denk dat daar best mogelijkheden zijn.

[4:46:58] En ik wijs er ook op dat er een twee minuten debat dakloosheid aankomt.

[4:47:02] Maar ik geef het woord aan de minister.

[4:47:04] Ja, voorzitter.

[4:47:07] Dus ja, ik zal deze oproep meenemen.

[4:47:09] Dan zal ik met mijn collega daarover spreken om te kijken op welke manier we daar invulling aan kunnen geven.

[4:47:18] Dan de vraag van de heer Van Leijen over de studentenhuisvesting.

[4:47:22] Of ik ervoor kan zorgen dat bij de bouw ook ruimte komt voor voorzieningen zoals winkels, bar en sport.

[4:47:28] Ik ben de naam vergeten van de bar.

[4:47:31] Dat is heel goed hoor ik hier.

[4:47:34] Nee, nee, dat was heel goed.

[4:47:35] Ze weet het naast mij nog wel.

[4:47:37] Ik vind het natuurlijk belangrijk dat we niet alleen maar studentenwoningen neerzetten en dat we dan vervolgens niks op voorzieningen doen.

[4:47:43] Dus het is aan de universiteit om een gebiedsregisseur aan te wijzen.

[4:47:47] Dat wordt ook met hen afgesproken en die kijkt heel nadrukkelijk wat er nodig is in zo'n omgeving.

[4:47:53] En die zal de speelfunctie vervullen tussen de onderwijsinstelling, de gemeente en de ontwikkelaar om echt in de gaten te houden dat vanaf het begin dat wordt meegenomen.

[4:48:03] En dan nog twee in dit mapje.

[4:48:06] Een van de heer Van Leijen over de MBO en de HBO-instellingen om die mee te nemen.

[4:48:13] Als ik daar een kort antwoord op geef, dan is HBO ja en MBO nog nee.

[4:48:18] En dat is niet omdat wij die intentie niet hebben, maar de cijfers waar we mee werken...

[4:48:23] Voor het HBO kunnen we die halen uit de landelijke monitor studentenhuisvesting.

[4:48:27] En dat kan nog niet voor het MBO.

[4:48:29] Dus we hebben die data, we hebben dat inzicht nog niet.

[4:48:32] En zonder dat inzicht is het ook moeilijk om daar vervolgens een business case op te bouwen.

[4:48:39] En dan is er een interruptie van Van Leijen, D66.

[4:48:44] Dank aan de minister voor de heldere toelichting.

[4:48:46] Misschien één vervolgvraag dan.

[4:48:48] Wat is er dan voor nodig om dat inzicht wel te krijgen, ook voor die MBO-studenten?

[4:48:52] Ik heb alle begrepen als het er niet is, maar ik ben er wel benieuwd naar.

[4:48:55] Wat kunnen we dan doen om dat wel te krijgen?

[4:48:58] De minister.

[4:49:02] Ja, voorzitter.

[4:49:03] We zitten natuurlijk in dat platform waar we daarover spreken.

[4:49:06] Daar zitten de mbo's wel bij aan tafel.

[4:49:08] Dus wat ik kan doen is tijdens dat gesprek vragen wat er nodig zou zijn... ...om die data boven water te krijgen, zodat we weten wat daar de behoefte eventueel zou zijn.

[4:49:19] En dan tot slot voor dit mapje de vraag van de heer Nobel.

[4:49:24] Hoe het met het wetvoorstel staat, die heb ik denk ik zojuist beantwoord.

[4:49:30] Ga ik over naar het mapje huurbeleid.

[4:49:34] Even kijken, mevrouw Steen.

[4:49:37] Kunnen we een huurregister, de lichte variant.

[4:49:42] In april heb ik natuurlijk het voorstel in internetconsultatie gebracht.

[4:49:46] Ik ben nu die reacties allemaal aan het verwerken.

[4:49:49] Ik kijk ook naar de financiële kant.

[4:49:52] En om u gewoon een klein beetje mee te nemen in wat ik zie.

[4:49:55] Maar natuurlijk krijgt u dat allemaal nog op papier.

[4:49:58] Wordt er onafhankelijkheid?

[4:49:59] wordt ongeveer voor het bouwen en onderhouden uitgegaan van 5 tot 10 miljoen per jaar.

[4:50:05] En dan hebben we echt een goed systeem, wat ook de aanvullende opmerkingen van de heer Grinwis, wat dat dan ook borgt.

[4:50:13] Nou, daar moet ik natuurlijk wel een goede afweging over maken, wat de meerwaarde is van dit huurregister ten opzichte van die kosten.

[4:50:19] En daar heb ik even tijd voor nodig, maar begin 27, dat is niet heel lang meer...

[4:50:23] Neem ik hier een besluit over en informeer ik uw Kamer over mijn zienswijze in ieder geval daarop.

[4:50:30] Dan de vraag van mevrouw Wiersma over de kostendelersnorm.

[4:50:34] 10 maart 26 is met uw Kamer een rapport gedeeld over de kostendelersnorm.

[4:50:40] Daaruit kwam dat het geen doelmatig middel is om woningdelen te bevorderen.

[4:50:45] Als de toekomst zou laten zien dat door omstandigheden alles anders wordt, dan wil ik er best nog wel een keer naar kijken.

[4:50:52] Maar voor nu is die niet doelmatig.

[4:50:55] Dan de vraag van de heer De Hoop of ze vervoerend aan de slag zijn gegaan met de leegstandheffing.

[4:51:01] Ik zie dat dat nog moeizaam gaat.

[4:51:04] Dat wil niet zeggen dat ze niet hun best doen, maar ze moeten het allemaal in een verordening verwerken.

[4:51:12] Dus wat ik met de VNG heb afgesproken is, zij maken een modelverordening.

[4:51:15] Die gaat dan naar alle gemeentes en daar moeten we dan die snelheid op kunnen maken.

[4:51:20] Dan de vraag van de heer De Hoop of er vaart gemaakt kan worden met de leegstandswet.

[4:51:27] Uw Kamer heeft op 4 november vragen gesteld over de leegstandswet.

[4:51:30] Die ben ik aan het verwerken en ik streef er naar die zo snel mogelijk toe te sturen.

[4:51:34] En als we die dan spoedig kunnen behandelen, zodat de gemeenten zo snel mogelijk hiermee aan de gang kunnen, zou dat fijn zijn.

[4:51:41] Dan mevrouw Keijzer over woningsplitsen.

[4:51:44] 2 juli heb ik een brief gestuurd dat ik juridisch borg dat gemeenten optoppen, splitsen, woning delen, planologisch faciliteren en daarmee de belemmeringen wegnemen.

[4:51:53] In instructieregel ligt het meest voor de hand om dit te realiseren en dit ben ik momenteel met de VNG aan het uitwerken.

[4:51:59] En naar verwachting kan ik dit voorstel volgend jaar in consultatie doen.

[4:52:03] Dan de vraag van de heer Mooiman over de mantelzorgers.

[4:52:06] Ik ben het helemaal met hem eens dat als degene voor wie je zorgt komt te overlijden en jij woont daar in huis, dat het behoorlijk schrijnend is als jij dan vervolgens dat huis moet verlaten.

[4:52:18] Er kan bij de corporatie medehuurderschap worden aangevraagd.

[4:52:22] En het is aan de verhuurder om te beoordelen of hier natuurlijk sprake van is.

[4:52:26] Tegelijkertijd ben ik met de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid aan het werk aan een wetsvoorstel dat huurbescherming biedt aan alle wezen die bij hun overleden hurende ouders inwonen.

[4:52:35] En daarmee vervalt de leeftijdsgrens van 26 jaar.

[4:52:39] En dat is dan een aanvulling op de bestaande wet.

[4:52:41] En dat is denk ik al goed iets.

[4:52:44] Dan de vraag van de heer Nobel over economische binding verplicht stellen bij toewijzing.

[4:52:50] Dat is niet mogelijk.

[4:52:52] In Europa kennen we de vrijheid van vestiging en deze vrijheid mag tot op zekere hoogte beperkt worden, maar niet in zijn geheel.

[4:52:58] In Nederland geldt dat een gemeente voor maximaal 50% voorrang mag verlenen aan mensen met een binding zoals een economische binding.

[4:53:06] Dan mevrouw Keijzer over het opzegtermijn van de hospita-veruur.

[4:53:11] Mevrouw Keijzer geeft aan dat ze graag zou zien dat dat één maand wordt.

[4:53:16] Dat ben ik niet van plan om te doen, omdat de rechtsbescherming van de huurder, zoals hospita-huurder...

[4:53:22] Te veel aantast door de huidige krapte is één maand echt te weinig om een andere woning te vinden.

[4:53:28] Het is gebruikelijk om daar drie maanden aan of gebruik te maken van de standaard van drie maanden.

[4:53:34] Dan mevrouw Beckerman.

[4:53:37] De wet goed verhuurderschap werkt onvoldoende.

[4:53:39] Wat ik daaraan ga doen.

[4:53:41] Nou, wat de evaluatie laat zien is dat de wet goed geslaagd is in het creëren van een norm, maar dat dat achterblijft op de uitvoering en dat ben ik natuurlijk met mevrouw Beckerman eens.

[4:53:51] En daar moet dus ook aandacht aan voorkomen en dat ga ik ook doen.

[4:53:55] En ik streef er naar uw Kamer eind dit jaar na te kunnen informeren over mijn inhoudelijke appreciatie.

[4:54:00] Dan de vraag van mevrouw Beckerman over de handhaving.

[4:54:04] De wet betaalbare huur bestaat sinds 1 juli 2024 en het kost de gemeente enige tijd om die handhaving op een goede manier in te richten.

[4:54:14] De gemeenten ontvangen structureel geld en ze hebben de eerste jaren ook incident geld gekregen om de piek op te kunnen vangen.

[4:54:21] Momenteel evalueer ik de wet betaalbare huur en deze vragen krijgen een plek in de evaluatie.

[4:54:27] En dan tot slot in dit mapje de vraag van mevrouw Berkeman over de motie dakloze jongeren.

[4:54:34] De motie vraagt mij onderzoek te doen naar de omvang van het probleem van dakloosheid onder jongeren met een aflopend doelgroepcontract.

[4:54:40] Ik onderzoek momenteel in hoeverre het mogelijk is om dit probleem in kaart te brengen en ik kom daar bij u op terug.

[4:54:50] Ja minister, het is nu echt vijf voor acht en u had gezegd... Ja nou dat is zeker...

[4:54:56] Nessie zei, ik heb zo mijn best gedaan, dat is zeker.

[4:54:59] En u zei, ik heb maximaal één uur uitloop.

[4:55:04] Ja, als ik even de gelegenheid krijg een appje te sturen en u kan ook nog een half uur blijven zitten, Max, dan heb ik nog twee mapjes.

[4:55:11] Wilt u het afmaken?

[4:55:13] Vindt u het erg als ik geen interrupties dan...

[4:55:15] Dat we echt even kijken naar heel beperkt, want het is wel echt iets heel...

[4:55:23] Ja, doe ik heel even dat appje.

[4:55:25] De minister doet het appje en dan laten we haar ook even focussen.

[4:55:32] En dan gaan we echt oefenen in kort interrumperen, heer Gimwits.

[4:55:45] Het is namelijk ook wel prettig als we dit afmaken, zodat niet al die vragen schriftelijk moeten worden beantwoord.

[4:55:52] Een korte vraag van de heer Grimwist.

[4:55:54] Maar ik ga het aantal interrupties nu beperken, want het doel is even dit afmaken, zodat we ook informatie hebben voor de begroting.

[4:56:01] De heer Grimwist.

[4:56:02] Voorzitter, ik begrijp het en ik dank u.

[4:56:03] Ik ben tot nu toe muisstil geweest in deze termijn.

[4:56:06] Ik heb een korte vraag over het huurregister.

[4:56:08] Ik heb even de antwoord van de minister tot me door laten dringen.

[4:56:11] Het klinkt goed en zorgvuldig.

[4:56:13] Mijn vraag is, de minister benadrukt eventjes de kosten.

[4:56:17] Maar er zitten ook baten aan, namelijk minder uitvoeringslasten bij de diensttoetslagen.

[4:56:23] Het maakt ook de uitbreiding van de huurtoeslag naar studentenkamers veel goedkoper.

[4:56:29] Dus ik vraag de minister om ook goed dat aspect mee te nemen in de brief.

[4:56:33] Of ze bereid is dat toe te zeggen.

[4:56:36] En ten tweede, als zij uiteindelijk toch onmoverende redenen afscheid neemt van een huurregister, wil ze dan naar de mogelijkheid kijken om de uitzondering die er is in de huursubsidiewet van 1 juli 1997, toen zijn een aantal studentencomplexen onder de oude huursubsidie- en huurtoeslagregels gebleven, of we dan die uitzondering kunnen oprekken.

[4:56:59] De minister.

[4:57:00] Ja, ik moet glimlachen, voorzitter.

[4:57:03] Omdat de heer Grimm is een wandelende antropologie op dit onderwerp.

[4:57:08] En ik vind dat mooi.

[4:57:09] Dus het is lachen dat ik ervan onder de indruk ben.

[4:57:13] Nu over de inhoud, huurregister.

[4:57:15] Ik ben voor het huurregister.

[4:57:17] Dus ik wil heel graag dat dit gaat werken.

[4:57:20] Ik wil alleen wel met elkaar kijken naar wat dat dan gaat kosten.

[4:57:24] Want als het uit mijn eigen begroting moet komen... dan gaat het ten koste van iets anders.

[4:57:28] En zo werkt dit systeem nou eenmaal.

[4:57:30] Dus ik wil dan wel heel graag met u kijken... als u het ook een goed idee vindt dat ik dit ga doen... dan moet ik ook zelf gaan zoeken waar ik dat dan... en hoe ik dat dan de komende jaren ga financieren.

[4:57:41] En natuurlijk ga ik ook het gesprek voeren over dat het iemand anders geld gaat opleveren.

[4:57:45] Maar ik weet nu nog niet op voorhand of ik daar erg succesvol in ga zijn...

[4:57:48] Maar u heeft mijn toezegging dat ik mijn uiterste best doe om dat huurregister te laten komen.

[4:57:54] Want ik zie meer baten dan kosten, maar ik wilde wel transparant met u zijn.

[4:57:58] Het heeft wel kosten.

[4:57:59] En een ICT-project is zelden de prijs die je denkt van tevoren, weet ik uit ervaring.

[4:58:04] Dus dit zijn de inschattingen die ik nu weet.

[4:58:08] Dan ga ik door met het mapje corporaties.

[4:58:11] Begin ik met de vraag van mevrouw Beckerman over de verkoop van sociale huurwoningen aan beleggers weer makkelijker wil maken.

[4:58:20] Of dat het kabinet dat wil.

[4:58:21] En is het werkelijk zo logisch?

[4:58:25] Ik geef uitvoering aan de motie van de Kamer en afspraak in het regeerakkoord om naar de verkoopregels te kijken van de woningcorporaties.

[4:58:31] En ik hoop tot een gebalanceerd pakket te komen, zodat we het verkopen van woningen door corporaties wat makkelijker te maken.

[4:58:39] Ook wanneer ze dat zelf ook willen, helpt het ook als het makkelijker is.

[4:58:42] Uiteindelijk zijn afspraken over verkopen een lokale aangelegenheid die bij de lokale prestatieafspraken worden vastgelegd.

[4:58:49] En ik heb er alle vertrouwen in dat in de lokale driehoek afspraken worden gemaakt, zodat verkopen door corporatie niet in strijd zijn...

[4:58:55] met de bredere lokale volkshuisvestelijke opgave.

[4:58:59] Dan de vraag van mevrouw Beckerman, hogere huren voor lagere inkomens... door de inkomensafhankelijke huurverhoging.

[4:59:06] Misschien kan ik daar het beste op toelichten dat als mensen... Kijk, elke sociale huurwoning kost de staat geld.

[4:59:14] Dus als mensen meer verdienen, vind ik het heel reëel dat je ook vraagt om meer te betalen.

[4:59:20] Want dat kun je naar draagvermogen.

[4:59:23] Dus we vragen niet aan mensen die geen...

[4:59:26] Daarom heet het ook de inkomensafhankelijke huurverhoging.

[4:59:31] Is omdat we uitgaan van het inkomen wat iemand heeft...

[4:59:35] En ik denk dat het heel verstandig is dat we vragen aan mensen waarvan het anderstaat geld kost, om dan een hogere huur te betalen.

[4:59:45] De vraag van mevrouw Beckerman, waarom zijn er geen eerlijke regeling voorzien voor als mensen inkomen verliezen?

[4:59:51] Die mogelijkheid is er wel.

[4:59:52] Mensen kunnen om een huurverlaging vragen nadat iemand inkomen weer is gedaald.

[4:59:57] En in mijn brief heb ik aangegeven dat ik verdere uitwerking

[5:00:00] van het wetsvoorstel daar ook aandacht aan zal besteden om het te voorkomen van schrijnende situaties.

[5:00:08] De vraag van mevrouw Beckerman.

[5:00:09] Huurders hebben geen redelijke kans om te verhuizen.

[5:00:13] Is dit dan niet uitpersen?

[5:00:14] Ik verplicht niemand om te verhuizen.

[5:00:17] Ik zeg alleen, het Rijk betaalt mee aan sociale huurwoningen.

[5:00:21] Dat is een behoorlijke opgave waar de corporaties vervolgens

[5:00:25] Een heleboel nieuwe huizen niet kunnen bouwen omdat ze elke maand ongeveer 65 euro betalen voor die woningen.

[5:00:31] Dus als iemand meer gaat verdienen, dan vind ik het begrijpelijk dat we ook vragen om iets meer te betalen.

[5:00:38] En mensen die dat niet kunnen, die dat steuntje in de rug nodig hebben, die mensen moeten we nooit in de kou laten staan.

[5:00:45] Dan de vraag van mevrouw Beckerman over vocht en schimmel.

[5:00:47] Ik ben bezig met de aanpak vocht en schimmel.

[5:00:50] In april 26 heb ik de Kamer geïnformeerd over de aanpak van vocht en schimmel problematiek in huurwoningen.

[5:00:56] Dat doe ik samen met VNG, de Woonbond en Edes.

[5:00:59] En vanaf 27 komt er een subsidieregeling om gemeentecorporaties en huurders te ondersteunen bij het inzetten van onafhankelijke vocht en schimmel experts.

[5:01:08] Ik zet in op de communicatie.

[5:01:10] Is jouw huis klaar voor de toekomst?

[5:01:11] Mensen worden goed geïnformeerd.

[5:01:14] We informeren mensen over het goed blijven ventileren, zodat door isolatie het binnenklimaat verbetert.

[5:01:20] En ik informeer u, zoals eerder toegezegd, voor het einde van het jaar over AWAPS-LAL, de wet die recent is ingegaan in het WK.

[5:01:27] Dan de vraag van de heer Grinwis over passend toewijzen en mevrouw Steen over passend toewijzen in kwetsbare wijken.

[5:01:34] De motie roept op om de vrije toewijzingsruimte in kwetsbare wijken zoveel mogelijk in te zetten.

[5:01:41] Het gaat daarbij om zowel de vrije ruimte om hogere inkomens, een sociale huurwoning toe te wijzen als voor lagere inkomens om een huurwoning boven de passend toegewezen grens toe te wijzen.

[5:01:50] Ik wil dat graag integraal bezien en daarom betrek ik dit bij de voortgangsbrief van NPOV.

[5:01:56] De Kamer zal deze voortgangsbrief voor het begrotingsbehandeling ontvangen.

[5:02:01] Dan kunnen we er dan nog verder over praten als u dat zou wensen.

[5:02:06] Dan de vraag van de heer Grinwis en mevrouw Steen over de uitwerking middenhuur en snelheid van realiseren.

[5:02:12] Ik deel de wens om vaart te maken, heel graag zelfs.

[5:02:15] Meer middenhuurwoningen zijn echt heel hard nodig voor die mensen die een middeninkomen hebben en die vervolgens geen woningen hebben.

[5:02:21] waar ze kunnen wonen.

[5:02:23] Om dat stelsel te herzien, dat kost tijd en zorgvuldigheid.

[5:02:27] Dus ik ga het wetvoorstel begin volgend jaar in consultatie brengen... en in de tweede helft van 27 naar uw Kamer sturen.

[5:02:34] En dat is ook het moment om de inhoudelijke juridische keuzes... met uw Kamer dan te bespreken.

[5:02:39] Het wetvoorstel moet dan 1 juli 2028 in werking gaan.

[5:02:44] Ik ga me echt inspannen om dat sneller te doen...

[5:02:48] En het zou ook helpen als we het dan snel kunnen behandelen.

[5:02:52] Maar dat is aan uw Kamer uiteraard.

[5:02:54] Ondertussen heb ik een handreiking gepubliceerd waarmee gemeenten en provincies subsidies en garanties voor middenhuur kunnen inzetten.

[5:03:00] Corporaties mogen daarnaast alvast leningen tussen de daaptak en de niet-daaptak aflossen.

[5:03:05] En dat creëert voor hen wel financiële ruimte.

[5:03:09] En ik snap dat het niet snel genoeg is, maar dit is wel het snelste wat ik kan.

[5:03:20] Nee, maar ik probeerde de vraag te negeren om te zorgen dat we enig tempo konden maken.

[5:03:25] Ik moet langs de Raad van State voor die vraag die u niet stelde en ik dan niet heb beantwoord.

[5:03:30] De vraag van de heer De Hoop.

[5:03:33] Gaat u afspraken maken met de corporaties over wat zij gaan doen met de ATAT?

[5:03:38] Ja, dat ga ik doen in de nieuwe ronde van de prestatieafspraken.

[5:03:41] En dat doen we begin 2027.

[5:03:44] Tegelijkertijd, ik maak me geen illusies met de rentestijgingen en met de bouwkosten die hoger zijn.

[5:03:51] komen ze nog steeds zo'n 13 miljard te kort.

[5:03:54] Maar ik ga in ieder geval hele goede afspraken met ze maken.

[5:03:57] En daarnaast ben ik heel blij, en dan neem ik gelijk de volgende vraag van de heer De Hoop mee over de commissie.

[5:04:02] Ik heb uw Kamer deze week per brief geïnformeerd over de instelling van de adviescommissie.

[5:04:08] En zij gaan echt kijken en een advies geven hoe we de opgave en de middelen van de corporaties blijvend in balans kunnen gaan brengen.

[5:04:16] Want dat is echt heel hard nodig.

[5:04:17] Als je het de sector zelf vraagt, zeggen ze, we moeten echt gaan hervormen.

[5:04:20] Want doorgaan op dit pad gaat alleen maar zorgen voor een groter financieel gat.

[5:04:26] De vraag van de heer Mooiman over de investeringscapaciteit.

[5:04:31] Die heb ik denk ik net beantwoord met het NPA.

[5:04:36] Dan de vraag van mevrouw Steen en de heer De Hoop.

[5:04:40] Welke afwegingen ik maak bij het bepalen van het toegestaande aandeel middenhuur voor corporaties?

[5:04:45] En dat ik voorkom dat dat ten koste gaat van de sociale huur.

[5:04:48] Het Europese vrijstellingsbesluit vereist dat middenhuur ondergeschikt is aan sociale huur.

[5:04:52] Bijvoorbeeld door middenhuur te realiseren in een wijk met veel sociale huur.

[5:04:56] Daarnaast vereist het vrijstellingsbesluit een maximum aan de hoeveelheid middenhuur een corporatie in de portefeuille mag hebben.

[5:05:03] Beide ga ik uitwerken in mijn voorstel tot wijziging van de woningwet.

[5:05:07] Het opheffen van de scheiding tussen daap en niet-daap geeft corporaties meer investeringscapaciteit die ze hard nodig hebben voor de sociale huur.

[5:05:16] Ik verwacht dat corporaties hier dus meer sociale huur kunnen realiseren en een bijdrage gaan leveren aan de middenhuuropgave.

[5:05:23] De vraag van mevrouw Steen, waarom komt de objectsubsidie pas in 29 beschikbaar?

[5:05:27] Kan dat niet eerder?

[5:05:29] Voor de objectsubsidie middenhuur wordt gebruik gemaakt van het FRO-budget 7 keer 1 miljard uit het regeerakkoord en dat budget is pas beschikbaar in 2029.

[5:05:38] De WSW-borging van financiering voor middenhuur voor woningcorporaties komt halverwege 28 beschikbaar met de wijziging van de woningwet.

[5:05:46] Op lokaal en provinciaal niveau kan middenhuur nu al ondersteund worden.

[5:05:49] Daar hebben we een handreiking voor opgesteld en gepubliceerd.

[5:05:53] Nog twee vragen in dit, of nee, niet twee, een paar meer.

[5:05:58] De heer Nobel, de vermogenstoets over de 2 ton.

[5:06:02] Ik ben natuurlijk blij dat de heer Nobel enthousiast is over wat we hebben opgeschreven en de scheefhuur aan te pakken.

[5:06:09] En in mijn brief van 21 september heb ik voorgesteld om de vermogenstoets te werken met twee vermogensgrenzen.

[5:06:14] De heer Nobel heeft het over een hoge grens waarboven iemand helemaal geen sociale huurwoning meer mag huren.

[5:06:20] En ik wil hierbij nadrukken dat het wel moet gaan om huishoudens met een lager inkomen en dus een hoog vermogen.

[5:06:26] En ik vind het belangrijk dat deze mensen wel voldoende kansen hebben op een alternatief op de woningmarkt.

[5:06:32] Op basis van hun inkomen komt deze groep zomaar niet in aanmerking voor een middenhuurwoning of vrije huur, waardoor een koopwoning veelal het enige alternatief is voor deze groep, want je hebt een laag inkomen

[5:06:42] En een hoog vermogen.

[5:06:44] En met alle regels die we hebben, wat je allemaal moet aantonen, wat je aan inkomen hebt om toegang te krijgen tot die woning, dat botst daar.

[5:06:52] Dus ik ben het eens dat twee ton veel geld is, maar daar koop je op de meeste plekken in Nederland geen huis voor.

[5:06:57] Het gaat nog steeds om mensen met een bescheiden inkomen waarmee je geen hoge hypotheek kunt krijgen.

[5:07:02] Ik vind de lagere vermogensgrens daarom niet verstandig.

[5:07:06] Dan de vraag van de heer Nobel... of ik het eens ben dat corporaties geen uitzondering mogen maken... op inkomensafhankelijke huurverhoging.

[5:07:16] In principe ben ik het met de heer Nobel eens... dat het zoveel mogelijk moet gebeuren.

[5:07:21] Maar daar zit waarschijnlijk een principieel verschil.

[5:07:24] Dat ik denk dat het goed is dat er altijd ruimte is... voor een onderbouwde uitzondering.

[5:07:30] En dat gaat dan met name...

[5:07:31] ...om wijken met veel sociale huur waar de leefbaarheid onder druk staat... ...daar kan het juist belangrijk zijn dat er ook huurders zijn met een wat hoger inkomen.

[5:07:40] De ruimte voor uitzondering is niet bedoeld zodat corporaties de verplichting kunnen omzeilen.

[5:07:45] En ik zal dat zorgvuldig uitwerken in het wetsvoorstel.

[5:07:48] Het moet echt gaan over de kwaliteit van de leefomgeving in een bepaalde buurt.

[5:07:53] En dus niet over individuele gevallen as such.

[5:07:56] Dan de vraag van de heer Nobel, coöperatiehuurders met een koopwoning...

[5:07:59] Ik vind het echt zeer onwenselijk dat er mensen zijn die een sociale huurwoning bezet houden, terwijl ze zelf ook nog één of twee huizen bezitten.

[5:08:06] En in mijn brief van 21 september heb ik aangegeven dat ik met de corporatiesector ga kijken hoe we dit kunnen gaan inperken.

[5:08:13] En dat het belangrijk is dat corporaties toegang hebben tot gegevens over dit woningbezit.

[5:08:17] Ik ga daarom onderzoeken wat er nu al mogelijk is binnen de wet en of er eventueel aanvullend iets nodig is.

[5:08:23] Het delen van persoonsgegevens is juridisch best ingewikkeld, dus ik zal dat zorgvuldig met het kadaster en de juristen gaan uitzoeken.

[5:08:30] Dus ik kan u niet toezeggen dat ik deze belemmeringen kan wegnemen, maar ik ga u wel toezeggen dat ik de mogelijkheden ga onderzoeken.

[5:08:37] Dan de taalvoorwaarden voor sociale huur van de heer Nobel.

[5:08:40] Naar wat ik begrijp kent België extra huurverhogingen als niet een bepaald taalniveau wordt gehaald.

[5:08:46] Ik vind niet dat we de hoogte van de huur en het hebben van een dak boven je hoofd moeten verbinden aan taaleisen.

[5:08:51] De taalvaardigheid is onderdeel van je inburging en daar hoort het thuis niet bij.

[5:08:57] En dan tot slot, dit is de laatste uit dit mapje, de verkoop van sociale huurwoningen.

[5:09:02] Corporaties zijn private organisaties die in de basis zelf besluiten over het verkopen van woningen.

[5:09:07] Zij hebben verschillende mogelijkheden.

[5:09:09] Verkoop van woning past binnen goed vastgoedbeheer en verkoop kan ook een financiële bijdrage opleveren.

[5:09:15] En om die reden kijk ik ook naar de financiële bijdrage die verkoop kan spelen.

[5:09:19] Een verplichting om te verkopen staat op gespannen gevoed met het eigendomsrecht en uit eerder advies van de Raad van State volgt...

[5:09:25] dat een verkoopverplichting alleen mogelijk is als corporaties hun wettelijke taak kunnen blijven uitoefenen.

[5:09:31] Op dit moment is dat met de huidige wooncrisis niet reëel.

[5:09:34] Dit kan in de toekomst wel veranderen en die overweging moeten we opnieuw maken in een minder gespannen woningmarkt.

[5:09:40] Wel moet er dan ook aandacht zijn voor de lokale situatie.

[5:09:43] De wenselijkheid is echt afhankelijk van de context.

[5:09:45] Dus ik begrijp heel goed wat de heer Nobel mij vraagt.

[5:09:48] En tegelijkertijd zegt de Raad van State, de woningcorporaties moeten wel kunnen doen wat ze blijven doen wat ze moeten doen.

[5:09:55] En die situatie is er in mijn ogen op dit moment nog niet.

[5:09:59] Dan is er een korte vraag van de heer Nobel, VVD.

[5:10:03] Ja, ik had er meer, maar ik werk me even doorheen.

[5:10:06] En dat ging over dat Vlaamse model.

[5:10:10] Omdat de minister wel heel snel dat wegwuift.

[5:10:13] Ik vroeg ook aan de minister of zij bereid was om met de minister van Werk hiernaar te kijken.

[5:10:17] Want er zit ook gewoon een heel groot integratief punt in.

[5:10:21] Dus ja, heeft zij al met de minister van Werk het hierover gehad?

[5:10:25] De minister?

[5:10:28] Ja, voorzitter.

[5:10:30] Ik spreek vrij veel met de minister van Werk en Participatie.

[5:10:35] En ik weet dat hij hier heel druk mee bezig is om te kijken hoe hij ervoor kan zorgen dat taal en werk allemaal gecombineerd in een pakket wat strenger wordt aangezet.

[5:10:45] Ik wil best aan hem vragen of hij hiermee bezig is en of hij aan dit soort initiatieven denkt.

[5:10:51] Maar ik denk niet dat ik mijn opgave, zorgen voor een dak boven hun hoofd, moet verbinden aan een taaleis.

[5:10:58] Ik denk echt dat dat bij de inburgering hoort.

[5:11:00] Maar ik wil zeker dat gesprek even met hem voeren.

[5:11:04] Kunnen we deze noteren als een toezegging aan de heer Nobel?

[5:11:09] Kunt u daar een datum aan koppelen?

[5:11:13] Wanneer we een terugkoppeling kunnen verwachten?

[5:11:19] Ja, voor de kerst.

[5:11:21] Dat is een hele mooie.

[5:11:23] En vervolgt u de beantwoording?

[5:11:28] Dan kom ik bij het laatste mapje.

[5:11:29] Dan begin ik met de vraag van de heer Grinwisch.

[5:11:33] Of ik vanuit mijn belang kan pleiten bij financiën per 1.1.28 amendement... ...konstenafstrek voor onroerende zaken te implementeren.

[5:11:42] Dit amendement is aangenomen, zoals u weet, bij behandeling van het belastingplan.

[5:11:46] Daar gaan wij gewoon mee aan de slag...

[5:11:48] En waar nodig zal ik hier zeker een bijdrage aan leveren.

[5:11:52] Dan de vraag van de heer Grinwis of het doel is met het NFBK toewerken naar een revolverend fonds.

[5:12:01] Ja.

[5:12:02] Wilt u daar nog veel meer antwoord over?

[5:12:05] Ja?

[5:12:06] Zo helpen we niet alleen de starters van nu, maar ook die van de toekomst.

[5:12:09] Van de eerste 100 miljoen die uw Kamer beschikbaar heeft gesteld... is volgens de laatste stand nog 64 miljoen beschikbaar.

[5:12:17] Daarmee is er voor 27 en gezien de huidige benutting ook in 28 voldoende geld beschikbaar.

[5:12:22] Vanaf 29 komt dan de extra 100 miljoen die ik heb gereserveerd om dit aan te vullen... zodat het fonds daadwerkelijk revolverend wordt...

[5:12:31] Hiermee kunnen we naar verwachting 2400 extra starters helpen.

[5:12:37] Dan de vraag van mevrouw Wiersma over het procedureverbod.

[5:12:43] Ik heb uw Kamer onlangs een brief gestuurd waarin ik uitleg hoe ik omga met deze motie.

[5:12:49] Het terugbrengen van het oude artikel zal niet leiden tot de gewenste versnelling, omdat dit artikel alleen zag op besluiten van de Rijksoverheid, terwijl besluiten over woningbouwprojecten door de gemeente worden genomen.

[5:12:59] Daarom wil ik het niet in dezelfde vorm weer opnemen in de Omgevingswet.

[5:13:02] Voor woningbouwprojecten is met de wet Versterking Regie Volkshuisvesting het onderling beroep tussen gemeenten over woningbouwprojecten al uitgesloten.

[5:13:12] Dan de vraag van de heer Vlag over de Affordable Housing Act.

[5:13:16] Volkshuisvesting is inderdaad in de eerste plaats een bevoegdheid van de lidstaten.

[5:13:20] Wel kan Europese samenwerking kansen bieden om kennis en ervaring uit te wisselen.

[5:13:24] Zo ga ik zelf volgende week naar Dublin om met mijn Europese collega's te praten.

[5:13:28] Maar vrees niet, ik ben op tijd terug voor onze debat.

[5:13:31] Europese kaders moeten alleen wel behulpzaam zijn.

[5:13:34] En de Affordable Housing Act perkt in de huidige vorm te veel beleidsvrijheid in van gemeenten.

[5:13:39] En daarom is het kabinet hier kritisch op.

[5:13:41] Er moet voldoende ruimte blijven voor lokale afwegingen passende bij die behoeften en zonder ingrijpende wijzigingen in de huidige systematiek.

[5:13:49] En hier zet ik me samen met andere lidstaten in raadsverband voor in.

[5:13:53] Dan de vraag van de heer De Hoop over het terugvalpercentage.

[5:13:56] Ik snap die zorgen en die zorgen zijn ook naar mij geuit vanuit VNG en IPO.

[5:14:02] toen ik gisteren met hen hier het gesprek over had.

[5:14:06] En wat ik hen heb gevraagd is... ik begrijp jullie redenatie vanuit de grote stedenproblematiek... maar wil hier ook nog even nadrukkelijk naar kijken... vanuit de kleine gemeenteproblematiek.

[5:14:17] Zij hebben mij toegezegd dat ze zullen doen.

[5:14:19] Daar komen ze bij mij op terug.

[5:14:21] En vervolgens zal ik kijken naar dit percentage... en daarbij u op terugkomen...

[5:14:27] Dan mevrouw Keijzer over de inzet van de Europese Commissie.

[5:14:33] Of ik die buitengewoon kritisch wil bevragen op regels die in de weg zitten.

[5:14:37] Ja, daar heb ik regelmatig contact met mijn collega's op Europees niveau.

[5:14:42] De Commissie werkt aan een vereenvoudigingspakket.

[5:14:45] Daarin heb ik onder andere gewezen op de beperking als gevolg van de Vogel- en Habitatrichtlijn... ...en gepleit voor flexibilisering van de uitzonderingsmogelijkheden door middel van compensatie...

[5:14:54] En ook hebben we onze zorgen geuit over eisen aan stedelijk groen in de natuurherstelverordening en het effect hiervan op de woningbouw.

[5:15:02] We ontvangen het voorstel voor het vereenvoudigingspakket in het tweede kwartaal van 26.

[5:15:13] Dat zou dan nog dit jaar zijn.

[5:15:14] Klopt dat jaartal?

[5:15:14] Ja, volgens mij komt dat.

[5:15:15] Oké, dus dat komt dan...

[5:15:17] Ik kom zo terug bij u, voorzitter, wat de tijdslijn precies is.

[5:15:25] En dan tot slot de vraag van mevrouw Steen over privaat kapitaal.

[5:15:30] In het actieplan is onder actie 18 uitgebreid aandacht besteed aan de aanpak om meer privaat kapitaal richting de woningbouw te krijgen.

[5:15:38] En ik verkwen momenteel hoe het Europese Affordable Housing Plan en het daarbij behorende...

[5:15:43] Pan-European Investment Platform kunnen bijdragen aan de grote financieringsbehoeften van de woningbouw.

[5:15:49] En ik informeer uw Kamer wanneer hier belangrijke ontwikkelingen zijn.

[5:15:54] En dan heb ik alleen nog een... 27, tweede kwartaal, 27.

[5:15:59] Helemaal goed, dank u wel.

[5:16:00] En ook dank aan de minister voor de flexibiliteit om zo lang door te kunnen gaan.

[5:16:06] Ik ga echt wel afronden, maar niet voordat ik een korte tweede termijn... ...maar ik één iemand het woord geef voor het aanvragen van een twee minuten debat.

[5:16:14] Dat is het enige wat we nu kunnen bieden.

[5:16:15] We zijn al een uur en een kwartier.

[5:16:20] Ik open de tweede termijn en geef het woord aan de heer Nobel, VVD.

[5:16:25] Ik zou graag een twee minuten debat aanvragen.

[5:16:28] Dank u wel.

[5:16:29] En daarmee zijn we bijna aan het einde gekomen van dit debat, maar niet voordat ik aan u voorlees en met u doorloop de toezeggingen.

[5:16:41] Daar komen ze als iedereen nog even wil luisteren.

[5:16:44] De minister gaat samen met VNG en Edes in gesprek over het bieden van duidelijkheid aan permanente bewoners van recreatieparken en komt voor de kerst met een uitwerking.

[5:16:56] Dat is een bestaande toezegging.

[5:17:00] Oké, dan zullen we deze...

[5:17:03] laten vervallen of in ieder geval zover die... laten samenvallen met de bestaande.

[5:17:08] Dan is er een toezegging gedaan aan mevrouw Wiersma, BWB.

[5:17:10] De minister komt in Q2, het tweede kwartaal 2027... met een rapportage over de verdeling van aanvullende huisvesting... met hierin aandacht voor de huisvesting van jongeren en starters.

[5:17:21] Die is correct.

[5:17:22] De minister komt in de voortgangsbrief van het bestuurlijk akkoord... aanvullende woonvormen terug op hoe ze om is gegaan... met de adviezen van de kwartiermakers.

[5:17:30] En daar staat nog geen datum bij.

[5:17:34] Dat is diezelfde Q2.

[5:17:35] Hetzelfde tweede kwartaal.

[5:17:37] De minister komt voor de begrotingsbehandeling met voortgangsbrief en PLV.

[5:17:42] Met hierin aandacht voor vrije toewijzingsruimte in kwetsbare wijken.

[5:17:47] En dan is er een laatste toezegging aan de heer Nobel, VVD.

[5:17:51] De minister gaat in gesprek met de minister van Werk en Participatie over een taaleis naar Vlaams model.

[5:17:56] En komt hier voor de kerstop terug in een brief.

[5:17:59] Dan rest mij nog te zeggen dat de lidnobel dus een twee minuten debat heeft aangevraagd.

[5:18:05] En ik zie nog een aantal vingers van Leijen D66.

[5:18:09] Ja, volgens mij ook nog de toezegging over de mbo-instellingen.

[5:18:13] En kunt u die herhalen voor het verslag?

[5:18:16] Hoe formuleer ik dat juist?

[5:18:17] In kaart brengen wat er van nodig is om zicht te krijgen voor huisvesting bij mbo-instellingen.

[5:18:22] En welke termijn kunnen we daarvoor opschrijven?

[5:18:27] Q2.

[5:18:28] Tweede kwartaal volgend jaar.

[5:18:32] Was er nog een toezegging gemist?

[5:18:34] De Hoop?

[5:18:35] Ja, voorzitter.

[5:18:36] Volgens mij zei de minister toe dat zij nog een kabinetsreactie zou geven op het adviesrapport over de noodopvang en de fabriekswoningen.

[5:18:44] Dat het met een brief meegestuurd zou worden.

[5:18:46] Alleen heb ik die niet gehoord.

[5:18:50] Die zat bij het eerste punt al in.

[5:18:54] Oké, dank.

[5:18:54] Helemaal goed, dan zijn we aan het einde gekomen van dit debat.

[5:18:57] Ik geef de collega's in overweging, want er stonden nu erg veel stukken op, waardoor we ook moesten werken met een lange spreektijd om bij de strategische procedurevergadering binnenkort te overwegen om dit debat vaker in te plannen, zodat we niet zo uitlopen en wat beter met elkaar en met de minister van Gedachten kunnen wisselen.

[5:19:16] Maar hierbij sluit ik de vergadering en wens ik u allen nog een fijne avond.

[5:19:21] Dank u wel.

Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.