Slimmer reizen: hoe Buitenlandse Zaken 40% minder uitstoot wil bereiken in 2030

Dienstreizen zorgen voor een groot deel van de uitstoot van het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ). Op weg naar een duurzamere toekomst, en 40% minder CO2 in 2030, valt hier winst te behalen. Dat doet BZ bijvoorbeeld met de campagne Travel Smart en gebruik van data.

Kritisch kijken naar reisgedrag

Met de campagne Travel Smart daagt duurzaamheidsprogramma Mission Sustainable de afdelingen van BZ en de Nederlandse vertegenwoordigingen wereldwijd uit om kritisch naar hun reisgedrag te kijken.

Helemaal stoppen met vliegen is niet realistisch, maar minder en duurzamer reizen wél. Bijvoorbeeld door afspraken in het buitenland te combineren, met minder grote delegaties te reizen, te kiezen voor economyclass op lange afstandsvluchten en binnen Europa zo veel mogelijk met de trein te reizen.

Duurzaam reizen begint met inzicht

Eind 2025 lanceerde Mission Sustainable een dashboard dat zichtbaar maakt hoeveel CO2 BZ uitstoot met dienstreizen. Dat toont per kwartaal het aantal vluchten en treinreizen, de afgelegde kilometers en de totale CO2-uitstoot van elke directie of post. Zo kun je in 1 oogopslag zien wat de reispatronen zijn en waar ruimte is voor verbetering.

Het dashboard helpt om beter te begrijpen waar de uitstoot vandaan komt en hier het gesprek over te voeren.

“Het mooie van dit dashboard is dat we voor het eerst echt kunnen sturen op gedrag én op resultaat,” zegt Ilse Marsman, projectleider duurzaam reizen bij Mission Sustainable. “Niet door te controleren, maar door inzicht te geven in wat werkt. Reizen hoort bij ons werk; dat verandert niet, maar we kunnen wel slim kiezen wanneer en hoe. Kleine aanpassingen zoals premium economy vliegen in plaats van businessclass, beter plannen, of vaker online vergaderen, maken samen een groot verschil.”

Met het dashboard krijgt elke directie en post het instrument in handen om bewuster te reizen en samen te werken aan CO2-reductie.

Beeld: ©Ministerie van Buitenlandse Zaken / Ilse Marsman
Ilse Marsman, Mission Sustainable

Hoe IGG bijna 40% CO₂ bespaarde met inzicht en planning

Inclusieve Groene Groei (IGG) – een afdeling van Buitenlandse Zaken - wist haar reisuitstoot in de eerste helft van dit jaar met bijna 40% te verlagen, terwijl het aantal reizen gelijk bleef. Dat deed IGG met een CO2-budget per afdeling en een Excel-bestand waarin toekomstige reizen worden bijgehouden.

“Een CO2-budget werkt net als een financieel budget,” zegt Ivo Walsmit, een van de drijvende krachten op gebied van duurzaam reizen binnen IGG. “Het maakt keuzes zichtbaar, en is concreet en eerlijk. Voor IGG werkt dit goed: je ziet direct wat er nog over is en gaat vanzelf slimmer plannen.”

Het doel was aanvankelijk 10% minder uitstoot. Elke afdeling kreeg een eigen budget, gebaseerd op de gemiddelde uitstoot per medewerker min 10%. Na 2 kwartalen was er al 38% minder uitstoot, met de verwachting dat deze trend doorzet in de tweede helft van het jaar. Opvallend genoeg bleef het aantal reizen gelijk. Het grootste verschil? Er werden meer (premium) economy tickets geboekt in plaats van businessclass.

“De kracht is dat reiskeuzes bij de afdelingen zelf liggen,” zegt Ivo. “Daar worden ook de inhoudelijke afwegingen gemaakt. Alles kan, ook businessclass bij nachtvluchten, zolang je er bewust voor kiest en het totale budget niet overschrijdt. We sturen op resultaat, niet op regels.”

De aanpak werkte: gesprekken over reizen werden opener, planningen doordachter en reizen werden vaker gecombineerd. En dat zonder ingewikkelde systemen: met Excel, Travelpoint en het CO2-dashboard heb je genoeg om gericht te sturen. Ivo: “Het is echt geen rocket science.”

Tips van Ivo: “Reken terug naar 1 budget per afdeling. Laat het managementteam sturen op het budget en zelf het goede voorbeeld geven. Plan waar mogelijk vooruit: bespreek reizen op jaarbasis en per half jaar. Wees bereid om keuzes te maken. Vier successen – bij IGG vierden we onze mijlpijl van 38% reductie met taart.”

Beeld: ©Ministerie van Buitenlandse Zaken
Foto Ivo Walsmit, IGG

Over Mission Sustainable

Mission Sustainable is het duurzaamheidsprogramma van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Met het programma draagt BZ bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen waar BZ andere overheden, bedrijven en organisaties toe aanzet. Het motto is dan ook ‘Walk our Talk’. Mission Sustainable richt zich op 3 belangrijke gebieden: klimaat, circulaire economie en sociale verantwoordelijkheid in de keten. Om de CO2-uitstoot te verminderen, gebruikt BZ de CO2-Prestatieladder van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO). Voor meer informatie over de progressie van BZ op de klimaatdoelstellingen, zie CO2-uitstoot van ministerie van BZ.