Meer documenten
Verklaring van voorzitter Von der Leyen in de aanloop naar de Internationale Dag van de Herdenking van de Holocaust
“Morgen vieren we de 81e verjaardag van de bevrijding van het nazi-concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. We gedenken en brengen hulde aan de zes miljoen Joodse vrouwen, mannen en kinderen die tijdens de Holocaust zijn vermoord, evenals aan alle andere onschuldige slachtoffers van het naziregime. Deze levens werden op brute wijze beëindigd door een ideologie van haat, maar hun herinnering zal blijven bestaan als moreel bewijs van de mensheid en als een permanente waarschuwing.
Drie generaties na de Shoah wordt de herinnering aan de Holocaust steeds belangrijker. Verdraaiing van de Holocaust wordt gebruikt om ons te verdelen, misdaad te relativeren en antisemitisme aan te wakkeren. Laten we duidelijk zijn: Niets kan ooit rechtvaardigen dat een van de donkerste hoofdstukken in de geschiedenis van Europa wordt verdraaid, geminimaliseerd of geïnstrumentaliseerd.
We zijn getuige geweest van een piek van antisemitische daden in heel Europa, waardoor veel Joden gedwongen werden hun identiteit te verbergen en in angst te leven. Dit is onaanvaardbaar. Er is geen plaats en geen rechtvaardiging voor antisemitisme.
Wij staan achter onze Europese Joodse gemeenschappen. Het Joodse leven in Europa moet kunnen gedijen, niet verbergen. Europa moet een veilige plek zijn voor Joden en mensen van alle religies. Wij blijven samen met alle EU-lidstaten uitvoering geven aan de EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven. Om antisemitisme online aan te pakken, ontwikkelen we een netwerk van betrouwbare flaggers. We werken aan het voorkomen van radicalisering, het waarborgen van de bescherming van kwetsbare groepen online en het versterken van veiligheidsmaatregelen om openbare ruimten en gebedshuizen te beschermen tegen aanvallen.
We zijn nu aan het einde van het zogenaamde 'tijdperk van de getuige'. Naarmate de laatste overlevenden overlijden, neemt onze verantwoordelijkheid toe. We moeten nieuwe manieren vinden om de wreedheden te herinneren, om de waarheid te vertellen over wat er is gebeurd en om te leren van het verleden. Daartoe beschermen we de holocaustlocaties en versterken we de zichtbaarheid en erkenning ervan over de generaties heen.
Herinnering is geen gegeven. Het hangt van ons af. We moeten de lessen van de Shoah doorgeven en een Europa opbouwen dat vrij is van antisemitisme en alle vormen van haat. De herinnering aan de Holocaust moet accuraat, relevant en betekenisvol blijven. Dit is onze gedeelde verantwoordelijkheid en onze blijvende inzet als Europeanen.”
Achtergrond
In oktober 2024 publiceerde de Europese Commissie haar voortgangsverslag over de allereerste EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven, die in oktober 2021 werd aangenomen om de EU-lidstaten en het maatschappelijk middenveld te ondersteunen bij de bestrijding van antisemitisme en de bevordering van het Joodse leven in de EU. Herinnering aan de Holocaust is een essentiële pijler om ervoor te zorgen dat we onze geschiedenis nooit vergeten. In februari 2024 heeft de Commissie een initiatief gelanceerd om de herdenking van de Holocaust te bevorderen door het netwerk van plaatsen waar de Holocaust plaatsvond te ontwikkelen, gedenkplaatsen voor educatieve doeleinden te gebruiken en ervoor te zorgen dat ze worden beschermd.
Op 20 januari heeft de Commissie haar nieuwe EU-strategie tegen racisme 2026-2030 gepresenteerd, waarin wordt opgeroepen tot een Europa dat vrij is van racisme, waar individuen kunnen gedijen, ten volle kunnen deelnemen aan de samenleving en kunnen bijdragen aan de stabiliteit en welvaart ervan. De strategie is gericht op de bestrijding van alle vormen van racisme, met inbegrip van antisemitisme.
Het kaderbesluit inzake de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat zorgt ervoor dat ernstige uitingen van racisme en vreemdelingenhaat – waaronder het publiekelijk vergoelijken, ontkennen of bagatelliseren van de Holocaust – strafbaar worden gesteld met doeltreffende, evenredige en afschrikkende strafrechtelijke sancties. De Commissie neemt ook maatregelen om de verspreiding van desinformatie over de Holocaust, online en offline, een halt toe te roepen.
De Commissie en de EU-lidstaten hebben zich ertoe verbonden zigeunerhaat te bestrijden als onderdeel van het strategisch EU-kader voor de Roma en de aanbeveling van de Raad over de Roma. Op 9 januari 2023 is een eerste beoordelingsverslag over de nationale strategische kaders voor de Roma van de lidstaten aangenomen.
Als onderdeel van het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden (CERV) zal de Commissie in 2026-2027 meer dan 28 miljoen EUR aan EU-financiering verstrekken ter ondersteuning van projecten op het gebied van Europese herdenking. Er zal onder meer prioriteit worden gegeven aan projecten die gericht zijn op het versterken van de herinnering aan de Holocaust, onderwijs en onderzoek of het bestrijden van ontkenning en verdraaiing van de Holocaust. Met de steun van het Erasmus+-programma en in het kader van het door de EU gefinancierde project “Bestrijding van antisemitisme door middel van onderwijs” lanceert Unesco een enquête naar de kennis en het inzicht van leerkrachten in antisemitisme.
Op 14 januari 2026 organiseerde de Commissie in het kader van haar inspanningen ter gelegenheid van de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust de conferentie “Remembering the Past. Shaping the Future', in samenwerking met het Cypriotische voorzitterschap van de Raad en de in Brussel gevestigde Joodse koepelorganisaties.
Voor meer informatie