Commissie keurt allereerste EU-visumstrategie goed

Vandaag keurt de Europese Commissie haar allereerste EU-visumstrategie goed. Het biedt een kader voor een visumbeleid dat strategischer is en dat de langetermijnbelangen van de EU bevordert, waardoor zij beter kan worden toegerust voor de toenemende mobiliteit en de gevolgen van regionale instabiliteit en geopolitieke concurrentie.

De strategie heeft tot doel Europa (1) veiliger te maken door de eerste lijn van veiligheidsscreening te versterken; 2) welvarender en concurrerender worden, door de toegang te vergemakkelijken voor degenen die bijdragen aan onze economieën en samenlevingen; (3) wereldwijd invloedrijker worden, door de strategische belangen, waarden en mondiale positie van de EU te bevorderen; en 4) efficiënter, door middel van een slimmer, moderner en coherenter visumbeleid.

Naast de strategie neemt de Commissie een aanbeveling aan over het aantrekken van talent voor innovatie om de EU aantrekkelijker te maken voor hooggekwalificeerde en geschoolde professionals, studenten, onderzoekers en innovatieve ondernemers en om het concurrentievermogen van de EU in een mondiale context te ondersteunen.

De visumstrategie is gebaseerd op drie belangrijke pijlers:

1. Versterking van de veiligheid van de EU

In de strategie worden concrete maatregelen voorgesteld om het visumbeleid als hefboom te gebruiken om de strategische belangen van de EU te bevorderen en het veiligheidskader van de EU te versterken. Dit omvat:

• Een modern systeem voor de toekenning van de visumvrije status aan partnerlanden, met inbegrip van een nieuw beoordelingskader met duidelijke criteria voor de evaluatie van potentiële kandidaten (in 2026).

• Sterker toezicht op de bestaande visumvrije regelingen in het kader van het hervormde visumopschortingsmechanisme om de voortdurende naleving te waarborgen en misbruik van visumvrij reizen te voorkomen.

• Het bestaande artikel 25 bis-mechanisme, dat de EU in staat stelt gerichte visummaatregelen te nemen in gevallen van gebrek aan samenwerking op het gebied van terugkeer en overname, en ad-hocmaatregelen in te voeren om samenwerking op het gebied van veiligheid en tegen illegale migratie te stimuleren, versterkt de hefboomwerking op het gebied van visa. Dit zal gebeuren door middel van een herziening van de Visumcode in 2026.
• Mogelijke gerichte beperkende visummaatregelen om visumaanvragen op te schorten, te weigeren of te beperken naar aanleiding van vijandige acties van derde landen die de veiligheid van de EU ondermijnen, als onderdeel van de herziening van de Visumcode, in overleg met de lidstaten.
• Nieuwe maatregelen ter versterking van de beveiliging van reisdocumenten om fraude tegen te gaan, met nieuwe geharmoniseerde definities en sancties op EU-niveau voor documentfraude.

2. Stimuleren van welvaart en concurrentievermogen

Reizen en mobiliteit zijn een belangrijke motor van de Europese economie, waarbij het Schengengebied nog steeds de meest bezochte bestemming ter wereld is. In de strategie worden nieuwe maatregelen voorgesteld om het mondiale concurrentievermogen van de EU te ondersteunen, talent aan te trekken en te behouden en legaal reizen gemakkelijker, sneller en voorspelbaarder te maken voor toeristen en zakenreizigers, waaronder:

• Nieuwe digitale procedures voor zowel visumvrije als visumplichtige reizigers: Etias zal de controles vóór vertrek voor visumvrije reizigers vanaf het vierde kwartaal van 2026 vereenvoudigen en gedeeltelijk automatiseren. Met digitale visumprocedures kunnen visumplichtige aanvragers het hele visumaanvraagproces online voltooien. 
• Meervoudige inreisvisa met een langere geldigheidsduur voor vertrouwde reizigers, om economische activiteit te stimuleren en bezoekers te belonen met een bewezen reisgeschiedenis en een gemeenschappelijke lijst van geverifieerde bedrijven, om visumprocedures voor door vertrouwde sponsors uitgenodigde zakenreizigers te vergemakkelijken.
• Betere voorwaarden voor talent: het verkennen van mogelijke wijzigingen van de EU-regels inzake studenten en onderzoekers en hooggekwalificeerde en geschoolde werknemers en het verkennen van een gericht EU-rechtskader voor oprichters van start-ups en scale-ups en innovatieve ondernemers.
• Aanvullende steun voor onderdanen van derde landen en werkgevers om uitdagingen in verband met de visumprocedure aan te pakken via de Europese Legal Gateway-kantoren.
• Aanvullende EU-financiering ter ondersteuning van de behandeling van visa voor hooggekwalificeerde en geschoolde onderdanen van derde landen.

3. Moderne visumhulpmiddelen

Elk jaar komen miljoenen reizigers aan de buitengrenzen van het Schengengebied aan, hetzij met een visum voor kort verblijf, hetzij uit niet-visumplichtige landen. Om dit efficiënt te beheren, zijn moderne systemen nodig die de veiligheid versterken en tegelijkertijd legaal reizen vergemakkelijken.

Daartoe zet de EU geavanceerde digitale instrumenten in om het visum- en grensbeheer te moderniseren. De IT-systemen van de EU zullen tegen 2028 interoperabel zijn, waardoor het mogelijk wordt meerdere databanken tegelijk en via één centrale zoekopdracht te doorzoeken, de informatie-uitwisseling te verbeteren en visummisbruik te voorkomen.

R ecommendation op het aantrekken van talent voor innovatie

In de aanbeveling worden concrete manieren uiteengezet waarop de lidstaten hun processen beter kunnen gebruiken om studenten, onderzoekers en hooggekwalificeerde en geschoolde werknemers, oprichters van start-ups en innovatieve ondernemers in sleutelsectoren voor het concurrentievermogen en de strategische autonomie van de EU aan te trekken en te behouden.

De aanbevelingen moedigen de lidstaten aan om over eenvoudigere en snellere procedures voor visa voor verblijf van langere duur en verblijfsvergunningen te beschikken door middel van meer gedigitaliseerde processen, minder documenten en kortere verwerkingstijden, gemakkelijkere overgangen naar werk of ondernemerschap na studie of onderzoek in de EU, betere mobiliteit binnen de EU, betere toegang tot informatie en betere coördinatie tussen de autoriteiten van de lidstaten, universiteiten en onderzoeksorganisaties.

De aanbeveling draagt bij tot de doelstellingen van het initiatief “Kies Europa” dat gericht is op het aantrekken en behouden van mondiaal onderzoeks- en innovatietalent, de Unie van vaardigheden en de EU-strategie voor start-ups en opschaling.

Voor meer informatie

Vragen en antwoorden 

Factsheet 

EU-visumstrategie

De aanbeveling over het aantrekken van talent voor innovatie 

Visumbeleid  

Arbeidsmigratie 

Studie en onderzoek