Gezamenlijke verklaring van hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter Kallas, uitvoerend vicevoorzitter Mînzatu en commissaris Lahbib in de aanloop naar de internationale dag van nultolerantie voor genitale verminking van vrouwen
Vrouwelijke genitale verminking is een ernstige schending van de mensenrechten. Het is een instrument van controle en onderdrukking van vrouwen en meisjes. Er is geen medische, culturele of ethische rechtvaardiging voor. Het moet worden uitgeroeid.
Meer dan 200 miljoen vrouwen en meisjes wereldwijd worden nog steeds getroffen door deze praktijk, waaronder ten minste 600.000 die in Europa wonen. Het beëindigen van deze praktijk is van essentieel belang om alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes uit te bannen en de inzet van de Europese Unie voor gendergelijkheid na te komen. Vorige week nog bevestigde de EU tijdens de Raad Buitenlandse Zaken dat zij vastbesloten is alle genderongelijkheden en vormen van seksueel en gendergerelateerd geweld uit te bannen.
De EU heeft al belangrijke stappen gezet om dit doel te bereiken. Op grond van de EU-richtlijn van 2024 ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld moeten de lidstaten genitale verminking van vrouwen strafbaar stellen als een op zichzelf staand misdrijf, de preventie versterken, de steun voor overlevenden verbeteren en de gegevensverzameling verbeteren.
Het afschaffen van deze vorm van geweld vereist aanhoudende en gecoördineerde actie op mondiaal, nationaal en lokaal niveau. Daarom investeert de EU in bewustmakingscampagnes, betrokkenheid van de gemeenschap en partnerschappen met internationale organisaties om de schadelijke sociale normen aan te pakken die het mogelijk maken vrouwelijke genitale verminking voort te zetten.
Sinds 2016 heeft samenwerking met agentschappen van de Verenigde Naties, waaronder UNFPA en UNICEF, en met name via het Spotlight-initiatief, bijgedragen tot de bescherming van vrouwen en meisjes die risico lopen en tot verandering binnen gemeenschappen.
Sociale normen kunnen evolueren en mensenrechten kunnen worden beschermd. De EU zal niet toegeven aan haar inspanningen om genitale verminking van vrouwen wereldwijd uit te bannen totdat elke vrouw en elk meisje een vrij, veilig en waardig leven kunnen leiden.
Achtergrond
Vrouwelijke genitale verminking (VGV) omvat alle procedures met gedeeltelijke of volledige verwijdering van de vrouwelijke uitwendige genitaliën of ander letsel aan de vrouwelijke geslachtsorganen om niet-medische redenen, zoals gedefinieerd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Alleen al in 17 Europese landen lopen naar schatting 190.000 meisjes het risico verminkt te worden, terwijl 600.000 vrouwen in Europa leven met de gevolgen van VGV.
Inspanningen ter bestrijding van VGV maken deel uit van de bredere inzet van de EU om een einde te maken aan alle vormen van gendergerelateerd geweld en om gelijkheid, rechtvaardigheid en bescherming voor alle vrouwen en meisjes te bevorderen. De Europese Unie heeft een alomvattend juridisch en beleidskader vastgesteld om VGV te voorkomen en te bestrijden. In 2021 heeft de Commissie een alomvattende EU-strategie voor de rechten van het kind vastgesteld, gevolgd door de aanbeveling van 2024 over de ontwikkeling en versterking van geïntegreerde systemen voor kinderbescherming in het belang van het kind, die beide bijzondere aandacht besteden aan meisjes die getroffen zijn door of het risico lopen op VGV.
VGV moet strafbaar worden gesteld op grond van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, ook bekend als het Verdrag van Istanbul, waartoe de Europese Unie in 2023 is toegetreden. Voorts heeft de Europese Unie in mei 2024 de richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld aangenomen, op grond waarvan VGV strafbaar moet worden gesteld als een op zichzelf staand strafbaar feit.
Onze inzet voor de uitbanning van alle vormen van gendergerelateerd geweld reikt over de grenzen heen, zoals uiteengezet in het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024, de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 en het EU-genderactieplan III, verlengd tot 2027. Sinds 2017 steunt de EU het Spotlight-initiatief, een VN-initiatief om een einde te maken aan geweld tegen vrouwen en meisjes. De EU blijft samenwerken met mondiale partners om VGV te voorkomen, het bewustzijn te vergroten en door de gemeenschap geleide oplossingen te bevorderen.
De Commissie werkt aan de bestrijding van alle vormen van gendergerelateerd geweld door middel van financieringsprogramma's zoals het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden (CERV) Via haar DAPHNE-onderdeel heeft de Commissie in 2025 23 miljoen EUR toegewezen aan projecten ter bestrijding en voorkoming van gendergerelateerd geweld en geweld tegen kinderen.
Daarnaast hebben de nationale autoriteiten sinds maart 2023 in het Schengeninformatiesysteem signaleringen kunnen invoeren van kinderen en kwetsbare volwassenen die het risico lopen op gendergerelateerd geweld, waaronder vrouwelijke genitale verminking. De EU steunt ook opleiding voor nationale autoriteiten en bewustmaking van risicogemeenschappen om VGV te voorkomen en ervoor te zorgen dat overlevenden passende steun krijgen.
Voor meer informatie
Richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld
Beëindiging van gendergerelateerd geweld
Factsheet - Mythe-busting vrouwelijke genitale verminking (VGV)
Onderzoek van het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) naar de prevalentie van vrouwelijke genitale verminking