Meer documenten
Commissie presenteert actieplan om dronedreigingen tegen te gaan
De Europese Commissie heeft vandaag haar actieplan gepresenteerd om de toenemende dreigingen van drones voor de veiligheid van de EU tegen te gaan. De afgelopen jaren heeft de EU te maken gehad met toenemende en veelzijdige uitdagingen in verband met drones en meteorologische ballonnen, waaronder vijandige overvluchten, luchtruimschendingen, verstoringen van luchthavens en risico's voor onze kritieke infrastructuur, buitengrenzen en openbare ruimten.
Het actieplan vormt een ambitieuze blauwdruk voor een sterkere samenwerking en solidariteit van de EU, waarmee wordt ingegaan op de oproepen van de EU-lidstaten en het Europees Parlement voor een eensgezinde EU-aanpak van dreigingen van kwaadwillige drones. Het is gericht op de civiele interneveiligheidsdimensie en vormt een aanvulling op en ondersteuning van de werkzaamheden van de Commissie op defensiegebied, en versterkt de civiel-militaire synergieën. Daarnaast draagt het actieplan bij tot de ontwikkeling van een concurrerende Europese dronemarkt, waarbij het potentieel voor innovatie, groei en het scheppen van banen in deze belangrijke sector wordt ontsloten.
Het actieplan is bedoeld om de lidstaten te ondersteunen door middel van gecoördineerde acties, ter aanvulling van nationale maatregelen en gericht op de belangrijkste prioriteiten: het vergroten van de paraatheid, het vergroten van de opsporingscapaciteit, het coördineren van de respons en het versterken van de paraatheid van de EU op defensiegebied.
De paraatheid en veerkracht van Europa tegen drone-incidenten vergroten
Om de paraatheid van de EU te verbeteren, wordt in het actieplan een nieuwe benadering van technologische ontwikkeling en een snelle toename van de industriële productie voorgesteld. Deze inspanningen omvatten:
- een gecoördineerde civiel-militaire inventarisatie van de industrie om investeringen aan te trekken en innovatie en interoperabiliteit te bevorderen;
- een versterkte capaciteit voor het testen van contradrones dankzij een nieuw EU-kenniscentrum voor contradrones en de ontwikkeling van een certificeringsregeling voor contradrones; en
- De lancering van een Drone and Counter-drone Industry Forum om de dialoog met industriële actoren te bevorderen, met het oog op opschaling van de productie.
Tegelijkertijd zal de Commissie een dronebeveiligingspakket voorstellen om de bestaande regels inzake civiele drones in de lucht te herzien en aan te passen aan de nieuwe veiligheidssituatie. Het pakket zal maatregelen omvatten voor een gecoördineerde risicobeoordeling om de technologische toeleveringsketens voor zowel drones als contradronesystemen te beschermen, naast de lancering van een “EU Trusted Drone”-label om veilige apparatuur op de markt te identificeren.
Om kritieke infrastructuur te beschermen, zal de Commissie duidelijke richtsnoeren voor exploitanten verstrekken, een proefproject lanceren om de maritieme bewaking te verbeteren en de lidstaten helpen zich te verdedigen tegen dreigingen op grote hoogte, zoals meteorologische ballonnen die van buiten de EU worden gelanceerd.
Technologieën en 5G-netwerken gebruiken om drones beter te detecteren
Het detecteren, volgen en identificeren van kwaadaardige drones is cruciaal om bedreigingen tegen te gaan. Dit vereist een verbeterd situationeel beeld, dat helpt om vrienden van vijanden te onderscheiden. Daartoe wordt in het actieplan een voorproefje gegeven van maatregelen die de opkomst van single air display-systemen zullen ondersteunen, waarbij alle relevante gegevens worden geïntegreerd om legitieme drones te identificeren, en wordt samen met de lidstaten de geleidelijke oprichting van een platform voor drone-incidenten onderzocht.
Het detecteren van kwaadaardige drones is afhankelijk van een aanpak met meerdere sensoren, waarbij verschillende technologieën worden gecombineerd die door AI-software worden aangedreven. De Commissie zal de toonaangevende technologische ontwikkeling bij het opsporen van drones blijven ondersteunen.
Geconfronteerd met het huidige dreigingslandschap, en met name het toenemende gebruik van dronezwermen, moeten 5G-netwerken dringend worden gebruikt voor de detectie van drones, al dan niet verbonden.
Om een snelle uitrol en detectie op basis van 5G tijdens livetests te ondersteunen, zal de Commissie een oproep doen tot het indienen van blijken van belangstelling voor de lidstaten en het bedrijfsleven.
Deze 5G-netwerken bieden nauwkeurige, real-time tracking van vliegende objecten, wat essentieel is voor het veilig houden van onze lucht en het beschermen van de interne veiligheid.
Versterking van de respons op kwaadwillige drone-activiteiten
Hoewel de lidstaten in de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor maatregelen om te reageren op dronedreigingen, kan de EU een duidelijke meerwaarde bieden bij de ondersteuning van deze lopende inspanningen. De Commissie zal een oproep doen aan geïnteresseerde landen om hun krachten te bundelen bij de overheidsopdrachten en de uitrol van contradronesystemen. Het zal ook de ontwikkeling van soevereine Europese, door AI aangedreven "command and control"-systemen ondersteunen en onderzoeken of snelle teams voor respons in noodsituaties kunnen worden opgericht om de solidariteit tussen de lidstaten te vergroten.
De Commissie stelt ook voor om jaarlijks een grootschalige EU-oefening tegen drones te organiseren om grensoverschrijdende samenwerking en civiele en militaire synergieën te testen. Daarnaast zal het Frontex – het grens- en kustwachtagentschap van de EU – blijven voorzien van de drones en technologie die nodig zijn voor grensbewaking. Frontex zal praktische richtsnoeren verstrekken over gelaagde inzetmodellen en grensoverschrijdende incidentbehandeling.
Versterking van de paraatheid van Europa op het gebied van defensie tegen dronedreigingen
Dit actieplan zal de lidstaten aanvullen en ondersteunen bij het vergroten van de militaire paraatheid van Europa door middel van innovatie en industriële samenwerking, onder meer op het gebied van het veiligstellen van de aanvoer van kritieke grondstoffen. De Commissie zal haar steun voor de opbouw van een sterker drone-ecosysteem opvoeren en nauwere banden tussen regeringen en de industrie bevorderen via de dronealliantie met Oekraïne. Door de ontwikkeling van betaalbare defensietechnologie en versnelde massaproductie te versnellen, zullen deze werkzaamheden de basis vormen van het Europees drone-defensie-initiatief en het Eastern Flank Watch-initiatief, een vlaggenschipproject dat wordt voorgesteld in het stappenplan voor paraatheid van de D-efence 2030.
De EU-financieringsprogramma's ondersteunen reeds de technologische ontwikkeling van drones en tegendronecapaciteit, met name via Horizon Europa, het Europees Defensiefonds en het instrument voor grensbeheer en visa. De Commissie zal de lidstaten financieel blijven ondersteunen via deze instrumenten en via het programma voor de Europese defensie-industrie en SAFE-leningen.
Volgende stappen
De Commissie zal met de lidstaten besprekingen starten over de voorgestelde acties en de belangrijkste prioriteiten, op basis van het beginsel van mede-eigendom. Zij zal ook zeer nauw samenwerken met andere actoren, waaronder het bedrijfsleven en het Europees Parlement. Het actieplan moet worden gezien als een dynamisch proces dat moet worden aangepast aan de ontwikkeling en de aard van de dreigingen.
Om de uitvoering te coördineren, zal de Commissie overwegen om met de lidstaten een strategisch mechanisme op te zetten dat de verschillende dimensies met elkaar verbindt en zorgt voor nauwe samenwerking met de Raad. De Commissie heeft ook voorgesteld dat de lidstaten nationale coördinatoren voor dronebeveiliging aanwijzen, die de nationale uitvoering van deze acties zullen bevorderen en er toezicht op zullen houden.
Achtergrond
Het actieplan inzake drone- en contradronebeveiliging bouwt voort op de mededeling van 2023 over de bestrijding van potentiële dreigingen van drones en vervangt de tussentijdse evaluatie ervan, alsook de dronestrategie 2.0, die het overkoepelende beleidskader vormt voor de ontwikkeling van een concurrerend en veilig Europees drone-ecosysteem.
Het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie is actief betrokken bij onderzoeks- en technische activiteiten in verband met drones, contradronesystemen en autonome platforms. De site in Geel (België) fungeert als een levend laboratorium voor de studie van contradrone-technologieën en hun toepassing in echte operationele omgevingen.