Commissie steunt oostelijke regio's van de EU die grenzen aan Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne

De Europese Commissie heeft een alomvattende strategie goedgekeurd om de steun aan de oostelijke regio's van de EU die grenzen aan Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne op te voeren. Het versterken van de welvaart en veerkracht van deze regio's is niet alleen een uiting van de solidariteit van de EU in de nasleep van de Russische invasie van Oekraïne, maar ook een strategische investering in de veiligheid, het concurrentievermogen en de toekomstige stabiliteit van Europa.

Verscheidene regio's uit negen lidstaten – Finland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Bulgarije – zijn bijzonder getroffen door hybride oorlogvoering, migratie als wapen, verstoring van de economie en de handel en demografische achteruitgang.

Sinds het begin van de Russische oorlog tegen Oekraïne heeft de EU haar politieke, technische en financiële steun aan haar oostelijke regio's uitgebreid om de infrastructuur te verbeteren, de economische veerkracht te vergroten, defensievermogens te ontwikkelen, uitdagingen op het gebied van energie en connectiviteit aan te pakken en werkgelegenheid te ondersteunen. Daarnaast hebben de solidariteitscorridors tussen de EU en Oekraïne de handel in stand gehouden. Aangezien de economische en veiligheidsomstandigheden in deze regio's als gevolg van de aanhoudende oorlog blijven afnemen, is echter verdere EU-steun nodig.

Vijf prioritaire gebieden

De mededeling van vandaag bevestigt de toezegging van de Commissie om steun te blijven verlenen aan de oostelijke regio's die grenzen aan Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne. Het bevat een reeks maatregelen om hen te helpen de specifieke en ongekende uitdagingen aan te pakken waarmee zij worden geconfronteerd, op vijf prioritaire gebieden:

Veiligheid en veerkracht

• Ontwikkeling van de Eastern Flank Watch, het European Drone Defence Initiative, het European Air Shield en het European Space Shield.
• Oprichting van een netwerk van beroepsbeoefenaars om de paraatheid te verbeteren en grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van clusters voor veerkracht aan te moedigen.

Groei en regionale welvaart

• Vergemakkelijken van de toegang tot financiering, onder meer via een EastInvest-faciliteit om de betrokken landen te helpen toegang te krijgen tot kredietverlening en adviesondersteuning, waarbij de Europese Investeringsbank Groep, andere internationale financiële instellingen en verschillende nationale en regionale stimuleringsbanken worden samengebracht.
• Samenwerking met de Wereldbank in het kader van het Catching-up Regions Initiative om de economische ontwikkeling in de zwaarst getroffen gebieden te stimuleren.

Voortbouwen op lokale sterke punten

• Prioriteit geven aan de elektriciteitsintegratie van de Baltische staten met Europese netwerken en de ontwikkeling van grensoverschrijdende waterstofinfrastructuur zoals de Noords-Baltische waterstofcorridor.
• Ondersteuning van initiatieven op het gebied van de circulaire industrie, met inbegrip van industriële symbiosevalleien en regionale hubs voor de bio-economie.

Connectiviteit

• Bevordering van digitale connectiviteit en verbetering van vervoersnetwerken, met inbegrip van wegen, spoorwegen en haveninfrastructuur voor tweeërlei gebruik, alsook grensoverschrijdende verbindingen met Oekraïne en Moldavië.

Mensen

• Aanpak van ontvolking en tekorten aan arbeidskrachten door middel van trajecten tussen onderwijs en werkgelegenheid en versterking van de gemeenschappen via het programma voor mediaweerbaarheid en de bestrijding van desinformatie.

Volgende stappen

Om vooruitgang te boeken, zal de Commissie een jaarlijkse politieke dialoog op hoog niveau op gang brengen om de discussie over het optreden van de EU en de gevolgen daarvan voor de veerkracht en ontwikkeling van de oostelijke regio's van de EU die grenzen aan Rusland, Belarus en Oekraïne, te vergemakkelijken. Het eerste dergelijke evenement zal plaatsvinden op 26 februari 2026, wanneer financiële instellingen een verklaring zullen ondertekenen waarmee de EastInvest-faciliteit van start gaat.

Achtergrond

Na de Russische aanvalsoorlog hebben de aan Rusland, Belarus en Oekraïne grenzende lidstaten te maken gehad met een tragere groei, een daling van de investeringen, ontvolking, tekorten aan arbeidskrachten en hogere veiligheidskosten.

De tussentijdse evaluatie van het cohesiebeleid in 2025 was een eerste stap om de behoeften en uitdagingen van deze regio's te erkennen en aan te pakken door hen extra middelen te bieden.

In de voorstellen voor de volgende EU-begroting (2028-2034) worden in de nationale en regionale partnerschapsplannen specifiek middelen uitgetrokken voor de oostelijke grensregio's.

Voor meer informatie

Mededeling over de oostelijke regio's van de EU die grenzen aan Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne

Factsheet