Meer documenten
Verklaring van uitvoerend vicevoorzitter Virkkunen en commissaris McGrath in de aanloop naar de Europese dag voor slachtoffers van misdrijven
“De essentiële taken van justitie zijn het herstellen van de onduldbare belediging van slachtoffers van misdrijven en het handhaven van hun grondrecht op menselijke waardigheid. Misdaad kan ingrijpende en langdurige gevolgen hebben voor slachtoffers van misdrijven. Ze moeten worden gehoord, ondersteund en behandeld met respect, mededogen en eerlijkheid tijdens hun ervaring en interacties met het strafrechtsysteem.
Het recente politieke akkoord over de herziene richtlijn slachtofferrechten is een grote stap voorwaarts en zal het voor slachtoffers gemakkelijker en minder stressvol maken om aangifte te doen van misdrijven en deel te nemen aan strafprocedures. De nieuwe regels hebben tot doel een rechtsstelsel tot stand te brengen dat de bescherming van slachtoffers centraal stelt in de hele Unie. Ze zijn zich bewust van de behoeften van de slachtoffers bij elke stap van het proces, vanaf het moment dat ze naar voren komen tot de nasleep van de procedure.
Nieuwe hulplijnen zullen onmiddellijke, duidelijke informatie en emotionele ondersteuning bieden. Het online melden van misdrijven en het deelnemen aan strafprocedures zal eenvoudiger worden, met specifieke en op maat gesneden ondersteuning tijdens gerechtelijke procedures. Minderjarige slachtoffers zullen ook baat hebben bij een betere toegang tot de rechter in rechtbanken. Alle slachtoffers zullen profiteren van een betere bescherming van hun persoonsgegevens en de toegang tot schadevergoeding zal worden versterkt.
Beroepsbeoefenaren die in contact staan met slachtoffers, zoals politieagenten, advocaten en gerechtelijke ambtenaren, zullen beter zijn toegerust om te zorgen voor een veilige ruimte voor slachtoffers om gerechtigheid te zoeken. De herziene richtlijn zal ook gelijke toegang tot de rechter voor iedereen waarborgen door kwetsbare groepen, waaronder kinderen en personen met een handicap, beter te beschermen.
Wij roepen alle lidstaten op de herziene regels volledig ten uitvoer te leggen en nauw samen te werken met alle relevante actoren, zodat slachtoffers echte bescherming, doeltreffende ondersteuning en daadwerkelijke toegang tot de rechter krijgen.”
Achtergrond
De EU-richtlijn inzake de rechten van slachtoffers, die sinds 2015 van toepassing is, stelt minimumnormen vast om ervoor te zorgen dat slachtoffers van strafbare feiten in de hele Europese Unie worden erkend, met respect worden behandeld en passende bescherming, ondersteuning en toegang tot de rechter krijgen, ongeacht hun nationaliteit of verblijfplaats.
De richtlijn versterkt de rechten en procedurele waarborgen van slachtoffers, terwijl de lidstaten worden verplicht opleidingen aan te bieden voor ambtenaren die in contact staan met slachtoffers. Aanvullende EU-regels hebben betrekking op de specifieke behoeften van slachtoffers van mensenhandel, seksuele uitbuiting van kinderen en kindermisbruik, terrorisme, fraude met andere betaalmiddelen dan contanten en geweld tegen vrouwen.
De in juni 2022 gepubliceerde evaluatie van de richtlijn slachtofferrechten bevestigde dat de richtlijn in grote lijnen de verwachte voordelen heeft opgeleverd. Het heeft een positief effect gehad op het recht van slachtoffers op toegang tot informatie en heeft hun toegang tot ondersteunende diensten verbeterd.
De evaluatie heeft echter ook tekortkomingen aan het licht gebracht die gerichte verbetering vereisen met betrekking tot de belangrijkste rechten van slachtoffers.
Om de vastgestelde lacunes aan te pakken, heeft de Europese Commissie in 2023 een herziening van de richtlijn slachtofferrechten voorgesteld. Op 10 december 2025 bereikten het Europees Parlement en de Raad een politiek akkoord over de herziene richtlijn. De nieuwe regels introduceren hulplijnen voor slachtoffers, specifieke rechtshulp, verbeterde psychologische bijstand, betere bescherming van persoonsgegevens en beter gecoördineerde diensten voor minderjarige slachtoffers. De nieuwe regels versterken ook de opleiding van politie, rechters en openbare aanklagers om efficiënt in te spelen op de rechten en behoeften van slachtoffers.