Antwoorden van de Commissie op het Europees burgerinitiatief over het terugdringen van onveilige abortussen in de EU
Vandaag heeft de Europese Commissie een mededeling aangenomen in antwoord op het Europees burgerinitiatief (EBI) “My Voice My Choice: Voor veilige en toegankelijke abortus". Dit is het twaalfde initiatief waarvoor de Commissie een formeel antwoord heeft ontvangen sinds de Europese burgerinitiatieven (EBI's) in 2012 van start zijn gegaan.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vinden er in Europa elk jaar ongeveer 483.000 onveilige abortussen plaats. Onveilige abortus is een kwestie van volksgezondheid, omdat het kan leiden tot verschillende vormen van fysieke schade en ernstige mentale stress en zo het leven van vrouwen in gevaar kan brengen. De EU kan het optreden van de lidstaten op het gebied van de volksgezondheid ondersteunen, met inachtneming van de verantwoordelijkheid van de lidstaten voor de bepaling van hun gezondheidsbeleid, alsook voor de organisatie en verstrekking van gezondheidsdiensten en medische zorg.
Na een zorgvuldige analyse van het initiatief en met betrekking tot de beperkingen van de EU-Verdragen ten aanzien van de bevoegdheid van de EU op het gebied van volksgezondheid, onderstreept de Commissie dat de lidstaten kunnen vertrouwen op bestaande EU-instrumenten om de gelijke toegang tot wettelijk beschikbare en betaalbare gezondheidszorgdiensten, met inbegrip van veilige abortusdiensten, te verbeteren.
Deze EU-steun kan worden verleend via het programma van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+), indien de lidstaten vrijwillig en in overeenstemming met hun nationale wetgeving dergelijke steun willen verlenen, met name door de beschikbare middelen in het kader van hun ESF+-programma's te gebruiken of opnieuw toe te wijzen. Het ESF+ zou kunnen worden gebruikt om de toegang tot wettelijk beschikbare, betaalbare en veilige abortusdiensten voor zwangere vrouwen te verbeteren. Het ESF+ kan de inspanningen van deze lidstaten ondersteunen en hen tegelijkertijd autonomie verlenen om te bepalen hoe en onder welke voorwaarden toegang tot veilige en legale abortus zal worden verleend.
Aangezien EU-steun al relatief snel kan worden verleend door lidstaten die daartoe bereid zijn in het kader van bestaande instrumenten, is het niet nodig een nieuw rechtsinstrument voor te stellen.
Volgende stappen
In haar antwoord van vandaag benadrukt de Commissie dat de lidstaten hun ESF+-financiering kunnen gebruiken om de toegang tot abortusdiensten voor zwangere vrouwen te ondersteunen. Lidstaten die ervoor kiezen het ESF+ te gebruiken, moeten mogelijk eerst hun nationale of regionale ESF+-programma's wijzigen om dit soort acties onder hun prioriteiten te laten vallen.
Achtergrond
Het Europees burgerinitiatief (EBI) is met het Verdrag van Lissabon ingevoerd als instrument waarmee burgers invloed kunnen uitoefenen op de EU-agenda. Het werd officieel gelanceerd in april 2012. Zodra een EBI is geregistreerd, kunnen een miljoen burgers uit ten minste zeven EU-lidstaten de Commissie verzoeken juridische stappen voor te stellen op gebieden die onder haar bevoegdheid vallen. Zodra een initiatief is ingediend, heeft de Commissie zes maanden de tijd om een formeel antwoord te geven. Sinds de invoering ervan heeft de Commissie 127 initiatieven geregistreerd, waarvan er 14 erin geslaagd zijn een miljoen handtekeningen te verzamelen en ter bestudering aan de Commissie zijn voorgelegd.
Met meer dan 1,1 miljoen handtekeningen verzameld in de hele EU werd het initiatief “My Voice, My Choice” op 1 september 2025 ter bestudering bij de Commissie ingediend. Het verzoekt de Commissie financiële steun te verlenen aan lidstaten die een veilige beëindiging van zwangerschappen kunnen uitvoeren, in overeenstemming met hun nationale wetgeving, voor iedereen in Europa die nog steeds geen toegang heeft tot veilige en legale abortus.
Voor meer informatie
Statistieken over het Europees burgerinitiatief
Europese burgerinitiatieven die momenteel handtekeningen verzamelen