Meer documenten
De voorzitter van de Europese Commissie en de voorzitter van de Zwitserse Bondsstaat ondertekenen een breed pakket overeenkomsten tussen de EU en Zwitserland
Vandaag, op 2 maart 2026, hebben de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Zwitserse Bondsstaat Guy Parmelin een breed pakket overeenkomsten ondertekend om de betrekkingen tussen de EU en Zwitserland te verdiepen en uit te breiden.
Het pakket voorziet in een modern kader voor de EU en Zwitserland, dat een vlotte toegang tot een markt van 460 miljoen consumenten in belangrijke sectoren mogelijk maakt en beide partijen economische voordelen oplevert. Door normen en regels op nauw geïntegreerde gebieden op elkaar af te stemmen, zal het rechtszekerheid bieden, de handel in goederen zoals medische hulpmiddelen en levensmiddelen vereenvoudigen en de grensoverschrijdende levering voor bedrijven aan beide zijden van de grens vergemakkelijken. Daarnaast zal het zorgen voor consistentere regels voor personen die over de grens tussen de EU en Zwitserland wonen, werken of studeren. Zwitserland zal bijdragen tot de ontwikkeling van wetgeving op de gebieden die onder het pakket vallen en zal de mogelijkheid hebben invloed uit te oefenen op deze regels zoals ze worden ontworpen.
Voorzitter Ursula von der Leyen verklaarde: "Dit baanbrekende pakket weerspiegelt het strategische belang van het partnerschap tussen de Europese Unie en Zwitserland. En dat betekent dat onze samenwerking volledig aansluit bij de realiteit en ambities van de 21e eeuw. Door onze banden tussen belangrijke sectoren – van handel en vervoer tot gezondheid en energie – te moderniseren en te verdiepen, versterken we de rechtszekerheid, bevorderen we innovatie en creëren we nieuwe kansen voor onze burgers en bedrijven.”
Het pakket omvat actualiseringen van vier reeds bestaande overeenkomsten, die Zwitserland reeds toegang geven tot de interne markt van de EU, met betrekking tot luchtvervoer, vervoer over land, vrij verkeer van personen en wederzijdse erkenning van conformiteitsbeoordelingen. Door deze overeenkomsten op een moderne standaard te brengen, kunnen burgers en bedrijven aan beide zijden ten volle profiteren van de rechten die de overeenkomsten bieden en wordt een gelijk speelveld voor het bedrijfsleven gecreëerd.
Bovendien worden de volgende nieuwe overeenkomsten ingevoerd:
- Een nieuwe overeenkomst inzake voedselveiligheid zal een gemeenschappelijke voedselveiligheidsruimte tot stand brengen die alle dimensies van de voedselketen bestrijkt.
- Een nieuwe overeenkomst over elektriciteit zal de deelname van Zwitserland aan de interne elektriciteitsmarkt van de EU mogelijk maken.
- Een nieuwe overeenkomst over gezondheid zal Zwitserland in staat stellen deel te nemen aan EU-mechanismen en -organen die ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid aanpakken. Dat betreft met name het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en het systeem voor vroegtijdige waarschuwing en maatregelen.
- Met een nieuwe overeenkomst wordt een permanente en billijke financiële bijdrage van Zwitserland aan de economische en sociale cohesie binnen de Unie ingevoerd, die het niveau van partnerschap en samenwerking tussen de partijen weerspiegelt.
- Een nieuwe overeenkomst zal betrekking hebben op de deelname van Zwitserland aan het EU-Agentschap voor het ruimtevaartprogramma, voor activiteiten in verband met de onderdelen Galileo en European Geostationary Navigation Overlay Service (Egnos) van het ruimtevaartprogramma van de Unie.
Als onderdeel van het pakket actualiseren beide partijen de bepalingen inzake geschillenbeslechting in de overeenkomst inzake de handel in landbouwproducten om deze in overeenstemming te brengen met de meest recente vrijhandelsovereenkomsten waarbij de Europese Unie en Zwitserland respectievelijk partij zijn.
Elke overeenkomst die de deelname van Zwitserland aan de EU-markt mogelijk maakt, zal de ontwikkeling van de EU-wetgeving op het betrokken gebied weerspiegelen en ervoor zorgen dat Zwitserland deze dynamisch toepast. De overeenkomsten zullen bepalingen inzake geschillenbeslechting bevatten en waar nodig zullen de regels inzake staatssteun van toepassing zijn.
Naast een protocol inzake parlementaire samenwerking omvat het pakket ook een gezamenlijke verklaring over de instelling van een dialoog op hoog niveau over het brede bilaterale pakket en de mogelijke verdere ontwikkeling van de bilaterale betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland.
Daarnaast omvat het pakket een overeenkomst over de deelname van Zwitserland aan programma's van de Unie, die commissaris Zaharieva en federaal raadslid Parmelin op 10 november 2025 in Bern afzonderlijk hebben ondertekend. De overeenkomst opende de weg voor Zwitserland om deel te nemen aan de activiteiten van Horizon Europa, Euratom-onderzoek en -opleiding, ITER/F4E (Fusion for Energy), Digitaal Europa, Erasmus+ en EU4Health. Dankzij de vroegtijdige ondertekening en voorlopige toepassing ervan konden de entiteiten van de EU en Zwitserland reeds in de huidige werkprogramma's samenwerken op het gebied van onderzoek.
Achtergrond
Voorzitter Ursula von der Leyen startte de onderhandelingen in maart 2024 samen met Viola Amherd, de toenmalige voorzitter van de Zwitserse Bondsstaat. De onderhandelingen, die werden gevoerd onder de politieke leiding van commissaris Maroš Šefčovič, werden in december 2024 afgerond.
De ondertekening is een belangrijke stap in de richting van de voltooiing van de ratificatie van het brede pakket. Het zal beide partijen in staat stellen hun respectieve ratificatieprocessen vooruit te helpen.
Voor meer informatie