Meer documenten
Vragen en antwoorden over de strategie voor kleine modulaire reactoren
Wat zijn de belangrijkste voordelen van kleine modulaire reactoren (SMR's)?
SMR's zijn kleiner in omvang en output in vergelijking met traditionele kernreactoren. Door hun modulaire ontwerp kunnen ze ofwel volledig in een fabriek worden gebouwd en vervolgens naar hun operationele locatie worden getransporteerd of ter plaatse worden geassembleerd uit componenten die op een andere locatie zijn vervaardigd.
Kleine modulaire reactoren kunnen in drie hoofdcategorieën worden onderverdeeld:
1) SMR's voor licht water, die doorgaans zijn ontwikkeld op basis van bestaande watergekoelde kernreactoren;
2) geavanceerde modulaire reactoren (AMR's) die gebruikmaken van innovatieve concepten en ontwerpen van de volgende generatie (generatie IV) met verschillende koelmiddelen (vloeibaar metaal, gesmolten zout of hogetemperatuurgas) of nieuwe splijtstoftypen; en
3) Microreactoren, die doorgaans minder dan 10 megawatt elektriciteit produceren, hebben lange tankcycli en kunnen worden vervoerd. De initiële investering die nodig is, zal naar verwachting lager zijn dan die van grote reactoren, met de flexibiliteit om meer modules toe te voegen op dezelfde locatie als de vraag groeit.
Zodra unieke SMR-eenheden operationeel zijn, moeten de bouwtijden voor extra eenheden korter zijn dan voor conventionele kerncentrales.
Wat is de rol van SMR's in de transitie naar schone energie?
Voor de lidstaten die besluiten kernenergie als onderdeel van hun mix te gebruiken, zullen SMR's een belangrijk onderdeel worden, naast traditionele grootschalige kernreactoren. Ze kunnen helpen een flexibel, veilig en efficiënt energiesysteem te ondersteunen en tegelijkertijd een groeiend aandeel schone elektriciteit te integreren.
RBE's kunnen niet alleen als betrouwbare bron van schone elektriciteit dienen, maar ook van koolstofvrije warmte voor stedelijke districten en specifieke moeilijk te verminderen industrieën, waaronder de chemische industrie, de staalproductie, olieraffinaderijen, maritiem vervoer, defensie en stadsverwarming, en tegelijkertijd de druk op elektriciteitsnetten verlichten door de toenemende vraag, onder meer vanuit datacentra, met inbegrip van de productie van koolstofarme waterstof. Bovendien zouden SMR's elektrische en thermische energie kunnen leveren in regio's waar economische, geografische of netgerelateerde beperkingen het gebruik van conventionele elektriciteitscentrales economisch niet levensvatbaar maken.
SMR's kunnen ook de energiezekerheid en -autonomie van de EU versterken door haar afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en tegelijkertijd hernieuwbare energiebronnen aan te vullen. Daarom bieden SMR's een belangrijke kans voor de volgende industriële doorbraak in Europa, waarbij de hoogste normen op het gebied van nucleaire veiligheid, beveiliging en waarborgen worden gehandhaafd om de Europese burgers en het milieu te beschermen.
De ondersteuning van SMR's (en AMR's) zal ook bijdragen tot het behoud en de verdere ontwikkeling van competenties van wereldklasse in de nucleaire sector binnen de EU, waardoor we de komende jaren met succes op de wereldmarkt kunnen concurreren.
Hoe lang duurt het voordat de eerste RBE's worden gebouwd en in gebruik worden genomen?
In de EU is reeds begonnen met de voorbereidende werkzaamheden voor de eerste RBE-projecten. De uitrol en werking van de eerste RBE's in Europa zou al in het begin van de jaren 2030 kunnen plaatsvinden. Het succes van deze projecten hangt af van de toegang tot kapitaal, wettelijke goedkeuringen, de ontwikkeling van sterke toeleveringsketens en het beschikken over de nodige personele middelen.
Als onderdeel van de algemene inspanning moet een concurrerende Europese toeleveringsketen worden ontwikkeld om een hoge mate van lokale inhoud en Europese toegevoegde waarde in alle RBE-projecten te waarborgen.
Wat is de rol van RBE's bij het verminderen van de afhankelijkheid van de EU van de invoer van Russische splijtstoffen?
SMR's die in de EU zullen worden uitgerold, zijn allemaal gebaseerd op westerse technologieën en zullen naar verwachting brandstoffen gebruiken die in de EU of in gelijkgestemde partnerlanden worden geproduceerd. Zij zouden dus bijdragen tot het verminderen van de afhankelijkheid van de EU van energie-invoer uit Rusland.
AMR-ontwerpen, het zogenaamde generatie IV-type, worden in de EU ontwikkeld, waarvan sommige gebaseerd zijn op het concept van een gesloten splijtstofcyclus. Dit betekent dat ze nucleair materiaal kunnen hergebruiken via recycling. Deze reactorontwerpen zouden het brandstofverbruik aanzienlijk verbeteren en bijdragen tot het minimaliseren van hoogradioactief afval, in overeenstemming met de doelstellingen van de circulaire economie. Het zou ook de noodzaak om nieuwe brandstoffen aan te schaffen verminderen.
Verstrekt de EU middelen aan RBE's?
Overheidsfinanciering moet tot doel hebben beschikbaar particulier kapitaal te mobiliseren door middel van geschikte instrumenten, zoals garanties voor risicobeperkende investeringen in unieke RBE-projecten en in de uitrol van eerste commerciële eenheden.
In het licht van de resultaten van de lopende oproep tot het indienen van voorstellen in het kader van het Innovatiefonds met betrekking tot SMR-projecten, zal de Europese Commissie een aanvullende tijdelijke InvestEU-aanvulling van 200 miljoen EUR tot 2028 overwegen om de uitrol van de initiële commerciële eenheden van innovatieve nucleaire technologieën binnen de EU verder te ondersteunen – via risicobeperkingsgaranties.
Daarnaast zou het nieuwe Scaleup Europe Fund, dat gericht is op investeringen in de meest veelbelovende Europese bedrijven op strategische technologiegebieden, innovatieve nucleaire technologieën kunnen helpen om tot een snellere uitrol te komen.
In de afgelopen decennia heeft het Euratom-programma voor onderzoek en opleiding onderzoeksactiviteiten ondersteund die ten goede komen aan RBE's. Deze initiatieven hebben de samenwerking tussen de lidstaten bevorderd en de deskundigheid en knowhow in de nucleaire sector van de EU versterkt. In 2024 zijn vijf Euratom-onderzoeksprojecten in verband met de veiligheid van RBE's gestart met een totale waarde van 30 miljoen EUR. De Commissie verwacht het onderzoek naar de veiligheid van RBE's in de periode 2026-2027 met 15 miljoen EUR te blijven financieren in het kader van het Euratom-programma voor onderzoek en opleiding en in het kader van het meerjarig financieel kader 2028-2034. Daarnaast zal het IPCEI voor innovatieve nucleaire technologieën, met inbegrip van SMR's, dat zich momenteel in de ontwerpfase bevindt, een belangrijke rol spelen bij de ondersteuning van O&O-activiteiten en de bevordering van Europese samenwerking op dit gebied in de komende jaren.
Hoe zullen SMR's van invloed zijn op het scheppen van banen en het concurrentievermogen van de Europese economie?
SMR's hebben het potentieel om hele waardeketens in verschillende EU-landen en op verschillende bedrijfsgebieden, waaronder engineering, geavanceerde materialen en robotica, te mobiliseren en financiële belanghebbenden te activeren. Zij kunnen het leiderschap van de EU op het gebied van onderzoek en innovatie versterken, nieuwe technologische kennis, geschoolde banen en exportcapaciteit op lange termijn creëren.
Welke rol zal internationale samenwerking spelen bij de ontwikkeling van SMR's en AMR's in Europa?
Internationale samenwerking met partnerlanden die van plan zijn SMR's op korte termijn in te zetten, is van essentieel belang, evenals samenwerking met internationale organisaties zoals de Internationale Organisatie voor Atoomenergie en de OESO-Agentschap voor Kernenergie. Nauwe samenwerking met kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten en partnerlanden in ons zuidelijk nabuurschap zal een integraal onderdeel van de strategie vormen.
Sommige van de RBE-ontwerpen die het dichtst bij de uitrol staan, zijn van niet-EU-oorsprong en de EU-markt blijft openstaan voor spelers van buiten de EU. Tegelijkertijd zullen het versterken van de Europese inhoud en het opbouwen van een robuuste Europese toeleveringsketen van essentieel belang zijn om de afhankelijkheid van invoer te verminderen en strategische autonomie in deze belangrijke technologie te waarborgen. Naast de industriële samenwerking tussen de Europese Unie, de lidstaten en de partnerlanden is er ruimte voor een versterkte dialoog over regelgevingskaders.
In hoeverre is de EU-industrie betrokken bij het vormgeven van de uitrol van SMR's?
De EU-industrie is de drijvende kracht achter de uitrol van SMR in Europa. De Europese Commissie heeft in februari 2024 de Europese industriële alliantie voor SMR's opgericht, die bijna 400 organisaties heeft samengebracht, waaronder bedrijven, onderzoeksinstellingen, overheidsinstanties en niet-gouvernementele organisaties.
Het hoofddoel van de alliantie is de ontwikkeling van SMR-projecten te vergemakkelijken en de optimale voorwaarden te scheppen voor de uitrol ervan in de EU en daarbuiten. De leden van de alliantie hebben in september vorig jaar het strategisch actieplan van de alliantie aangenomen, een routekaart met concrete acties die de komende vijf jaar (2025-2029) moeten worden uitgevoerd. Het is de bedoeling dat de eerste RBE's begin 2030 in de EU actief zijn.
Voor meer informatie
Commissie onthult strategie om Europa's eerste SMR's begin 2030 online te brengen - Energie