Meer documenten
Vragen en antwoorden over de investeringsstrategie voor schone energie
Wat wil de investeringsstrategie voor schone energie bereiken?
De transitie naar schone energie zal tot 2030 jaarlijks 660 miljard EUR aan investeringen vergen, oplopend tot 695 miljard EUR per jaar in het volgende decennium. Hoewel overheidsfinanciering een cruciale rol speelt als katalysator, zal het niet voldoende zijn om aan deze behoeften te voldoen. De transitie naar schone energie vereist een aanzienlijk grotere mobilisatie van particulier kapitaal, en dat kapitaal bestaat al. Institutionele beleggers hebben controle over 12 biljoen euro aan activa in Europa en streven naar het stabiele rendement op lange termijn dat energieprojecten kunnen bieden. De belangrijkste vraag is hoe dit kapitaal effectief kan worden gekanaliseerd in de transitie naar schone energie.
De investeringsstrategie voor schone energie is ontworpen om deze uitdaging aan te pakken door middel van vier complementaire reeksen acties. Deze hebben tot doel de toegang tot kapitaalmarkten te verbeteren, risicobeleggingen op gerichte wijze te verminderen en een gestructureerde samenwerking met de financiële gemeenschap tot stand te brengen. De initiatieven in deze strategie zijn gericht op alle technologieën voor schone energie.
De uitvoering van de acties zal worden uitgevoerd in partnerschap met de EIB-groep, die voornemens is de komende drie jaar meer dan 75 miljard EUR aan financiering te verstrekken op basis van haar volledige scala aan financiële producten en adviesdiensten.
Hoe zal de strategie institutionele investeerders mobiliseren om de transitie naar schone energie te financieren?
Om institutionele beleggers aan te trekken, zoals pensioenfondsen, verzekeraars en staatsinvesteringsfondsen - die momenteel slechts een klein deel van hun portefeuilles aan schone energie toewijzen - stelt de strategie op maat gesneden financiële mechanismen voor.
Eén aanpak houdt in dat toekomstige inkomstenstromen, zoals gereguleerde nettarieven of betalingen voor hernieuwbare energie, worden gesecuritiseerd en omgezet in verhandelbare effecten van hoge kwaliteit, die het stabiele rendement op lange termijn bieden dat institutionele beleggers nodig hebben.
Een andere oplossing is het gebruik van hybride obligaties, waardoor netbeheerders en energiebedrijven kapitaal kunnen aantrekken zonder de schuldlimieten te overschrijden, waardoor deze investeringen aantrekkelijker worden voor risicomijdende instellingen.
Ten slotte zal het nieuwe Investeringsfonds voor strategische infrastructuur rechtstreeks samen met infrastructuurfondsen en vermogensbeheerders in projecten investeren. Door deze instrumenten te standaardiseren en te zorgen voor robuuste kredietbeoordelingen, wil de strategie een belangrijke nieuwe bron van kapitaal voor de energietransitie ontsluiten.
Hoe zal deze strategie bijdragen tot een betere toegang tot kapitaal voor elektriciteitsnetbeheerders?
Elektriciteitsnetbeheerders (transmissie- en distributiesysteembeheerders) ondervinden aanhoudende moeilijkheden bij de toegang tot langetermijnkapitaal als gevolg van aandelentekorten, liquiditeitsbeperkingen en marktfragmentatie.
Om dit aan te pakken, is het actieterrein van de strategie tweeledig. Enerzijds worden maatregelen ingevoerd om de financiële positie van elektriciteitsnetbeheerders te versterken door het eigen vermogen te vergroten via een nieuw door de EIB ondersteund fonds voor strategische infrastructuurinvesteringen (SII) van maximaal 500 miljoen EUR en door een securitisatiefaciliteit voor inkomsten voor te stellen. Anderzijds zal de strategie de kredietverleningscapaciteit van banken vergroten door de securitisatie van leningen uit te breiden en kleinere marktdeelnemers te ondersteunen door middel van door de EIB gesteunde leningen via intermediairs.
Deze maatregelen sluiten aan bij de aanbevelingen van het Draghi-verslag en zorgen ervoor dat de uitbreiding van het net gelijke tred houdt met de toegenomen uitrol van hernieuwbare energie, waardoor toekomstige knelpunten worden voorkomen.
Worden energie-efficiëntie-initiatieven in de strategie aangepakt?
Ondanks de centrale rol van energie-efficiëntie in de overgang van de EU naar schone energie, blijft energie-efficiëntie ondergefinancierd, met name in kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) en in de woningsector. Om deze kloof te dichten, wordt in de strategie een proefregeling ingevoerd om in 2026 500 miljoen EUR aan investeringen aan te trekken. Het richt zich op het opschalen van "energy as a service"-modellen, waarbij aanbieders efficiëntie-upgrades leveren zonder voorafgaande kosten voor eindgebruikers, waarbij kosten worden terugverdiend door een deel van de resulterende energiebesparingen.
Daarnaast werkt de Commissie samen met de EIB-groep aan de versterking van de InvestEU-duurzaamheidsgarantie – die wordt verstrekt via het Europees Investeringsfonds (EIF) – ter ondersteuning van projecten voor het koolstofvrij maken en efficiënt maken van kmo's, waardoor de risico's voor financiële instellingen worden verminderd.
Met het oog op de toekomst zal de Commissie ook een instrument voor energie-efficiëntieversneller ontwikkelen dat instrumenten van het Europees Fonds voor concurrentievermogen kan gebruiken om investeringspijplijnen te bundelen en op te schalen, waardoor de toegang tot kapitaalmarkten voor op efficiëntie gebaseerde initiatieven wordt verbeterd.
Waar gaat de komende Energy Transition Investment Council (ETIC) over?
De investeringsraad voor de energietransitie (ETIC), die in het tweede kwartaal van 2026 van start zal gaan, zal dienen als permanent platform voor dialoog tussen beleidsmakers, lidstaten en financiële instellingen, waaronder de Europese Investeringsbank (EIB), nationale stimuleringsbanken en particuliere investeerders.
Het hoofddoel ervan is het energiebeleid en de financieringsinstrumenten van de EU af te stemmen op de behoeften van investeerders. Het ETIC zal regelmatig energiegerelateerde investeringen bespreken, ervaringen delen, knelpunten in kaart brengen en suggesties doen voor optimale financieringsoplossingen. Een speciale werkgroep zal zich richten op het versterken van door de publieke bank geleide financieringsmechanismen om de mobilisatie van particulier kapitaal te stimuleren. Terwijl de ETIC zich concentreert op uitdagingen op het gebied van energie-investeringen, zal zij doublures met toekomstige governancekaders in het kader van de volgende langetermijnbegroting van de EU, zoals het Europees Fonds voor concurrentievermogen, voorkomen.
Welke rol zal de EIB-groep spelen in de strategie?
De EIB-groep (EIBG) is een belangrijke partner bij de uitvoering van de strategie en biedt zowel financiële slagkracht als technische expertise om projecten minder risicovol te maken en particulier kapitaal aan te trekken. De EIBG zal naar verwachting de komende drie jaar 75 miljard EUR aan leningen, garanties, investeringen in hybride en groene obligaties, risicoschulden en aandelenkapitaal verstrekken. Het zou onder meer de opwekking van schone energie, distributie-infrastructuur, energie-efficiëntie, niet-fossiele flexibiliteitsoplossingen en innovatieve technologieën ondersteunen.
Het zal een verscheidenheid aan instrumenten voor netten omvatten. De EIB-groep zal bijvoorbeeld ankerkapitaal van maximaal 500 miljoen EUR verstrekken om te investeren in specifieke infrastructuurprojecten via het nieuwe Investeringsfonds voor strategische infrastructuur (SII-fonds). De EIBG zal met de Commissie samenwerken om een securitisatiefaciliteit voor exploitanten te ontwikkelen en zal hybride obligaties blijven kopen om de schuldenlast voor exploitanten te verlichten.
De EIB-groep zal ook haar nieuwe initiatief opschalen om de capaciteit van lokale banknetwerken te versterken om leningen te verstrekken aan kleine distributiebedrijven door middel van leningen via intermediairs.
Op het gebied van energie-efficiëntie zal de EIB tot 500 miljoen EUR aan investeringen mobiliseren via een proefregeling voor “energie als dienst”-modellen en programma's voor het koolstofvrij maken van kmo's, terwijl de InvestEU-duurzaamheidsgarantie – die via het Europees Investeringsfonds wordt verstrekt – de toegang voor kleinere bedrijven zal verbeteren.
Wat innovatie betreft, zal de EIB bijdragen via durfkapitaal- en eigenvermogensinstrumenten die in aanmerking kunnen komen voor steun in het kader van InvestEU. Naast financiering kan de EIB via de InvestEU-advieshub technische bijstand verlenen om financierbare projecten te structureren, waarbij wordt gezorgd voor afstemming op de energie- en klimaatdoelstellingen van de EU.
Wat zijn de maatregelen om innovatieve schone-energietechnologieën minder risicovol te maken?
Geavanceerde schone-energietechnologieën zijn van cruciaal belang voor het koolstofvrij maken op lange termijn, maar de hogere financiële risico's ervan ontmoedigen particuliere investeerders vaak. Om dit probleem op te lossen, zal de Commissie samen met de EIB-groep de steun voor innovatieve schone-energietechnologieën en -oplossingen opvoeren, zoals langdurige energieopslag, drijvende wind- en zonne-energie, oceaanenergie, agrovoltaïsche energie en geothermische energie. De EIB-groep kan een centrale rol spelen door middel van durfkapitaal en eigen vermogen via InvestEU, waardoor innovaties de "vallei des doods" tussen ontwikkeling en marktintroductie kunnen doorkruisen. Deze stappen zullen de commercialisering versnellen en de financieringskosten voor veelbelovende technologieën met een hoog potentieel verlagen.
Voor meer informatie
Commissie lanceert strategie om investeringen in schone energie te versnellen - Energie