Meer documenten
Vragen en antwoorden over geïntegreerd risicobeheer bij bosbranden
Waarom onderneemt de Commissie nu actie?
De klimaatverandering verergert de risico's van bosbranden in heel Europa, met langere, warmere en drogere zomers die de frequentie en intensiteit van branden verhogen.
In 2025 verwoestten bosbranden voor het eerst sinds het begin van de registratie meer dan een miljoen hectare in de Europese Unie, zoals gerapporteerd door het Europees bosbrandinformatiesysteem van Copernicus (EFFIS). Het geregistreerde verbrande gebied in vier van de afgelopen vijf jaar is bovengemiddeld en de omvang en intensiteit van bosbranden nemen toe. Ook neemt de frequentie van 'megafires' toe, wat een aanzienlijke uitdaging vormt voor de inspanningen om bosbranden te beheren.
Geïntegreerd bosbrandrisicobeheer is het antwoord op deze urgentie om op te treden. Het gaat erom alle beleidsterreinen en actoren samen te brengen in een gezamenlijke aanpak om het risico op bosbranden te verminderen, bijvoorbeeld landschaps- en bosbeheer, risicocommunicatie, civiele bescherming en onderzoek en innovatie. Het gaat erom dat de EU, haar lidstaten en regio's samenwerken om de Europeanen en het milieu te beschermen.
De vandaag voorgestelde maatregelen bouwen voort op de paraatheidsstrategie van de Unie, bestaande instrumenten zoals het Uniemechanisme voor civiele bescherming (UCPM), met inbegrip van rescEU, en bestaand beleid, zoals het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Zij zullen worden voortgezet of aangepast aan ons toekomstige meerjarig financieel kader.
Hoe past dit in de strategie voor de paraatheidsunie?
De maatregelen van vandaag bouwen voort op de strategie voor de paraatheidsunie, die tot doel heeft de EU beter voor te bereiden en beter in staat te stellen te anticiperen op de huidige uitdagingen en deze te voorkomen en het hoofd te bieden. Er wordt een proactievere aanpak van rampenbeheer voorgesteld.
Door de beginselen van de strategie toe te passen, brengt deze aanpak alle afdelingen samen in een overheidsbrede aanpak om gezamenlijk een specifiek probleem te beheren, hand in hand met alle betrokken belanghebbenden.
Wat zijn de belangrijkste onderdelen van de communicatie?
Met de mededeling van vandaag over geïntegreerd risicobeheer bij bosbranden schetst de Commissie:
- hoe op ecosystemen gebaseerde preventie kan worden uitgevoerd en brandbestendige landschappen kunnen worden gebouwd;
- hoe de paraatheid kan worden verbeterd door betere risicobeoordeling, prognoses en kennis;
- hoe het bewustzijn van risico's op bosbranden bij Europeanen en de paraatheid van de bevolking kan worden versterkt;
- hoe verdere steun voor vroegtijdige waarschuwing en respons kan worden georganiseerd; en
- Hoe herstel na een brand en natuurherstel door de Commissie worden ondersteund.
Het bevat ook nationale en EU-acties die kunnen helpen het algemene risicobeheer van bosbranden te versterken en presenteert hoe de internationale betrokkenheid van de EU de samenwerking en dialoog over bosbrandrisicobeheer zal bevorderen.
Hoe zal de EU de risicobeoordelingen voor bosbranden verbeteren?
De nieuwe mededeling zal de risicobeoordeling van bosbranden versterken door middel van drie elementen:
- de EFFIS verder te ontwikkelen door bijna-realtimegegevens van zowel internationale ruimtevaartagentschappen als satellieten in Europees bezit gemakkelijk toegankelijk te maken voor de lidstaten en de burgers;
- het ontwikkelen van gestandaardiseerde risicomodellen om de lidstaten te helpen prioriteit te geven aan preventiemaatregelen;
- Richtsnoeren uitvaardigen voor de integratie van het risico van bosbranden in de nationale rapportage, en zo een consistente EU-brede aanpak ondersteunen.
Hoeveel gaat het de lidstaten kosten?
De mededeling van vandaag brengt geen kosten met zich mee voor de lidstaten. Integendeel, het beoogt een efficiënter beheer van bosbranden te bevorderen. Maar een langetermijnkwestie zoals bosbranden zal de komende jaren niet verdwijnen en zich zelfs verspreiden naar meer van onze lidstaten.
Duurzame langetermijninvesteringen om brand beter te voorkomen, voor te bereiden, erop te reageren en ervan te herstellen, zijn noodzakelijk. Maar door de financiering voor preventie en paraatheid te verhogen, kunnen de kosten van onderdrukkingsoperaties en de schade door bosbranden drastisch worden verminderd.
Investeren in preventie is daarom een investering in een veerkrachtige toekomst.
Welke rol spelen onderwijs en publieksvoorlichting?
Mensen en lokale gemeenschappen spelen een belangrijke rol bij de preventie en het beheer van risico's op bosbranden. Het aandeel van door menselijke activiteiten veroorzaakte bosbranden in de EU is veel groter dan dat van natuurlijke oorzaken en kan oplopen tot 96 %.
Ter aanvulling van de strategie voor de paraatheidsunie stelt de Commissie vandaag voor:
- goede praktijken op het gebied van risicobewustzijn bij bosbranden en betrokkenheid van de gemeenschap te bevorderen en te verspreiden, bijvoorbeeld via het UCPM-kennisnetwerk;
- een toolkit ontwikkelen ter ondersteuning van de opbouw van veerkracht in wildland-stedelijke interfacegebieden;
- bevordering van mogelijkheden voor vrijwilligerswerk en uitwisseling op het gebied van paraatheid;
- Samenwerken met de burgers via het onlinedebat over paraatheid – platform voor burgerparticipatie en het speciale Europees burgerpanel, dat zal beraadslagen en aanbevelingen zal doen over het bewustzijn en de paraatheid ten aanzien van risico's van bosbranden.
Hoe zal de rescEU-brandbestrijdingsvloot worden uitgebreid?
De Commissie breidt de gezamenlijke brandbestrijdingsvloot van de EU, bekend als rescEU, uit met 12 brandbestrijdingsvliegtuigen en vijf helikopters.
De vliegtuigen worden gehost door zes EU-landen: Portugal, Spanje, Frankrijk, Italië, Kroatië en Griekenland. De 5 helikopters worden gehost door Tsjechië, Slowakije en Roemenië. De eerste helikopters zullen operationeel zijn in 2026 en de eerste vliegtuigen in 2028. De eerste helikopter is al geleverd aan Roemenië.
Wat gaat de brandbestrijdingshub van Cyprus doen?
De nieuwe Europese brandbestrijdingshub op Cyprus zal een tweeledige rol spelen: operationeel, om te reageren op noodsituaties bij bosbranden, en capaciteitsopbouw. De hub zou niet alleen worden ontworpen om mensen en ecosystemen beter te beschermen tegen bosbranden, maar ook om de veerkracht en aanpassing en de samenwerking met naburige partnerlanden te versterken. Het zal naar verwachting een expertisecentrum herbergen, dat zich richt op capaciteitsopbouw, opleiding, oefeningen en seizoensparaatheid, op basis van de technische expertise en middelen van de EU en de landen van het Zuidelijk Nabuurschap.
Voor meer informatie