Meer documenten
Commissie lanceert nieuwe strategie om toenemende dreiging van bosbranden aan te pakken
Nu bosbranden steeds groter, frequenter en destructiever worden, stelt de Europese Commissie een nieuwe geïntegreerde aanpak voor het risicobeheer van bosbranden voor. De strategie heeft betrekking op preventie, paraatheid, respons en herstel. Deze holistische aanpak zal de weerbaarheid van Europa tegen de toenemende dreiging van bosbranden vergroten en zorgen voor een betere bescherming van de Europeanen en het milieu, alsook van de infrastructuur en het cultureel erfgoed van Europa.
In overeenstemming met de strategie voor de paraatheidsunie biedt de mededeling van vandaag richtsnoeren voor het beter voorkomen, voorbereiden, reageren en herstellen van bosbranden, met voorbeelden en aanbevelingen over de wijze waarop nationale en regionale autoriteiten en andere belanghebbenden dit kader kunnen uitvoeren.
De omvang en intensiteit van bosbranden zal naar verwachting in het hele continent verslechteren. In 2025 beleefde Europa zijn ergste bosbrandseizoen sinds het begin van de records, met meer dan een miljoen hectare verschroeid. Dit komt door de toenemende klimaatverandering en andere factoren. Het herstel van de Europese natuur is daarom van cruciaal belang, aangezien gezonde ecosystemen beter bestand zijn tegen bosbranden.
Daarom legt de Commissie sterk de nadruk op preventie. Zij stelt voor haar steun voor op ecosystemen gebaseerde maatregelen ter voorkoming van bosbranden op te voeren. Het doel is om brandbestendige landschappen te bouwen en het risico en de impact van bosbranden te beperken door middel van natuurbescherming en natuurherstel. Daartoe heeft de Commissie vandaag een richtsnoerendocument over Natura 2000 en klimaatverandering aangenomen, waarin advies wordt gegeven over een gestructureerde aanpak van de aanpassing aan de klimaatverandering voor Natura 2000-gebieden. De richtsnoeren laten ook zien hoe veerkrachtige landschapsplanning en maatregelen ter beperking van het risico op bosbranden kunnen worden bevorderd, in overeenstemming met de instandhoudingsdoelstellingen van de gebieden. Daarnaast verduidelijkt het de flexibiliteit voor de lidstaten bij het beheer van Natura 2000-gebieden in noodsituaties, zoals bosbranden, wanneer snelle reacties van vitaal belang zijn om mensen te redden en de biodiversiteit te beschermen.
Ter ondersteuning van de langetermijnplanning zal de Commissie geactualiseerde richtsnoeren voor risicobeoordeling verstrekken die de lidstaten in hun nationale verslaglegging kunnen opnemen.
Burgers in heel Europa maken zich zorgen over de toenemende dreiging van bosbranden. Volgens een recente enquête van het Europees Milieuagentschap maakt de helft van de ondervraagde burgers zich zorgen over dit natuurverschijnsel. De Commissie wil dat mensen zich meer bewust zijn van de risico's ervan en burgers betrekken bij de paraatheid voor bosbranden, in overeenstemming met de strategie voor de paraatheidsunie. Zij zal blijven werken aan het opnemen van paraatheid in de opleiding van onderwijzend personeel, het bevorderen van paraatheid in EU-jongerenprogramma's op dit gebied en het bevorderen van mogelijkheden voor uitwisseling en vrijwilligerswerk op het gebied van paraatheid voor bosbranden. De Commissie heeft daartoe een speciaal Europees burgerpanel georganiseerd.
Als onderdeel van het vergroten van de paraatheid zal de Commissie brandweerlieden in risicogebieden blijven prepositioneren en de uitwisseling van brandbestrijdingsdeskundigen bevorderen. De uitwisseling van ervaringen en verdere samenwerking zullen ook worden bevorderd met regio's over de hele wereld die gevoelig zijn voor bosbranden. De lidstaten en belanghebbenden zullen worden geïnformeerd over specifieke financieringsmogelijkheden. De Commissie zal het door satelliet Copernicus ondersteunde Europees bosbrandinformatiesysteem verder ontwikkelen en de instrumenten voor vroegtijdige waarschuwing en brandmonitoring verbeteren. Er zullen nieuwe mogelijkheden voor gestandaardiseerde risicomodellering op pan-Europese schaal worden ontwikkeld om beste praktijken voor het verminderen van brandrisico's en het vergroten van de veerkracht van het landschap te helpen identificeren. De Commissie blijft ook AI-ondersteunde modelleringsinstrumenten voor bosbranden ontwikkelen om de besluitvorming te ondersteunen.
Bovendien zal de rescEU-brandbestrijdingsvloot worden uitgebreid met de aanschaf van 12 brandbestrijdingsvliegtuigen en vijf helikopters. De eerste helikopter van de rescEU-vloot, die in januari 2026 aan Roemenië werd geleverd, zal klaar zijn voor het bosbrandseizoen 2026.
De Commissie werkt aan de oprichting van een Europees brandbestrijdingsknooppunt op Cyprus, dat fungeert als regionaal centrum voor opleiding, oefeningen en seizoensparaatheid. Het zal een tweeledige rol spelen: operationeel, om te reageren op noodsituaties bij bosbranden en capaciteitsopbouw.
De Commissie stelt ook voor gegevens te verzamelen om de gezondheidsrisico's waarmee brandweerlieden op lange termijn worden geconfronteerd en hun blootstelling aan gevaarlijke omstandigheden en giftige stoffen beter te begrijpen en te verminderen. Tot slot zal de Commissie de uitwisseling van beste praktijken voor methoden voor herstel na een brand bevorderen en het herstel na een ramp in de richting van klimaatbestendigere ecosystemen ondersteunen.
Om deze inspanningen te verankeren, zal de Commissie een voorstel indienen voor een aanbeveling van de Raad inzake geïntegreerd risicobeheer bij bosbranden.
Achtergrond
Bosbranden vormen een toenemende bedreiging voor Europa, waarbij de intensiteit en frequentie van de klimaatverandering toenemen.
Het EU-mechanisme voor civiele bescherming en de strategische reserve van de EU, rescEU, zijn al van vitaal belang gebleken voor de ondersteuning van de lidstaten, met verbeterde capaciteit voor brandbestrijding vanuit de lucht en grensoverschrijdende bijstand. Deze nieuwe maatregelen bouwen voort op de bestaande inspanningen om een veerkrachtiger, beter voorbereid en gecoördineerd Europa te creëren tegen de risico's van bosbranden. De maatregelen van vandaag bouwen voort op de strategie voor de paraatheidsunie die precies een jaar geleden, op 26 maart 2025, is aangenomen.
De Commissie zal nauw samenwerken met de lidstaten, regio's, de civielebeschermingsgemeenschap, landbeheerders en andere belanghebbenden om deze maatregelen uit te voeren, waarbij wordt gezorgd voor een maatschappijbrede en regeringsbrede aanpak. De vooruitgang zal regelmatig worden geëvalueerd en gerapporteerd aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's.
Gezonde en goed beheerde ecosystemen kunnen zich beter aanpassen aan de klimaatverandering en de risico's en gevolgen van extreme gebeurtenissen zoals overstromingen, droogte en bosbranden verminderen, en tegelijkertijd nevenvoordelen opleveren voor de biodiversiteit, lokale gemeenschappen en de economische veerkracht.
Voor meer informatie
Mededeling over geïntegreerd risicobeheer bij bosbranden
Vragen en antwoorden over geïntegreerd risicobeheer bij bosbranden
Factsheet - Geïntegreerd risicobeheer bij bosbranden
Bosbranden - Europese operaties voor civiele bescherming en humanitaire hulp