34,6 miljard euro aan middelen in het kader van het cohesiebeleid herverdeeld om de strategische prioriteiten van de EU aan te pakken

De lidstaten hebben 34,6 miljard EUR in hun cohesiebeleidsfondsen 2021-2027 met succes geherprogrammeerd voor de meest dringende strategische prioriteiten van de EU. Deze omvatten het stimuleren van het concurrentievermogen, het verbeteren van de defensie- en civiele paraatheid, het bevorderen van betaalbare en duurzame huisvesting, het verbeteren van de waterbestendigheid en het bevorderen van de energieconnectiviteit.

Deze verschuiving in de EU-financiering zal het concurrentievoordeel van Europa versterken, zijn veiligheid en paraatheid versterken, de energievoorziening veiligstellen, het dagelijks leven van de burgers betaalbaarder maken en de technologische onafhankelijkheid van Europa vergroten. Geherprogrammeerde middelen zullen ook de ontwikkeling van vaardigheden op het gebied van civiele paraatheid, defensie en cyberbeveiliging ondersteunen, alsook ter ondersteuning van het decarbonisatieproces.

Ontwikkeling van strategische prioriteiten

Dankzij de ingebouwde flexibiliteit van het cohesiebeleid kunnen de lidstaten hun investeringsprioriteiten tijdens de uitvoeringsperiode 2021-2027 aanpassen, met name in het kader van de tussentijdse herziening van de regelgeving die voor 2025 is gepland. In reactie op het snel veranderende geopolitieke landschap sinds de start van de cohesieprogramma's voor 2021-2027 heeft de Commissie in april 2025 echter voorgesteld de lidstaten en regio's aan te moedigen investeringen om te buigen naar de nieuwe strategische prioriteiten. Door financiële stimulansen te bieden, de beleidsregels te vereenvoudigen en de uitvoeringsperiode van gewijzigde programma's te verlengen, werden de lidstaten en regio's aangemoedigd hun investeringsplannen voor de laatste jaren van de uitvoeringsperiode aan te passen om beter in te spelen op veranderende behoeften en prioriteiten. Deze exercitie heeft betrekking op het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Cohesiefonds , het Fonds voor een rechtvaardige transitie, en het Europees Sociaal Fonds Plus.

Sinds de goedkeuring van het voorstel door de medewetgevers in september 2025 heeft de Commissie wijzigingen van 186 nationale en regionale cohesieprogramma's in 25 lidstaten goedgekeurd om nationale, regionale en lokale investeringen af te stemmen op de prioriteiten van de EU. Deze herverdeelde middelen vertegenwoordigen bijna 10 % van de 367 miljard EUR van de begroting 2021-2027 van het cohesiebeleid die onder de tussentijdse evaluatie valt.

Herschikte financiering voor strategische prioriteiten

• 15,2 miljard euro om het concurrentievermogen te stimuleren door middel van kritieke technologieën, innovatie en de ontwikkeling van vaardigheden.
• 11,9 miljard euro voor de versterking van de industriële defensievermogens, militaire mobiliteit en civiele paraatheid en de ontwikkeling van vaardigheden.
• 3,3 miljard euro voor betaalbare en duurzame huisvesting ter ondersteuning van sociale inclusie.
• € 3,1 miljard voor waterveerkracht, versterking van duurzaam beheer van hulpbronnen.
• 1,2 miljard EUR ter verbetering van de energiezekerheid en het koolstofvrij maken van de industrie, ter ondersteuning van hoogwaardige banen in de groene transitie.

Lidstaten en regio's die middelen hebben geherprogrammeerd voor de nieuwe strategische prioriteiten van de EU, profiteren van meer voorfinanciering om projecten op gang te brengen en van een hoger EU-medefinancieringspercentage voor regionale ontwikkelingsprojecten om de druk op de nationale begrotingen te verlichten.

Er werd een nog gunstiger behandeling aangeboden aan regio's die grenzen aan Rusland, Belarus en Oekraïne, die sinds het begin van de grootschalige Russische aanvalsoorlog in 2022 voor aanzienlijke uitdagingen staan.

Uit de tussentijdse evaluatie is gebleken dat het cohesiebeleid zich snel aan nieuwe omstandigheden kan aanpassen. Nu de programmawijzigingen zijn aangenomen, zal de nadruk verschuiven naar de uitvoering door de lidstaten en de regio's. De Commissie zal nauw samenwerken met de beheersautoriteiten om ervoor te zorgen dat de strategische prioriteiten doeltreffend worden verwezenlijkt.

Voor meer informatie

Vragen en antwoorden

Tussentijdse evaluatie van het cohesiebeleid: resultaten en landenfiches

EU-strategie voor regio's die grenzen aan Rusland, Belarus en Oekraïne