Rechters ouder dan 70 jaar blijven inzetbaar als plaatsvervanger

Het moet permanent mogelijk worden voor rechters om na de wettelijke ontslagleeftijd van 70 jaar nog 3 jaar door te werken als plaatsvervanger. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen maakt dit vandaag bekend in een brief aan de Tweede Kamer. Het was al tijdelijk mogelijk voor rechters om door te werken als plaatsvervanger tot de leeftijd van 73 jaar. Er wordt een wetswijziging voorbereid die deze inzet permanent mogelijk maakt.

Staatssecretaris van Bruggen: “In een rechtsstaat moet op tijd en kwalitatief recht gesproken worden. Vanzelfsprekend begint dit bij het hebben van voldoende rechters. Door ervaren rechters langer in te zetten behouden we hun kennis en kunde én dempen we de lange doorlooptijden in de Rechtspraak.”

Rechters van 70 jaar en ouder zijn op dit moment inzetbaar als plaatsvervangers dankzij een tijdelijke wet, die oorspronkelijk werd gemaakt naar aanleiding van de uitbraak van COVID-19. Na een eerdere verlenging met 3 jaar loopt de wet af op 16 november 2026. De Rechtspraak heeft nog steeds een tekort aan rechters. Daarom blijft de inzetbaarheid van de rechter-plaatsvervangers van 70 jaar en ouder wenselijk. Een van de belangrijkste oorzaken voor het gebrek aan capaciteit is de leeftijdsgebonden uitstroom van rechters. Steeds meer rechters naderen de wettelijke ontslagleeftijd van 70 jaar. Ook gaat een deel van de rechters eerder met pensioen dan de ontslagleeftijd.

Een evaluatie laat zien dat de ervaringen met de inzet van plaatsvervangers van 70 jaar en ouder zeer positief zijn en dat de plaatsvervangers een waardevolle bijdrage leveren aan het terugdringen van het capaciteitstekort. Daarom wordt de inzetbaarheid nu permanent mogelijk gemaakt. Daardoor blijven de rechter-plaatsvervangers inzetbaar bij rechtbanken, gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het wetsvoorstel om de inzet permanent te maken, wordt voorbereid in nauwe samenwerking met de Raad voor de rechtspraak en de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak. Als het voorstel gereed is, zal het in (internet)consultatie gaan, voordat het voor advies wordt voorgelegd aan de Raad van State.

Andere maatregelen

Naast de inzet van rechter-plaatsvervangers van 70 jaar en ouder zijn eerder andere maatregelen genomen om de capaciteit in de Rechtspraak te verhogen. De opleidingscapaciteit voor rechters en raadsheren is afgelopen jaren verhoogd naar 140 plekken. Verder is met steun van het ministerie van Justitie en Veiligheid geïnvesteerd in meer ondersteunend personeel. Ook in de huidige prijsafspraken (2026-2028) tussen de Rechtspraak en het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn middelen vrijgemaakt voor het versterken van de rechtspraak, onder andere voor institutionele vernieuwing om de werkdruk te verlagen.