Verklaring van uitvoerend vicevoorzitter Mînzatu, commissarissen Lahbib en Kos in de aanloop naar de Internationale Dag van de Roma

Romani erfgoed, taal en kunst zijn een integraal onderdeel van de geschiedenis en culturele rijkdom van ons continent. In de aanloop naar de Internationale Dag van de Roma vieren we de langdurige aanwezigheid van de Roma in Europa en hun belangrijke bijdrage aan onze samenlevingen.

Met naar schatting 10 tot 12 miljoen Roma in heel Europa, waarvan 6 miljoen binnen onze Unie, is de Roma-gemeenschap een geliefd onderdeel van onze gedeelde Europese identiteit. De Roma vormen de grootste etnische groep in Europa, en Roma-individuen en -organisaties dragen bij aan ons sociale, economische, culturele en maatschappelijke leven.

Bij het vieren van de sleutelpositie van de Roma in onze samenlevingen moeten we ook de aanhoudende discriminatie van de Roma in heel Europa erkennen en veroordelen. Roma worden geconfronteerd met aanhoudende sociale uitsluiting en ongelijke toegang tot kansen, waarbij 70 % van de Roma in de EU met armoede wordt bedreigd.

Dit is onaanvaardbaar. Ondanks de vooruitgang van de afgelopen jaren blijven zigeunerhaat en structurele ongelijkheden bestaan. Veel Romagezinnen worden nog steeds onevenredig hard getroffen door belemmeringen voor essentiële diensten zoals onderwijs, werkgelegenheid, gezondheidszorg en huisvesting. Zigeunerhaat ondermijnt niet alleen gelijke participatie, maar beperkt ook het sociale, economische en democratische potentieel van Europa.

Het aanpakken van deze uitdagingen blijft van essentieel belang, en we blijven ons inzetten om ze aan te pakken en de gelijkheid voor de Romagemeenschap in de hele EU te bevorderen. Via het strategisch EU-kader voor gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma 2020-2030 hebben we duidelijke doelstellingen en streefcijfers op EU-niveau voor de lidstaten vastgesteld, waaronder het verkleinen van de armoedekloof, het verbeteren van de toegang tot huisvesting en essentiële diensten en het aanpakken van onderwijssegregatie die Romakinderen treft. Bovendien verstrekt de EU financiering om discriminatie, waaronder zigeunerhaat, te bestrijden en de inclusie van de Roma te verbeteren, bijvoorbeeld via het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” en het Europees Sociaal Fonds+.

De EU is voorstander van gelijkheid voor de Roma, zowel binnen als buiten onze Unie. Kandidaat-lidstaten, zoals Turkije en onze partners in de Westelijke Balkan, stemmen hun nationale strategieën af op het strategisch EU-kader voor de Roma. Soortgelijke strategieën worden ook uitgevoerd in Oekraïne en Moldavië. We zijn trots op deze gezamenlijke inspanning om gelijkheid en inclusie in heel Europa te bevorderen. Om de doelstellingen van het kader te verwezenlijken, zijn aanhoudende inzet en een doeltreffende uitvoering nodig. Daarom roepen we de lidstaten en de uitbreidingspartners op om de uitvoering van hun nationale strategische kaders voor de Roma op te voeren en ervoor te zorgen dat het beleid zich vertaalt in tastbare verbeteringen in het leven van mensen.

Ons streven naar gelijkheid blijft standvastig. Bestrijding van zigeunerhaat, versterking van de participatie van Roma in de besluitvorming en bevordering van inclusief overheidsbeleid blijven essentieel voor vooruitgang. We zullen inclusie blijven bevorderen, EU-middelen blijven investeren om Romagemeenschappen te ondersteunen en projecten blijven ondersteunen om het inzicht in de geschiedenis van de Roma te verdiepen en het bewustzijn in heel Europa te vergroten.

In de aanloop naar de Internationale Dag van de Roma roepen we op tot een echte Unie van gelijkheid voor iedereen. Een Unie die gebaseerd is op respect voor diversiteit, democratie en grondrechten. Een Unie waar alle burgers dezelfde rechten en kansen genieten, ongeacht hun etniciteit.

Voor meer informatie

Roma on par (Roma op gelijke voet) - Documentaire video (9 min)

Strategisch EU-kader voor gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma

Aanbeveling van de Raad van 12 maart 2021 over gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma

Verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten: Roma en reizigers in 13 Europese landen – Belangrijkste resultaten van de Roma-enquête 2024 van het FRA

Nationale Roma-contactpunten

Verslag over de uitvoering van de nationale strategische kaders voor de Roma, 2024

Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+)

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO)

Programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden (CERV)

Pretoetredingsinstrument (IPA)

Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDCI)

ROMACT

RomaMemory

Roma-integratie fase III-project.