Gezamenlijke verklaring van de Commissie, het Regionaal Bureau voor Europa van de WHO en het Regionaal Bureau van UNICEF voor Europa en Centraal-Azië over de vooruitgang die vaccinatie de afgelopen twee decennia heeft geboekt om de volksgezondheid te
Deze verklaring werd ondertekend door Olivér Várhelyi, commissaris voor Gezondheid en Dierenwelzijn, dr. Hans Henri P. Kluge, regionaal directeur voor Europa van de WHO, en Regina De Dominicis, regionaal directeur voor Europa en Centraal-Azië van UNICEF.
Nu de 20e Europese vaccinatieweek vandaag van start gaat, vieren we de ongelooflijke vooruitgang die vaccinatie de afgelopen twee decennia heeft geboekt om de gezondheid van mensen te beschermen en roepen we op tot gedurfd leiderschap en een grotere inzet om deze vooruitgang in de komende jaren te ondersteunen.
In 2007 werd de Europese vaccinatieweek in 53 landen in Europa en Centraal-Azië ingevoerd om het bewustzijn te vergroten van de noodzaak en het recht van elk kind om te worden beschermd tegen ziekten die door vaccinatie kunnen worden voorkomen. Sindsdien heeft de jaarlijkse week ervoor gezorgd dat veel mensen in de Europese regio van de WHO zijn geïnformeerd en beschermd, terwijl nationale immunisatieprogramma's ook de volksgezondheid hebben verbeterd.
Wereldwijd heeft vaccinatie sinds 1974 naar schatting 154 miljoen levens gered. In de Europese regio heeft een hoge vaccinatiegraad de last van ziekten die door vaccinatie kunnen worden voorkomen, drastisch verminderd. De Europese regio van de WHO is bijvoorbeeld sinds 2002 met succes vrij gebleven van endemische polio, heeft bijna de regionale eliminatie van mazelen en rodehond bereikt en heeft ook dramatische dalingen gezien in gemelde gevallen van veel ziekten. Van 2000 tot 2024 daalden de gevallen van rubella met meer dan 99 %, difterie met 90 % en bof met 95 %. Veel landen hebben ook de immunisatie uitgebreid om kinderen te beschermen tegen andere levensbedreigende ziekten, waaronder meningitis, longontsteking en rotavirus. Bijna alle landen in de regio nemen het humaan papillomavirus (HPV) -vaccin op in hun immunisatieschema's om baarmoederhalskanker en andere vormen van kanker te voorkomen. Bovendien kunnen zwangere vrouwen nu worden beschermd tegen ziekten zoals kinkhoest, influenza, COVID-19 en respiratoir syncytieel virus (RSV), waardoor ze en hun pasgeborenen veilig en gezond blijven.
Toch nemen de immunisatiepercentages in sommige landen af, terwijl het aantal landen dat te maken krijgt met grote en ontwrichtende uitbraken van ziekten die door vaccinatie kunnen worden voorkomen, toeneemt. In 2024 werden meer dan 298.000 gevallen van kinkhoest gemeld in de Europese regio van de WHO, het hoogste aantal ooit geregistreerd. In hetzelfde jaar waren er meer dan 127.000 gevallen van mazelen, het hoogste aantal in 27 jaar.
Een deel hiervan kan worden toegeschreven aan een gebrek aan bewustzijn, verkeerde informatie en wantrouwen in vaccins of gezondheidsautoriteiten. Deze uitbraken wijzen echter ook op ongelijke immunisatiedekking en zwakke punten in immunisatieprogramma's en stelsels voor eerstelijnsgezondheidszorg. Tegelijkertijd zijn investeringen in immunisatieprogramma's belangrijk om de voordelen en duurzaamheid van de huidige inspanningen te behouden.
Europa kan het zich niet veroorloven om achteruit te gaan. Het is absoluut noodzakelijk om nationale en regionale immunisatieprogramma's te versterken en wereldwijd gecoördineerde acties te versnellen. Daartoe heeft de Europese Commissie al aanzienlijke middelen uitgetrokken voor de ondersteuning van immunisatie-inspanningen, zowel binnen de Europese Unie als wereldwijd.
UNICEF, de WHO en de Europese Commissie zullen ook blijven samenwerken, en met alle partners, om de huidige ernstige uitdagingen op het gebied van immunisatie het hoofd te bieden. Samen willen we de gezondheid van kinderen bevorderen en gemarginaliseerde gemeenschappen dienen die geen gelijke toegang hebben tot vaccins. Onze boodschap is eenvoudig en duidelijk: vaccins werken, ze redden levens en ze beschermen onze gemeenschappen.
Voor meer informatie
Europese vaccinatieweek 2026
WHO-immunisatiedataportaal - Alle gegevens
Immunisatie: Levensreddend en levensverbeterend. UNICEF Europa en Centraal-Azië