Commissie keurt inschrijving voor spoorlijn Lissabon in het kader van verordening buitenlandse subsidies goed, onder voorwaarden

De Europese Commissie heeft Metropolitano de Lisboa toestemming gegeven om verder te gaan met de gunning van de opdracht voor de bouw en het ontwerp van de "Violet"-metrolijn van Lissabon, onder de voorwaarden van de verordening buitenlandse subsidies (FSR), na een wijziging door het consortium die verstoring door buitenlandse subsidies voorkomt. Metropolitano de Lisboa kan als aanbestedende dienst de opdracht nu gunnen aan de inschrijver die de economisch voordeligste offerte heeft ingediend. De lijst van inschrijvers omvat een consortium onder leiding van Mota-Engil, op voorwaarde dat alle verbintenissen van dit consortium die in het besluit van de Commissie zijn uiteengezet, volledig worden nagekomen.

Het besluit volgt op een FSR-onderzoek naar een kennisgeving die is ingediend door een consortium onder leiding van Mota-Engil, dat samenwerkte met onderaannemers, waaronder Portugal CRRC Tangshan Rolling Stock Unipessoal. Dit consortium nam deel aan de aanbestedingsprocedure die in april 2025 werd gestart door Metropolitano de Lisboa, de ondergrondse spoorwegmaatschappij van Lissabon, voor een contract voor het ontwerp, de bouw en het onderhoud van de nieuwe “Violet”-lijn.

Na een voorlopige beoordeling heeft de Commissie op 5 november 2025 een diepgaand onderzoek geopend op basis van aanwijzingen dat Portugal CRRC Tangshan Rolling Stock Unipessoal mogelijk buitenlandse subsidies heeft ontvangen die de aanbestedingsprocedure hebben verstoord, waardoor het consortium een buitensporig voordelige inschrijving kon indienen. Het diepgaande onderzoek bevestigde deze voorlopige bevindingen, waaruit bleek dat de subsidies in kwestie het consortium inderdaad een oneerlijk concurrentievoordeel hadden gegeven, ten nadele van andere inschrijvers die aan de aanbesteding deelnamen en de integriteit van de interne markt van de EU.

De Commissie heeft nu een besluit vastgesteld tot aanvaarding van de toezeggingen van het consortium om Portugal CRRC te vervangen door Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz Spółka Akcyjna ("PESA"), een Poolse fabrikant van rollend materieel die geen verstorende buitenlandse subsidies heeft ontvangen. Deze verbintenissen maken een einde aan deze verstoring van de mededinging op de interne markt. Bijgevolg heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de deelname van het consortium aan de aanbesteding. De uiteindelijke beslissing om de opdracht te gunnen ligt echter bij Metropolitano de Lisboa. Het is aan Metropolitano de Lisboa om te beoordelen of de inschrijving, die de nieuwe onderaannemer omvat, voldoet aan alle technische en kwaliteitseisen die in de aanbestedingsstukken zijn uiteengezet.

De betrokkenheid van de Commissie zal nu gericht zijn op het toezicht op de naleving door het consortium van de verbintenissen die het is aangegaan, zonder verdere maatregelen in het kader van de FSR, tenzij zich nieuwe kwesties voordoen in verband met buitenlandse subsidies. Dit is de eerste keer dat de Commissie een definitief besluit heeft vastgesteld onder voorwaarden na een diepgaand onderzoek naar overheidsopdrachten in het kader van de FSR.

Zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost, wordt een niet-vertrouwelijke versie van het besluit bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Achtergrond

De FSR is op 13 juli 2023 van toepassing geworden. De verordening stelt de Commissie in staat verstoringen als gevolg van buitenlandse subsidies aan te pakken en stelt de EU aldus in staat te zorgen voor een gelijk speelveld voor alle ondernemingen die op de interne markt actief zijn en tegelijkertijd open te blijven staan voor handel en investeringen. Volgens de FSR moeten ondernemingen de Commissie in kennis stellen wanneer zij deelnemen aan grote openbare aanbestedingen in de EU als de geraamde waarde van de opdracht ten minste 250 miljoen EUR exclusief btw bedraagt en als de deelnemers (met inbegrip van hun belangrijkste onderaannemers en leveranciers) in de drie jaar voorafgaand aan de aanmelding een totale buitenlandse financiële bijdrage van ten minste 4 miljoen EUR per derde land hebben ontvangen. Wanneer de buitenlandse financiële bijdragen onder de 4 miljoen EUR blijven, is een verklaring voldoende en vereist.

De Commissie zal een diepgaand onderzoek openen wanneer zij na een voorlopig onderzoek voldoende aanwijzingen vindt dat de ontvangen buitenlandse financiële bijdragen een verstorende buitenlandse subsidie kunnen vormen in het kader van de aangemelde concentratie of openbare aanbestedingsprocedure. Aan het einde van haar diepgaande onderzoek kan de Commissie i) de door de onderneming voorgestelde verbintenissen aanvaarden indien deze de verstoring volledig en doeltreffend verhelpen, ii) de concentratie verbieden of — bij overheidsopdrachten — de gunning van de opdracht aan de gesubsidieerde inschrijver verbieden, of iii) een besluit van geen bezwaar nemen.

Voor meer informatie

Verordening buitenlandse subsidies

Website van de verordening buitenlandse subsidies

Praktische informatie, waaronder Q&A

Pagina met feiten