EU neemt 20e pakket sancties tegen Rusland aan

De Commissie is ingenomen met de goedkeuring door de EU-lidstaten van het 20e pakket sancties tegen Rusland. De inzet van de EU voor een vrij en soeverein Oekraïne is onwrikbaar. Dit pakket zet Rusland verder onder druk om onderhandelingen aan te gaan en dit te doen op voorwaarden die voor Oekraïne aanvaardbaar zijn. Elke dag van verdere Russische aanvallen op Oekraïense civiele infrastructuur is weer een dag van lijden voor het Oekraïense volk.

De nieuwe sancties hebben een sterke antiontwijkingshoek en omvatten robuuste energiemaatregelen, evenals de eerste activering van het “antiontwijkingsinstrument”. Het pakket van vandaag is ook gericht op financiële diensten (waaronder crypto), handel en mediapropaganda, en omvat verdere maatregelen ter bescherming van EU-exploitanten.

Het 20e pakket bevat de volgende belangrijke elementen:

ENERGIEMAATREGELEN

• Lijsten van de Russische energiesector: 36 lijsten die zowel de stroomopwaartse als stroomafwaartse segmenten van de Russische energiesector omvatten, waaronder de exploratie, winning, raffinage en transport van olie.
• Schaduwvlootecosysteem: De inkomsten uit de Russische olie-uitvoer worden verder verminderd door de opname van extra schaduwvlootentiteiten, waaronder entiteiten die actief zijn in derde landen, alsook een belangrijke maritieme verzekeraar en 46 extra scheepslijsten. Met deze toevoegingen heeft de EU nu in totaal 632 vaartuigen in de schaduwvloot van Rusland op de lijst geplaatst. Zij zijn onderworpen aan een verbod op haventoegang en een verbod op het ontvangen van diensten. Naast deze extra vermeldingen blijft de EU de vlaggenstaten benaderen om ervoor te zorgen dat hun registers deze vaartuigen niet toestaan onder hun vlag te varen. Terwijl 46 vaartuigen aan de sanctielijst worden toegevoegd, worden 11 vaartuigen ook van de lijst geschrapt in dit 20e pakket, waaruit blijkt dat het van de lijst schrappen een mogelijkheid is voor vaartuigen om weer aan de voorschriften te voldoen. 
• Verkoop van tankschepen: Invoeging van waarborgen voor de verkoop van tankschepen uit de EU om Russisch eindgebruik te voorkomen. Toegewijde due diligence door EU-verkopers en een verplichte "geen Rusland"-clausule die in verkoopcontracten moet worden opgenomen, moeten voorkomen dat het gebruik binnen de schaduwvloot wordt ingezet. Een nieuwe clausule inzake de sloop van de schaduwvloot zal de buitenbedrijfstelling of “recycling” van vaartuigen en het verlaten van de schaduwvloot vergemakkelijken.
• Verbod op haveninfrastructuur: Vermelding van twee Russische havens (Murmansk en Tuapse) en, voor het eerst, een haven van een derde land (Karimun Oil Terminal, in Indonesië) voor hun verbindingen met de schaduwvloot en omzeiling van het olieprijsplafond.
• Toekomstig verbod op Russische ruwe aardolie en aardolieproducten: het 20e sanctiepakket bevat de basis voor een toekomstig verbod op het vervoer van Russische olie en aardolieproducten, in volledige coördinatie en bespreking met de G7 en de Price Cap Coalition (G7-leden en andere deelnemende landen). De Raad zal besluiten wanneer het verbod op maritieme diensten in werking treedt, rekening houdend met een passende liquidatieperiode. Dit zou de totale beschikbare capaciteit om Russische olie te vervoeren verder verminderen, waardoor de belangrijkste bron van inkomsten van Rusland voor zijn oorlogsmachine zou worden geraakt.
• Onderhoud: een nieuw verbod op onderhoudsdiensten voor Russische LNG-tankers en ijsbrekers. Hierdoor wordt essentiële steun van EU-marktdeelnemers aan de uitvoer van Russisch lng verboden en wordt het vermogen van Rusland om zijn activa op zee in stand te houden verder beperkt.
• Verbod op LNG-terminaldiensten: Dit zal exploitanten uit de Unie in staat stellen langetermijncontracten met Russische exploitanten te beëindigen.  

Financiële maatregelen

• Russische banken: de nieuwe maatregelen breiden het verbod uit voor EU-actoren die zaken doen met twintig extra Russische banken, met beperkte uitzonderingen, zoals voor humanitaire transacties. Dit brengt het aantal Russische banken dat is uitgesloten van toegang tot de interne markt van de EU op 70.
• Andere financiële actoren uit derde landen die Rusland ondersteunen: de EU breidt het transactieverbod uit tot vier banken in Kirgizië, Laos en Azerbeidzjan die de Russische oorlogsinspanningen ondersteunen door sancties aanzienlijk te frustreren of verbinding te maken met het Russische systeem voor de overdracht van financiële berichten, het Russische netwerk voor bankberichten.
• Russische cryptodiensten en -uitwisseling: het 20e pakket omvat een totaal sectoraal verbod op het uitvoeren van uitwisselingen met Russische aanbieders van cryptoactivadiensten en gedecentraliseerde platforms die cryptohandel mogelijk maken vanwege het gebruik ervan bij omzeiling.
• Cryptovaluta's en digitale valuta's van centrale banken (CBCD's): de nieuwe maatregelen verbieden het gebruik van (en de ondersteuning van) de cryptocurrency RUBx, een door roebels ondersteunde stablecoin, evenals de digitale roebel, een digitale valuta die wordt ontwikkeld door de Centrale Bank van Rusland, die wordt opgezet om het omzeilen van sancties mogelijk te maken.
• Betalingsdiensten: het pakket verbiedt transacties met agenten in Rusland en andere derde landen die aanbieden internationale transacties vanuit Rusland te faciliteren om EU-sancties te omzeilen. 
• Naast de nieuwe financiële maatregelen heeft de Raad vandaag besloten dat vijf financiële entiteiten uit derde landen van de lijst worden geschrapt na ontvangst van de toezeggingen dat die entiteiten niet zullen deelnemen aan de activiteiten waarvoor zij op de lijst zijn geplaatst.

HANDELSMAATREGELEN

Het pakket introduceert nieuwe in- en uitvoerbeperkingen en -verboden om het militair-industriële complex van Rusland verder te verstoren en te verzwakken. Het gaat onder meer om:

• Nieuwe uitvoerverboden naar Rusland voor goederen – van rubber tot tractoren, ter waarde van meer dan 365 miljoen EUR.
• Nieuwe uitvoerbeperkingen voor producten en technologieën die worden gebruikt voor de militaire inspanningen van Rusland, zoals explosieven, glaswerk in laboratoria en hoogwaardige smeermiddelen en additieven voor smeermiddelen.
• Nieuwe beperking van de levering van cyberbeveiligingsdiensten aan Rusland.
• Nieuwe invoerverboden voor metalen, chemische stoffen en mineralen, waarvoor nog geen sancties gelden, ter waarde van meer dan 530 miljoen EUR.
• Een quotum voor ammoniak om de bestaande invoer te beperken.

RUSLAND'S MILITAIRE INDUSTRIE

• Vermeldingen van producenten en mondiale leveranciers: Het 20e pakket beperkt het Russische militair-industriële complex verder door 58 bedrijven en geassocieerde personen aan te wijzen die betrokken zijn bij de ontwikkeling en productie van militaire goederen, zoals drones. Daarnaast hebben de lijsten betrekking op leveranciers uit derde landen van kritieke hightechproducten, zoals in China, de Verenigde Arabische Emiraten, Oezbekistan, Kazachstan en Belarus gevestigde entiteiten die goederen of wapensystemen voor tweeërlei gebruik aan het Russische militair-industriële complex hebben geleverd.

ANTI-CIRCUMVENTIEMAATREGELEN

• Het “antiontwijkingsinstrument” voor het eerst activeren: De EU zal niet voorbijgaan aan gevallen waarin EU-sancties systematisch worden omzeild door exporteurs in derde landen die gesanctioneerde EU-goederen naar Rusland wederuitvoeren. Vandaag heeft de EU haar antiontwijkingsinstrument geactiveerd omdat de Kirgizische Republiek er systematisch en voortdurend niet in is geslaagd de verkoop, levering, overdracht of uitvoer naar Rusland van bepaalde werktuigmachines en bepaalde telecommunicatieapparatuur die uit de EU worden ingevoerd en voor de vervaardiging van drones en raketten in Rusland worden gebruikt, te voorkomen. Deze producten met een hoog risico stellen Rusland in staat zijn illegale militaire agressie tegen Oekraïne voort te zetten en zijn vermogen om oorlog te voeren te handhaven.
• Dit pakket voegt 60 entiteiten toe aan de lijst van entiteiten die directe of indirecte steun verlenen aan het militaire industriële complex van Rusland of betrokken zijn bij het omzeilen van sancties. Dit omvat 32 in Rusland gevestigde entiteiten en 28 in derde landen (China, met inbegrip van Hongkong, Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten en Thailand).

 AANVULLENDE LIJSTINGEN

• Het pakket van vandaag bevat 120 extra vermeldingen, waaronder 33 personen en 83 entiteiten, wat heeft geleid tot een bevriezing van tegoeden en het verbod om tegoeden en economische middelen ter beschikking te stellen, en – in het geval van personen – ook tot een reisverbod. Naast de bovengenoemde lijsten van Russische energiebedrijven, Russische energiebedrijven, Russische militaire bedrijven en hun toeleveringsketens in ^derde landen legt de EU ook sancties op aan oligarchen, personen die betrokken zijn bij de ontvoering van kinderen uit Oekraïne, propagandisten en personen die verantwoordelijk zijn voor het plunderen van cultureel erfgoed.

Wettelijke bescherming van EU-functionarissen

• De bescherming van de EU-lidstaten, exploitanten en burgers blijft een belangrijke prioriteit. Het nieuwe pakket voegt verdere rechtsbescherming toe voor EU-bedrijven tegen vergeldingsacties van de Russische regering, door rechtbanken van de lidstaten toe te staan boetes op te leggen aan Russen die onrechtmatige rechtszaken aanspannen voor Russische rechtbanken. Bovendien biedt het pakket EU-ondernemingen de mogelijkheid schadevergoeding te vorderen in geval van tenuitvoerlegging van onrechtmatige beslissingen in andere derde landen dan Rusland. Bovendien stelt het de Raad in staat een transactieverbod op te leggen aan ondernemingen en personen uit derde landen die meewerken aan de handhaving van dergelijke maatregelen.
• Het 20e pakket voert ook een transactieverbod in tegen Russische concurrenten die profiteren van de facto onwettige onteigeningen van EU-exploitanten door de regering van de Russische Federatie.
• Daarnaast wordt met de maatregelen een transactieverbod ingevoerd voor Russen die tegen hun toestemming intellectuele-eigendomsrechten van EU-exploitanten in Rusland stelen en gebruiken.

Overige maatregelen

• Bestrijding van propaganda: Nieuwe maatregelen pakken ook spiegelkanalen aan die het omroepverbod omzeilen door dezelfde inhoud als op de lijst geplaatste propagandamedia (zoals Russia Today, Sputnik enz.) online te verspreiden. De inhoud van deze mirrorsites en -domeinen zal ook worden verboden in de EU. Dit zal het sneller verwijderen of blokkeren van online sites vergemakkelijken die fungeren als proxy's of klonen van de kanalen van officiële mediakanalen.
• Bescherming van het EU-onderzoek: Nieuwe maatregelen die de aanvaarding van financiering, met inbegrip van donaties of subsidies, van de Russische regering op het gebied van onderzoek en innovatie verbieden. Dit geldt voor onderzoeksinstituten, instellingen voor hoger onderwijs en andere organen in de EU, alsook voor personen die banden hebben met deze entiteiten.

BELARUS

Het pakket weerspiegelt ook een aantal bepalingen van de Russische regeling met betrekking tot handel, financiën, diensten en rechtsbescherming van EU-actoren in de sanctieregeling voor Belarus.

Voor meer informatie

20e sanctiepakket in het staatsblad

Vragen en antwoorden

Meer informatie over sancties

EU-helpdesk voor sancties