Kabinet werkt aan weerbare democratie, sterke regio’s en een slagvaardige overheid
Nederland kent een sterke democratische rechtsstaat. De kracht daarvan zit niet alleen in instituties en wetten, maar vooral in mensen. De democratie werkt dankzij burgers die stemmen, meedenken en bijdragen aan de samenleving. Maar die sterke democratische rechtsstaat is geen vanzelfsprekendheid. Het beschermen en versterken van onze democratie is een kernopgave. Dit vraagt om een versterking van onze democratische rechtsstaat, maar ook om een slagvaardige overheid, goede interbestuurlijke samenwerking en sterke en vitale regio’s. Dat schrijven minister Heerma (Binnenlandse Zaken) en staatssecretaris Van der Burg (Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid) in een brief aan de Tweede Kamer.
Minister Heerma: “Het gaat pas goed met Nederland als het overal in Nederland goed gaat. Hiervoor zijn sterke regio’s en gemeenschappen nodig. Gezamenlijk vormen die een belangrijke pijler voor onze democratie. Want de kracht van democratie zit in de participatie van onze samenleving. Goed bestuur gaat hand in hand met goed burgerschap. Alleen door goed samen te werken, kunnen we resultaten boeken.”
Staatsecretaris Van der Burg: "Een slagvaardige overheid moet problemen oplossen, niet in stand houden. Samen met andere ministeries, uitvoeringsorganisaties, gemeenten, provincies en maatschappelijke partners werken we aan een overheid die doet wat ze belooft – voor burgers en bedrijven. Dat betekent: minder regels, betere digitale dienstverlening en een efficiënte organisatie die focust op resultaat. Met het doel om Nederland vooruit te helpen."
Kabinet versterkt weerbare democratische rechtsstaat
Het beschermen en versterken van de democratische rechtsstaat is een belangrijke opgave van dit kabinet. We werken aan een actieve aanpak tegen desinformatie en buitenlandse beïnvloeding en een betere bescherming van ambtsdragers. Daarnaast versterkt het kabinet onafhankelijke instituties, grondrechten en het vertrouwen in de overheid. Om lokale democratie te verstevigen, krijgen politieke partijen duidelijke financieringsregels via de nieuwe Wet op de politieke partijen. Voor het bestrijden van desinformatie en digitale beïnvloeding komt er nieuwe wetgeving en versterken we de AIVD. Ook investeert het kabinet in transparantie, onder meer met een lobbyregister en een betere Wet open overheid. Met burgerschapsonderwijs en maatschappelijke initiatieven stimuleert we actief burgerschap en democratisch bewustzijn. Deze aanpak geldt voor Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk.
Verder werkt het kabinet aan meer maatregelen die raken aan de weerbare democratische rechtsstaat. Het demonstratierecht is een fundamenteel onderdeel van onze democratie. We moeten dit recht waarborgen en beschermen tegen mensen die hier misbruik van willen maken. Daarom is het kabinet van plan om voor burgemeesters een bevoegdheid te creëren voor het verplaatsen van demonstranten en andere groepen van personen die de wet overtreden. Daarnaast wordt de mogelijkheid onderzocht om in de Wet openbare manifestaties een noodbevoegdheid voor burgemeesters in het leven te roepen, om bij ernstige verstoringen van de openbare orde beter te kunnen optreden. Ook wordt ingezet op een herziening van de strafbepaling, zodat strafbare feiten gepleegd tijdens demonstraties zwaarder worden gewogen.
Sterke en vitale regio’s: elke regio telt
De kracht van Nederland ligt in zijn regio’s. Daarom zorgt het kabinet dat elke regio mee kan doen. We bouwen voort op de aanbevelingen van het rapport Elke Regio telt! en leggen daarmee de basis voor duurzame regionale ontwikkeling en versterking van de kwaliteit van leven, wonen en werken. Het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR) blijft prioriteit van het kabinet. Samen met de 11 regio’s in dit programma worden extra stappen vooruit gezet.
Met een aantal andere regio’s maakt de Rijksoverheid strategische agenda’s gericht op de aanpak van grote opgaven en het benutten van regionale kansen.
Het kabinet wil met de oprichting van het gemeenschapsfonds, buurthuizen, dorpsvoorzieningen en verenigingen ondersteunen. Zij zijn cruciaal voor de sociale samenhang in gemeenschappen. In de aanpak prioriteren we de inzet in de regio’s van het NPVR en een aantal andere regio’s.
De herstel-en versterkingsoperatie in Groningen en Noord-Drenthe gaat onverminderd door. Het kabinet benoemt een regeringscommissaris om de schadeafhandeling goed te laten verlopen en om de versterkingsoperatie voortvarend voort te zetten. Daarnaast blijft het kabinet zich inzetten voor het inlossen van de ereschuld. Via de isolatieaanpak, de Sociale en de Economische Agenda levert het Rijk een generatie lang een bijdrage aan de brede welvaartsontwikkeling in Groningen en Noord-Drenthe.
Slagvaardige overheid en bestuur: minder regels, meer resultaat
Veel burgers, ondernemers en uitvoerders ervaren de overheid als groot en ingewikkeld. Daarom werkt het kabinet aan een slagvaardige overheid: een overheid die doet wat ze belooft en resultaat boekt. Binnen de Taskforce Slagvaardige Overheid bundelen bewindspersonen onder leiding van staatssecretaris Van der Burg hun krachten om voor de zomer een actieagenda te presenteren. Het kabinet zet in op het verminderen van de regeldruk door vereenvoudig van wet-en regelgeving en het schrappen van overbodige regels. Jaarlijks zal het kabinet een Vereenvoudigingswet naar de Kamer sturen met voorstellen vanuit departementen, toezichthouders en uitvoeringsorganisaties. Daarnaast gaat het kabinet aan de slag met het verbeteren van de bedrijfsvoering van het Rijk. Een efficiëntere overheid heeft minder ambtenaren nodig – niet door te bezuinigen op kwaliteit, maar door slimmer te werken. Dit is ook de inzet van de rijksbrede taakstelling zoals vastgelegd in het coalitieakkoord. Een slagvaardige overheid betekent ook een uitstekende (digitale) publieke dienstverlening. Burgers en bedrijven mogen verwachten dat de overheid toegankelijk en dienstbaar is. Met deze aanpak voor een slagvaardige overheid wordt de overheid krachtiger – met minder regels, betere samenwerking en een Rijksdienst die resultaat levert.