Commissie stelt voorlopig vast dat Meta de wet inzake digitale diensten heeft overtreden omdat het minderjarigen jonger dan 13 jaar niet heeft verhinderd Instagram en Facebook te gebruiken

De Europese Commissie heeft Meta's Instagram en Facebook voorlopig in strijd bevonden met de Digital Services Act (DSA) omdat ze de risico's van minderjarigen jonger dan 13 jaar die toegang hebben tot hun diensten niet zorgvuldig hebben geïdentificeerd, beoordeeld en beperkt.

Ondanks Meta's eigen algemene voorwaarden die de minimumleeftijd voor veilige toegang tot Instagram en Facebook op 13 jaar stellen, lijken de maatregelen die het bedrijf heeft genomen om deze beperkingen af te dwingen, niet effectief te zijn. De maatregelen beletten minderjarigen onder de 13 jaar niet adequaat om toegang te krijgen tot hun diensten en identificeren en verwijderen hen niet onmiddellijk indien zij reeds toegang hebben gekregen.

Bij het aanmaken van een account kunnen minderjarigen jonger dan 13 jaar bijvoorbeeld een valse geboortedatum invoeren die hen ten minste 13 jaar oud maakt, zonder effectieve controles om de juistheid van de zelfverklaarde geboortedatum te controleren.

Meta's tool voor het melden van minderjarigen jonger dan 13 jaar op het platform is moeilijk te gebruiken en niet effectief, waardoor tot zeven klikken nodig zijn om toegang te krijgen tot het meldingsformulier, dat niet automatisch vooraf wordt ingevuld met de informatie van de gebruiker. Zelfs wanneer een minderjarige jonger dan 13 wordt gemeld voor onder de leeftijdsgrens, is er vaak geen goede follow-up en kan de gemelde minderjarige de dienst gewoon blijven gebruiken zonder enige vorm van controle.

Dit bouwt voort op een onvolledige en willekeurige risicobeoordeling, die onvoldoende het risico identificeert dat minderjarigen jonger dan 13 jaar toegang krijgen tot Instagram en Facebook en worden blootgesteld aan leeftijdsongepaste ervaringen. Meta's beoordeling is in tegenspraak met grote hoeveelheden bewijsmateriaal uit de hele Europese Unie waaruit blijkt dat ongeveer 10-12% van de kinderen jonger dan 13 jaar toegang heeft tot Instagram en / of Facebook. Bovendien lijkt Meta geen rekening te hebben gehouden met direct beschikbaar wetenschappelijk bewijs dat erop wijst dat jongere kinderen kwetsbaarder zijn voor mogelijke schade veroorzaakt door diensten zoals Facebook en Instagram.

In dit stadium is de Commissie van mening dat Instagram en Facebook hun risicobeoordelingsmethode moeten wijzigen om te evalueren welke risico's zich voordoen op Instagram en Facebook in de Europese Unie en hoe deze zich manifesteren. Bovendien moeten Instagram en Facebook hun maatregelen versterken om minderjarigen onder de 13 jaar te voorkomen, op te sporen en uit hun dienst te verwijderen. Meta moet de risico's die minderjarigen jonger dan 13 jaar op de platforms kunnen ondervinden, doeltreffend tegengaan en beperken, wat een hoog niveau van privacy, veiligheid en beveiliging voor minderjarigen moet waarborgen.

Volgende stappen

Bij de uitoefening van hun recht van verweer hebben Instagram en Facebook nu de mogelijkheid om de documenten in de onderzoeksdossiers van de Commissie te onderzoeken en schriftelijk te antwoorden op de voorlopige bevindingen van de Commissie. De platforms kunnen maatregelen nemen om de inbreuken te verhelpen, in overeenstemming met de richtsnoeren van de digitaledienstenverordening van 2025 inzake de bescherming van minderjarigen. Tegelijkertijd zal de Europese Raad voor digitale diensten worden geraadpleegd.  

Indien de standpunten van de Commissie uiteindelijk worden bevestigd, kan de Commissie een besluit tot niet-naleving nemen, dat kan leiden tot een geldboete die evenredig is aan de inbreuk en in geen geval meer mag bedragen dan 6 % van de totale wereldwijde jaaromzet van de aanbieder. De Commissie kan ook dwangsommen opleggen om een platform tot naleving te dwingen.

Deze bevindingen lopen niet vooruit op het eindresultaat van het onderzoek.

Achtergrond

Deze voorlopige bevindingen maken deel uit van de formele procedure die de Commissie op 16 mei 2024 in het kader van de digitaledienstenverordening tegen Instagram en Facebook heeft ingeleid.  De voorlopige bevindingen zijn gebaseerd op een diepgaand onderzoek dat een analyse omvatte van de risicobeoordelingsrapporten van Instagram en Facebook, interne gegevens en documenten, evenals de antwoorden van de platforms op verzoeken om informatie.  In de loop van deze onderzoeken werden de werkzaamheden van de Commissie ondersteund door tal van maatschappelijke organisaties en deskundigen op het gebied van de bescherming van minderjarigen in de hele Unie.

De Commissie heeft de richtsnoeren van de digitaledienstenverordening van 2025 inzake de bescherming van minderjarigen als benchmark gebruikt om te beoordelen of Instagram en Facebook voldoen aan de verplichting om een hoog niveau van privacy, veiligheid en beveiliging voor minderjarigen te waarborgen. In de richtsnoeren van de wet inzake digitale diensten worden leeftijdsschatting en leeftijdsverificatie aangemerkt als een passende en evenredige manier om een hoog niveau van privacy, veiligheid en beveiliging voor minderjarigen te waarborgen. Om doeltreffend te zijn, moeten alle technologieën voor leeftijdsverzekering nauwkeurig, betrouwbaar, robuust, niet-indringend en niet-discriminerend zijn.

De Commissie heeft een blauwdruk ontwikkeld voor een EU-app voor leeftijdsverificatie, die kan dienen als referentiekader voor leeftijdsverificatie met een gebruiksvriendelijke en privacybehoudende leeftijdsverificatiemethode.

De Commissie zet haar onderzoek voort naar andere mogelijke inbreuken die deel uitmaken van deze lopende procedures, waaronder de naleving door Meta van de verplichtingen van de digitaledienstenverordening om minderjarigen te beschermen en het fysieke en mentale welzijn van gebruikers van alle leeftijden. Dit onderzoek heeft ook betrekking op de beoordeling en beperking van risico's die voortvloeien uit het ontwerp van de online-interfaces van Facebook en Instagram, die misbruik kunnen maken van de kwetsbaarheden en onervarenheid van minderjarigen, kunnen leiden tot verslavend gedrag en de zogenaamde 'rabbit hole'-effecten kunnen versterken.