EU en Japan versnellen samenwerking op het gebied van AI, data, kwantum en chips
Tijdens de vierde bijeenkomst van de Raad Digitaal Partnerschap EU-Japan in Brussel hebben de Europese Unie en Japan overeenstemming bereikt over nieuwe stappen om de samenwerking op het gebied van regelgeving, onderzoek en industrie op het gebied van gegevens, AI, kwantumtechnologie, halfgeleiders, digitale infrastructuur en onlineplatforms te verdiepen.
Deze stappen zullen de grensoverschrijdende gegevensstromen verbeteren, interoperabele digitale identiteiten bevorderen en de samenwerking op het gebied van onderzoek, platformregulering en digitale infrastructuur versterken, en tegelijkertijd tastbare voordelen opleveren voor burgers en bedrijven.
De bijeenkomst werd bijgewoond door uitvoerend vicevoorzitter voor Tech Sovereignty, Security and Democracy, Henna Virkkunen en de Japanse ministers Hisashi Matsumoto, minister van Digitale Transformatie, Yoshimasa Hayashi, minister van Binnenlandse Zaken en Communicatie, en Toshiyuki Ochi, parlementair viceminister van Economie, Handel en Industrie.
Datagovernance en gegevensstromen
Om het delen van gegevens te verbeteren, hebben de EU en Japan de besprekingen over de gezamenlijke ontwikkeling en interoperabiliteit van gegevensruimten verdiept. Zij kwamen overeen een werkgroep gegevensstrategie op te richten om de interoperabiliteit van kaders voor gegevensbeleid te verbeteren en zo het concurrentievermogen en de innovatie te stimuleren. Zij waren ook ingenomen met de succesvolle afronding van de besprekingen om het toepassingsgebied van het adequaatheidsbesluit van de EU inzake Japan uit te breiden tot de academische wereld en onderzoek, waardoor gezamenlijk onderzoek en innovatie worden vergemakkelijkt.
Digitale identiteit
Uit een succesvol proefproject inzake interoperabele digitale identiteiten is gebleken dat grensoverschrijdend gebruik technisch mogelijk is, zelfs wanneer governancekaders en technische architecturen verschillen. Met behulp van prototypes van digitale identiteitsportefeuilles heeft het project aangetoond hoe interoperabiliteit in de praktijk tussen verschillende systemen kan worden bereikt.
Kunstmatige intelligentie
Als wereldleiders op het gebied van grensverleggende AI werken de EU en Japan samen om ervoor te zorgen dat opkomende technologieën het algemeen belang dienen en tegelijkertijd hun concurrentievoordeel behouden. Zij waren ingenomen met het akkoord over de toekomstige associatie van Japan met Horizon Europa, waardoor gezamenlijk onderzoek, onder meer op digitale gebieden zoals AI, zal worden versneld. Zij hebben zich er ook toe verbonden een samenwerkingsovereenkomst te sluiten om de samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie op het gebied van AI en de veiligheid van AI te verdiepen.
Kwantum
De in 2025 ondertekende intentieverklaring heeft nauwere samenwerking op het gebied van kwantumwetenschap en -technologie mogelijk gemaakt. De EU en Japan waren ingenomen met de start van het gezamenlijke onderzoeksproject Q-Neko. Dit project brengt Europese en Japanse partners samen om hybride computeromgevingen te bevorderen en quantum-enabled oplossingen te verkennen op gebieden zoals materiaalwetenschap, CO2-reductie, communicatienetwerken, vloeistofdynamica, satellietbeeldanalyse en daarbuiten. De partners kwamen ook overeen verdere samenwerkingsmogelijkheden op kwantumgebied te onderzoeken, onder meer met spelers uit de sector.
Digitale infrastructuur en normalisatie
Van onderzeese kabels tot halfgeleiders, kritieke wereldwijde digitale infrastructuur is essentieel voor een veerkrachtige digitale ruggengraat en economische veiligheid. De EU en Japan waren ingenomen met de vergaderingen van de gezamenlijke werkgroep inzake beleidskwesties voor mondiale connectiviteit, waar de veiligheid en veerkracht van onderzeese kabels, connectiviteitsprojecten in de Indo-Pacifische regio en Arctische connectiviteit werden besproken, en bevestigden dat deze besprekingen zullen worden voortgezet. De EU en Japan waren ook ingenomen met de voortgang van het gezamenlijke onderzoeksproject inzake 6G, dat bijdraagt tot een versterkt Europees en Japans leiderschap op het gebied van 6G-netwerktechnologieën. Wat normalisatie betreft, toonden zij zich ingenomen met nauwere banden tussen de respectieve normalisatie-instellingen.
Halfgeleiders
Wat halfgeleiders betreft, bevestigden de EU en Japan hun voornemen om de uitdagingen aan te pakken die voortvloeien uit niet-marktbeleid en -praktijken, alsook uit de afhankelijkheid van toeleveringsketens in kritieke sectoren. Zij moedigden ook aan tot verdere verkenning van mogelijkheden voor gezamenlijk onderzoek op het gebied van halfgeleidertechnologieën van de volgende generatie.
Platforms
De samenwerking op het gebied van onlineplatforms zal worden versterkt door middel van een samenwerkingsregeling tussen het Japanse ministerie van Binnenlandse Zaken en Communicatie en het directoraat-generaal Communicatie, Netwerken, Inhoud en Technologie van de Europese Commissie. Het zal de samenwerking verdiepen op het gebied van de transparantie van inhoudsmoderatiesystemen en de doeltreffendheid van meldingssystemen voor illegale inhoud en informatie die inbreuk maakt op rechten. Zij waren ook ingenomen met de in 2025 ondertekende samenwerkingsovereenkomst tussen de Japan Fair Trade Commission en de Europese Commissie om eerlijke en betwistbare digitale markten te bevorderen.
Volgende stappen
In het kader van de besprekingen zijn de EU en Japan overeengekomen om op nieuwe gebieden te gaan werken, waaronder videogames en audiovisuele strategieën. De vijfde bijeenkomst van de Raad voor digitaal partnerschap zal in 2027 in Tokio plaatsvinden.
Achtergrond
De EU en Japan behoren tot de grootste digitale economieën ter wereld. Sinds de lancering van hun digitale partnerschap tijdens de 29e top Japan-EU in Tokio in 2022 hebben zij hun samenwerking op veel digitale en technologische gebieden bevorderd.
Digitale partnerschappen zijn een van de manieren waarop de EU met gelijkgestemde landen omgaat met belangrijke digitale prioriteiten. Het partnerschap met Japan biedt een kader voor gezamenlijk onderzoek, regelgevingsdialoog, samenwerking op het gebied van innovatie en het bevorderen van gemeenschappelijke standpunten in internationale fora. Dit partnerschap sluit aan bij de strategie van de EU voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio, die gericht is op het versterken van de banden met de landen in de regio.
Het weerspiegelt ook de doelstellingen van de internationale digitale strategie van de Europese Commissie om de bestaande banden te verdiepen en nieuwe partnerschappen en dialogen op te bouwen.