Meer documenten
Commissie stelt nieuwe maatregelen voor om armoede te bestrijden en het leven van personen met een handicap te verbeteren
Vandaag heeft de Europese Commissie een ambitieus sociaal plan gepresenteerd om armoede uit te bannen en de rechten van personen met een handicap in de hele EU te bevorderen. Het pakket omvat de allereerste armoedebestrijdingsstrategie van de EU – het plan van de Commissie om tegen 2050 een einde te maken aan de armoede in de EU; een voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake de bestrijding van uitsluiting van huisvesting; en twee mededelingen: een over het doorbreken van de cyclus van kinderarmoede – versterking van de Europese kindergarantie – en een over het versterken van de strategie voor de rechten van personen met een handicap tot 2030.
Nu 52 % van de Europeanen de kosten van levensonderhoud als hun belangrijkste zorg beschouwt, pakt de EU drie dringende uitdagingen aan: een huisvestingscrisis (het gebrek aan betaalbare huisvesting wordt door 40 % van de burgers als een onmiddellijk en dringend probleem beschouwd en 1 miljoen mensen zijn dakloos); belemmeringen voor deelname aan een snel veranderende arbeidsmarkt; en armoede, die 1 op de 5 Europeanen treft – en 1 op de 4 kinderen.
Daarnaast worden veel sociaal-economisch kwetsbare mensen ook blootgesteld aan discriminatie en stigmatisering. Er moet meer worden gedaan om ervoor te zorgen dat hun rechten worden gewaarborgd. Dat geldt ook voor de rechten van personen met een handicap, die in elk aspect van het leven ten volle moeten worden verwezenlijkt.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie: “Armoede en uitsluiting zijn uitdagingen die we kunnen en moeten overwinnen. Vandaag hebben we een strategie voorgesteld om armoede te voorkomen en te verminderen. We nemen doortastende maatregelen met een versterkte kindergarantie, een betere preventie van dakloosheid en volledige inclusie voor personen met een handicap. Waardigheid, kansen en gelijkheid. Dit zijn kernwaarden in het Europa dat we opbouwen.”
Een alomvattende aanpak om armoede uit te bannen
In de armoedebestrijdingsstrategie van de EU wordt een duidelijk traject uitgestippeld om de in het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten vastgestelde EU-doelstelling om het aantal mensen dat met armoede en sociale uitsluiting wordt bedreigd tegen 2030 met ten minste 15 miljoen te verminderen en armoede tegen 2050 uit te bannen, te verwezenlijken.
Het omvat drie prioriteiten: hoogwaardige banen voor iedereen, aangezien hoogwaardige werkgelegenheid de eerste uitweg uit de armoede is voor degenen die kunnen werken; effectieve toegang tot hoogwaardige diensten en adequate inkomenssteun; en gecoördineerde actie tegen armoede.
De strategie bevat een reeks kernacties om deze prioriteiten te verwezenlijken. Om de armoedecyclus op elke leeftijd te doorbreken, zal de Commissie bijvoorbeeld de sociale partners raadplegen over een mogelijk nieuw rechtsinstrument voor de integratie van personen die van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten. In de strategie worden ook manieren uiteengezet om ouderen te ondersteunen door middel van toereikende pensioenen. Daarnaast benadrukt het dat de krachten moeten worden gebundeld met nationale, regionale en lokale overheden, bedrijven en het maatschappelijk middenveld om armoede te bestrijden, onder meer door later dit jaar een coalitie tegen armoede op te richten en een nieuwe gestructureerde dialoog op te zetten om mensen die in armoede leven te raadplegen over relevant beleid.
De cyclus van kinderarmoede doorbreken: versterking van de Europese kindergarantie
Kinderen in de EU lopen een hoger risico op armoede of sociale uitsluiting dan volwassenen, en de kinderarmoede is de afgelopen vijf jaar niet significant afgenomen.
De Europese kindergarantie is het belangrijkste instrument van de EU om kinderen in nood te ondersteunen, met name door middel van gratis en doeltreffende toegang tot diensten zoals voor- en vroegschoolse educatie, gezondheidszorg en schoolmaaltijden. De Commissie heeft nu voorgesteld de garantie te versterken om de sociale noodsituatie van aanhoudende kinderarmoede en de behoeften van kwetsbare kinderen aan te pakken. De nadruk ligt op het waarborgen van de toegang van gezinnen tot hoogwaardige banen, kinderopvang en sterke vangnetten en het verbeteren van de toegang van kinderen tot mentorprogramma's en geestelijke gezondheidszorg. Voorts zal de Commissie samen met de lidstaten een proefproject opzetten voor een Europese kindergarantiekaart om de toegang tot diensten en een coherente ondersteuning voor kinderen in nood te vergemakkelijken. Daarnaast is het van cruciaal belang kinderen te beschermen tegen online- en offlinebedreigingen, waaronder uitbuiting en misbruik.
Bestrijding van uitsluiting van huisvesting
Huisvesting is een grondrecht, maar de huizenprijzen zijn sinds 2013 met 60 % gestegen en Europeanen worden geconfronteerd met toenemende belemmeringen om toegang te krijgen tot passende huisvesting. In de voorgestelde aanbeveling van de Raad over uitsluiting van huisvesting wordt de nadruk gelegd op langetermijnoplossingen en preventie om uitsluiting van huisvesting en dakloosheid te voorkomen. Het bevordert ook meer sociale en betaalbare huisvesting en hanteert een mensgerichte aanpak om mensen te ondersteunen bij het vinden van een thuis. Het is een van de resultaten van het allereerste Europese plan voor betaalbare huisvesting dat de Commissie in december 2025 heeft voorgesteld om de huisvestingscrisis waarmee miljoenen Europeanen te kampen hebben, volledig aan te pakken.
Bevordering van toegankelijkheid en inclusie voor personen met een handicap
Aangezien 90 miljoen mensen - meer dan 1 op de 5 Europeanen - met een handicap leven, is volledige inclusie absoluut noodzakelijk, zowel om ervoor te zorgen dat de rechten worden geëerbiedigd als om de Europese economie en democratie een impuls te geven. Toch blijven er belemmeringen bestaan: slechts 55 % heeft een baan, tegenover 77 % van de personen zonder handicap; 1,4 miljoen personen met een handicap leven nog steeds in een institutionele omgeving; en 1 op de 3 loopt het risico op armoede, bijna het dubbele van het EU-gemiddelde.
Om rechten in de praktijk om te zetten, zal de Commissie onze ambitie en uitvoering opvoeren. Onze acties omvatten de EU-brede uitrol van de Europese gehandicaptenkaart en parkeerkaart, de lancering van een Alliantie voor onafhankelijk wonen om instellingen te vervangen door gemeenschapsgebaseerde ondersteuning, de toegankelijkheid van het vervoer te verbeteren en te investeren in ondersteunende technologieën zoals AI-instrumenten.
Volgende stappen
De Commissie zal alle actoren ondersteunen bij de uitrol van de armoedebestrijdingsstrategie van de EU en de versterkte Europese kindergarantie. De lidstaten zullen het voorstel van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad inzake de bestrijding van uitsluiting van huisvesting bespreken met het oog op de aanneming ervan door de Raad. De Commissie zal de lidstaten ook blijven ondersteunen bij de volledige en doeltreffende uitvoering van de bestaande wetgeving inzake handicaps en tegelijkertijd met een geactualiseerd monitoringkader komen voor de strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030.
Achtergrond
De EU gebruikt een kernindicator om het risico op armoede of sociale uitsluiting te meten, waarbij de drie factoren worden gecombineerd: relatieve monetaire armoede, ernstige materiële en sociale deprivatie en een zeer lage arbeidsintensiteit.
In 2021 werd in het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten een EU-kerndoel inzake armoedebestrijding aangekondigd: vermindering van het aantal mensen dat met armoede of sociale uitsluiting wordt bedreigd met ten minste 15 miljoen tegen 2030. Daarvan zouden er minstens 5 miljoen kinderen moeten zijn.
De armoedebestrijdingsstrategie van de EU en de versterking van de Europese kindergarantie zijn aangekondigd in de politieke richtsnoeren 2024-2029. In de toespraak over de Staat van de Europese Unie 2025 kondigde Commissievoorzitter Ursula von der Leyen de doelstelling van de EU aan om tegen 2050 een einde te maken aan armoede. Een studie van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie hielp de strategie vorm te geven en toonde aan dat nog eens 0,25% van het bbp van de EU 18 miljoen mensen aan armoede zou kunnen helpen ontsnappen. Daarnaast heeft de Commissie bijna 42 000 kinderen in de leeftijd van 8-17 jaar uit alle EU-landen ondervraagd om hun mening over armoede en sociale inclusie te verzamelen.
De mededeling van vandaag over de versterking van de strategie voor de rechten van personen met een handicap tot 2030 is een hernieuwde toezegging van de Commissie om aan te dringen op de uitvoering van de EU-strategie inzake handicaps 2021-2030, in reactie op aanbevelingen van de Verenigde Naties en oproepen van personen met een handicap en hun vertegenwoordigende organisaties, het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité voor een sterkere uitvoering en hernieuwde actie. Het maakt deel uit van de bredere doelstellingen van de Unie van gelijkheid van de EU.
Voor meer informatie
Vragen en antwoorden over het pakket armoedebestrijding
Factsheet over het pakket armoedebestrijding
Mededeling over de Europese kindergarantie
Werkdocument van de diensten van de Commissie – Uitvoering van de Europese kindergarantie
Aanbeveling van de Raad over de bestrijding van uitsluiting van huisvesting
Mededeling Versterking van de strategie voor de rechten van personen met een handicap tot 2030