Meer documenten
Verslagen van de Commissie over de vooruitgang bij de uitvoering van het migratie- en asielpact
Vandaag brengt de Europese Commissie verslag uit over de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van het migratie- en asielpact. De lidstaten hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de uitvoering van het pact, waarbij de belangrijkste pijlers van het nieuwe systeem nu zijn ingevoerd. Er zijn echter voortdurende inspanningen nodig om alle bouwstenen te voltooien, met het oog op de volledige inwerkingtreding van het pact.
Het pact, dat in mei 2024 is aangenomen, herziet het migratie- en asielkader van de EU en opent een nieuw hoofdstuk in het Europees migratiebeheer. Het biedt een gemeenschappelijk kader met een betere bescherming van de buitengrenzen, eerlijke en strenge asielregels en een evenwicht tussen solidariteit en verantwoordelijkheid.
De uitvoering van deze complexe reeks hervormingen met tien onderling verbonden wetgevingshandelingen vereist aanzienlijke juridische en operationele werkzaamheden, en over het algemeen is op alle fronten aanzienlijke vooruitgang geboekt. De meeste lidstaten liggen op schema om hun nationale wetgeving aan te passen, verplichte screening- en grensprocedures in te voeren, onder meer met onafhankelijke mechanismen voor toezicht op de grondrechten, en voldoende opvangcapaciteit te bereiken. De lidstaten hebben ook vooruitgang geboekt bij het versterken van hun capaciteit om overdrachten aan de lidstaat die verantwoordelijk is voor een asielverzoek te verwerken en solidariteitstoezeggingen uit te voeren. Op EU-niveau heeft de beslissende stap van de Raad om de eerste jaarlijkse solidariteitspool op te richten de uitvoering van het solidariteitsmechanisme op schema gebracht.
Tegelijkertijd zijn verdere inspanningen nodig om de resterende lacunes te dichten, met bijzondere aandacht voor de procedures en infrastructuur die het meest nodig zijn om het pact te laten functioneren. Aangezien de paraatheid per lidstaat verschilt, is extra werk nodig om met name de volgende zaken af te ronden:
- het testen en invoeren van het nieuwe Eurodac-systeem, de centrale biometrische databank ter ondersteuning van het pact;
- faciliteiten voor screening en grensprocedures;
- maatregelen om onderduiken en secundaire bewegingen doeltreffend te voorkomen;
- regels inzake verantwoordelijkheid en overdrachten, naast de operationalisering van de eerste solidariteitspool;
- Het operationeel maken van wettelijke waarborgen en waarborgen, met inbegrip van het mechanisme voor toezicht op de grondrechten.
Hoewel de inwerkingtreding van het pact op 12 juni 2026 een belangrijke stap is, is dit niet het einde van het proces. Aanhoudende inspanningen zullen tot ver na juni moeten worden voortgezet om het migratie- en asielpact operationeel te maken als onderdeel van de alomvattende aanpak van de EU van asiel- en migratiebeheer.
De Commissie ondersteunt de lidstaten bij de uitvoering van het nieuwe kader samen met EU-agentschappen – het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA), eu-LISA, Frontex, Europol en het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA). De Commissie heeft 3 miljard euro beschikbaar gesteld om de uitvoering van het pact te ondersteunen en Oekraïners tijdelijke bescherming te bieden.
Achtergrond
De Commissie heeft eerder dit jaar in haar Europese strategie voor asiel- en migratiebeheer de weg voor de komende jaren uitgestippeld. Sinds 2024 zijn op EU-niveau belangrijke stappen gezet om het kader van het pact verder operationeel te maken, te versterken en aan te vullen. Dit omvat de vaststelling van regels inzake veilige derde landen, om de druk op de nationale asielstelsels te verlichten en de prikkels voor illegale migratie te verminderen, de eerste EU-brede lijst van veilige landen van herkomst, om asielaanvragen die waarschijnlijk ongegrond zijn sneller en efficiënter te verwerken, en het voorstel voor een nieuw gemeenschappelijk Europees systeem voor terugkeer, waarover momenteel door de medewetgevers wordt onderhandeld.
Naast het pact blijven de aanhoudende inspanningen van de Commissie op het gebied van migratiediplomatie met derde landen sterke resultaten opleveren. Het aantal illegale grensoverschrijdingen aan de buitengrenzen van de EU is in 2025 met 26 % gedaald ten opzichte van 2024.
Na een overgangsperiode van twee jaar na de inwerkingtreding ervan zal het pact op 12 juni 2026 van toepassing worden. Op basis van het gemeenschappelijk uitvoeringsplan hebben de lidstaten, de Commissie en de EU-agentschappen nauw samengewerkt om het nieuwe wetgevingskader in de operationele realiteit om te zetten en een doeltreffend migratiebeheer in de hele Unie mogelijk te maken, op basis van een evenwicht tussen billijkheid en controle, gedeelde verantwoordelijkheid en solidariteit tussen de lidstaten. Deze werkzaamheden zullen ook zorgen voor paraatheid en veerkracht voor de Unie in de steeds complexere geopolitieke context.
De Commissie heeft drie verslagen aangenomen – waaronder het huidige – om toezicht te houden op de uitvoering van het pact. Het eerste verslag over de stand van zaken werd aangenomen op 11 juni 2025 en het tweede verslag over de stand van zaken werd aangenomen op 11 november 2025, samen met het Europees Jaarverslag over migratie en asiel 2025.
Voor meer informatie
Verslag over de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van het migratie- en asielpact
Verslag over de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake sancties tegen werkgevers
Verslag over de tenuitvoerlegging van de richtlijn seizoenarbeiders
Gemeenschappelijk uitvoeringsplan voor het migratie- en asielpact