Economische voorjaarsprognoses 2026 laten een vertraging van de groei zien, aangezien de energieschok de inflatie opdrijft

In de economische voorjaarsprognoses 2026 wordt uitgegaan van een zwakkere economische activiteit, aangezien het conflict in het Midden-Oosten een nieuwe energieschok teweegbrengt die de inflatie nieuw leven inblaast en het economische sentiment schudt.

Vóór eind februari 2026 zou de economie van de EU in een gematigd tempo blijven groeien, naast een verdere daling van de inflatie, maar de vooruitzichten zijn sinds het uitbreken van het conflict aanzienlijk veranderd. De inflatie begon enkele weken na het uitbreken van het conflict aan te trekken, als gevolg van de sterke stijging van de prijzen van energiegrondstoffen, en de economische bedrijvigheid verliest aan kracht. De situatie zal in 2027 licht verbeteren als de spanningen op de energiemarkten afnemen.

Na in 2025 1,5 % te hebben bereikt, zal de bbp-groei in de EU nu naar verwachting vertragen tot 1,1 % in 2026 — een neerwaartse bijstelling van 0,3 procentpunt ten opzichte van de economische najaarsprognoses 2025 (1,4 %). De bbp-groei zal dan naar verwachting stijgen tot 1,4 % in 2027. De groeiprojecties voor het eurogebied worden eveneens naar beneden bijgesteld tot 0,9% in 2026 en 1,2% in 2027, tegen respectievelijk 1,2% en 1,4%. De inflatie in de EU zal in 2026 naar verwachting 3,1 % bedragen — een volledig procentpunt hoger dan eerder geraamd — en in 2027 weer afnemen tot 2,4 %. In het eurogebied wordt de inflatie ook herzien tot 3,0% in 2026 en tot 2,3% in 2027, vergeleken met de najaarsprojecties van respectievelijk 1,9% en 2,0%.

EU-economie blijft groeien, maar in trager tempo

Als netto-importeur van energie is de economie van de EU zeer gevoelig voor de energieschok als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten — de tweede dergelijke schok in minder dan vijf jaar. De piek in de energieprijzen betekent hogere rekeningen van huishoudens en stijgende bedrijfskosten die de winst voor veel industrieën verminderen, waardoor de inkomsten daadwerkelijk uit de EU-economie en naar energie-exporterende landen worden verlegd.

Het begin van het conflict zag het consumentenvertrouwen dalen tot een dieptepunt van 40 maanden, te midden van toenemende angst voor stijgende inflatie en banenverlies. Toch zal de consumptie naar verwachting de belangrijkste motor van de groei blijven. De bedrijfsinvesteringen zullen ook worden beperkt door strengere financieringsvoorwaarden, lagere winsten en verhoogde onzekerheid.  De zwakkere buitenlandse vraag drukt ook op de exportgroei.

De investeringen van de EU in energieveerkracht, met name in de nasleep van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne, werpen hun vruchten af. Door de aanzet tot diversificatie van de energievoorziening, decarbonisatie en een lager energieverbruik is de EU-economie beter in staat om de schok van vandaag op te vangen.

Verwacht wordt dat de inflatie zal stijgen als gevolg van de energieprijzen

De inflatievooruitzichten voor de korte termijn zijn sinds de najaarsprognoses 2025 verslechterd, waarbij de gegevens van maart en april al een sterke versnelling laten zien als gevolg van de energieprijzen. De totale inflatie zal nu naar verwachting in 2026 een hoogtepunt bereiken en in 2027 afnemen, aangezien de prijzen van energiegrondstoffen naar verwachting geleidelijk zullen dalen, zij het met ongeveer 20 % boven het niveau van voor de oorlog.

Langdurige daling werkloosheid komt tot een einde

In 2025 groeide de werkgelegenheid met 0,5 %, waardoor meer dan 1 miljoen banen aan de economie van de EU werden toegevoegd. In 2026 zal de werkgelegenheidsgroei naar verwachting vertragen tot 0,3 % en in 2027 weer stijgen tot 0,4 %. De langdurige daling van de werkloosheid zal naar verwachting tot een einde komen en zich in 2027 stabiliseren op ongeveer 6 %. De nominale loongroei zal naar verwachting sterk blijven, aangezien de lonen zich aanpassen aan de hogere inflatie.

Energieschok brengt nieuwe lasten voor de overheidsfinanciën met zich mee

Het overheidstekort in de EU zal naar verwachting toenemen van 3,1 % van het bbp in 2025 tot 3,6 % in 2027, als gevolg van gematigde economische activiteit, hogere rente-uitgaven, maatregelen om de gevolgen van hogere energieprijzen voor kwetsbare huishoudens en bedrijven op te vangen, en hogere defensie-uitgaven. De overheidsinvesteringen in de EU zullen zich in 2027 op een hoog niveau stabiliseren, ondanks het einde van de uitbetalingen in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit.

De schuldquote van de EU zal naar verwachting ook stijgen van 82,8 % in 2025 tot 84,2 % in 2026 en 85,3 % in 2027. In de eurozone zal de ratio stijgen van 88,7 % in 2025 tot respectievelijk 90,2 % en 91,2 % in 2026 en 2027. Dit is het gevolg van hogere primaire tekorten en een steeds ongunstiger rente-groeiverschil. Tegen 2027 wordt verwacht dat vier lidstaten een schuldquote van meer dan 100 % van het bbp zullen hebben.

Aanhoudende aanbodspanningen wegen op de vooruitzichten

Het grootste risico dat aan de prognoses verbonden is, betreft de duur van het conflict in het Midden-Oosten en de gevolgen daarvan voor de mondiale energiemarkten. Gezien de ongewoon hoge mate van onzekerheid — en de versmalling van het venster voor een snelle normalisatie van de leveringsomstandigheden — wordt de basisprognose aangevuld met een alternatief scenario dat uitgaat van langdurigere verstoringen. In dit scenario wordt aangenomen dat de prijzen van energiegrondstoffen aanzienlijk boven de basisfuturescurves zullen stijgen en eind 2026 een piek zullen bereiken, waarna zij tegen eind 2027 geleidelijk zullen worden aangepast. In dit scenario zou de inflatie niet afnemen en zou de economische bedrijvigheid in 2027 niet herstellen, zoals in de basisprognose wordt voorspeld. Bovendien zouden hogere prijzen huishoudens en bedrijven ertoe kunnen aanzetten hun consumptie en investeringen sterker terug te schroeven.

Bovendien zouden rechtstreekse leveringstekorten voor specifieke grondstoffen en productiemiddelen, bijvoorbeeld sommige geraffineerde olieproducten, helium en meststoffen, kunnen toenemen met domino-effecten voor de mondiale productieketens en de betaalbaarheid van voedsel.

De aanhoudende afzwakking van de vraag naar arbeid – zoals blijkt uit dalende vacatures en aanwervingspercentages – zou kunnen wijzen op een ongunstiger effect op de werkgelegenheidsgroei in de toekomst.

De aanhoudende onzekerheid over het mondiale handelsbeleid en de voortdurende herconfiguratie van geopolitieke en handelsrelaties zouden het vertrouwen en de bedrijvigheid verder kunnen drukken.

Een snellere uitvoering van structurele hervormingen om reeds lang bestaande knelpunten voor de groei in de EU aan te pakken, blijft een belangrijk opwaarts risico voor de vooruitzichten. Sterke overheidsinvesteringen in sectoren zoals defensie en de energietransitie kunnen een deel van de verwachte zwakte in de particuliere sector compenseren. Kunstmatige intelligentie brengt zowel kansen als risico's met zich mee: productiviteitswinsten zouden investeringen in de EU kunnen ondersteunen, terwijl verstoring van de arbeidsmarkt de vraag zou kunnen drukken.  

Achtergrond

Deze prognose is gebaseerd op technische aannames voor wisselkoersen, rentetarieven en grondstoffenprijzen, met als afsluitdatum 29 april. Voor alle andere binnenkomende gegevens, inclusief over overheidsbeleid, bevat deze prognose informatie tot en met 4 mei. De prognoses veronderstellen geen beleidswijzigingen, tenzij maatregelen worden vastgesteld of op geloofwaardige wijze worden aangekondigd en voldoende gedetailleerd worden gespecificeerd. De prognose omvat twee speciale kwesties over de vermindering van het energieverbruik in de EU in de afgelopen drie decennia en over de kloof tussen de invoering van AI. Aan de hand van een aantal kaders worden ook de macro-economische beleidsreacties op energieschokken, de strategieën van fabrikanten voor handelsspanningen en -verstoringen, de aanhoudende versoepeling van de arbeidsmarkten, koppelingen tussen gas en elektriciteit en nationale budgettaire beleidsmaatregelen om de energieprijsschok in 2026 aan te pakken, geanalyseerd.

De Europese Commissie publiceert elk jaar twee uitgebreide prognoses (voorjaar en najaar) met een breed scala aan economische indicatoren voor alle EU-lidstaten, kandidaat-lidstaten, EVA-landen en andere belangrijke geavanceerde en opkomende markteconomieën.

De economische najaarsprognose 2026 van de Europese Commissie zal de prognoses in deze publicatie actualiseren en zal naar verwachting in november 2026 worden gepresenteerd.

Voor meer informatie

Volledig document: Economische voorjaarsprognoses 2026: Vertraging van de groei als energieschok drijft de inflatie op

Volg commissaris Dombrovskis op X (@VDombrovskis) en Bluesky (@valdisdombrovskis.ec.europa.eu)

Volg DG ECFIN op X: @ecfin