Commissie publiceert richtsnoeren om de veerkracht van Europa te versterken door de toepassing van de EU-waterwetgeving te verduidelijken
De Europese Commissie heeft vandaag richtsnoeren gepubliceerd om te zorgen voor een eenvoudigere en meer geharmoniseerde uitvoering van de EU-waterwetgeving door onzekerheden over de naleving te verminderen. Het heeft tot doel de algemene veerkrachtagenda van Europa te ondersteunen, waaronder waterbestendigheid. Deze richtsnoeren maken deel uit van de inspanningen van de Commissie om de algehele veerkracht van Europa te ondersteunen door hoge normen voor onze wateren te handhaven om de menselijke gezondheid en het milieu te beschermen en tegelijkertijd de toegang te waarborgen tot de kritieke grondstoffen die nodig zijn voor de schone transitie.
De richtsnoeren bieden duidelijkheid over de kaderrichtlijn water, ondersteund door de zogenaamde dochterrichtlijnen – de grondwaterrichtlijn en de richtlijn milieukwaliteitsnormen. Het maakt deel uit van het RESourceEU-actieplan en houdt rekening met de doelstellingen van de strategie voor waterweerbaarheid.
In de leidraad wordt uitgelegd hoe de milieueffecten van nieuwe projecten op de waterkwaliteit kunnen worden beoordeeld. Het richt zich op projecten die van invloed zijn op de chemische toestand van waterlichamen en op regels die zijn vastgelegd in de EU-waterwetgeving, die al lagere milieudoelstellingen mogelijk maken.
Het geeft ook uitleg over nieuwe vrijstellingen die zijn ingevoerd door recente wijzigingen van de waterwetgeving. Zij maken vereenvoudigde procedures mogelijk voor projecten die alleen leiden tot verslechtering op korte termijn of tot de verplaatsing van verontreiniging zonder nettotoename. Het document geeft ook voorbeelden van hoe flexibiliteit kan worden toegepast om mijnbouw, metaalverwerking en andere kritieke grondstoffenprojecten te vergemakkelijken.
De Europese Commissie zal met de lidstaten samenwerken om ervoor te zorgen dat vergunningen voor projecten op het gebied van kritieke grondstoffen sneller en consistenter worden beoordeeld.
Hoewel de richtsnoeren van vandaag gericht zijn op de mijnbouwsector, kunnen de conclusies ook worden toegepast op andere projecten of activiteiten, waaronder die welke verband houden met strategische sectoren die worden bevorderd in het kader van de richtlijn hernieuwbare energie III, de chipverordening of de verordening voor een nettonulindustrie. Het vormt ook een aanvulling op de inspanningen van de Commissie om de vergunningverlening te bespoedigen, met inbegrip van haar voorstel voor een verordening inzake de bespoediging van milieubeoordelingen.
Achtergrond
De kaderrichtlijn water is de hoeksteen van het waterbeleid van de EU en de doeltreffende uitvoering ervan is een belangrijk aandachtspunt van de strategie voor waterweerbaarheid. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat alle oppervlaktewateren (meren, rivieren, overgangs- en kustwateren) en grondwater uiterlijk in 2015 of uiterlijk in 2027 een goede kwaliteitstoestand hebben bereikt. Deze termijn kan onder bepaalde voorwaarden ook worden uitgesteld tot na 2027. De geschiktheidscontrole van de KRW in 2019 bevestigde de duidelijke toegevoegde waarde van EU-maatregelen op het gebied van waterbeleid.
De EU-richtlijn tot herziening van de lijsten van verontreinigende stoffen in oppervlakte- en grondwater is op 11 mei 2026 in werking getreden en zorgt ervoor dat de lijsten in overeenstemming zijn met het meest recente wetenschappelijke advies en dat nieuwe stoffen nauwlettender worden gemonitord en aan strengere controles worden onderworpen.
Het RESourceEU-actieplan heeft tot doel grondstoffen veilig te stellen voor belangrijke industriële sectoren, van auto's tot industriële motoren, defensie tot lucht- en ruimtevaart, of AI-chips tot datacentra, en tegelijkertijd de waardeketens van de EU te beschermen tegen verstoringen van de voorziening.
Hoewel de richtsnoeren meer duidelijkheid verschaffen over de bepalingen van de kaderrichtlijn water, de grondwaterrichtlijn en de richtlijn milieukwaliteitsnormen, worden deze bepalingen niet vervangen, aangevuld of gewijzigd. Het is ook niet juridisch bindend.
Voor meer informatie
Webpagina van de Commissie over de kaderrichtlijn water
Strategie voor waterweerbaarheid