Meer documentenCommissie kent 400 miljoen euro toe aan Europese projecten om warmteproductie koolstofvrij te maken
Vandaag heeft de Europese Commissie 65 projecten geselecteerd in het kader van de warmteveiling van het Innovatiefonds, de allereerste EU-brede veiling om de uitrol van innovatieve schone-warmtetechnologieën in de Europese industrie te versnellen.
In 10 landen van de Europese Economische Ruimte, Oostenrijk, België, Tsjechië, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Hongarije, Portugal, Slovenië en Spanje, zullen de projecten een breed scala aan technologieën gebruiken om de industriële warmteproductie koolstofvrij te maken en de marktintroductie van geëlektrificeerde warmteoplossingen en van warmte die rechtstreeks uit hernieuwbare bronnen wordt geproduceerd, te versnellen.
De geselecteerde projecten, waarbij gebruik wordt gemaakt van innovatieve technologieën, zullen over een periode van tien jaar meer dan 6,6 miljoen ton CO2-emissies voorkomen door warmteproductiesystemen op aardgas te vervangen. Samen zullen ze naar verwachting ongeveer 16,3 terawattuur (TWh) koolstofvrije warmte produceren gedurende hun eerste vijf jaar van gebruik, op basis van een thermisch vermogen van 766 megawatt (MW). Dit komt neer op het vervangen van meer dan 1,5 miljard kubieke meter aardgas over een periode van vijf jaar, ongeveer vergelijkbaar met het jaarlijkse verbruik van 4 miljoen huishoudens in de EU.
De projecten ontvangen in totaal ongeveer 400 miljoen euro aan subsidies uit het Innovatiefonds. Het geld komt uit het EU-emissiehandelssysteem (ETS).
Dankzij de steun uit het innovatiefonds zullen deze projecten kunnen bijdragen tot de schone transitie van de EU, de energieonafhankelijkheid en -zekerheid en het industriële concurrentievermogen.
Geselecteerde projecten
Projecten hebben een breed scala aan technologie- en sectorportfolio's. De meeste projecten zijn afhankelijk van directe weerstandsverwarming of indirecte weerstandsverwarming. Andere omvatten technologieën zoals warmtepompen, thermische zonne-energie, elektromagnetische en diëlektrische verwarming en hybride technologieën.
Wat de industriële afnemerssectoren betreft, hebben de projecten betrekking op pulp en papier, alsook op glas, keramiek en bouwmaterialen en ijzer en staal, sectoren die tot dusver minder vertegenwoordigd waren in de portefeuille van het Innovatiefonds. Andere sectoren die van de warmteveiling profiteren, zijn voedingsmiddelen en dranken, textiel en farmaceutische producten.
De veiling was opgebouwd rond drie “onderwerpen”, op basis van temperatuurniveau en installatiecapaciteit:
- In het kader van het thema “warmte op hoge temperatuur” worden 5 projecten uitgenodigd, voor een bedrag van 62,1 miljoen EUR aan steun.
- 44 projecten worden uitgenodigd in het kader van het thema warmte op gemiddelde temperatuur met een capaciteit van meer dan 5 MW, met een totaal budget van 286,5 miljoen EUR.
- 16 projecten worden uitgenodigd in het kader van het thema warmte op gemiddelde temperatuur met een capaciteit van 3-5 MW, met een totaal van 47,9 miljoen EUR.
Volgende stappen
Het Europees Uitvoerend Agentschap klimaat, infrastructuur en milieu (Cinea) zal nu beginnen met de formele voorbereiding van subsidieovereenkomsten met de geselecteerde projecten.
Dit proces zal de definitieve voorwaarden voor financiële steun bevestigen. De subsidieovereenkomsten zullen naar verwachting in de tweede helft van 2026 worden ondertekend.
Geselecteerde projecten moeten binnen twee jaar na de ondertekening van de subsidie financieel worden afgesloten en binnen vier jaar in werking treden. Deze verbintenissen worden ondersteund door een voltooiingsgarantie die door de projecten aan de Commissie wordt verstrekt. Cinea zal de voortgang tijdens de uitvoering blijven volgen om ervoor te zorgen dat de projecten worden uitgevoerd zoals gepland en dat de steun wordt gebruikt in overeenstemming met de overeengekomen voorwaarden. De definitieve lijst van ondertekende projecten in het kader van de warmteveiling van het Innovatiefonds (IF25) zal naar verwachting in het vierde kwartaal van 2026 worden gepubliceerd.
Bovendien zijn de voorbereidingen voor het Innovatiefonds 2026 begonnen, met de aankondiging van een tweede ronde van de warmteveiling voor 2026 met een budget van 1 miljard EUR, aangekondigd op de Cleantech-conferentie van 2026 op dinsdag. De Commissie is van plan het ontwerp van algemene voorwaarden voor de IF26-warmteveiling uiterlijk eind mei 2026 te publiceren en op 19 juni 2026 zal een algemeen evenement voor de raadpleging van belanghebbenden uit het innovatiefonds worden gehouden.
Achtergrond
De IF25-warmteveiling is de eerste EU-brede veiling die gebruikmaakt van het grote potentieel voor het koolstofvrij maken van de warmteproductie in de industrie. Het is een proefproject voor de toekomstige bank voor industriële decarbonisatie. Hoewel er in alle industriële sectoren een aanzienlijk potentieel is, is het gebruik van koolstofvrije oplossingen voor de productie van proceswarmte nog steeds traag. De veiling heeft betrekking op technologieën zoals warmtepompen, elektrische ketels en ovens, evenals thermische, geothermische en thermische zonne-energieopslag, en stond open voor projecten uit alle industriële sectoren.
Met in totaal 85 ingediende aanvragen kreeg deze eerste veiling voor het koolstofvrij maken van industriële warmte een krachtige en bemoedigende reactie van de industrie. De omvang van de projecten en de subsidieaanvragen van de 65 succesvolle projecten varieerden van 3 MWth tot 45 MWth, en van 444 000 tot 37,1 miljoen euro.
Het innovatiefonds beschikt over een geraamde totale begroting van 40 miljard EUR uit het EU-emissiehandelssysteem voor de periode 2020-2030. Het creëert financiële prikkels voor bedrijven en overheden om te investeren in geavanceerde nettonultechnologieën en ondersteunt de transitie van Europa naar klimaatneutraliteit. Het Innovatiefonds heeft reeds subsidies toegekend aan ongeveer 260 innovatieve projecten in de hele EER.
Voor meer informatie
Lijst van geselecteerde projecten
Nieuws: Lancering van drie nieuwe financieringsmogelijkheden in het kader van het Innovatiefonds
Financierings- en aanbestedingsportaal van de EU
Dashboard projecten Innovatiefonds
