Rijk, provincies en gemeenten maken nieuwe afspraken over zorg voor erfgoed

Nederland is rijk aan erfgoed. Van het Rotterdamse zomercarnaval tot Slot Loevestein, van het coulissenlandschap in de Achterhoek tot de scheepswrakken in de Waddenzee. Gemeenten, provincies en het Rijk hebben nieuwe bestuurlijke afspraken gemaakt om beter samen te werken op het gebied van erfgoed. Met deze afspraken willen de overheden de basis van het erfgoedbeleid verstevigen om zo goed te kunnen inspelen op nieuwe ruimtelijke en maatschappelijke uitdagingen.  

Erfgoed geeft betekenis aan onze leefomgeving, versterkt gemeenschappen en draagt bij aan de kwaliteit van stad en platteland. Het verdient daarom zorgvuldige bescherming en dat kan alleen als overheden daar gezamenlijk de schouders onder zetten.

Versterking van erfgoedbeleid

De bestuurlijke afspraken cultureel erfgoed, ondertekend door de minister van OCW, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), zorgen voor een goede aansluiting tussen landelijke regelingen en programma’s en het werk van gemeenten en provincies. De nieuwe samenwerkingsafspraken bouwen voort op eerder beleid en scherpen dit waar nodig aan.

Minister Rianne Letschert (OCW): "Erfgoed verbindt mensen en herinnert ons aan wie we zijn en waar we vandaan komen. Juist daarom is het van groot belang dat gemeenten, provincies en het Rijk hierin gezamenlijk optrekken. Alleen door die gedeelde verantwoordelijkheid kunnen we ons erfgoed levend houden en doorgeven aan volgende generaties."

Gedeputeerde Meindert Stolk, portefeuillehouder Erfgoed IPO: ,,Alleen door samen op te trekken kunnen we ons cultureel erfgoed beschermen en tegelijk klaar maken voor de toekomst. Daarbij hoort ook een moderne kijk op erfgoedbeleid: het is niet iets op zichzelf, maar is verbonden met andere maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, leefbaarheid, duurzaamheid en ruimtelijke ontwikkeling. Zo zorgen we ervoor dat erfgoed waardevol blijft, nu én later.”

Wethouder Natasja Groothuismink namens de VNG: ,,Gemeenten zijn vaak het eerste aanspreekpunt als het gaat om erfgoed, en we nemen nu voor het eerst deel aan de bestuurlijke afspraken. Door deze nieuwe stap wordt de samenwerking tussen gemeenten, provincies en het Rijk verder versterkt. Samen leggen we zo een stevige beleidsbasis en zorgen we voor een duurzame bescherming van ons erfgoed."

Maatschappelijke uitdagingen

De vorige bestuurlijke afspraken over erfgoed dateren uit 2015 en waren alleen gesloten tussen de provincies en het Rijk. Sindsdien is er veel veranderd. Ruimtelijke transities, grote restauratieprojecten, de verduurzaming van monumenten en een tekort aan capaciteit en deskundigheid bij gemeenten en provincies vragen om een gezamenlijke aanpak. Hoog tijd dus voor nieuwe afspraken en ditmaal met gemeenten aan tafel.

De nieuwe afspraken gaan over vier thema's: de omgang met erfgoed bij de grote ruimtelijke transities in Nederland, de instandhouding van monumenten, de versterking van kennis en capaciteit bij gemeenten en provincies, en de goede werking van het archeologiestelsel.Gemeenten, provincies en het Rijk zetten onder meer het gezamenlijke programma Erfgoed en Overheid op. Ook stemmen de overheden hun regelingen voor de instandhouding van monumenten beter op elkaar af.