Commissie ingenomen met politiek akkoord over terugkeerverordening

De Commissie is ingenomen met het politieke akkoord dat het Europees Parlement en de Raad vandaag hebben bereikt over de verordening tot instelling van een nieuw gemeenschappelijk Europees systeem voor terugkeer. De nieuwe regels inzake terugkeer, die de Commissie in maart 2025 heeft voorgesteld, zijn een belangrijk resultaat in het kader van de politieke richtsnoeren van deze Commissie en de Europese strategie voor asiel- en migratiebeheer. Het vormt een kernelement van de alomvattende EU-aanpak van migratie en vormt een aanvulling op het migratie- en asielpact.

De terugkeerverordening zal de lidstaten de nodige instrumenten bieden om terugkeer efficiënter te maken, met snellere, eenvoudigere en doeltreffendere procedures in de hele Europese Unie, met volledige eerbiediging van de grondrechten.

De nieuwe gemeenschappelijke regels omvatten:

• Een echt Europees systeem in de vorm van een verordening, met gemeenschappelijke procedures voor de uitvaardiging van terugkeerbesluiten en een Europees terugkeerbevel, waarmee een einde wordt gemaakt aan de huidige versnippering op EU-niveau.
• Wederzijdse erkenning van terugkeerbesluiten, waarbij de lidstaten nu een door een andere lidstaat uitgevaardigd terugkeerbesluit kunnen erkennen en rechtstreeks ten uitvoer kunnen leggen.   
• Strengere regels inzake gedwongen terugkeer, die verplicht worden wanneer een illegaal verblijvende persoon een veiligheidsrisico vormt, niet meewerkt, onderduikt naar een andere lidstaat of de EU niet binnen een vastgestelde termijn vrijwillig verlaat. Tegelijkertijd moedigt de verordening vrijwillige terugkeer aan door versterkte bijstand bij terugkeer en re-integratie.
• Strengere regels tegen onderduiken, met inbegrip van de mogelijkheid om repatrianten te verplichten financiële garanties te verstrekken, zich regelmatig te melden of op een aangewezen plaats te verblijven.
• Strengere regels voor mensen die een veiligheidsrisico vormen, zodat ze sneller kunnen worden geïdentificeerd en geretourneerd.
• De verordening voorziet ook in de mogelijkheid om terugkeerhubs op te zetten in derde landen, waar personen die geen wettelijk recht hebben om in de EU te verblijven en op wie een terugkeerbesluit van toepassing is, kunnen worden teruggestuurd. Daartoe kunnen overeenkomsten of regelingen worden gesloten met een derde land dat de internationale mensenrechtennormen en -beginselen eerbiedigt overeenkomstig het internationaal recht, met inbegrip van het beginsel van non-refoulement.
• Sterke waarborgen gedurende het gehele terugkeerproces: alle terugkeermaatregelen moeten worden uitgevoerd met volledige inachtneming van de fundamentele en internationale mensenrechtennormen. 

Volgende stappen

De verordening moet formeel door het Europees Parlement en de Raad worden aangenomen voordat zij in werking treedt, wat zal gebeuren na bekendmaking in het Publicatieblad van de EU. De verordening vervangt de bestaande terugkeerrichtlijn uit 2008.

Achtergrond

Hoewel het terugkeerpercentage in 2025 is gestegen tot 28 % – het hoogste terugkeerpercentage in de afgelopen tien jaar – is het aantal daadwerkelijke terugkeeroperaties nog steeds te laag en moet de doeltreffendheid van het terugkeersysteem verder worden verbeterd. De nieuwe regels die vandaag zijn overeengekomen, doen precies dat: ze zullen de lidstaten helpen de terugkeer van personen zonder wettelijk verblijfsrecht in de EU te bevorderen, met eenvoudigere, snellere en doeltreffendere procedures.

Tegelijkertijd blijft de Commissie samen met de lidstaten samenwerken met derde landen om de samenwerking op het gebied van overname en terugkeer te intensiveren. Dit omvat het gebruik van stimulansen, zoals overname-instrumenten, financieringsinstrumenten, visa en handelsbeleid, als onderdeel van de toenadering van de EU tot derde landen op het gebied van migratiediplomatie.

Voor meer informatie

Migratie- en asielpact

Commissie stelt nieuw gemeenschappelijk Europees systeem voor terugkeer voor

Voorstel tot instelling van een gemeenschappelijk Europees systeem voor terugkeer