Commissie stelt pakket technologiesoevereiniteit voor om de digitale autonomie en veerkracht van Europa te versterken

De Europese Commissie heeft vandaag het Europees pakket inzake technologische soevereiniteit gepresenteerd, een reeks maatregelen om de capaciteit van Europa op het gebied van halfgeleiders, artificiële intelligentie (AI), cloud en open source te versterken.

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Commissie: “We kunnen het ons niet veroorloven afhankelijk te zijn van anderen voor de technologieën die onze ziekenhuizen draaiende houden, onze energienetten stabiel houden en onze diensten veilig stellen. Het gaat om het beschermen van onze burgers, het verdedigen van onze belangen en het maken van onze eigen keuzes. Europa heeft het talent, de excellentie op het gebied van onderzoek, de industriële basis en de eengemaakte markt. Samen moeten we deze sterke punten omzetten in technologische soevereiniteit.”

Het pakket omvat twee wetgevingsvoorstellen – de chipverordening 2.0 en de verordening inzake de ontwikkeling van de cloud en AI – alsook de opensourcestrategie en een strategische routekaart voor digitalisering en AI in energie.

Samen ondersteunen deze maatregelen de ambitie van Europa om een AI-continent te worden, zijn digitale autonomie te versterken en bij te dragen aan een duurzamere digitale toekomst. Zij zullen bijdragen tot een ruimere keuze in kerntechnologieën voor bedrijven, burgers en overheidsdiensten in de EU.

De stap komt omdat Europa voor digitale kerntechnologieën sterk afhankelijk blijft van leveranciers buiten de Europese Unie en de vraag naar computercapaciteit sterk toeneemt met de verspreiding van AI. Het is ontworpen om de structurele afhankelijkheid te verminderen en ervoor te zorgen dat Europa de technologieën waarop Europeanen vertrouwen, kan ontwikkelen, toepassen en beveiligen. Het wijst op een belangrijke verschuiving in de aanpak van de EU ten aanzien van technologie.

De halfgeleiderbasis voor de AI-ambitie van Europa veiligstellen

Halfgeleiders zijn essentieel voor AI en voor technologieën die Europeanen dagelijks gebruiken.

De chipverordening, die sinds 2023 van kracht is, was de eerste reactie van de EU op kritieke kwetsbaarheden in de mondiale toeleveringsketen voor halfgeleiders. Maar Europa is nog steeds sterk afhankelijk van derde landen voor geavanceerde productie en chipontwerp. AI-gerelateerde componenten zullen naar verwachting de toekomstige groei stimuleren en tegen 2030 meer dan 70 % van de halfgeleidermarkt uitmaken.

De chipverordening 2.0 zal voortbouwen op de sterke punten van Europa, onder meer op het gebied van reguliere chips, en capaciteit opbouwen op het gebied van geavanceerde halfgeleidertechnologieën die AI-toepassingen aandrijven.

Het zal de vergunningverlening versnellen, de samenwerking met gelijkgestemde partners verdiepen en een nieuw excellentielabel invoeren voor de Europese halfgeleiderregio's. Door een ecosysteembenadering te hanteren, zullen Europese chipmakers dichter bij hun klanten worden gebracht en zal worden voortgebouwd op de vraag van groeisectoren, zoals datacenters, cloudproviders en AI Gigafactories. Tot slot zal het investerings- en strategische projecten ondersteunen en tegelijkertijd kwetsbaarheden aanpakken die het aanbod in gevaar kunnen brengen.

Bouwen aan de cloud- en AI-capaciteit van Europa

De verordening inzake cloud- en AI-ontwikkeling is een centraal onderdeel van het AI-continentactieplan van de Commissie. Het doel is om de capaciteit van datacenters in Europa in de komende vijf tot zeven jaar te verdrievoudigen en de rol van de AI-strategie toe te passen om de adoptie te stimuleren.

De wet zal onderzoek en innovatie op het gebied van geavanceerde en duurzame technologieën ondersteunen en tegelijkertijd AI-ambities in evenwicht brengen met klimaatverbintenissen. Het zal de voorwaarden voor de uitrol van datacentra in de hele EU stroomlijnen, met bijzondere aandacht voor zeer duurzame en innovatieve faciliteiten op de schaal die nodig is voor de groene en de digitale dubbele transitie. Er zal ook één EU-breed kader worden ingevoerd om de soevereiniteit op het gebied van cloud en AI te beoordelen en tegelijkertijd het grootste deel van onze markt open te houden voor gelijkgestemde partners.

Dit zal kritieke toepassingen en gevoelige gegevens helpen beschermen en de ontwikkeling en uitrol van geavanceerde cloud- en AI-technologieën ondersteunen. Het zal ook een meer gecoördineerde aanpak van de invoering van AI in alle lidstaten ondersteunen, onder meer via de ervarings- en acceleratiecentra voor AI die fungeren als lokale hubs ter ondersteuning van de integratie en schaalvergroting van AI.

Versterking van de digitale autonomie door middel van open source

Europa telt meer dan drie miljoen opensourcebijdragers. Ze leveren digitale oplossingen gemaakt in Europa, voor Europa, gebaseerd op Europese principes en waarden.

De Open Source Strategie bouwt voort op deze kracht om meer soevereine oplossingen te ontwikkelen en te bieden. Het zal opensourcealternatieven opschalen op prioritaire gebieden zoals cloud, AI, internettechnologieën, cyberbeveiliging en halfgeleiders. Het zal ook een sterker opensource-ecosysteem bevorderen door te investeren in vaardigheden, opensourcestart-ups te ondersteunen en het onderhoud en de beveiliging van Europa's opensource-digitale infrastructuur op lange termijn te verbeteren.

De strategie zal ook een groter gebruik van open source in overheidsdiensten ondersteunen door middel van aanbestedingsrichtsnoeren en praktische beste praktijken. Het zal de toepassing van Europese oplossingen aanmoedigen en normen en interoperabiliteit ondersteunen, onder meer door middel van initiatieven zoals de Open Internet Stack.

Digitalisering van het Europese energiesysteem en waarborging van duurzame digitalisering

De digitalisering van de Europese energiesector is dringender dan ooit, aangezien de hoge energieprijzen het concurrentievermogen van de industrie en de begrotingen van huishoudens onder druk zetten. Tegelijkertijd zal de groei van de digitale infrastructuur op ons continent naar verwachting de vraag naar elektriciteit doen toenemen. In de strategische routekaart voor digitalisering en AI in de energiesector worden beide aspecten behandeld en wordt uiteengezet hoe AI en andere digitale oplossingen de duurzame integratie van digitale infrastructuur in ons energiesysteem kunnen waarborgen en tegelijkertijd het Europese energiesysteem efficiënter kunnen maken.

Deze roadmap zorgt ervoor dat datacenters op een duurzame en transparante manier in ons energiesysteem worden geïntegreerd. De Commissie zal de samenwerking tussen de energiesector en de digitale sector vergemakkelijken om de efficiënte integratie ervan in het net en de noodzakelijke schone energievoorziening te waarborgen, met behoud van water en energiebronnen.

Deze routekaart zal ook de uitrol van digitale en AI-oplossingen versnellen om de Europese elektriciteitsinfrastructuur te verbeteren en slimmer te maken en tegelijkertijd een snellere uitrol van slimme meters ondersteunen, die van cruciaal belang zijn om Europese consumenten meer controle te geven over hun energieverbruik en uiteindelijk lagere energierekeningen.

Bovendien zal het helpen bij het bouwen van soevereine en veilige AI-modellen voor de energiesector, die zijn opgeleid op basis van Europese gegevens en zijn ontwikkeld door Europese bedrijven. Door de uitwisseling van grensoverschrijdende energiegegevens te vereenvoudigen, zal het gebruik van slimme energiediensten en flexibiliteit worden gewaarborgd, waardoor miljoenen in heel Europa kunnen worden bespaard.

Volgende stappen

Vóór de aanneming en inwerkingtreding zullen het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie onderhandelen over de wetgevingsvoorstellen.

De Commissie zal haar werkzaamheden voortzetten om van Europa een AI-continent te maken en zal naar verwachting in juli een oproep tot het indienen van voorstellen voor AI-gigfactories doen, nadat de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming Europese high-performance computing op 1 juni in beginsel overeenstemming heeft bereikt.

De Commissie zal ook een raadpleging starten met de lidstaten, de Europese Investeringsbank Groep en andere belangrijke belanghebbenden om een Europese vermogenscapaciteit op grote schaal op te zetten om de ambities van Europa op het gebied van technologische soevereiniteit te financieren.

Achtergrond

In het actieplan voor AI-continent van de Commissie wordt Europa gepositioneerd om een AI-continent te worden door de nadruk te leggen op het stimuleren van computerinfrastructuur, gegevens, vaardigheden en de invoering van AI in Europa.

Met het pakket inzake technologische soevereiniteit wordt deze actie versneld en wordt een nieuwe aanpak voor Europa gesignaleerd. Het bouwt ook voort op en vormt een aanvulling op bestaande initiatieven zoals het kompas voor het concurrentievermogen en de strategie voor economische veiligheid.

Voor meer informatie

Vragen en antwoorden over het Tech Sovereignty Package

Vragen en antwoorden over de strategische routekaart

Factsheet

Chipswet 2.0

Wet inzake cloud- en AI-ontwikkeling

Mededeling over technologische soevereiniteit en de opensourcestrategie van de EU

Strategisch stappenplan voor digitalisering en AI in de energiesector

Commissie presenteert maatregelen om het Europese energiesysteem te digitaliseren

Digitalisering in energie

Energieprestaties van datacenters

Hoe de EU duurzame datacenters bouwt voor een digitale toekomst - YouTube