Meer documentenVragen en antwoorden over het pakket inzake technologische soevereiniteit
Wat is technologische soevereiniteit?
Technologische soevereiniteit verwijst naar het vermogen van Europa om zijn kritieke technologieën, infrastructuur, diensten en gegevens – de elementen die ten grondslag liggen aan onze economie, veiligheid en samenleving – te ontwikkelen, te beheersen en op te schalen.
Het pakket inzake technologische soevereiniteit omvat de chipverordening 2.0, de verordening inzake de ontwikkeling van de cloud en AI, de opensourcestrategie en een strategische routekaart voor digitalisering en AI in energie.
Het markeert een beslissende verandering in Europa's benadering van technologie, gericht op het verminderen van afhankelijkheden door het opbouwen van onze eigen capaciteit.
Waarom moet Europa technologisch soeverein zijn?
Europa bevindt zich op een beslissend moment voor zijn toekomst, aangezien technologie een belangrijke aanjager van productiviteit is. De sterke punten van Europa – van de grootste producent van machines voor de productie van chips tot onderzoeksorganisaties van wereldklasse en een sterke basis van opensourceontwikkelaars – worden niet ten volle benut.
Het is daarom tijd om het mondiale concurrentievermogen van Europa op het gebied van belangrijke digitale technologieën zoals halfgeleiders, cloud en artificiële intelligentie (AI) te versterken. Het pakket inzake technologische soevereiniteit is in dit verband van cruciaal belang.
Door initiatieven in te voeren om innovatie te stimuleren, op de vraag te anticiperen en de veerkracht te versterken, ondersteunt de Commissie mensen en bedrijven op alle niveaus, in alle regio's van de EU, en helpt zij een levendig, alomvattend ecosysteem tot stand te brengen.
Maatregelen ter versterking van de technologische soevereiniteit zullen een cruciale rol spelen bij de overgang van Europa naar een AI-continent.
Wat zit er in voor mensen?
Een betrouwbare toekomst: Europeanen verdienen het vertrouwen dat hun gegevens worden opgeslagen in een veilige en betrouwbare digitale omgeving, met duidelijke bescherming tegen ongewenste overdrachten. Door de structurele afhankelijkheid te verminderen en ervoor te zorgen dat Europa de technologieën waarop Europeanen vertrouwen, kan ontwikkelen, inzetten en beveiligen, bouwen we aan een veiligere en betrouwbaardere toekomst voor onszelf.
Vacatures: Een Europese Unie die haar eigen technologie-ecosysteem bouwt, ondersteunt een grotere, diepere basis van technische banen – ingenieurs, onderzoekers en exploitanten van infrastructuur – in plaats van deze uit te voeren. Dit zal mensen kansen bieden om een opleiding te volgen, een baan te vinden en een opwindende carrière in de Europese technologiesector na te streven, en mensen zullen profiteren van de overloopeffecten van deze banen met een hoge toegevoegde waarde naar andere sectoren van de Europese economie.
Openbare orde en Europese waarden: Een EU die beter bestand is tegen risico's en concurrerender is, is ook beter geplaatst om haar vrijheid, democratie en de rechtsstaat te verdedigen – kernwaarden die volgens veel burgers de EU het best vertegenwoordigen.
Wat zit er in voor bedrijven?
Voor bedrijven in de hele EU, met name kleine en middelgrote ondernemingen, vertaalt technologische soevereiniteit zich rechtstreeks in concurrentievermogen, met name via digitale transformatie en productiviteit.
Het gaat hand in hand met andere maatregelen om Europese bedrijven in staat te stellen te gedijen, zoals het flexibeler maken van ons rulebook door middel van de digitale omnibus, het opbouwen van EU Inc om het gemakkelijker te maken een bedrijf op te schalen en het lanceren van EU-bedrijfsportefeuilles die bedrijven tijd en geld zullen besparen.
Het zorgt er ook voor dat bedrijven erop kunnen vertrouwen dat digitale technologieën veilig zijn en voldoen aan de Europese regels, waardoor adoptie wordt aangemoedigd. Voor beleggers betekent dit een voorspelbaarder ondernemingsklimaat, dat meer mogelijkheden biedt om te investeren in de groei van Europa. Tot slot hebben grote ondernemingen in gereguleerde sectoren, zoals banken, ziekenhuizen, defensieaannemers en nutsbedrijven, nog meer rechtstreeks belang: EU-alternatieven verminderen de complexiteit van de naleving en het juridische risico aanzienlijk.
Wat zit er in voor regeringen?
Veiligheid: Vertrouwen op buitenlandse infrastructuur voor militaire communicatie, kritieke nationale infrastructuur en openbaar bestuur kan de soevereiniteit van de EU-lidstaten ondermijnen.
Bestuur: Moderne regelgeving is alleen doeltreffend als regelgevers de systemen waarop zij toezicht houden, kunnen controleren, inspecteren en – waar nodig – kunnen ingrijpen. Als deze systemen ondoorzichtig zijn, onder buitenlands recht werken of op buitenlandse infrastructuur draaien, is het bereik van de regelgeving fundamenteel beperkt.
Vaststelling van normen: Wie de technologische infrastructuur bouwt, bepaalt ook de normen. Een EU met echte technologische capaciteit speelt een actieve rol bij het vaststellen van deze normen.
Betere overheidsdiensten: Overheden die hun digitale openbare infrastructuur – gezondheidszorgstelsels, belastingen, uitkeringen, identiteit en democratische processen – op soevereine platforms beheren, zijn veerkrachtiger, betrouwbaarder voor burgers en minder blootgesteld aan buitenlandse inmenging.
Chipswet 2.0
Wat zijn chips of halfgeleiders en waarom zijn ze belangrijk?
Halfgeleiderchips zijn de kleine maar essentiële bouwstenen voor moderne technologie, en ze zijn essentieel om van Europa een AI-continent te maken. Ze voeden alles, van smartphones en auto's tot AI en cloud computing, evenals kritieke infrastructuur voor gezondheidszorg, energie en defensie.
Chips zijn ook een wereldwijde industrie die cruciaal is voor de groei in Europa. Ze zijn het op twee na meest verhandelde product ter wereld, direct na olie en voertuigen. In 2025 werd de markt geschat op ongeveer 595 miljard EUR en zal deze naar verwachting blijven groeien, waarbij de drempel van biljoen EUR tegen 2030 wordt overschreden, waarbij AI-gerelateerde componenten meer dan 70 % van de mondiale halfgeleidermarkt vertegenwoordigen.
Zonder de mogelijkheid om geavanceerde chips te ontwerpen, te produceren of te verpakken, blijft de EU echter sterk afhankelijk van derde landen en kwetsbaar voor verstoringen van de voorziening. Om ervoor te zorgen dat kritieke infrastructuur en technologieën veilig, veerkrachtig en in overeenstemming met de Europese waarden blijven, is het daarom noodzakelijk dat de EU zorgt voor een stabiele aanvoer van zowel reguliere als geavanceerde chips.
Hoe zal dit de halfgeleiderindustrie in Europa ondersteunen?
De chipverordening 2.0 zal zowel de huidige Europese sterke punten versterken, met inbegrip van reguliere chips, als capaciteit opbouwen op het gebied van geavanceerde halfgeleidertechnologieën. Dit zal de EU in staat stellen haar positie als onmisbare speler in de waardeketen te behouden en tegelijkertijd haar veerkracht te versterken en strategische afhankelijkheden en kwetsbaarheden in de toeleveringsketen te verminderen.
De chipverordening 2.0 heeft tot doel:
- verbetering van de randvoorwaarden voor investeringen en concurrentievermogen;
- de vraag naar Europese chips te stimuleren;
- versterking van de capaciteitsopbouw in de hele waardeketen;
- De veerkracht van de waardeketen voor halfgeleiders verbeteren.
Wet inzake cloud- en AI-ontwikkeling
Waarom is cloud computing belangrijk voor AI?
Er is geen AI zonder cloud computing. Het opleiden en verfijnen van AI-modellen vereist enorme verwerkingskracht, gegevensopslag en netwerkcapaciteit – allemaal geleverd door de cloud.
De EU bouwt AI-fabrieken en gigafabrieken – hubs met supercomputers, uitgebreide gegevensbronnen en opleidingsinstrumenten – om geavanceerde AI te ontwikkelen. Maar deze hebben cloudinfrastructuur nodig om:
- AI-systemen snel en op grote schaal in te zetten;
- KI toegankelijk maken voor bedrijven en particulieren;
- Verspreid de voordelen van AI over de hele economie.
Daarom wil de verordening inzake de ontwikkeling van de cloud en AI ervoor zorgen dat Europa over de cloudcapaciteit beschikt om aan zijn AI-ambities te voldoen.
Hoe ondersteunt dit de inspanningen van Europa om een AI-continent te worden?
De verordening inzake cloud- en AI-ontwikkeling is een belangrijke stap om van Europa een AI-continent te maken door:
- een duidelijk plan opstellen voor leiderschap op het gebied van cloud en AI, waarin wordt uiteengezet hoe de EU geavanceerde cloud- en AI-technologieën zal ontwikkelen en uitrollen;
- het opbouwen van duurzamere datacentercapaciteit, gericht op het versterken van de datacentercapaciteit van de EU, waardoor bedrijven en overheden tegen 2035 over de infrastructuur kunnen beschikken die zij nodig hebben;
- Het stimuleren van veiligheid en overheidsinvesteringen, het beschermen van kritieke toepassingen en het gebruik van koopkracht van de overheidssector om lokale innovatie en veerkracht te stimuleren.
Hoe zal dit bedrijven en burgers ten goede komen?
De cloud- en AI-markt van de EU groeit snel – van 70 miljard EUR in 2022 tot naar verwachting 200 miljard EUR in 2028. Deze technologieën verhogen de productiviteit, verbeteren de openbare diensten en veranderen het dagelijks leven. Toch wordt hun volledige potentieel nog steeds niet volledig gerealiseerd.
Op dit moment is Europa te veel afhankelijk van aanbieders van buiten de EU, wat risico's met zich meebrengt. Gebruikers – met name bij de verwerking van gevoelige gegevens – willen meer transparantie en vertrouwen. Veel aanbieders beweren dat hun diensten “veilig” of “soeverein” zijn, maar zonder een duidelijk kader zijn deze beweringen misleidend.
De Cloud and AI Development Act lost dit op door:
- de cloud- en AI-soevereiniteit van de EU duidelijk definiëren – geen soevereine wassen meer;
- een eenvoudig kader creëren om gebruikers, met name gebruikers met hoge beveiligingsbehoeften, te helpen bij het vinden en kiezen van betrouwbare EU-diensten;
- Meer digitale groei in Europa ontsluiten en de lokale industrie concurrerender maken.
Digitalisering en energie
Wat zijn de belangrijkste elementen van de strategische routekaart voor digitalisering en AI in de energiesector?
De behoefte aan meer computercapaciteit zal leiden tot een daaruit voortvloeiende toename van de energiebehoeften voor digitalisering, met name voor AI en datacentra. Dit stimuleert de vraag naar energie, met mogelijke gevolgen voor het koolstofvrij maken, de prijzen en de toegang tot netten voor alle consumenten.
Het doel van de strategische routekaart voor digitalisering en AI in de energiesector is het potentieel van digitale en AI-oplossingen te benutten en tegelijkertijd de impact ervan op het energiesysteem te beheren.
Daartoe is de routekaart opgebouwd rond drie hoofdpijlers:
- Datacentra op duurzame wijze in het energiesysteem integreren en tegelijkertijd een gunstig klimaat creëren om hun groei in de EU te ondersteunen. Datacentra zijn goed voor 2,5% van het elektriciteitsverbruik in de EU en de vraag ernaar zal naar verwachting toenemen. Deze toename, in combinatie met de toenemende vraag als gevolg van de elektrificatie van de economie, zou de integratie van hernieuwbare energiebronnen in de netten kunnen belemmeren, congestie kunnen veroorzaken en de elektriciteitsprijzen kunnen opdrijven. Daarom is het van essentieel belang ervoor te zorgen dat datacentra de elektriciteitsnetten helpen stabiliseren door hun energieverbruik aan te passen wanneer de vraag groot is.
- Versnelling van digitale en AI-oplossingen in het energiesysteem, met de nadruk op de ontwikkeling van slimme netwerken en slimme metersystemen om de energie-efficiëntie te verbeteren en de kosten te verlagen; het gebruik van AI om het netbeheer en de prognoses te verbeteren; en het bouwen van soevereine AI-modellen voor de energiesector.
- Versterking van de uitwisseling van energiegegevens in de EU door een alomvattend kader voor grensoverschrijdende gegevensuitwisseling tot stand te brengen.
Horizontale maatregelen vullen de pijlers aan door te voorzien in de behoefte aan vertrouwen in AI-oplossingen, sterkere cyberbeveiliging van kritieke energie-infrastructuur, betere en meer op maat gesneden digitale vaardigheden die nodig zijn voor de energie-industrie, en internationale samenwerking.
Meer informatie is te vinden in de vragen en antwoorden over de strategische routekaart.
Opensourcestrategie van de EU
Wat is een open source?
Open source software verwijst naar software waarvan de broncode openbaar beschikbaar wordt gemaakt onder licenties waarmee anderen deze kunnen gebruiken, bestuderen, wijzigen en delen. In de praktijk betekent dit dat organisaties zich niet beperken tot het gebruik van software als 'black box'. Ze kunnen inspecteren hoe het werkt, het verbeteren, het aanpassen aan hun behoeften en samenwerken met anderen aan de ontwikkeling ervan.
Tegenwoordig ondersteunt open source een groot deel van 's werelds digitale infrastructuur, waaronder besturingssystemen, cloudtechnologieën, webplatforms en AI-frameworks.
Open source is ook een manier om technologie te ontwikkelen op basis van: samenwerking, transparantie, hergebruik en interoperabiliteit, zodat verschillende systemen kunnen samenwerken.
Wat is de opensourcestrategie van de EU?
De opensourcestrategie van de EU zal de voorwaarden scheppen waaronder het Europese opensource-ecosysteem kan gedijen, voortbouwend op de enorme pool van talent waarover het beschikt – waaronder meer dan drie miljoen ontwikkelaars en een groeiend aantal succesvolle businesscases.
De strategie zal:
- de bredere toepassing van bestaande opensourceoplossingen in de publieke en private sector aan te moedigen;
- EU-organisaties ondersteunen bij het bijdragen aan de ontwikkeling van open source als hoogwaardige alternatieven voor niet-EU-oplossingen die eigendom zijn van en onder zeggenschap staan van één enkele leverancier;
- Versterking van het opensource-ecosysteem van Europa.
Dit omvat maatregelen om opensourcebedrijven te ondersteunen, de beveiliging en het langetermijnonderhoud van opensourcebedrijven aan te pakken, de voetafdruk van de EU in de governance van opensourcebedrijven te vergroten en digitale vaardigheden op dit gebied te bevorderen.
Welke voordelen biedt de strategie voor de consument?
Het belangrijkste voordeel voor de consument is een grotere keuze. Tegenwoordig hebben consumenten vaak beperkte opties als het gaat om het kiezen van digitale oplossingen, waarvan de meeste niet-EU-eigen oplossingen zijn. Daarnaast zullen consumenten profiteren van de grotere transparantie en betrouwbaarheid van het digitale aanbod.
Welke voordelen biedt de strategie voor bedrijven?
Open source is een strategische factor voor het Europese concurrentievermogen, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen. De strategie heeft tot doel de toegangsdrempels te verlagen, de afhankelijkheid te verminderen en het hergebruik van digitale bouwstenen te bevorderen om bedrijven te helpen de productiekosten te verlagen. Het minimaliseert ook de lock-in van gebruikers, waardoor bedrijven meer keuze hebben. En het bevordert collaboratieve innovatie, waardoor individuele gebruikers, gemeenschappen en bedrijven gezamenlijk technologieën kunnen ontwikkelen, aanpassen en beveiligen.
De strategie voorziet ook in maatregelen ter ondersteuning van opensourcebedrijven, met name start-ups, om succesvol op te schalen door de invoering in de publieke en private sector en de toegang tot praktische instrumenten zoals digitale business accelerators, mentoring en juridische begeleiding te bevorderen.
Hoe gebruikt de Commissie open source?
De Commissie zal haar gebruik van open digitale oplossingen versterken door middel van drie kernacties:
- bouwen van betrouwbare, herbruikbare digitale activa;
- ontwikkeling van interne vaardigheden en gemeenschappen;
- Verbetering van het bestuur.
Deze verschuiving brengt de Commissie van gefragmenteerde inspanningen naar een verenigd open digitaal ecosysteem, dat veerkracht en interoperabiliteit op lange termijn ondersteunt.
