Meer documentenCommissie presenteert OceanEye-initiatief om de EU voorop te stellen op het gebied van oceaanobservatie
Vandaag heeft de Europese Commissie OceanEye goedgekeurd om de rol van de EU op het gebied van oceaanobservatie uit te breiden. Het initiatief heeft tot doel de EU te positioneren als 's werelds grootste aanbieder van oceaanintelligentie door tegen 2035 bij te dragen aan 35 % van het wereldwijde oceaanobservatiesysteem en 35 % van de markt voor oceaanobservatietechnologieën veilig te stellen.
De oceaan beslaat 70% van het aardoppervlak, maar slechts 5% is onderzocht. Oceaanobservatie is van cruciaal belang voor de bescherming en het herstel van de oceanen, klimaatprognoses, activiteiten in het kader van de blauwe economie zoals visserij en aquacultuur, offshore-energie en scheepvaart, alsook maritieme veiligheid en defensie.
Vier pijlers zullen als leidraad dienen voor de aanpak van de EU — op EU-niveau en wereldwijd — om deze doelstellingen om te zetten in tastbare resultaten: betere governance voor een meer uniforme Europese aanpak; mondiaal leiderschap door middel van een internationale alliantie en partnerschappen; de Europese digitale tweeling van de oceaan, innovatie en groei van de industrie; en het betrekken van de samenleving en het opbouwen van vaardigheden. Het veiligstellen van financiering zal een essentiële factor zijn en zorgen voor langetermijnobservatie van de oceanen.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie: “Met OceanEye zal Europa het voortouw nemen in de wedloop om onze oceaan te begrijpen, te beschermen en het potentieel ervan duurzaam te benutten. Dit gaat over het gebruik van wetenschap en goed bestuur om onze oceaan te begrijpen en onze toekomst veilig te stellen. We roepen alle lidstaten en mondiale partners op om samen met ons het wereldwijde oceaanobservatiesysteem te ondersteunen en OceanEye tot een realiteit te maken.”
Beter bestuur voor een meer uniforme Europese aanpak
De oceaanobservatie van de EU wordt geconfronteerd met versnippering. OceanEye heeft tot doel deze lacunes te dichten door middel van een gestructureerde governanceaanpak, de coördinatie tussen de lidstaten, onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven te verbeteren en de bijdrage van de EU aan het wereldwijde oceaanobservatiesysteem te ondersteunen. Gestructureerde governance zal helpen om investeringen en prioriteiten op elkaar af te stemmen, de oceaanobservatie van de EU strategischer te maken, inefficiënties en dubbel werk bij het verzamelen van gegevens te verminderen en bestaande lacunes op te vullen. De details zullen eind dit jaar worden uiteengezet in het voorstel voor een oceaanwet.
Het initiatief voorziet in een Europees digitaal oceaansysteem dat bestaande Europese diensten zoals Copernicus Marine Service, EMODnet, WISE Marine, en WISE Freshwater zal omvatten en een centraal toegangspunt voor hoogwaardige oceaangegevens en mariene kennis zal creëren. Dit systeem zal ook de Europese digitale tweeling-oceaan omvatten, die tegen 2030 volledig operationeel moet zijn, waardoor realtimemonitoring en voorspellende modellen voor beleid en industrie mogelijk worden.
Wereldwijd leiderschap door internationale partnerschappen
De EU zal een internationale alliantie oprichten om het wereldwijde oceaanobservatiesysteem te versterken en kritieke lacunes in onderbewaakte regio's op het zuidelijk halfrond, het noordpoolgebied, de diepzee en kustgebieden aan te pakken.
In het kader van het huidige Horizon Europa-programma zal de Commissie 50 miljoen euro investeren om de bijdrage van de EU aan het wereldwijde oceaanobservatiesysteem te versterken en nog eens 12 miljoen euro om veerkrachtige mondiale oceaangegevenssystemen te ondersteunen.
Europese digitale tweeling-oceaan, innovatie en groei van de industrie
Een sterke innovatie- en industriële basis voor oceaanobservatie is een fundamentele economische en geopolitieke keuze en een strategische noodzaak voor de EU.
De Europese digitale tweelingoceaan – een virtuele weergave van de oceaan die naadloze toegang tot mariene gegevens mogelijk maakt – zal beschikbaar zijn als openbare dienst voor Europeanen en de rest van de wereld.
OceanEye zal ook de ontwikkeling en uitrol van nieuwe technologieën ondersteunen, waaronder sensoren, autonome systemen en AI, en zal de overgang van onderzoek naar de markt versnellen.
Tot slot heeft OceanEye ook tot doel publiek-private partnerschappen te bevorderen, de toegang tot financiering voor start-ups te verbeteren en onderzoek af te stemmen op de behoeften van de markt. Een extra bedrag van 30 miljoen euro in het kader van het huidige Horizon Europa-programma zal belangrijke innovaties ondersteunen via een thematische uitdaging van de Europese Innovatieraad op het gebied van oceaanobservatietechnologieën.
Maatschappelijke betrokkenheid en het opbouwen van vaardigheden
OceanEye zal oceaanobservatie en meer in het algemeen oceaanuitdagingen en -kansen zichtbaarder en relevanter maken voor de samenleving door ze te koppelen aan cultuur, onderwijs en ontwikkeling van vaardigheden.
Daartoe zal de Commissie een "New European Bauhaus Ocean, Coastal and Island Communities Lab" lanceren om creatieve manieren te verkennen om oceaangegevens te presenteren en het bewustzijn over de oceaan te vergroten - door middel van openbare installaties, museumtentoonstellingen en samenwerkingen met kunstenaars en ontwerpers.
Daarnaast zal een speciaal OceanEye-label worden ingevoerd, dat alle bijdragende infrastructuur duidelijk identificeert.
Financiering veiligstellen voor oceaanobservatie op lange termijn
Om de doelstellingen van OceanEye te bereiken, zijn aanzienlijke investeringen nodig, met aanzienlijke financiering die nodig is voor monitoring ter plaatse, digitale hulpmiddelen en onderzoek.
Op EU-niveau mobiliseert de Commissie de beschikbare middelen en bestaande instrumenten ter ondersteuning van het OceanEye-initiatief.
In totaal zal de Commissie 92 miljoen euro uit het Horizon Europa-programma investeren om OceanEye een nieuwe impuls te geven:
- 50 miljoen euro – versterking van de bijdrage van de EU aan het wereldwijde oceaanobservatiesysteem
- 12 miljoen euro – Ondersteuning van veerkrachtige mondiale oceaangegevenssystemen om het delen van gegevens en de toegankelijkheid ervan te verbeteren.
- 30 miljoen euro – Innovatie stimuleren via de Europese Innovatieraad
Op nationaal en internationaal niveau roept de Commissie de lidstaten, derde landen en andere partners, zoals filantropen en particuliere organisaties, op zich bij de Internationale Alliantie aan te sluiten door hun steun voor oceaanobservatie op te voeren en te zorgen voor stabiele financiering voor verbeterde langetermijnobservatiereeksen.
Deze toezeggingen kunnen bestaan uit het mobiliseren van financiële middelen, het verlenen van toegang tot observatiecapaciteit (zoals observatievaartuigen, sensoren, drones en onderzeese kabels), het investeren in en/of het verlenen van toegang tot observatie- en digitale infrastructuur, het toewijzen van menselijke en technische capaciteit aan de Intergouvernementele Oceanografische Commissie (IOC) of het Global Ocean Observing System (GOOS) en het beschikbaar stellen van relevante gegevens.
Achtergrond
OceanEye is een van de resultaten van het Europees oceaanpact, dat in juni 2025 door de Commissie is goedgekeurd. Het is de alomvattende strategie van de Commissie om de oceaan beter te beschermen, een bloeiende blauwe economie te bevorderen en het welzijn van mensen in kustgebieden te ondersteunen. Het pact verenigt het oceaanbeleid van de EU in één referentiekader en pakt de aanzienlijke bedreigingen aan waarmee onze oceaan, onze kustgemeenschappen, eilanden en ultraperifere gebieden worden geconfronteerd.
De blauwe economie (economische activiteiten op zee) is van cruciaal belang voor de EU, met 70.000 km kustlijn en 40 % van de Europeanen die in kustgemeenschappen en eilanden wonen. De sectoren die verband houden met de oceaan en de blauwe economie zijn goed voor 5 miljoen banen in de EU en 250 miljard EUR aan bruto toegevoegde waarde.
Voor meer informatie
Factsheet: Ocean Observation in een oogopslag
Factsheet: Van de EU de leider maken op het gebied van oceaanobservatie
OceanEye: EU-initiatief voor oceaanobservatie
Europese digitale tweelingoceaan - Onderzoek en innovatie - Europese Commissie
