EU sluit gemoderniseerde economische partnerschapsovereenkomst met partners in Afrika bezuiden de Sahara
Vandaag hebben de EU en vier staten in Oostelijk en Zuidelijk Afrika (de Comoren, Madagaskar, Mauritius en de Seychellen) de onderhandelingen over een versterkte economische partnerschapsovereenkomst (EPO) afgerond. Maros Šefčovič, commissaris voor Handel en Economische Veiligheid, nam via videoconferentie deel aan de slotceremonie die vandaag in Mauritius plaatsvond. De EPO is de eerste in zijn soort die is ondertekend tussen de EU en partners in Afrika bezuiden de Sahara en vormt een belangrijk ijkpunt voor de toekomstige economische betrekkingen tussen de EU en Afrika. Het zal open blijven staan voor toetreding door andere ESA-landen.
De EPO zal een sterk kader bieden om de EU en de OZA-staten dichter bij elkaar te brengen, op basis van duidelijke, voorspelbare regels. Het heeft tot doel economische kansen en diversificatie voor beide partijen te bevorderen en tegelijkertijd een diepere regionale en continentale economische integratie en duurzame ontwikkeling in de OZA-staten te ondersteunen.
Deze verbeterde EPO zal nieuwe kansen bieden voor consumenten en bedrijven op beide continenten. Het biedt een kader voor een voorspelbaarder, concurrerender en duurzamer economisch klimaat, met de nadruk op gebieden die centraal staan in moderne economieën op basis van diensten en digitalisering. Het zal beide partijen ook in staat stellen samen te werken aan de handhaving van de op regels gebaseerde internationale orde.
Een primeur voor de handel van de EU met Afrika bezuiden de Sahara
Deze overeenkomst zal een nieuwe norm voor de economische betrekkingen tussen de EU en Afrika vaststellen door duidelijke regels en kansen te bieden met betrekking tot:
- Diensten en investeringen: de versterkte EPO verbetert de rechtszekerheid en de voorwaarden voor ondernemingen die diensten op elkaars markt verrichten. Het zorgt ook voor een grotere voorspelbaarheid voor investeerders en zorgt voor een eerlijke en niet-discriminerende behandeling.
- Overheidsopdrachten: bedrijven zullen toegang hebben tot duidelijke en transparante informatie over mogelijkheden voor overheidsopdrachten. Dit zal het voor bedrijven aan beide zijden gemakkelijker maken om deel te nemen aan openbare aanbestedingen en zal de verwachte economische groei- en moderniseringsplannen van de OZA-staten ondersteunen.
- Intellectuele eigendom: de versterkte EPO voorziet in een modern en voorspelbaar kader dat alle belangrijke categorieën intellectuele eigendom bestrijkt en versterkt de handhavingsinstrumenten ter ondersteuning van innovatieve en creatieve industrieën in de OZA-staten. Na een overgangsperiode zullen ook 135 geografische aanduidingen van de EU in Madagaskar, Mauritius en de Seychellen worden beschermd.
- Digitale handel: de overeenkomst zal het gemakkelijker maken om digitale transacties en handel met elektronische middelen uit te voeren zonder douanerechten op elektronische transmissies toe te passen. Het zal de online consumentenbescherming verbeteren en onnodige administratieve rompslomp verminderen. Hierdoor kunnen de EU en de ESA-staten de digitale handel op grotere schaal bevorderen en ondersteunen.
- Duurzaamheid: het akkoord bevat bindende en afdwingbare verbintenissen en samenwerkingsbepalingen in een specifiek hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling. Dit omvat een breed scala aan kwesties zoals arbeidsrechten, milieu- en klimaatbescherming - waarbij de Klimaatovereenkomst van Parijs wordt beschouwd als een essentieel element -, gendergelijkheid en verantwoord ondernemerschap. Deze toezeggingen zullen de bevordering van sociale en milieudoelstellingen in de vier Afrikaanse landen ondersteunen.
Daarnaast zal de versterkte EPO de samenwerking op landbouwgebied verder versterken door een landbouwpartnerschap tot stand te brengen voor een versterkte dialoog ter ondersteuning van duurzamere waardeketens in de agrovoedingssector.
De uitvoering van de overeenkomst zal worden ondersteund door economische en ontwikkelingssamenwerking om de handels- en investeringskaders in de vier OZA-landen te versterken, structurele transformatie te stimuleren, het economisch bestuur te versterken en regionale en continentale integratie te ondersteunen. Het toepassingsgebied van de samenwerking is breed en bestrijkt de belangrijkste gebieden die nodig zijn om ervoor te zorgen dat handel en investeringen daadwerkelijk bijdragen tot duurzame ontwikkeling.
Volgende stappen
Wat de EU betreft, zullen de onderhandelde ontwerpteksten binnenkort worden gepubliceerd. De teksten zullen de nodige interne procedures doorlopen voordat de Commissie haar voorstel aan de Raad voorlegt met het oog op de ondertekening en sluiting van de overeenkomst. Na goedkeuring door de Raad kunnen de EU en de OZA-staten de overeenkomst ondertekenen. Na de ondertekening is voor de inwerkingtreding van de overeenkomst de goedkeuring van het Europees Parlement en het besluit van de Raad betreffende de sluiting vereist. Zodra ook de OZA-staten de overeenkomst hebben geratificeerd, kan deze in werking treden. In de tussentijd kunnen de partijen besluiten de overeenkomst voorlopig toe te passen. De versterkte EPO blijft openstaan voor toetreding door andere OZA-staten, terwijl de onderhandelingen met Zimbabwe nog gaande zijn.
Achtergrond
In 2019 zijn de OZA-staten onderhandelingen gestart om de momenteel uitgevoerde tussentijdse EPO te versterken, met als doel verder te gaan dan een overeenkomst die voornamelijk gericht is op de handel in goederen en ontwikkelingssamenwerking. Het doel was een uitgebreider kader tot stand te brengen om de structurele economische transformatie beter te ondersteunen, lokale toegevoegde waarde te bevorderen en hardnekkige uitdagingen zoals niet-tarifaire belemmeringen, versnippering van de regelgeving en lacunes in het concurrentievermogen aan te pakken.
De EU is de grootste handelspartner van ESA4, goed voor 24% van de totale handel in goederen en 33% van de totale handel in diensten.
In 2024 bedroeg de totale handel in goederen en diensten tussen de EU en de ESA4-staten 9,7 miljard EUR, waarvan 5,2 miljard EUR aan EU-invoer en 4,5 miljard EUR aan EU-uitvoer. De economische relevantie voor dienstverleners en investeerders in de EU mag niet worden onderschat, met name gezien de toezeggingen op het gebied van mijnbouw, productie en hernieuwbare energie, die essentieel zijn voor een succesvolle groene transitie, zowel op het Europese als op het Afrikaanse continent.
Voor meer informatie
Gezamenlijke verklaring over de verdieping van de onderhandelingen over de EPO EU-ESA4
Handelsbetrekkingen tussen de EU en Zuidelijk Afrika