Crisissen aanpakken en resultaten boeken met de EU-begroting in 2025

Vandaag heeft het college van commissarissen het jaarlijks beheers- en prestatieverslag voor 2025 (AMPR) aangenomen. In het AMPR wordt gewezen op de sleutelrol die de EU-begroting dat jaar heeft gespeeld bij de aanpak van meerdere crises, en wordt aangetoond dat de begroting ook in de toekomst resultaten heeft opgeleverd voor de Europese burgers. De EU-begroting heeft het concurrentievermogen van de EU versterkt, de strategische afhankelijkheid verminderd en de veiligheid en defensie verbeterd, waardoor de samenwerking tussen de lidstaten werd vergemakkelijkt. De begroting droeg bij tot de niet-aflatende steun van de EU voor Oekraïne en hielp de mondiale positie van de EU veilig te stellen.

De EU-begroting was van groot belang voor de verwezenlijking van de politieke prioriteiten van de EU

Uit het AMPR blijkt dat de EU-begroting in 2025 de politieke prioriteiten van de EU bleef ondersteunen:

• De EU-begroting heeft het concurrentievermogen versterkt door onderzoek en innovatie te financieren via Horizon Europa en start-ups en kleine en middelgrote ondernemingen via de Europese Innovatieraad.
• Het mobiliseerde investeringen voor duurzame innovatie met InvestEU-garanties, die eind 2025 meer dan 90 000 kmo's ondersteunden. Het heeft de innovatie opgeschaald met het Innovatiefonds en middelen gekanaliseerd naar kritieke schone, digitale en biotechnologieën met het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP).
• In 2025 heeft de EU ook haar veiligheids- en defensiebeleid geïntensiveerd:
  • Het nieuwe programma "Veiligheidsactie voor Europa" zal tot 150 miljard euro aan leningen aan de lidstaten verstrekken. In 2025 werd ongeveer 400 miljoen EUR toegewezen om defensie-innovatie te ondersteunen.
  • 63 projecten met een totale begroting van meer dan 1 miljard EUR werden gelanceerd in het kader van het Europees Defensiefonds, terwijl de wet ter ondersteuning van de productie van munitie (31 projecten ondersteunde, waarmee meer dan 500 miljoen EUR werd vrijgemaakt om de Europese defensieproductiecapaciteit te verbeteren.
  • STEP is uitgebreid met defensietechnologieën en heeft de Europese defensie verder gestimuleerd.
• Het cohesiebeleid bleef de bestaansmiddelen in de hele EU verbeteren. Tegen eind 2025 heeft het steun verleend in de vorm van subsidies, eigen vermogen, garanties, leningen en advies aan meer dan 130.000 kleine en middelgrote ondernemingen, ter financiering van een extra productiecapaciteit van 1 434 megawattuur voor hernieuwbare energie, toegang tot breedband met zeer hoge capaciteit voor meer dan 335 000 woningen en meer dan 1 000 kilometer nieuwe, verbeterde of gemoderniseerde wegen. Daarnaast werd in 2025 meer dan 15 miljard EUR aan middelen van het cohesiebeleid herverdeeld voor concurrentievermogen.
• Het gemeenschappelijk landbouwbeleid bleef het levensonderhoud en de productiviteit van landbouwers ondersteunen en levendige plattelandseconomieën bevorderen, waarbij in totaal 5,5 miljoen landbouwers en 311 000 jonge landbouwers werden ondersteund. Alleen al in 2025 zijn er meer dan 270.000 banen gecreëerd.
• De steun aan Oekraïne bleef sterk: 10,7 miljard EUR werd verstrekt via de faciliteit voor Oekraïne in het kader van het Oekraïneplan.

In het kader van NextGenerationEU heeft de Europese Commissie via de herstel- en veerkrachtfaciliteit 87,3 miljard EUR aan de lidstaten uitbetaald, wat verder heeft bijgedragen aan de schone en digitale transitie van de EU. Een van de hoogtepunten voor 2025:

• Het jaarlijkse energieverbruik daalde met 37,6 miljoen megawattuur, het gemiddelde jaarlijkse verbruik van bijna 2 miljoen huishoudens in de EU;
• Ongeveer 20 miljoen extra huishoudens kregen toegang tot internetnetwerken met zeer hoge capaciteit;
• Ongeveer 60,2 miljoen mensen zullen profiteren van nieuwe of gemoderniseerde gezondheidszorgfaciliteiten;
• Ongeveer 30,7 miljoen mensen namen deel aan onderwijs en opleiding en bijna 3,5 miljoen mensen hadden een baan of waren betrokken bij activiteiten op het gebied van het zoeken naar werk;
• Ongeveer 4,9 miljoen ondernemingen ontvingen steun, zowel in geld als in natura.

Door de EU-begroting te combineren met steun van de lidstaten en particulier kapitaal, was de Global Gateway van groot belang voor de ondersteuning van de internationale partnerschappen van de EU. Bijvoorbeeld:

• Tijdens de G20-top in Zuid-Afrika heeft de Global Gateway-campagne voor het opschalen van hernieuwbare energie in Afrika 15,5 miljard EUR gemobiliseerd voor schone energie en toegang tot elektriciteit op het hele continent.
• In 2025 werd in het kader van een Global Gateway-investeringspakket van Team Europa 12 miljard EUR vrijgemaakt voor Centraal-Azië en tijdens het allereerste Business Forum EU-Stille Oceaan heeft de Commissie bijna 300 miljoen EUR aan Global Gateway-investeringen voor de hele Stille Oceaanregio aangekondigd.
• Het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling Plus heeft bijgedragen tot de uitbreiding van de Global Gateway door de risico's van ontwikkelingsfinancieringspartners te delen wanneer zij hun eigen middelen mobiliseren. In 2025 voorzag de EU-begroting in de dekking van leningen van de Europese Investeringsbank van ongeveer 4 miljard EUR, die naar verwachting 14 miljard EUR aan totale investeringen zullen aantrekken.

De EU-begroting bleef klimaat-, biodiversiteits-, digitale en gendergelijkheidsdoelstellingen financieren:

• 33 % van de gecombineerde EU-begroting en NextGenerationEU-financiering ondersteunde klimaatdoelstellingen;
• 7,8 % steunde de biodiversiteit;
• 10,1 % steunde de digitale transitie;
• en 19 % van de EU-begroting droeg direct of indirect bij tot de bevordering van gendergelijkheid.

Meer informatie over deze resultaten en over de financiële programma's van de EU is te vinden in de prestatieverklaringen van het programma.

Ondanks deze resultaten hebben het aantal en de omvang van de onverwachte uitdagingen sinds het begin van de huidige programmeringsperiode de beperkte flexibiliteit van de EU-begroting onder druk gezet. Daarom heeft de Commissie een flexibeler langetermijnbegroting voor de periode 2028-2034 voorgesteld, die kan worden aangepast naarmate de behoeften en prioriteiten evolueren, en tegelijkertijd de voorspelbaarheid blijft bieden die nodig is voor langetermijninvesteringen.

De EU-begroting blijft goed beheerd en beschermd

De Commissie hecht groot belang aan een zo goed mogelijk gebruik van het geld van de belastingbetaler. Uit dit verslag blijkt dat de EU-begroting voortdurend wordt beschermd tegen fouten, fraude of schendingen van de beginselen van de rechtsstaat.

Daartoe beschikt de Commissie over robuuste instrumenten, waaronder:

• de conditionaliteitsverordening in geval van schendingen van de rechtsstaat in een bepaalde lidstaat, waardoor de financiële belangen van de EU worden bedreigd;
• een solide internecontrolekader dat is ontworpen om redelijke zekerheid te bieden over de verwezenlijking van de doelstellingen van de Commissie, met inbegrip van de doeltreffendheid en efficiëntie van de verrichtingen, de betrouwbaarheid van de verslaglegging, de bescherming van activa, de preventie, opsporing, correctie en follow-up van onregelmatigheden, met inbegrip van fraude, en de naleving van de bestaande regels;
• een versterkt financieel reglement, met inbegrip van verbeteringen voor begunstigden van EU-financiering, zodat zij voorbereid zijn om te reageren in geval van een crisis, en een beter beschermde en transparante EU-begroting.

In 2025 is de Commissie ook begonnen met de herziening van de fraudebestrijdingsarchitectuur van de EU, als aanvulling op haar werkzaamheden met betrekking tot de volgende EU-begroting voor 2028-2034. Het doel ervan is te zorgen voor een versterkte en efficiëntere bescherming van de financiële belangen van de Unie.

Achtergrond

Het AMPR is een verantwoordings- en communicatie-instrument. Met dit document neemt de Commissie de algemene politieke verantwoordelijkheid voor het beheer van de EU-begroting op zich en toont zij de daarmee bereikte resultaten, met inbegrip van een overzicht van de interne controle en het financieel beheer van de Commissie.

Het verslag wordt gepubliceerd als onderdeel van het pakket geïntegreerde financiële en verantwoordingsverslagen, dat ook het jaarverslag over de follow-up van de kwijting, het verslag van de Commissie over de in 2025 uitgevoerde interne controles, de kasstroomprognose en de geconsolideerde jaarrekening bevat. Het verslag is de bijdrage van de Commissie aan de kwijtingsprocedure 2025, waarbij verschillende belanghebbenden de uitvoering van de EU-begroting controleren. In dit geval verleent het Europees Parlement kwijting met inachtneming van een aanbeveling van de Raad. Door goed te keuren hoe de Europese Commissie, in samenwerking met de lidstaten, de EU-begroting in een bepaald jaar heeft uitgevoerd, sluit het Europees Parlement het betrokken begrotingsjaar formeel af.

De Commissie werkt nauw samen met de lidstaten en andere partners om ervoor te zorgen dat de EU-begroting efficiënt wordt besteed, vrij van fraude en onregelmatigheden, en in overeenstemming met de beleidsdoelstellingen van de EU om de burgers ten goede te komen en tastbare resultaten te boeken.

Voor meer informatie

Jaarlijkse beheers- en prestatieverslagen

De EU-begroting 2028-2034 voor een sterker Europa