"Europa voor cultuur, cultuur voor Europa": Europese instellingen verbinden zich ertoe cultuur centraal te stellen in het EU-beleid
In de marge van de Europese Raad van vandaag in Brussel hebben de voorzitter van de Europese Commissie, de voorzitter van het Parlement en de president van de Republiek Cyprus namens het roulerende voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie een gezamenlijke verklaring ondertekend met als titel “Europa voor cultuur, cultuur voor Europa”. In de verklaring wordt hun gezamenlijke politieke inzet voor de bescherming, bevordering en ondersteuning van cultuur in Europa uiteengezet.
Europa voor cultuur
In hun gezamenlijke verklaring bevestigen de drie EU-instellingen opnieuw de rol van de EU bij de bescherming van de culturele en taalkundige verscheidenheid en de integratie van culturele overwegingen in alle EU-beleidsterreinen, met inachtneming van de nationale bevoegdheden.
De instellingen zetten zich in om cultuur centraal te stellen in het Europese project door artistieke vrijheid, culturele diversiteit, inclusie en eerlijke voorwaarden voor kunstenaars te beschermen en te bevorderen. Voorts beloven zij de culturele en creatieve sectoren te ondersteunen door financiering, innovatie en capaciteitsopbouw aan te moedigen en door de rol van Europa als wereldleider op het gebied van cultuur en creativiteit te bevorderen.
Cultuur voor Europa
De gezamenlijke verklaring erkent ook de enorme voordelen die de Europese culturele en creatieve sectoren bieden in termen van het bevorderen van een gedeelde Europese identiteit, het onderbouwen van kernwaarden van de EU zoals vrijheid, gelijkheid en eerbiediging van de mensenrechten, en het stimuleren van het concurrentievermogen van de EU.
De ondertekenaars erkennen de sleutelrol die cultuur speelt bij het aanpakken van hedendaagse uitdagingen, waaronder geopolitieke spanningen, klimaatverandering, de digitale transitie, sociale ongelijkheid en de geestelijke gezondheidscrisis. Zij benadrukken bovendien de bijdrage van de culturele en creatieve sectoren aan economische groei, innovatie, territoriale cohesie en ecologische duurzaamheid.
Twaalf kernprincipes
De in de verklaring vastgelegde verbintenissen zijn opgebouwd rond twaalf overkoepelende beginselen. Sommige beginselen zijn gericht op de ondersteuning van kunstenaars en cultuurprofessionals en omvatten toezeggingen om de artistieke vrijheid van meningsuiting te beschermen, eerlijke beloning en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden te bevorderen met inachtneming van de rol en autonomie van de sociale partners, en een ethische, mensgerichte en op rechten gebaseerde benadering van het gebruik van artificiële intelligentie te bevorderen.
Andere beginselen in de gezamenlijke verklaring zijn gericht op het bevorderen van een bredere toegang tot cultuur en tot culturele en creatieve beroepen, met name voor jonge, kwetsbare of gemarginaliseerde personen. Zij omvatten toezeggingen om de inclusieve toegang tot cultuur te verbeteren, kunsteducatie te bevorderen en de steun voor jonge kunstenaars en kunstenaars uit kansarme milieus te versterken.
De sociale en milieuvoordelen van cultuur worden in de verklaring benadrukt. Zij komen tot uiting in toezeggingen om de positieve effecten van cultuur op gezondheid en welzijn te bevorderen, het potentieel van cultuur te benutten om regionale ontwikkeling te bevorderen, onder meer door duurzaam toerisme, en het belang van cultuur in beleidsreacties op ecologische uitdagingen te benadrukken.
De verklaring heeft ook tot doel de culturele en taalkundige verscheidenheid van de EU te bevorderen. Bovendien verbinden de drie instellingen zich ertoe het cultureel erfgoed van Europa te beschermen, onder meer door digitale technologieën te gebruiken om het behoud ervan te bevorderen.
Voor meer informatie