Commissie ingenomen met politiek akkoord over strafrechtelijke regels ter bestrijding van seksueel misbruik van kinderen
De Commissie is ingenomen met het politieke akkoord van vandaag met het Europees Parlement en de Raad over de richtlijn tot actualisering van de strafrechtelijke regels inzake seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen. Zorgwekkende trends zoals de verspreiding van door kunstmatige intelligentie (AI) gegenereerd misbruikmateriaal maken de overeenkomst van vandaag nog actueler.
Deze richtlijn pakt nieuwe uitdagingen aan, verbetert het onderzoek en de vervolging, versterkt de preventie van en de bijstand aan slachtoffers en bevordert een betere coördinatie in de strijd tegen seksueel misbruik van kinderen. De belangrijkste punten van de nieuwe gemeenschappelijke regels zijn:
- Bijgewerkte definities: Dit omvat de eerste EU-brede definitie van niet-consensuele seksuele handelingen, waarbij ook de bescherming wordt uitgebreid tot kinderen die zwijgen. Er is ook een duidelijke vrijstelling van strafbaarstelling voor meldpunten waar slachtoffers om hulp vragen.
- Nieuwe delicten die de moderne realiteit weerspiegelen: De nieuwe regels maken het gebruik van technologie voor het genereren van afbeeldingen en video's van seksueel misbruik van kinderen, deepfakes en ander materiaal, de livestreaming van seksueel misbruik van kinderen, seksuele afpersing en AI-systemen voor het produceren van materiaal van seksueel misbruik van kinderen strafbaar. Bescherming tegen verzorging wordt uitgebreid tot kinderen die de leeftijd van seksuele toestemming hebben bereikt, in bepaalde situaties, zoals wanneer ze worden bedreigd of gedwongen.
- Versterkte regels inzake preventie: Met verplichte strafrechtelijke controles voor professionele en georganiseerde vrijwilligersactiviteiten die rechtstreeks en regelmatig contact met kinderen vereisen, en een meldingsplicht voor dergelijke beroepsbeoefenaren wanneer het kind in ernstig en dreigend gevaar verkeert.
- Meer steun voor slachtoffers: Om ervoor te zorgen dat zij de nodige gerichte en op de leeftijd afgestemde ondersteuning krijgen voor minderjarige slachtoffers (gezondheidszorg, hulplijnen, verwijzingscentra) en het recht op volledige schadevergoeding. De verjaringstermijn wordt ook verlengd, waardoor slachtoffers de tijd krijgen om gerechtigheid te zoeken.
De digitale dreiging van seksueel misbruik van kinderen is de afgelopen jaren aanzienlijk geëvolueerd. De huidige EU-regels op dit gebied werden in 2011 overeengekomen en moesten worden aangepast om de revolutie in de digitale wereld die sindsdien heeft plaatsgevonden, aan te pakken. Het aantal meldingen van online seksueel misbruik van kinderen is gestegen van één miljoen in 2010 tot meer dan 23 miljoen in 2025. Deze verslagen bevatten 61,8 miljoen bestanden, waaronder 29,4 miljoen afbeeldingen en 26,3 miljoen video's. Uit gegevens blijkt ook een exponentiële toename van het online benaderen van kinderen (grooming), waarbij het aantal meldingen de afgelopen 5 jaar met meer dan 30 keer is toegenomen.
Deze richtlijn is een belangrijke prestatie. Het zal echter alleen effectief zijn als we daders kunnen identificeren. Tegenwoordig wordt tot 80 % van de strafrechtelijke onderzoeken naar seksueel misbruik van kinderen gestart vanwege meldingen van afbeeldingen en video's van dergelijk misbruik door onlinedienstverleners. Het is daarom van essentieel belang dat de medewetgevers dringend overeenstemming bereiken over regels voor dergelijke meldingen die online seksueel misbruik van kinderen doeltreffend voorkomen en bestrijden.
Volgende stappen
Deze nieuwe richtlijn moet formeel worden aangenomen door het Europees Parlement en de Raad. Zodra het is aangenomen, wijzigt het de bestaande wetgeving (Kaderbesluit 2004/68/JBZ van de Raad) en treedt het in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Achtergrond
De Commissie heeft in 2024 een voorstel ingediend om de strafrechtelijke regels inzake seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen te actualiseren. Deze herziene regels verruimen nu de definities van strafbare feiten en voeren hogere straffen en specifiekere eisen in voor preventie en bijstand aan slachtoffers. Zij vormen een aanvulling op het voorstel voor een verordening dat de Commissie in 2022 heeft ingediend en dat voorziet in verplichtingen voor internetbedrijven om materiaal van seksueel misbruik van kinderen op hun diensten op te sporen, te melden en te verwijderen.
Hoewel de richtlijn de rechtszekerheid versterkt door middel van op elkaar afgestemde strafrechtelijke kaders, voorziet de verordening in operationele verplichtingen voor platforms, waardoor een tweelagig systeem wordt gecreëerd om lacunes in de bescherming te dichten. Zelfs met de nieuwe strafrechtelijke regels die zijn overeengekomen, zijn kinderen nog steeds minder beschermd tegen seksueel misbruik, aangezien de tussentijdse verordening die het mogelijk maakt online seksueel misbruik van kinderen op te sporen, op 3 april is verstreken en er nog geen langetermijnkader is overeengekomen. Er is dringend behoefte aan een nieuw rechtskader voor de identificatie van online seksueel misbruik van kinderen om seksueel misbruik van kinderen te bestrijden.
Voor meer informatie