Vragen en antwoorden over de vereenvoudiging van de energie- en bandenetikettering
Hoe zullen de Europese consumenten profiteren van vereenvoudigde regels inzake energie- en bandenetikettering?
De EU-regels voor energie- en bandenetikettering zijn een volwassen en langdurig beleidskader dat zijn oorsprong vindt in de nasleep van de oliecrisis van 1973. Het is met regelmatige tussenpozen grondig herzien, de laatste keer in 2017. De ervaring die sindsdien met de uitvoering is opgedaan, met name met de invoering van het Europees productregister voor energie-etikettering (Eprel) in 2019, heeft nieuwe mogelijkheden aan het licht gebracht om de regels voor bedrijven gemakkelijker te volgen en voor autoriteiten gemakkelijker te handhaven. Dit voorstel heeft derhalve twee hoofddoelstellingen: enerzijds om de regels eenvoudiger te maken voor leveranciers en verkopers; en anderzijds ervoor te zorgen dat meer consumenten het etiket zien waar en wanneer het nuttig is voor hun aankoopbeslissingen. Dit kan worden bereikt door de naleving te verbeteren door middel van duidelijkere wettelijke vereisten en een beter gebruik van digitale instrumenten, in overeenstemming met het werkprogramma van de Commissie voor 2026.
Het grootste voordeel voor de consument blijft intact: energie-etiketten en andere belangrijke productinformatie moeten nog steeds op het verkooppunt worden getoond, zowel in winkels als online. In de toekomst zou de wijze waarop etiketten worden verstrekt echter beter kunnen worden aangepast aan verschillende soorten producten en verkoopmethoden. De regels zullen dus worden vereenvoudigd zonder de normen te verlagen of de voordelen voor de consument te verminderen. Voor koelapparaten met een directe-verkoopfunctie (bijvoorbeeld verkoopautomaten of supermarktkasten) wijst de lopende evaluatie van de huidige regels er bijvoorbeeld op dat een gedrukt etiket van beperkt belang kan zijn gezien de manier waarop dergelijke producten doorgaans van bedrijven aan bedrijven worden verkocht en geen fysieke detailhandelszaken betreffen.
De vereenvoudigde regels zouden rekening houden met deze verschillende verkoopsituaties en duidelijker maken wie in elk stadium tussen de fabrikant en de eindafnemer verantwoordelijk is. Dit zou ertoe bijdragen dat consumenten de informatie op het energie-etiket altijd zien wanneer zij deze het meest nodig hebben om een weloverwogen keuze te maken. Consumenten in de hele EU zouden ook baat hebben bij maatregelen om marktcontroles en handhaving doeltreffender te maken: hoe beter de regels worden toegepast, hoe meer consumenten het etiket daadwerkelijk zullen zien voordat zij aankoopbeslissingen nemen. Uit het beschikbare bewijsmateriaal blijkt dat het energie-etiket van de EU een positief effect heeft op zowel de gemiddelde efficiëntie van de aangekochte producten als, in de loop van de tijd, op de efficiëntie van de producten die door leveranciers worden ontwikkeld en op de markt worden aangeboden.
Wat is het Europees productregister voor energie-etikettering (Eprel) en hoe kan het Europese consumenten helpen bij hun keuzes? Wat verandert er met de vereenvoudiging?
Het Europees productregister voor energie-etikettering (Eprel) bevat momenteel meer dan twee miljoen productmodellen die in de EU te koop zijn, variërend van witgoed (wasmachines, vaatwassers, koelkasten, diepvriezers, droogtrommels…) tot elektronica en banden. Voor al deze aspecten faciliteert EPREL vergelijkingen tussen verschillende productmodellen, waardoor consumenten, inkopers en bedrijven weloverwogen keuzes kunnen maken. EPREL bevat aanvullende parameters en informatie die niet op het etiket staan, zoals informatie over de leveranciersgarantie, voor reparatie of leverancierscontacten. Klanten hebben toegang tot EPREL door de QR-code op een energie-etiket te scannen of door rechtstreeks naar de website te gaan. Bezoekers kunnen een probleem met de naleving van het label ook rechtstreeks in de database melden, zodat de autoriteit of de leverancier kan optreden. EPREL geeft ook uitleg over waar de pictogrammen op de verschillende labels voor staan.
Uit de uitvoeringsverslagen (over banden en energie-etikettering) en studies blijkt dat consumenten, bedrijven en aanbesteders nog niet volledig op de hoogte zijn van EPREL: de databank is veel minder bekend dan het decennia oude energie-etiket zelf voor elektronica en banden. Voor al deze aspecten faciliteert EPREL vergelijkingen tussen verschillende productmodellen, waardoor consumenten, inkopers en bedrijven weloverwogen keuzes kunnen maken. EPREL bevat aanvullende parameters en informatie die niet op het etiket staan, zoals informatie over de leveranciersgarantie, voor reparatie of leverancierscontacten. Klanten hebben toegang tot EPREL door de QR-code op een energie-etiket te scannen of door rechtstreeks naar de website te gaan. Bezoekers kunnen een probleem met de naleving van het label ook rechtstreeks in de database melden, zodat de autoriteit of de leverancier kan optreden. EPREL geeft ook uitleg over waar de pictogrammen op de verschillende labels voor staan.
Met de voorgestelde vereenvoudiging zal EPREL vaker worden gebruikt, omdat de QR-code prominenter zou zijn en zou worden gecommuniceerd in toeleveringsketens. Daarnaast kan de Commissie verdere Eprel-kenmerken ontwikkelen om waarschuwingen te tonen of te vinden voor producten waarvan de markttoezichtautoriteit (Market Surveillance Authority, MSA's) heeft vastgesteld dat zij niet aan de voorschriften voldoen.
Hoe zullen deze vereenvoudigde regels bedrijven helpen?
Het voorstel zal naar verwachting de administratieve kosten over een periode van tien jaar met maximaal 125 miljoen euro doen dalen, voornamelijk voor leveranciers van energiegerelateerde producten, maar ook voor handelaren. Ondernemingen zouden er op verschillende manieren baat bij hebben: leveranciers kunnen kosten besparen in verband met het leveren van gedrukte etiketten, afhankelijk van de regels voor elke productgroep, en zowel leveranciers als handelaren zouden tijd en moeite besparen wanneer etiketten worden aangepast en bijgewerkt.
De nationale markttoezichtautoriteiten zullen naar verwachting ook jaarlijks ongeveer 3,7 miljoen EUR besparen, aangezien betere nalevingsgegevens in Eprel de controles sneller en efficiënter zouden maken. Verdere besparingen kunnen voortvloeien uit het vermijden van de noodzaak voor bedrijven om dezelfde informatie tweemaal in te voeren. Indien reeds bij Eprel ingediende gegevens niet opnieuw in het toekomstige register van digitale productpaspoorten hoeven te worden ingevoerd, kan dit een eenmalige besparing van maximaal 66 miljoen EUR opleveren.
Bovendien zal het schrappen van de verplichting voor voertuigdealers om bandenetiketten weer te geven naar verwachting 40 miljoen EUR per jaar besparen, voornamelijk door onnodige administratieve werkzaamheden te verminderen. De efficiëntie van banden komt tot uiting in de informatie over emissie of voertuigautonomie die bij een nieuwe auto wordt verstrekt.
Voor meer informatie