Commissie stelt voor tijdelijke bescherming van mensen die Oekraïne ontvluchten met een jaar te verlengen

Vandaag stelt de Europese Commissie voor de tijdelijke bescherming van mensen die de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne ontvluchten, met een extra jaar te verlengen, rekening houdend met het algemene vermogen van Oekraïne om zich te verdedigen. Door dit te doen, versterkt de Commissie haar niet-aflatende inzet om Oekraïne te ondersteunen zolang dat nodig is.

Rusland heeft zijn niet-uitgelokte aanvalsoorlog, die in februari 2022 begon, voortgezet, waardoor de situatie in Oekraïne volatiel blijft. Het doel van dit voorstel van de Commissie is derhalve tweeledig:

Ten eerste moet worden gezorgd voor blijvende rechtszekerheid, stabiliteit en voorspelbaarheid door de tijdelijke bescherming met één jaar te verlengen tot en met 4 maart 2028, aangezien de behoefte aan bescherming van mensen die Oekraïne ontvluchten duidelijk blijft. 

Ten tweede moeten de beschermingsbehoeften worden verzoend met het algemene vermogen van Oekraïne om zich te verdedigen tegen de illegale aanvalsoorlog van Rusland. Om dit te waarborgen, mag in de regel geen tijdelijke bescherming worden verleend aan pas aangekomen personen die vanwege hun militaire verplichtingen niet door de Oekraïense autoriteiten zijn gemachtigd Oekraïne te verlaten.

Tegelijkertijd is het belangrijk dat de lidstaten de voorbereidingen voor een gecoördineerde overgang uit de tijdelijke bescherming verder opvoeren – in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad van 2025. Dit moet zowel de mogelijkheid omvatten om over te stappen naar de status van langdurig legaal ingezetene als mogelijkheden voor duurzame terugkeer en re-integratie in Oekraïne wanneer de situatie dit toelaat. Dit proces is in veel lidstaten al van start gegaan en moet een prioriteit blijven.

De Commissie zal, in nauwe samenwerking met geïnteresseerde lidstaten en de Oekraïense autoriteiten, een proefproject voor een programma voor vrijwillige terugkeer en herstel ontwikkelen. Het programma zal degenen die willen terugkeren, ondersteunen met praktische steun op belangrijke gebieden zoals banen, huisvesting en onderwijs in Oekraïne.

De speciale gezant voor Oekraïners in de EU, Ylva Johansson, zal ook blijven samenwerken met de lidstaten en met Oekraïne over deze kwestie. 

Volgende stappen

Het is nu aan de Raad om het Commissievoorstel goed te keuren.

Achtergrond

Bijna 4,4 miljoen ontheemden uit Oekraïne genieten momenteel tijdelijke bescherming in de EU, waarbij het aantal sinds 2024 stabiel blijft en licht toeneemt.

De lidstaten en hun burgers hebben een krachtige boodschap van solidariteit gestuurd naar Oekraïne en zijn mensen die de oorlog ontvluchten, door hen onmiddellijke bescherming en steun te bieden, waaronder toegang tot huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en werkgelegenheid.

De richtlijn tijdelijke bescherming voorziet in een gemeenschappelijke EU-aanpak, die zowel de ontheemden uit Oekraïne als de lidstaten voorspelbaarheid en rechtszekerheid biedt.

Als de omstandigheden in Oekraïne veranderen, waardoor een geleidelijke terugkeer en duurzame re-integratie in Oekraïne mogelijk worden, kan de Commissie bij de Raad een voorstel indienen om de tijdelijke bescherming eerder dan de geplande einddatum op te schorten. 

Voor meer informatie

Voorstel voor een besluit tot verlenging van de tijdelijke bescherming tot 4 maart 2028 - Migratie en binnenlandse zaken

Mededeling van de Commissie aan het Parlement en de Raad over een voorspelbare en gemeenschappelijke Europese aanpak voor Oekraïners in de EU

Voorstel van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad betreffende een gecoördineerde aanpak van de overgang uit de tijdelijke bescherming van ontheemden uit Oekraïne