Eerste tripartiete overeenkomst van de EU ondertekend om energieopslag te stimuleren

De Europese Commissie heeft een aantal EU-ministers van Energie, opslagontwikkelaars en -fabrikanten, ontwikkelaars van hernieuwbare energie, energieverbruikende industrieën en financiële instellingen bijeengebracht rond de allereerste tripartiete overeenkomst van de EU over energieopslag. De ondertekening vond vandaag plaats in de marge van de zitting van de Raad van ministers van Energie in Luxemburg. Het doel van dit eerste tripartiet is de uitrol van opslag op korte termijn te versnellen, waardoor het elektriciteitssysteem veiliger en flexibeler wordt. De lancering van deze tripartiete overeenkomst markeert een nieuwe belangrijke stap in de richting van een koolstofvrij systeem dat efficiënter is en goedkopere energie kan leveren.

Energieopslag is de ontbrekende schakel van de energietransitie en kan een sleutelrol spelen bij het verlagen en stabiliseren van de energieprijzen. De EU moet hernieuwbare energiebronnen van eigen bodem uitbreiden om haar afhankelijkheid van volatiele markten voor fossiele brandstoffen te verminderen en de voorzieningszekerheid te versterken. Het verhogen van hernieuwbare energie alleen is echter niet voldoende. Het moet samengaan met een optimalisatie van de werking van het energiesysteem. In dit kader is opslag essentieel. Het opslaan van energie totdat deze het hardst nodig is, kan de integratie van hernieuwbare energiebronnen verbeteren en grotere voordelen voor de consument opleveren.

Deze unieke tripartiete overeenkomst zal bijdragen tot het creëren van een gunstig ondernemingsklimaat voor het snel en op grote schaal opschalen van opslag in heel Europa. Het zal helpen de operationele kosten van het systeem te verlagen, de druk van hoge en volatiele energieprijzen op EU-bedrijven te verlichten en tegelijkertijd een sterk marktsignaal af te geven en de productiecapaciteit van de EU in deze sector te versterken.

Als onderdeel van de overeenkomst hebben 22 EU-lidstaten zich ertoe verbonden ambitieuze toezeggingen te doen voor energieopslag in de komende twee jaar. Samen zijn deze pandrechten goed voor 30-35 GW aan opslagcapaciteit.

Verbintenissen in het kader van de tripartiete overeenkomst inzake energieopslag

Als onderdeel van de overeenkomst zullen ontwikkelaars van projecten voor energieopslag en hernieuwbare energie jaarlijks ramingen verstrekken van nieuwe projecten voor energieopslag en hybride projecten en de volumes daarvan, terwijl energieverbruikende industrieën zich ertoe hebben verbonden energieopslagprojecten op hun eigen locaties te ontwikkelen en duidelijkere informatie te verstrekken over wanneer en hoeveel elektriciteit zij gebruiken. Deze zichtbaarheid van de projectenpijplijn is van essentieel belang om investeerders duidelijkheid en zekerheid te bieden.

Van hun kant zullen de lidstaten de energieopslagsector ondersteunen door belemmeringen weg te nemen die de vooruitgang vertragen. Zij hebben zich ertoe verbonden de nationale regelgevende instanties in staat te stellen kosten weerspiegelende en niet-discriminerende nettarieven vast te stellen of goed te keuren die de flexibiliteit stimuleren. Waar nodig zullen de lidstaten financiële steun verlenen voor de uitrol en productie van energieopslag via nationale en EU-financiering en in overeenstemming met de staatssteunregels, zoals het kader voor staatssteun aan schone industrie (CISAF).

Als belangrijke bijdrage aan de uitvoering van de overeengekomen acties zullen financiële instellingen (namelijk nationale en regionale banken, met inbegrip van stimuleringsbanken) expertise delen over opslagprojecten om deze aantrekkelijker te maken voor investeerders, en samenwerken met de EIB-groep en elkaar om het effect van financiering voor opslagoplossingen te vergroten.

De Commissie zal de EU-lidstaten ondersteunen bij het opzetten van financieringsregelingen voor opslag en bij het koolstofvrij maken van energieverbruikende industrieën, onder meer via de Industrial Decarbonisation Bank. Zij zal ook nagaan hoe de uitrol van energieopslag in het kader van het innovatiefonds kan worden ondersteund, de netwerkregels actualiseren om de uitrol van opslag aan te moedigen, en mogelijke manieren beoordelen om bij de herziening van de regels inzake informatieverschaffing over de taxonomie begin 2027 te verbeteren hoe investeringen in de transitie van de overheidssector aansluiten bij de milieudoelstellingen van de EU.

Volgende stappen

De Commissie zal de verwezenlijking van de doelstellingen van deze tripartiete overeenkomst leiden en coördineren en zal de vooruitgang tot 2028 jaarlijks volgen. Het zal ook de uitwisseling tussen de ondertekenaars van uitdagingen en beste praktijken op het gebied van energieopslag ondersteunen via de taskforce voor de energie-unie, regionale groepen en andere bestaande fora, zoals de gecoördineerde actie voor hernieuwbare energiebronnen (CA-RES).

Achtergrond

Naar schatting heeft de EU tegen 2030 ongeveer 200 GW aan opslagcapaciteit nodig om aan de behoeften van haar energiesysteem te voldoen, tegenover ongeveer 55 GW die begin dit jaar is geïnstalleerd. De verwezenlijking van deze doelstelling vereist een aanzienlijke versnelling van de verschillende opslagtechnologieën, in combinatie met hernieuwbare energiebronnen en andere bronnen van niet-fossiele flexibiliteit.

De Europese Raad heeft in zijn conclusies van 19 maart 2026 ook opgeroepen tot een snellere inzet en integratie van hernieuwbare energiebronnen en energieopslag om de afhankelijkheid van volatiele markten voor fossiele brandstoffen te verminderen en de voorzieningszekerheid te vergroten. Het concept van tripartiete overeenkomsten is opgenomen in het actieplan voor betaalbare energie. Ze zijn bedoeld om de belangrijkste belanghebbenden in een bepaalde energiesector uit de industrie, overheidsinstanties en financiële instellingen samen te brengen rond een gedeelde reeks toezeggingen die gericht zijn op het verminderen van investeringsrisico's. Op die manier kunnen zij bijdragen tot lagere energieprijzen op korte termijn en, meer structureel, voor de industrie en het bedrijfsleven in de EU in de loop van de tijd.

Voor meer informatie

tripartiete overeenkomsten op EU-niveau

Tripartiete overeenkomst voor energieopslag

Tripartiete overeenkomst voor voorbeelden van energieopslagprojecten