Gezamenlijk persbericht: 2,5 miljard euro aan EU-ETS-inkomsten geïnvesteerd in schonere energiesystemen in 11 EU-landen

De Europese Commissie en de Europese Investeringsbank hebben vandaag de uitbetaling aangekondigd van 2,5 miljard euro uit het moderniseringsfonds ter ondersteuning van 51 energiegerelateerde projecten in 11 EU-lidstaten.

De uitbetaling van vandaag, gefinancierd met inkomsten uit het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS), brengt de totale financiering die sinds januari 2021 uit het moderniseringsfonds beschikbaar is gesteld op 23,2 miljard EUR. De begunstigde lidstaten van deze financieringsronde zijn Tsjechië (516,8 miljoen EUR), Estland (44,8 miljoen EUR), Griekenland (233,9 miljoen EUR), Kroatië (109 miljoen EUR), Letland (40 miljoen EUR), Litouwen (169 miljoen EUR), Hongarije (552,3 miljoen EUR), Polen (180 miljoen EUR), Portugal (81,4 miljoen EUR), Roemenië (636,9 miljoen EUR) en Slovenië (20,2 miljoen EUR). 

Deze investeringen zullen bijdragen tot de modernisering van energiesystemen door de energie-efficiëntie in de energie-, industrie- en vervoerssector te verbeteren en tegelijkertijd de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen te ondersteunen.  Het moderniseringsfonds ondersteunt de lidstaten met een lager inkomen om hun energiesystemen te moderniseren, hun klimaat- en energiedoelstellingen te halen en hun nationale energie- en klimaatplannen uit te voeren. De uitbetaling van vandaag zal ook bijdragen tot het concurrentievermogen van de EU-industrie door moderne, efficiënte en veerkrachtige energie-infrastructuur te ondersteunen, de opwekking en opslag van hernieuwbare energie te stimuleren, innovatie te stimuleren en de invoer van fossiele brandstoffen in de EU te helpen verminderen. 

In de 51 succesvolle projecten werd de nadruk gelegd op de opwekking, het gebruik en de uitrol van hernieuwbare energiebronnen, de modernisering van energienetwerken en energie-efficiëntie. Voorbeelden hiervan zijn:  

• het koolstofvrij maken van de warmteproductie in stadsverwarmingssystemen in Tsjechië; 

• vervanging van dieselvoertuigen door emissievrije elektrische trolleybussen voor openbaar vervoer in Estland;
• verbetering van de efficiëntie van de productieprocessen in een aantal industriële installaties met een groot energiebesparingspotentieel in Griekenland; 

• digitalisering en ontwikkeling van het elektriciteitsnet in Hongarije;
• geothermische energie voor stadsverwarming in Kroatië; 

• dieselbussen vervangen door elektrische bussen en de vereiste oplaadinfrastructuur in Letland installeren; 

• het koolstofvrij maken van de industrie door middel van energie-efficiëntie en de vervanging van vervuilende technologieën in Litouwen; 

• opslag van thermische energie in stadsverwarmingssystemen en verbetering van de efficiëntie van meergezinswoningen in plattelandsgebieden in Polen; 
• energie-efficiëntieprogramma's voor openbare gebouwen in Portugal;

• de ontwikkeling van op zichzelf staande batterijopslaginstallaties voor elektriciteit in Roemenië; 

• capaciteit voor de opwekking en opslag van hernieuwbare elektriciteit en modernisering en ontwikkeling van het elektriciteitstransmissie- en distributienet in Slovenië.  

Achtergrond

Het moderniseringsfonds, dat wordt gefinancierd met inkomsten uit de veiling van emissierechten in het kader van het EU-ETS, is een solidariteitsinstrument dat tot doel heeft 13 EU-landen met een lager inkomen (met een bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking van minder dan 75 % van het gemiddelde van de Unie in de jaren 2016 tot en met 2018) te ondersteunen bij hun transitie naar schone energie. De begunstigde lidstaten zijn Bulgarije, Estland, Griekenland, Kroatië, Letland, Litouwen, Hongarije, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije en Tsjechië.

Het moderniseringsfonds ondersteunt investeringen in de opwekking en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, energie-efficiëntie, energieopslag, modernisering van energienetwerken, met inbegrip van stadsverwarming, netten en een rechtvaardige transitie in koolstofafhankelijke regio's. Het fonds vormt een aanvulling op andere EU-instrumenten zoals het cohesiebeleid, de herstel- en veerkrachtfaciliteit en het Fonds voor een rechtvaardige transitie. Het mobiliseert aanzienlijke middelen, die in aanmerking komende landen kunnen helpen investeringen te ondersteunen in overeenstemming met het REPowerEU-plan en het “Fit for 55”-pakket.  Het opereert onder de verantwoordelijkheid van de  begunstigde landen in nauwe samenwerking met de Europese Commissie en de Europese Investeringsbank.  

De volgende termijnen voor de begunstigde lidstaten om investeringsvoorstellen voor steun uit het moderniseringsfonds in te dienen, zijn 11 augustus 2026 voor niet-prioritaire voorstellen en 8 september 2026 voor prioritaire voorstellen. Prioritaire investeringen, goed voor meer dan 90 % van de portefeuille, zijn gericht op het moderniseren van energiesystemen, het verminderen van broeikasgasemissies in energie, industrie en vervoer en het verbeteren van de energie-efficiëntie. Alle andere investeringen die in aanmerking komen voor het moderniseringsfonds worden beschouwd als niet-prioritaire investeringen, onder voorbehoud van aanvullend onderzoek. 

Voor meer informatie

Vastgestelde uitbetalingsbesluiten 

Bevestigingen van prioritaire investeringen 

Aanbevelingen van het investeringscomité van het moderniseringsfonds 

Lijst van bevestigde en aanbevolen investeringsvoorstellen 

Website van het moderniseringsfonds