Een eerste groep gemeenten is op trede 3 van de interventieladder van het interbestuurlijk toezicht geplaatst. Het betreft gemeenten die niet voldoen aan de Spreidingswet. Bestuurders van deze gemeenten worden uitgenodigd op het ministerie van Justitie en Veiligheid voor een bestuurlijk gesprek. Doel van dit gesprek is het maken van afspraken over de realisatie van voldoende opvangplekken en de termijn waarbinnen dit moet gebeuren. De gemeenten krijgen daarmee de gelegenheid om alsnog aan hun wettelijke taak te voldoen.

Minister Van den Brink: “De Spreidingswet is van kracht en voeren we uit. Daar hoort ook bij dat gemeenten die niet voldoen aan de wettelijke taak hierop worden aangesproken. Ik hoop er vanzelfsprekend met gemeenten uit te komen want iedereen moet zijn bijdrage leveren. Zo zorgen we voor voldoende opvangplekken en een eerlijke verdeling over het land."

Interbestuurlijk toezicht

Op 9 april 2026 hebben alle gemeenten in Nederland een eerste brief ontvangen met de bevindingen van het ministerie. Gemeenten die niet voldeden aan hun wettelijke taak, kregen daarbij het verzoek om nadere toelichting te geven op de reden van die tekortkoming en op de maatregelen die zij gaan nemen om alsnog aan de verplichtingen te voldoen. Vervolgens zijn deze gemeenten uitgenodigd voor een gesprek op ambtelijk niveau. Deze gesprekken zijn inmiddels gestart en worden de komende maanden voortgezet.

Naar aanleiding van de tot nu toe gevoerde gesprekken is een aantal gemeenten inmiddels op trede 3 van de interventieladder geplaatst. Deze gemeenten voldoen niet aan de wettelijke taak. Deze gemeenten zijn geselecteerd op basis van de volgorde waarin de gesprekken zijn gevoerd en afgerond.

Het interbestuurlijk toezicht heeft als doel om via goed overleg te bevorderen dat gemeenten uit eigen beweging stappen zetten om zo spoedig mogelijk te voldoen aan hun wettelijke taak. Gemeenten vanaf trede 3 worden maandelijks openbaar gemaakt op Rijksoverheid.nl