De leveringszekerheid van kritieke grondstoffen en (half)producten staat onder druk. Dat raakt Nederlandse bedrijven, economie en veiligheid. Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) zet daarom in op het verminderen van afhankelijkheden. Door risico’s in kaart te brengen en gerichter en versneld de Nationale Grondstoffenstrategie uit te voeren. Zo heeft de minister vandaag voor 17 grondstoffen vastgesteld dat de aanvoer voor Nederland een hoog leveringsrisico kent.

Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Exportcontrolemaatregelen van niet-EU-landen en militaire conflicten verminderen de leveringszekerheid van kritieke grondstoffen. Nederlandse bedrijven ondervinden daardoor vaker onzekerheid en vertragingen. Zij zijn zelf eerst aan zet om dat aan te pakken. Maar vanwege het belang voor onze welvaart en veiligheid, heeft ook de overheid een rol. We richten onze inzet daarom op het inzichtelijk maken van risico’s. Maar ook ondersteunen we Nederlandse initiatieven voor bijvoorbeeld hergebruik, logistiek en raffinage van kritieke grondstoffen.”

Eerste Nederlandse Kritieke Grondstoffenlijst vastgesteld

Op de eerste Nederlandse Kritieke Grondstoffenlijst staan bismut, cokeskolen, fluorspar, fosfor, gallium, germanium, grafiet, kobalt, lithium, magnesium, niobium, platinagroep-metalen (zoals rhodium, iridium), scandium, silicium, vanadium, wolfraam en zeldzame aardmetalen. Voor een gerichte Nederlandse inzet zijn deze 17 grondstoffen geselecteerd uit de bredere EU-lijst van 34 kritieke grondstoffen.

De Nederlandse lijst, op advies van het Nederlands Materialen Observatorium (NMO), is gebaseerd op twee criteria. Het gaat om een inschatting van de risico’s op leveringsonderbreking. Ook is gekeken naar de mate waarin de toegevoegde waarde van Nederlandse industriële sectoren is blootgesteld aan die risico’s. Een grondstof komt op de lijst als de wereldwijde productie ervan voor meer dan 65% afkomstig is uit één land, en dat land van de Wereldbank een lage waardering krijgt voor bestuurlijke kwaliteit.

Naast deze nieuwe lijst, sluit Nederland aan op de Europese focus op leveringszekerheid van permanente magneten, batterijen en voor de defensie-industrie. Ook zijn er nu zeven zogenoemde routekaarten voor circulariteit en weerbaarheid opgesteld. Hiermee kunnen maakindustrie, kennisinstellingen en overheden samen inzetten op hergebruik en leveringszekerheid van kritieke grondstoffen voor militaire schepen, kritieke materialen, batterijen, zonnestroomsystemen, wind op zee, elektrolysers en klimaatinstallaties.

Bijdrage Nederland aan Europese leveringszekerheid

Nederland heeft een sterke positie op het gebied van circulaire projecten, de chemische sector voor raffinage en recycling, en de logistieke positie voor voorraadvorming. Daarmee kan Nederland een belangrijke bijdrage leveren aan het versterken van de Europese leveringszekerheid van kritieke grondstoffen. Via RVO, de NFIA en publieke financiers is er bijvoorbeeld ondersteuning voor toekomstige Nederlandse initiatieven op dit terrein met gericht business development rondom vergunningen en financiering.

Landen van buiten Europa domineren aanzienlijk deel wereldproductie

Niet-EU-landen zijn op dit moment bepalend in het winnen en produceren van de 34 kritieke grondstoffen, waarvan er 17 als strategisch (niet dezelfde als de Nederlandse lijst) zijn aangemerkt door de Europese Unie. Voor 2030 is daarom het streven om 10% van de jaarlijkse Europese consumptie van deze strategische grondstoffen in de EU te winnen, 40% in de EU te raffineren en 25% in de EU te recyclen. Bovendien mag de EU voor maximaal 65% afhankelijk zijn van één enkel land voor de toelevering van een strategische grondstof.

Ministers Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat), Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei), Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en Dilan Yeşilgöz (Defensie) hebben vandaag de Tweede Kamer geïnformeerd over de kabinetsinzet op leveringszekerheid van kritieke grondstoffen en gerelateerde halffabricaten en componenten.