Commissie bepaalt richting voor welvarende veehouderijsector en zelfvoorzienend eiwitsysteem

Vandaag heeft de Europese Commissie de veehouderijstrategie aangenomen om ervoor te zorgen dat de waardevolle veehouderijsector van Europa op lange termijn sterk en veerkrachtig blijft. De strategie, de eerste in haar soort, bevat maatregelen om veehouders te helpen economische, milieu- en marktuitdagingen aan te pakken. Deze langetermijnvisie erkent de essentiële rol van duurzame veehouderij in de toekomst van Europa om de voedselzekerheid van Europa te beschermen en plattelandsgemeenschappen in al hun diversiteit te ondersteunen.  

In de veehouderijstrategie worden de volgende vijf prioriteiten vastgesteld:

• Een veerkrachtige veehouderij die voorbereid is op een crisis. De Commissie vergroot de paraatheid om de risicoblootstelling te verminderen en landbouwers in staat te stellen zich sneller te herstellen na een crisis. Het zal de instrumenten voor risicobeheer versterken en een nieuw verzekerings- en herverzekeringsstelsel verkennen. Het zal de lidstaten ook ondersteunen bij het beheersen van de gevolgen van dierziekten om de preventie, vroegtijdige opsporing en vroegtijdige actie te versterken. Investeringen in klimaatbestendigheid en het verminderen van de afhankelijkheid van invoer blijven een belangrijke prioriteit.
• Een concurrerende veehouderijsector - in de EU en wereldwijd. De Commissie zal zich inspannen om de winstgevendheid en het gebruik van innovatie te stimuleren en het concurrentievermogen en de duurzaamheid te versterken, zodat de sector kan gedijen. Naast de belangrijke rol van de toekomstige EU-begroting zal de Commissie onderzoeken hoe toegang tot financiering de overgang naar kooivrije systemen kan vergemakkelijken en vergunningsprocedures, circulariteit, bio-economie en biomassavalorisatie kan ondersteunen. Voorts zal de strategie, waarbij billijkheid centraal staat, gericht zijn op een billijk inkomen voor landbouwers en het waarborgen van internationale wederkerigheid. Daartoe zal de Commissie werken aan een betere afstemming van de productienormen, met name op het gebied van dierenwelzijn, in overeenstemming met de verplichtingen van de Wereldhandelsorganisatie. De inspanningen om nieuwe marktkansen te bevorderen door middel van agrovoedingsdiplomatie zullen ook worden opgevoerd.
• Een duurzame veehouderij. Gezien de diversiteit van de veehouderij in de regio's zal de strategie een aanpak op maat bevorderen om duurzaamheidsuitdagingen aan te pakken. Zij stelt maatregelen voor om het dierenwelzijn te verbeteren door middel van gerichte herzieningen voor legkippen, slachtkuikens en varkens, die empirisch onderbouwd zullen zijn en vergezeld zullen gaan van passende overgangsperioden en financiële steun. Bovendien zal de EU geharmoniseerde methoden ontwikkelen voor de berekening van de emissies van vee op bedrijfsniveau, praktijken ter beperking van de klimaatverandering, nutriëntenbeheer en duurzame circulatie van hulpbronnen. Het zal de samenwerking tussen landbouwers en producenten versterken en duurzaamheids- en sociaal-economische doelstellingen in de sector ondersteunen.
• Een veehouderijsector die geschikt is voor alle landbouwbedrijven en regio's. Het verband tussen de veehouderij en het grondgebied is van essentieel belang, aangezien vee in plattelandsgebieden economische, ecologische en sociale voordelen oplevert. De Commissie zal met de lidstaten samenwerken aan een plan om de duurzame veehouderij terug te brengen naar kwetsbare regio's, met name regio's die het risico lopen te worden verlaten, met de steun van een waarnemingspost voor land en ter ondersteuning van het demografiebeleid van de EU. De werkstroom voor vee zal een routekaart voor slachthuizen met een lage capaciteit en/of mobiele slachthuizen ontwikkelen, die bijdraagt tot het bevorderen van lokaal geïntegreerde waardeketens voor vee, het verminderen van het vervoer van dieren en het regenereren van lokale economieën.  
• Uitmuntendheid in de veehouderij. Kwaliteit is de strategische troef van Europa. De Commissie zal de excellentie van de EU op het gebied van productie zichtbaarder en lonender maken door middel van versterkte EU-oorsprongsetikettering en kwaliteitserkenning. Zij zal een European Excellence-regeling ontwikkelen om hogere normen, duurzaamheid en specifieke productiekenmerken beter te valoriseren. Daarnaast zal zij duurzame dierlijke producten uit de EU bevorderen door middel van specifiek afzetbevorderingsbeleid, geografische aanduidingen, de campagne “Buy European” en biologische productiesystemen.

Het aanpakken van de druk die op de sector drukt, is van essentieel belang om zijn veerkrachtige en duurzame toekomst te waarborgen en toekomstige generaties landbouwers aan te trekken. Dit betekent minder afhankelijk zijn van ingevoerde inputs en meer van binnenlandse en circulaire hulpbronnen, en de emissies verminderen zoals uiteengezet in het actieplan voor eiwitten en het actieplan voor meststoffen. Tegelijkertijd blijven het behoud van de voedselveiligheid en het verbeteren van het dierenwelzijn belangrijke doelstellingen.  

De veehouderijstrategie komt met een proteïneactieplan. Samen hebben deze initiatieven tot doel de strategische afhankelijkheid te verminderen, de Europese voedselzekerheid te versterken en bij te dragen tot een sterker, veerkrachtiger en strategischer Europees agrovoedingssysteem. Het actieplan voor eiwitten heeft ook tot doel het aanbod en het gebruik van in de EU geteelde eiwitten te vergroten. In 2025 was slechts 25 % van de eiwitten uit oliehoudende zaden en eiwithoudende gewassen afkomstig uit de EU. Het plan heeft tot doel het aandeel tegen 2035 te verhogen tot 35 %. De Commissie zal de Europese productie van eiwithoudende gewassen ondersteunen en het concurrentievermogen van in de EU geteelde eiwitten verbeteren. Door de sterke banden tussen voedsel-, diervoeder-, energie- en industriële waardeketens te erkennen, zal het ook innovatie, investeringen, gediversifieerde voedingspatronen en een betere monitoring van eiwitafhankelijkheid aanmoedigen.

Achtergrond

De veehouderij is een diverse en complexe sector die goed is voor ongeveer 40 % van de toegevoegde waarde van de landbouw in de EU en een jaaromzet van 400 miljard EUR genereert. Het heeft een sterke sociale en territoriale impact en biedt werk aan ongeveer 7 miljoen mensen op 4 miljoen landbouwbedrijven verspreid over Europa, vaak in gebieden met weinig andere economische kansen. De sector levert hoogwaardige eiwitten en toont Europese excellentie wereldwijd, met enkele van 's werelds hoogste milieu-, veiligheids- en kwaliteitsnormen.

Toch staat de veehouderij voor steeds grotere uitdagingen: lage winstgevendheid en stijgende kosten, veranderende marktomstandigheden, terugkerende uitbraken van dierziekten en de opkomst van nieuwe ziekten, maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van hogere normen voor dierenwelzijn en milieu-uitdagingen.

Daarom heeft de Commissie in haar visie op landbouw en voeding aangekondigd dat zij zou werken aan het versterken van het concurrentievermogen en de veerkracht van de veehouderijsector. De Commissie heeft een werkstroom voor vee opgezet om beleidstrajecten te ontwikkelen voor gerichte, territoriale oplossingen voor het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de sector. De veehouderijstrategie bouwt voort op een uitgebreide betrokkenheid van belanghebbenden, in het kader van de veehouderijwerkstroom, met inbegrip van meer dan een jaar dialoog met de lidstaten, landbouwers, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld, zoals de Europese Raad voor Landbouw en Voedselvoorziening.

De visie heeft ook tot doel het Europese eiwitsysteem te versterken door het zelfvoorzienender, duurzamer en veerkrachtiger te maken.

Voor meer informatie

Vragen en antwoorden

Factsheet

Webpagina over Veestrategie

Diergezondheid – Voedselveiligheid – Europese Commissie

Dierenwelzijn – Voedselveiligheid – Europese Commissie

Webpagina over Eiwitplanten

Actieplan voor meststoffen