De wereld verandert snel: geopolitieke spanningen, technologische ontwikkelingen, klimaatverandering en cyberaanvallen stellen ons voedselsysteem voor nieuwe uitdagingen. Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) presenteert daarom vandaag de hoofdlijnen van de strategische agenda voedselzekerheid. Deze agenda zet in op innovaties, een toekomstbestendige landbouw en een toekomstbestendig en veerkrachtig voedselsysteem dat tegen verstoringen kan. Zo blijft Nederland ook in de toekomst verzekerd van voldoende, veilig en betaalbaar voedsel. De definitieve agenda wordt voor de zomer van 2027 vastgesteld.

Staatssecretaris Silvio Erkens: “Nederland is voedselzeker, maar we kunnen niet achteroverleunen. De afsluiting van de straat van Hormuz, cyberaanvallen op distributiecentra en klimaatverandering hebben invloed op de productie, distributie en prijzen van ons voedsel. Tegelijk gaan ook technologie en kunstmatige intelligentie veel veranderen. Het is de hoogste tijd dat we ons voedselsysteem klaarmaken voor de toekomst. Met de strategische agenda voedselzekerheid werken we hieraan.”

De strategische agenda voedselzekerheid richt zich op 3 prioriteiten: een veerkrachtig voedselsysteem, minder strategische afhankelijkheden en betere crisisparaatheid.

Veerkrachtig en innovatief

Een veerkrachtig voedselsysteem kan schokken opvangen, snel herstellen en zich aanpassen, maar is tegelijk ook innovatief. Innovaties zoals robotisering en digitalisering zorgen ervoor dat het voedselsysteem nog efficiënter en weerbaarder is. Daarom werkt het kabinet aan een toekomstbestendige landbouwsector met behoud van de rol die Nederland inneemt als belangrijke schakel in de Europese voedselketen, met een sterke verwerkende industrie, innovatieve bedrijven en cruciale logistieke hubs zoals de Rotterdamse haven. Door innovaties te stimuleren, onder andere via de Agrofood Innovatieagenda, maken we het voedselsysteem toekomstbestendig. Zo vergroten we niet alleen de weerbaarheid, maar versterken we ook de concurrentiepositie en het verdienvermogen van de Nederlandse landbouwsector.

Minder afhankelijk, meer zekerheid

Nederland is voor een deel van ons voedsel afhankelijk van import, zoals soja, kunstmest en energie. Geopolitieke ontwikkelingen en klimaatveranderingen kunnen invloed hebben op de levering van deze producten, met mogelijk grote gevolgen. Het ministerie van LVVN brengt daarom deze risico’s in kaart en kijkt hoe deze te verkleinen zijn. Dit kan door onder andere het stimuleren van eigen productiecapaciteit, grondstoffen uit verschillende landen importeren, innovaties stimuleren en het beter benutten van reststromen. Er wordt ook extra gekeken naar potentiële technologische afhankelijkheden, zoals het toepassen van biotechnologie en kunstmatige intelligentie. Dit laatste vraagt nadrukkelijk dat de Nederlandse landbouwsector voorop blijft lopen in kunstmatige intelligentie en andere technologieën.

Beter voorbereid op verstoringen en crises

Het Nederlandse voedselsysteem is ontzettend efficiënt. Productie, verwerking, opslag, transport en distributie werken nauw met elkaar samen, zodat er elke dag voedsel is. Uitval van een van deze schakels kan effect hebben op de beschikbaarheid van voedsel. De overheid en bedrijfsleven werken daarom samen om zo goed mogelijk op crises voorbereid te zijn. Dit wordt een belangrijk onderdeel van de uiteindelijke agenda, maar hier wordt nu al aan gewerkt. Zo werkt het ministerie van LVVN met relevante partijen aan een Landelijk Crisisplan Voedselzekerheid, waarin rollen en taken in tijden van crisis terugkomen. Daarnaast is het ministerie van LVVN bezig om voedselvoorziening deel uit te laten maken van de vitale infrastructuur, zodat dit ook in tijden van crisis kan blijven functioneren.