Samen met maatschappelijke partijen en het bedrijfsleven is het kabinet van plan maatregelen te nemen om Nederland klaar te maken voor de toekomst. Het kabinet wil voor de meest cruciale domeinen van Nederland mensen aantrekken, opleiden én behouden. Voor de toekomstige welvaart van Nederland, het aanpakken van maatschappelijke opgaven en om zo veel mogelijk mensen een kans te geven op waardevol werk met toekomstperspectief. Dit staat in de vandaag door de ministerraad vastgestelde Talentstrategie.

Een sterke economie en goed opgeleide mensen vormen het fundament onder onze brede welvaart. Daarmee staat Nederland al jarenlang bovenaan in internationale vergelijkingen. Om onze welvaart ook in de toekomst op peil te houden, zijn er nu keuzes nodig. Keuzes in welke domeinen we economisch willen groeien en voor welke banen we mensen het hardste nodig hebben. Het doel daarbij is dat onze economie met 1,5% per jaar blijft groeien, waarmee we onze publieke voorzieningen op peil houden en Nederland een fijn land blijft om in te wonen.

Iedereen nodig

We moeten zuiniger omgaan met onze mensen en schaars talent gerichter benutten. Door de vergrijzing verwachten we straks meer werk te moeten doen met relatief minder mensen. Er is een mismatch tussen de banen waarvoor we mensen nodig hebben en de vaardigheden die mensen hebben. En er staan te veel mensen onnodig langs de kant. Samen met maatschappelijke partijen en het bedrijfsleven wil het kabinet aan de slag om ieders talent te benutten. Van het opleiden van leerlingen en studenten, tot het om- en bijscholen van (meer) ervaren werknemers en werkzoekenden. Zowel nationaal als internationaal talent, met praktische vaardigheden én theoretische kennis. Het onderwijs vormt daarbij de motor van de Talentstrategie.

Focus op 4 domeinen

Het kabinet kiest ervoor om specifiek te investeren in 4 domeinen. Domeinen waar voor Nederland kansen liggen om te groeien en waar we talent nodig hebben. Dat zijn: Digitalisering & AI, Veiligheid & weerbaarheid, Energie- & klimaattechnologie en Life sciences & biotechnologie. Het zijn terreinen waarop Nederland een sterke positie heeft op het gebied van innovatie en onderzoek en waarop we onze strategische autonomie willen versterken. Bovendien zijn ze cruciaal voor de uitdagingen van deze tijd, zoals klimaatverandering en gezond ouder worden. Deze keuze sluit aan op de adviezen van Mario Draghi en Peter Wennink over toekomstige welvaart en op de Staatscommissie Demografische ontwikkelingen 2050. Ook zorgen we ervoor dat er voldoende vakmensen zijn voor onmisbare publieke voorzieningen: (funderend) onderwijs, kinderopvang, sociaal domein, eerstelijns- en ouderenzorg en woningbouw. Deze publieke voorzieningen zijn essentieel voor onze brede welvaart. Investeren in slimmer en innovatiever werken is voor deze sectoren niet genoeg, hier blijven extra vakmensen nodig.

Maatregelenpakket

Het kabinet wil de krachten bundelen met overheden, werkgevers, werknemers, onderwijsinstellingen, jongeren-/studentenorganisaties en andere belanghebbenden. En samen met hen komen tot een aanpak die een breed pakket aan maatregelen voor arbeidsmarkt, onderwijs, fiscaliteit en migratie omvat:

Slimmer, innovatiever en productiever werken: we ondersteunen sectoren om meer met minder mensen te doen. Door te investeren in onderzoek, innovatie en productiviteitsgroei, en het slimmer organiseren van werk.

Beter en gerichter opleiden voor cruciale domeinen: we laten mensen in hun hele onderwijsloopbaan relevante vaardigheden opdoen. Dat begint met een brede basis op de basis- en middelbare school. En zorgen dat we daarna meer jongeren opleiden voor de gekozen domeinen. Dat doen we door meer structurele samenwerking tussen het onderwijs het bedrijfsleven en het wegnemen van knelpunten voor die samenwerking.

Iedereen doet mee: blijven leren en ontwikkelen als norm. We zorgen dat mensen blijven leren en ontwikkelen, ook als ze eenmaal aan het werk zijn. Ook zetten we er stevig op in dat mensen die nu langs de kant staan mee kunnen doen.

Strategische inzet arbeids-, kennis- en studiemigratie: we maken keuzes en trekken gericht internationale kennis en kunde aan. We bouwen de afhankelijkheid van laagproductieve arbeidsmigratie af.

De Talentstrategie is een onderdeel van de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat. Het kabinet werkt deze en andere plannen van de Taskforce de komende tijd verder uit, samen met maatschappelijke partners en het bedrijfsleven. Bijvoorbeeld via het nog te sluiten mbo-Pact ‘Opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst’, de uitwerking die door het hbo en wo wordt voorbereid, de aanpak van Leven Lang Ontwikkelen en de gerichte strategie voor het aantrekken van internationaal talent. Over de voortgang hiervan en van de andere maatregelen zal de komende maanden in verschillende kamerbrieven worden gerapporteerd, met eind 2026 een voortgangsupdate over de gehele Talentstrategie.