Commissie schetst maatregelen om Europese bankensector te versterken en groei te ondersteunen

De Europese Commissie heeft vandaag een mededeling over het concurrentievermogen van de banksector in de EU aangenomen, waarin maatregelen worden uiteengezet om de eengemaakte markt voor het bankwezen te versterken. 

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie: "Door kapitaal te laten stromen, zullen we Europa doen groeien. Onze spaar- en investeringsunie heeft een sterke, concurrerende banksector nodig. En met de mededeling van vandaag wordt een duidelijke stap in deze richting gezet door onze benadering van risico's te herijken, groei en innovatie mogelijk te maken en tegelijkertijd de financiële stabiliteit te handhaven." 

Het doel is een meer geïntegreerde, efficiënte en concurrerende banksector tot stand te brengen die de Europese economie kan versterken door groei, innovatie en strategische prioriteiten te financieren, geschraagd door een evenwichtiger regelgevingskader, de voorwaarden te scheppen voor banken om prudente risico's te nemen en tegelijkertijd de veerkracht van de sector te waarborgen, betere diensten aan huishoudens en bedrijven te verlenen en tegelijkertijd de financiële stabiliteit in stand te houden en duurzame groei te bevorderen. 

Deze mededeling is een belangrijke pijler van de strategie van de Commissie voor de spaar- en investeringsunie (SIU): een banksector hebben met de kracht en schaal om groei en strategische prioriteiten, zoals innovatie, de schone transitie en defensie, te financieren en tegelijkertijd hoogwaardige financiële diensten aan huishoudens en bedrijven te leveren.  

Na een openbare raadpleging en uitwisselingen met de lidstaten, belanghebbenden en toezichthoudende autoriteiten heeft de Commissie drie belangrijke uitdagingen vastgesteld die het vermogen van de banksector beperken om de EU-economie doeltreffend te ondersteunen. 

Ten eerste blijft de sector te versnipperd langs nationale lijnen. Dit voorkomt dat EU-banken wereldwijd opschalen en concurreren in belangrijke marktsegmenten en efficiëntieverbeteringen vinden over de grenzen heen. Ten tweede weerspiegelt de manier waarop internationale bancaire normen, bekend als Bazel III-normen, worden omgezet in het EU-kader niet altijd de specifieke kenmerken van het EU-banklandschap. Het kader moet beter werken voor zowel grote als kleine banken. Ten derde zijn sommige delen van het EU-regelgevingskader, waaronder de interactie tussen microprudentiële, macroprudentiële en afwikkelingsregels, alsook rapportagevereisten, te complex en omslachtig en moeten zij worden vereenvoudigd. Het aanpakken van deze drie uitdagingen is van essentieel belang voor de opbouw van een banksector die niet alleen veerkrachtig en concurrerend is, maar ook in staat is de economie van de EU te ondersteunen. 

Om het concurrentievermogen te vergroten, is een culturele verschuiving in het bankwezen nodig naar verantwoorde, afgemeten risico's. Vereenvoudiging van het regelgevingskader, integratie van de eengemaakte markt en voltooiing van de bankenunie zouden EU-burgers en -bedrijven helpen toegang te krijgen tot betere producten en diensten tegen concurrerendere prijzen.

Belangrijkste maatregelen 

In de mededeling worden de belangrijkste maatregelen genoemd die zijn opgebouwd rond drie doelstellingen. 

Ten eerste: het wegnemen van belemmeringen voor grensoverschrijdende bankactiviteiten en het bevorderen van marktintegratie. De mededeling van vandaag schetst de weg naar het verminderen van prudentiële en niet-prudentiële belemmeringen voor grensoverschrijdende activiteiten, zodat EU-banken de schaal kunnen bereiken die nodig is om wereldwijd te concurreren. Dit zou de volgende maatregelen omvatten: 

• Grensoverschrijdende bankgroepen in staat stellen kapitaal en liquiditeit in de hele EU efficiënter te gebruiken: Dit zou groepen in staat stellen overtollige middelen te heroriënteren naar plaatsen waar zij productiever kunnen zijn zonder hun vermogen om lokale economieën te financieren te belemmeren, en zonder afbreuk te doen aan de financiële stabiliteit op de interne markt en in elke lidstaat. 

• Versterking van de gemeenschappelijke waarborgen: De Commissie zal ernaar streven het vertrouwen in het financiële stelsel en onder de toezichthouders te vergroten door een eenvoudiger en doeltreffender gemeenschappelijk depositobeschermingsmechanisme in de bankenunie voor te stellen. Dit zou in de plaats komen van het voorstel voor het Europees depositoverzekeringsstelsel van 2015 en voortbouwen op bestaande centrale en nationale vangnetten, die nu volledig worden gefinancierd.

• Nauwere monitoring van de EU-kaders voor de bestrijding van witwassen en consumentenbescherming en de nationale uitvoering daarvan: dit zou het voor banken gemakkelijker maken om grensoverschrijdende diensten aan te bieden.

Ten tweede: de uitvoering van internationale normen, rekening houdend met de specifieke kenmerken en evenredigheid van de EU. De EU blijft zich inzetten voor de toepassing van internationale normen en voor een betere afspiegeling van de specifieke kenmerken van de banksector in de EU. Om het internationale gelijke speelveld in stand te houden en de banken in de EU te ondersteunen om wereldwijd te concurreren, omvatten de in de mededeling uiteengezette maatregelen: 

• Herbeoordeling van de wijze waarop de EU bepaalde internationale normen toepast, wat in sommige gevallen de kredietverleningscapaciteit van EU-banken kan beperken. 

• Mogelijke herzieningen van bepaalde prudentiële en corporate governance-regels om de specifieke kenmerken van EU-banken met betrekking tot de omvang, bedrijfsmodellen en activiteiten van banken beter weer te geven.

Tot slot: Het regelgevingskader voor banken moet worden vereenvoudigd als onderdeel van de bredere doelstelling van de Commissie om de administratieve lasten te verminderen. Het vertrouwen in het bankwezen is afhankelijk van sterke waarborgen, maar onnodige complexiteit moet worden verminderd en de vereisten moeten voor zowel banken als autoriteiten voorspelbaarder en transparanter worden gemaakt. In de mededeling wordt met name het volgende benadrukt:

• Vereenvoudiging van de kapitaalstapel en verdere harmonisatie van de macroprudentiële buffers van banken. 

• Standaardisering en stroomlijning van de kapitaalvereisten en -processen voor afwikkeling. 

• Aanpassing van de criteria en drempels voor “kleine en niet-complexe instellingen” en aanpassing van hun vereisten. 

Volgende stappen 

De Commissie heeft belanghebbenden om feedback gevraagd en de respondenten zijn van harte welkom om in de komende maanden standpunten of opmerkingen in te dienen. De Commissie zal in het eerste kwartaal van 2027 een pakket maatregelen voorstellen om het regelgevingskader voor banken te wijzigen en deze mededeling uit te voeren, in overeenstemming met de doelstellingen van het stappenplan "één Europa, één markt". Tegelijkertijd worden de lidstaten, de toezichthoudende autoriteiten en het bankwezen in de mededeling opgeroepen hun eigen inspanningen ter verbetering van het concurrentievermogen van banken voort te zetten. 

Achtergrond 

De strategie voor kleine en middelgrote ondernemingen heeft tot doel de wijze waarop het financiële stelsel van de EU spaargelden kanaliseert in productieve investeringen, te verbeteren. Het voorziet in een efficiënte en geïntegreerde banksector op basis van één rulebook en een voltooide bankenunie. De strategie is afgestemd op het kompas voor het concurrentievermogen van de EU, dat is ontwikkeld naar aanleiding van de aanbevelingen in het Letta- en het Draghi-verslag; de strategie voor de interne markt; en het stappenplan "één Europa, één markt".