Commissie legt AliExpress 550 miljoen euro boete op wegens inbreuk op de wet inzake digitale diensten

De Europese Commissie heeft AliExpress vandaag een boete van 550 miljoen euro opgelegd wegens niet-nakoming van haar verplichtingen uit hoofde van de wet inzake digitale diensten (DSA) om risico's in verband met de verkoop van illegale, onveilige of namaakproducten op haar e-commerceplatform zorgvuldig te beoordelen en te beperken. De Commissie heeft het platform opgedragen actie te ondernemen.

Het niet zorgvuldig inschatten van risico's

AliExpress voldeed niet aan zijn verplichting uit hoofde van de digitaledienstenverordening om het risico van verspreiding van illegale, onveilige of namaakproducten via zijn diensten op meerdere manieren zorgvuldig te beoordelen:

• AliExpress heeft niet goed beoordeeld of het voldoende personeel had om mogelijk illegale producten te beoordelen. Het bedrijf overschatte de effectiviteit van zijn systeem bij het opsporen en verwijderen van illegale producten. Daarom heeft AliExpress op realistische wijze geen rekening gehouden met de disproportionele verhouding tussen het aantal menselijke moderators en hun werklast.
• AliExpress heeft onvoldoende beoordeeld hoe zijn aanbevelings- en reclamesystemen de verspreiding van illegale producten verergeren. Uit tests van de diensten van de Commissie is gebleken dat veel illegale producten werden aanbevolen of geadverteerd aan consumenten voordat ze daadwerkelijk werden verwijderd.
• AliExpress ontbrak kwantitatieve maatstaven in zijn beoordeling. AliExpress heeft zich slechts gebaseerd op één kwantitatieve indicator, die echter niet naar behoren heeft gemeten hoe goed het matigingssysteem het risico heeft voorkomen dat illegale producten in vergelijkbare vormen verschijnen of opnieuw verschijnen. Deze bevinding wordt ook ondersteund door tests door de diensten van de Commissie, waaruit bleek dat ondanks de matigingsinspanningen van AliExpress een groot volume illegale producten bleef circuleren.

Verzuim om vastgestelde systeemrisico's te beperken

AliExpress heeft geen effectieve maatregelen genomen om het risico op verspreiding van illegale producten te verminderen. De Commissie heeft met name de volgende tekortkomingen vastgesteld:

• Het systeem van AliExpress om illegale producten op te sporen werkte niet goed. Veel illegale producten, van namaakproducten tot onveilig speelgoed en gevaarlijke cosmetica, circuleerden op het platform en bleven, zelfs als ze werden gedetecteerd, meerdere weken online.
• AliExpress heeft zijn sanctiebeleid voor handelaren die illegale producten verkopen niet goed gehandhaafd. Het sanctiebeleid werd niet adequaat uitgevoerd en winkels die illegale producten verkopen, konden actief blijven op AliExpress, ondanks dat ze werden bestraft.
• De productconformiteitscontroles van AliExpress kunnen gemakkelijk worden omzeild door producten verkeerd te categoriseren. AliExpress heeft onvoldoende personeel toegewezen om te controleren of producten correct zijn gecategoriseerd en de ingevoerde controles hebben de verkeerd gecategoriseerde producten vóór publicatie niet opgespoord. Daarom hebben kwaadwillende handelaren opzettelijk producten in de verkeerde categorie geplaatst om te profiteren van flexibelere vereisten, waardoor niet-conforme producten vrij op het platform kunnen circuleren.  
• AliExpress slaagde er niet in om de verspreiding van namaakproducten adequaat te voorkomen. Namaakproducten vormen een aanzienlijk risico op AliExpress. Naast de mogelijke gevolgen voor de rechten van consumenten, onderbieden verkopers van dergelijke producten legitieme bedrijven die investeren in ontwerp, veiligheidstests en innovatie, waardoor ze gedwongen worden om te concurreren met producten die deze investeringen omzeilen. Het verplichte systeem voor merkvergunningen van AliExpress – bedoeld om namaakverkopen te voorkomen – bleek ondoeltreffend en onderbezet. Daarom hebben handelaren dit systeem gemakkelijk omzeild en veel producten gepubliceerd die pas later werden verwijderd omdat ze vals waren.

Bij de berekening van de vandaag opgelegde boete is rekening gehouden met de aard van de inbreuken, de ernst ervan in termen van getroffen EU-gebruikers en de duur ervan, die ten minste liep tot juni 2025, toen de Commissie voorlopige bevindingen tegen AliExpress publiceerde. Het niet uitvoeren van deugdelijke risicobeoordelingen en het doeltreffend beperken van systeemrisico's vormen bijzonder ernstige inbreuken op de wet inzake digitale diensten.

Bij de berekening van de geldboete heeft de Commissie echter ook rekening gehouden met verzachtende omstandigheden die ten gunste van AliExpress werken, zoals de nieuwheid van de wet inzake digitale diensten.

Volgende stappen

Zoals vereist door de wet inzake digitale diensten, heeft AliExpress nu tot 20 oktober 2026 de tijd om een actieplan bij de Commissie in te dienen. Het plan moet maatregelen bevatten om de niet-nakoming van zijn verplichtingen om systeemrisico's te beoordelen en te beperken, te verhelpen. De Europese Raad voor digitale diensten heeft vanaf de ontvangst van het plan een maand de tijd om advies uit te brengen. De Commissie heeft dan nog een maand de tijd om haar definitieve besluit vast te stellen en een redelijke uitvoeringstermijn vast te stellen.

Niet-naleving van het besluit tot niet-naleving kan leiden tot dwangsommen. De Commissie blijft met AliExpress samenwerken om ervoor te zorgen dat het besluit en de digitaledienstenverordening in het algemeen worden nageleefd.

Achtergrond

Op 14 maart 2024 heeft de Commissie een formele procedure ingeleid om te beoordelen of AliExpress mogelijk inbreuk heeft gemaakt op de wet inzake digitale diensten op gebieden die betrekking hebben op de beoordeling en beperking van risico's, inhoudsmoderatie en het interne klachtenafhandelingsmechanisme, de transparantie van reclame- en aanbevelingssystemen, de traceerbaarheid van handelaren en gegevenstoegang voor onderzoekers.

Op 18 juni 2025 heeft de Commissie een reeks toezeggingen van AliExpress aanvaard en bindend gemaakt om tegemoet te komen aan de meeste punten van zorg die aan de opening van het onderzoek ten grondslag lagen, zoals het kennisgevings- en actiemechanisme en de transparantie van het platform inzake reclame- en aanbevelingssystemen. Op dezelfde dag keurde de Commissie haar voorlopige bevindingen goed en kwam zij tot een voorlopige conclusie van niet-naleving voor de beoordeling en beperking van systeemrisico's van de verspreiding van illegale producten, twee grieven die niet onder de verbintenissen vielen.

Het vandaag genomen besluit tot niet-naleving is onder meer gebaseerd op de risicobeoordelingsverslagen 2023 en 2024 van AliExpress; aanvullende gegevens die het platform heeft verstrekt, met name in antwoord op de formele verzoeken om informatie van de Commissie van 6 november 2023 en 18 januari 2024; informatie die door derden wordt gedeeld; en de eigen onderzoeksacties van de Commissie.