Europese pijler van sociale rechten: een hernieuwd engagement om de burgers van de EU te beschermen en mondiger te maken

Vandaag heeft de Europese Commissie een mededeling over de Europese pijler van sociale rechten aangenomen. Het bevestigt dat de pijler het sociale schild en kompas van de EU blijft voor rechtvaardigheid in een tijdperk van snelle transformatie, voor een Europa dat burgers beschermt en mondiger maakt. In de mededeling wordt de vooruitgang beoordeeld die is geboekt bij de versterking van de sociale rechten in de hele EU en worden concrete prioriteiten voor verdere actie vastgesteld. Het brengt ook de weg in kaart voor het anticiperen op en beheren van structurele veranderingen, om de kansen van de huidige transformaties te benutten en ervoor te zorgen dat het Europese sociale model billijkheid en welvaart blijft bieden.

In de mededeling worden drie gebieden belicht die dringend extra aandacht behoeven. Deze nieuwe en zich snel ontwikkelende initiatieven vormen een aanvulling op de lopende initiatieven van de Commissie op het gebied van banen, vaardigheden, mobiliteit en armoedebestrijding: de betaalbaarheid en de kosten van levensonderhoud aan te pakken; het benutten van artificiële intelligentie (AI) voor de toekomst van werk en gedeelde welvaart; en het verminderen van ongelijkheden en het vergroten van billijkheid en gelijke kansen.

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie: “Ons sociaal model is een van onze grootste troeven. Aangezien technologische verschuivingen ons dagelijks leven veranderen en de stijgende kosten huishoudens in de hele Unie onder druk zetten, staan wij vast in ons streven naar billijkheid, kansen en solidariteit. De Europese pijler van sociale rechten is ons kompas en zet de koers uit naar een sterker sociaal Europa dat onze burgers beschermt, sterker maakt en ondersteunt.”

Belangrijke gebieden voor eerlijkere arbeidsmarkten en sterkere socialezekerheidsstelsels

• Aanpak van betaalbaarheid en kosten van levensonderhoud

Aangezien veel huishoudens nog steeds te maken hebben met hoge kosten voor huisvesting, energie, diensten en essentiële goederen, zal de Commissie maatregelen blijven ondersteunen die het risico op armoede verminderen en de toegang tot essentiële diensten verbeteren.

Sinds de vaststelling van de EU-richtlijn zijn de minimumlonen in de hele EU aanzienlijk gestegen, zoals wordt benadrukt in het komende monitoringverslag. Hoogwaardige banen zijn een duidelijk antwoord op de betaalbaarheidsdruk waarmee velen in Europa worden geconfronteerd.

Aanzienlijk talent blijft buiten de arbeidsmarkt onbenut. Het vergemakkelijken van de overgang van inactiviteit naar werk is niet alleen van belang voor de inclusie en het concurrentievermogen van de arbeidsmarkt, maar ook voor het terugdringen van armoede en uitsluiting.

Met het oog hierop en met het oog op het verkennen van mogelijke verdere maatregelen, met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, start de Commissie een raadpleging in de eerste fase van de sociale partners van de EU over de mogelijke richting van een EU-optreden voor de activering van mensen die met aanzienlijke belemmeringen voor de werkgelegenheid worden geconfronteerd. Deze raadpleging zal rechtstreeks ten grondslag liggen aan de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van de bestrijding van armoede, uitsluiting, integratie op de arbeidsmarkt en concurrentievermogen.

• Het benutten van kunstmatige intelligentie voor de toekomst van werk en gedeelde welvaart

De snelle ontwikkeling en invoering van AI verandert de arbeidsmarkten en biedt belangrijke kansen voor innovatie, productiviteit, leren en groei, maar roept ook belangrijke kritische vragen op over de toekomst van banen, onderwijs, vaardigheden, sociale inclusie en overheidsdiensten.

In de mededeling wordt erkend dat Europa dringend klaar moet zijn voor deze ingrijpende veranderingen en ervoor moet zorgen dat burgers, werknemers en bedrijven ten volle profiteren van het potentieel van AI. Daartoe zal de Commissie een nieuwe groep op hoog niveau oprichten over de impact van AI op de arbeidsmarkt.

• Vermindering van ongelijkheden en uitbreiding van billijkheid en gelijke kansen

In de mededeling wordt opnieuw bevestigd dat de EU zich inzet voor het verminderen van hardnekkige ongelijkheden die de sociale en territoriale cohesie ondermijnen en de duurzaamheid, de innovatie- en concurrentiecapaciteit en het demografische weefsel van de EU op lange termijn verzwakken. Ondanks de vooruitgang die de afgelopen jaren is geboekt, bestaan er nog steeds ongelijkheden op alle gebieden van het leven, die voortdurende inspanningen vereisen.

De mededeling bevat maatregelen ter verbetering van gelijke kansen op belangrijke gebieden, waaronder steun aan kmo's voor de uitvoering van de richtlijn beloningstransparantie en de presentatie van het komende initiatief “Recht op verblijf” en de EU-strategie voor jongeren na 2027.

Later dit jaar zal de Commissie een wet inzake kwaliteitsbanen presenteren, naar aanleiding van het stappenplan voor kwaliteitsbanen. Er zal ook worden nagedacht over nieuwe indicatoren om de kwaliteit van banen in de hele EU te meten, als aanvulling op de bestaande EU-doelstellingen voor 2030 inzake werkgelegenheid, vaardigheden en armoedebestrijding.

Achtergrond

De Europese pijler van sociale rechten, die in 2017 is aangenomen, bevat 20 beginselen om eerlijke arbeidsvoorwaarden, sociale bescherming en gelijke kansen te waarborgen. Het heeft als leidraad gediend voor het EU-beleid, van de Europese kindergarantie tot de EU-richtlijn inzake minimumlonen, waaruit blijkt dat investeren in mensen zowel een sociale als een economische noodzaak is.

Tijdens de sociale top van Porto in 2021 kwamen de EU-leiders, -instellingen en sociale partners overeen sociaal centraal te stellen in ons beleid. Zij hebben drie sociale doelstellingen van de EU voor 2030 vastgesteld op het gebied van werkgelegenheid, opleiding en armoedebestrijding.

Voor meer informatie

Factsheet

Mededeling over de Europese pijler van sociale rechten

Werkdocument van de diensten van de Commissie: Herziening van het actieplan voor de pijler van sociale rechten 2021

Eerste fase van de raadpleging van de sociale partners over activering

Webpagina over de Europese pijler van sociale rechten

Abonneer u op de nieuwsbrief van de Commissie over werkgelegenheid, sociale zaken en inclusie