Gezamenlijke verklaring van de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger ter gelegenheid van de 75e verjaardag van het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen van 1951

Vandaag, ter gelegenheid van de 75e verjaardag van het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen van 1951, bevestigt de Europese Unie haar volledige gehechtheid aan het Verdrag, aan de waarden en beginselen ervan en aan het waarborgen dat de bescherming van vluchtelingen stevig verankerd blijft in de wetgeving van de EU en de partnerlanden, het internationaal recht en doeltreffende multilaterale samenwerking.

Het verdrag blijft het essentiële rechtskader voor de bescherming van vluchtelingen bieden, waarin de rechten van degenen die gedwongen zijn te vluchten en de verplichtingen van staten om hen te beschermen worden vastgelegd. Het verdrag heeft een diepgaande wereldwijde impact gehad op het beschermen van miljoenen levens, het sturen van internationale actie en het handhaven van het fundamentele beginsel dat mensen die op de vlucht zijn voor vervolging met waardigheid moeten worden behandeld en beschermd in overeenstemming met het internationaal recht.

Eerbiediging van het internationaal humanitair recht is van cruciaal belang om gedwongen ontheemding als gevolg van gewapende conflicten te voorkomen en te verminderen, en om de bescherming van burgers te waarborgen. De EU erkent ook de onmisbare rol van humanitaire organisaties die handelen in overeenstemming met de humanitaire beginselen bij het bieden van bescherming en bijstand aan getroffen bevolkingsgroepen.

Op de 75e verjaardag van deze baanbrekende tekst spreekt de Europese Unie opnieuw haar steun uit voor het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen (UNHCR), waarvan het mandaat van essentieel belang blijft voor het aanpakken van de wereldwijde uitdagingen op het gebied van ontheemding. De UNHCR is het leidende agentschap van de VN voor de bescherming van vluchtelingen en ontheemde gemeenschappen, naast andere belangrijke internationale organisaties en overeenkomsten. Zo heeft de Europese Unie actief bijgedragen aan de ontwikkeling van het mondiaal pact inzake vluchtelingen en is zij betrokken bij de praktische uitvoering ervan.

Met de eerste Europese strategie voor asiel- en migratiebeheer heeft de EU zich er opnieuw toe verbonden een ruimte te zijn die mensen beschermt die op de vlucht zijn voor oorlog en vervolging. Het migratie- en asielpact, dat in juni van dit jaar in werking is getreden, weerspiegelt en implementeert een alomvattende en volledige aanpak van migratiebeheer. Als onderdeel van het pact beschikt de EU over een kader voor vrijwillige toelating op humanitaire gronden en hervestigingen in de EU, met meer dan 10000 toezeggingen in het Unieplan 2026-2027.

Voorts hebben de EU-lidstaten een aanzienlijke verantwoordelijkheid op zich genomen bij de opvang van vluchtelingen en ontheemden, onder meer door tijdelijke bescherming te bieden aan meer dan 4,4 miljoen mensen die de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne ontvluchten.

De EU ondersteunt ook landen die grote aantallen vluchtelingen en ontheemden opvangen, door hun toegang tot onderdak en essentiële diensten te waarborgen en tegelijkertijd duurzame oplossingen voor kwetsbare vluchtelingen en migranten te bevorderen, zoals lokale integratie, hervestiging en begeleide vrijwillige terugkeer.

De Europese Unie blijft zich ten volle inzetten voor multilateralisme, het verdedigen van internationale beschermingsnormen, het bevorderen van de volledige eerbiediging van het internationaal recht en de humanitaire beginselen, het ondersteunen van humanitaire diplomatie om bescherming en humanitaire toegang te vergemakkelijken, het bevorderen van veerkracht en het verminderen van de afhankelijkheid op lange termijn van humanitaire hulp. Terwijl we deze mijlpaal herdenken en onze steun herhalen voor een effectievere UNHCR binnen een sterk en efficiënt VN-systeem, zijn wereldwijde samenwerking en solidariteit net zo onmisbaar als altijd om de bescherming van vluchtelingen wereldwijd te waarborgen.